III SA/WA 86/25

III SA/Wa 86/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Zaorska
Radosław Teresiak
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art.70 par. 1, art. 21 par. 1 pkt 1, art. 70 par. 6 pkt 4, art. 107 par. 1, art. 116 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi I.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r. i 2019 r. uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej jako NUS) orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej I.T. (dalej: Strona, Skarżąca, Podatnik), jako członka zarządu M. Sp. z o. o. wraz ze Spółką za zaległości ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2018 roku oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj 2019 roku w łącznej kwocie 608.899,32 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 294.862,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.407,59 zł.
Skarżąca złożyła odwołanie od ww decyzji NUS.
DIAS utrzymał w mocy decyzję NUS. Powołując się na art. 70 § 1, art. 21 § 1 pkt 1, § 2, art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 2383 ze zm., dalej jako O.p.) wskazał, że przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 3- 6,8-11/2018 roku nastąpiłoby z końcem 2023 roku, o ile nie wystąpiłyby okoliczności skutkujące zarówno przerwaniem jak i zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Na podstawie decyzji z [...] marca 2021 roku wydanej w przedmiocie zabezpieczenia na majątku M. Sp. z o.o. przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od marca 2018 roku do września 2019 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił zarządzenia zabezpieczenia (wymienione w decyzji) i na podstawie tych zarządzeń dokonano zajęć zabezpieczających na rachunku bankowym należącym do Spółki, m.in., w Banku M. S.A. Stąd bieg terminu przedawnienia zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 3-6,8-11/2018 roku uległ zawieszeniu z dniem 8 kwietnia 2021 roku z uwagi na przesłankę wymienioną w art. 70 § 6 pkt 4 O.p. Skoro [...] stycznia 2022 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił m. in. kwotę do zapłaty zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 roku, poz. 685 ze zm., u.p.t.u.) m. in. za miesiące od 3-6, 8-11/2018 roku, decyzja została doręczona 16 lutego 2022 roku w trybie art. 150 O.p., to decyzja z [...] marca 2021 stosownie do art. 33a § 1 pkt 2 O.p., wygasła z mocy prawa z dniem 16 lutego 2022 roku. W konsekwencji, w sprawie wystąpiła okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 3-6, 8- 11/2018 roku na okres od 8 kwietnia 2021 roku do 16 lutego 2022 roku, tj. stosownie do art. 70 § 6 pkt 4 O.p.
Ponadto, DIAS powołał się na art. 107 § 1, § 1a i § 2, art. 108 § 1- § 3 O.p. i wskazał, że zobowiązanie M. Sp. z o.o. wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] stycznia 2022 roku określającej M. Sp. z o.o. m. in. kwotę do zapłaty zgodnie z art. 108 u.p.t.u., m.in. za okresy od 3-6, 8-12/2018 roku oraz 1-5/2019 roku. Według NUS, M. Sp. z o.o. jedynie stwarzała pozory prowadzenia działalności gospodarczej, a wystawione faktury nie odzwierciedlały przebiegu faktycznie przeprowadzonych operacji gospodarczych. Tym samym ww. organ uznał, że poprzez zaewidencjonowanie w deklaracjach VAT-7 oraz w rejestrach sprzedaży przeniesionych do plików JPK-VAT za okres od 1 marca 2018 roku do 30 września 2019 roku faktur VAT M. Sp. z o. o. zawyżyła podatek należny o łączną kwotę 967.142,00 zł. Decyzję doręczono Spółce 16 lutego 2022 roku w trybie art. 150 O.p. na adres siedziby Spółki, tj. ul. T. [...] m. [...], [...]-[...] W.. Decyzja ta stała się ostateczna. W konsekwencji, NUS wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich wobec członka zarządu - Skarżącej I.T. za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za wskazane w niej miesiące, z zachowaniem wymogu określonego w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p. Zdaniem DIAS, skoro w sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe M. Sp. z o. o. w podatku od towarów i usług a nadto Skarżąca nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby ją uwolnić od obciążenia odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki - to Dyrektor uznał prawidłowość działania Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Dyrektor przywołał treść art. 116 § 1 - § 4 O.p. wskazując, że obowiązkiem organu podatkowego jest wykazanie istnienia przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki, a także ustalenie czy osoba, wobec której wydawana jest decyzja o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, pełniła obowiązki członka jej zarządu w czasie, w którym upływały terminy płatności tych zaległości. Natomiast członek zarządu może wskazać okoliczności uwalniające go od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, tj. wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość spółki lub wszczęto postępowanie układowe (restrukturyzacyjne, albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Według Dyrektora, wydanie wobec Spółki decyzji określającej wysokość podatku do zapłaty wynikającego z art. 108 u.p.t.u., jedynie koryguje wysokość zobowiązań podatkowych zadeklarowanych pierwotnie przez Spółkę, które powstają z mocy prawa, stosownie do art. 21 § 1 pkt 1 O.p. - z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązań. Stąd termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za: marzec 2018 roku przypadał na dzień 25 kwietnia 2018 roku, kwiecień 2018 roku przypadał na dzień 25 maja 2018 roku, maj 2018 roku przypadał na dzień 25 czerwca 2018 roku, czerwiec 2018 roku przypadał na dzień 25 lipca 2018 roku, sierpień 2018 roku przypadał na dzień 25 września 2018 roku, wrzesień 2018 roku przypadał na dzień 25 października 2018 roku, październik 2018 roku przypadał na dzień 26 listopada 2018 roku, listopad 2018 roku przypadał na dzień 27 grudnia 2018 roku, grudzień 2018 roku przypadał na dzień 25 stycznia 2019 roku, styczeń 2019 roku przypadał na dzień 25 lutego 2019 roku, luty 2019 roku przypadał na dzień 25 marca 2019 roku, marzec 2019 roku przypadał na dzień 25 kwietnia 2019 roku, kwiecień 2019 roku przypadał na dzień 27 maja 2019 roku, maj 2019 roku przypadał na dzień 25 czerwca 2019 roku.
Dyrektor wskazał, że z akt rejestrowych właściwego sądu wynika, ze Uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników M(1). Sp. z o. o. (obecnie M. Sp. z o. o.) 18 października 2017 roku Skarżąca I.T. została powołana na prezesa zarządu tej Spółki. Nadto, zgodnie z Protokołem Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 23 lipca 2019 roku, zawierającego Uchwałę nr 2 I.T. została odwołana z funkcji prezesa zarządu tej Spółki. Stąd, zdaniem Dyrektora, spełniona została przesłanka wynikająca z art. 116 § 2 O.p., gdyż I.T. pełniła funkcję prezesa (jednoosobowego) zarządu M. Sp. z o. o. w terminie płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące 3-6, 8-12/2018 roku, 1-5/2019 roku.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 O.p., a w szczególności § 1 pkt 2 O.p. Dyrektor zaakcentował, że decyzja określająca nie tworzy dla spółki zobowiązania w podatku od towarów i usług. Jest ona bowiem decyzją deklaratoryjną, zaś to na podatniku ciąży zaległość i nie od momentu wydania decyzji przez organ, lecz od momentu dokonania przez niego wadliwego ujawnienia i rozliczenia podatku. Skoro I.T. pełniła funkcję członka zarządu M. Sp. z o. o. w okresie od 18 października 2017 roku do 23 lipca 2019 roku, tj. w terminie płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 3-6, 8-12/2018 roku oraz 1-5/2019 roku, to nie ma znaczenia fakt, że decyzja korygująca wysokość powyższego zobowiązania została wydana i doręczona już po zakończeniu pełnienia przez Skarżącą funkcji w zarządzie Spółki. Przy czym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] stycznia 2022 roku nie została Skarżącej doręczona, gdyż nie była ona stroną postępowania podatkowego zakończonego ww. decyzją wobec spółki.
Dyrektor poinformował Skarżącą, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako organ egzekucyjny przystąpił do egzekucji administracyjnej na podstawie wymienionych w decyzji tytułów wykonawczych obejmujących przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 3-6, 8- 12/2018 roku oraz 1-5/2019 roku. W toku uprzednio prowadzonego postępowania zabezpieczającego a następnie egzekucyjnego podjęto próbę zabezpieczenia oraz zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w Bankach P. S.A. M. S.A. Pomimo podjęcia wszelkich możliwych działań w celu doprowadzenia do przymusowego wykonania przez Spółkę ciążącego na niej obowiązku jednoznacznie można stwierdzić, że egzekucja wobec Spółki jest bezskuteczna bowiem Spółka nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji. Stąd, NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m. in. na podstawie wymienionych przez organ tytułów z uwagi na jego bezskuteczność. Przy czym opisane zostały czynności poszukiwania majątku Spółki i podjęte czynności egzekucyjne, znajdujące swoje potwierdzenie w aktach sprawy, które nie przyniosły pozytywnych rezultatów.
Następnie DIAS powołał się na art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 O.p., tj. na warunki uwolnienia się od odpowiedzialności przez Skarżącą. Jego zdaniem, przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został we właściwym czasie, znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 roku, Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej jako p.u.n.), w szczególności art. 10, art. 11 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 21 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań i domniemanie utraty zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące, to dłużnik utracił zdolność do wykonywania zobowiązań pieniężnych. Moment ziszczenia się choćby jednej z wyżej wymienionych przesłanek jest tymczasem, kiedy to członek zarządu, chcący uwolnić się od odpowiedzialności z art. 116 O.p., powinien złożyć wniosek o upadłość bądź wszczęcie postępowania układowego. Przy czym dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Przepis nie zawiera wyłączeń, co oznacza, iż niezależnie od okoliczności, w przypadku wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, istnieje obowiązek złożenia takiego wniosku. Mając na uwadze ww przepisy DIAS zaznaczył, że Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, czy postępowanie restrukturyzacyjne, pomimo tego, że M. Sp. z o. o. nie uregulowała: zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy: 3-6, 8-12/2018 roku, 1-9, 12/2019 roku, 1-4/2020 roku; kary grzywny za luty 2021 roku; dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 7, 8/2019 roku, 1, 3, 4/2019 roku w łącznej kwocie 1.219.356 zł.
Skoro od maja 2018 roku Spółka M. Sp. z o.o. miała trudności w zapłacie swoich zobowiązań i w terminie 3 miesięcy od terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 roku, to zarząd Spółki powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki: w badanej sprawie najpóźniej z końcem września 2018 roku, gdyż w tym okresie upłynęły 30 dni od 3-miesięcznego opóźnienia w uregulowaniu kolejnego zobowiązania Spółki, tj. w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 roku. W tym czasie Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu M. Sp. z o. o., jednakże nie złożyła stosownego wniosku. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał na zaistnienie przesłanki upadłościowej wynikającej z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań. Mając na uwadze, że ww. zobowiązania podatkowe Spółki wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...] z [...] stycznia 2022 roku, Dyrektor uznał, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego jedynie koryguje wysokość zobowiązania podatkowego zadeklarowanego pierwotnie przez Spółkę, które powstaje z mocy prawa, stosownie do art. 21 § 1 pkt 1 O.p. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania. Badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego występowanie obiektywnej przesłanki niewypłacalności, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w czasie kiedy członek zarządu nie pełni już tej funkcji. Zauważyć należy, jak już wyżej wskazano że w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (ww. art. 21 § 1 pkt 1 O.p.) podatnik zobowiązany jest do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Stan świadomości członka zarządu co do faktu powstania zobowiązania podatkowego czy jego wysokości nie ma w takim przypadku żadnego znaczenia w kontekście konieczności wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości niewypłacalnego podmiotu. Przy czym obowiązkiem każdego podmiotu gospodarczego jest takie gospodarowanie i zaciąganie zobowiązań, by był w stanie w terminie spłacać w całości ciążące na nim obowiązki wobec wierzycieli. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi dowód nieprawidłowości w prowadzeniu działalności gospodarczej, zaś trwałe zaprzestanie płacenia zobowiązań jest podstawą i powszechną przesłanką ogłoszenia upadłości. Skarżąca nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, dlatego winna liczyć się z tym, że będzie zobowiązana ponieść tego wszelkie konsekwencje, w tym finansowe. Mając na uwadze fakt, że Strona zaniechała zainicjowania postępowania upadłościowego, w sytuacji gdy ewidentnie w Spółce wystąpiła przesłanka do złożenia wniosku o upadłość, bądź wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, nie budzi wątpliwości, że w pełni świadomie działała w granicach ryzyka gospodarczego i nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku służącego ochronie praw wierzycieli, w tym Skarbu Państwa, co wynika z art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 18 ze zm.). Dyrektor uznał, że I.T. nie wskazała okoliczności uzasadniających brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość M. Sp. z o. o., otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) pomimo istniejących przesłanek niewypłacalności Spółki określonych w art. 10 w zw. z art. 11 p.u.n. W ocenie Dyrektora, nie wskazała mienia M. Sp. z o. o., z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Skarżąca zakwestionowała ww decyzję DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła:
• rażące naruszenie bezwzględnie obowiązujących norm prawa podatkowego, ze szczególnym uwzględnieniem normy art. 21 § 1 pkt 2 O.p.,
• naruszenie przepisów art. 70 § 1 O.p. w zakresie przedawnienia roszczeń,
• rażące naruszenie przepisów Konstytucji RP a w szczególności art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji.
Zdaniem Skarżącej, postępowanie US było prowadzone w okresie, kiedy nie była już w żaden sposób związana ze spółką M. spółka z o.o., więc nie miała możliwości występować w jej imieniu w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Co więcej, na żadnym etapie postępowania nie została skutecznie powiadomiona o toczących się czynnościach, przez co nie miała możliwości skutecznego przeciwstawienia się bezpodstawnym ustaleniom Urzędu Skarbowego W.. Jej zdaniem, w momencie, kiedy pełniła funkcję członka zarządu M. spółka z o.o. czyli w okresie od marca 2018 do września 2019r nie istniały żadne nieuregulowane zobowiązania podatkowe wynikające z działalności M. spółka z o.o. Powstały one znacznie później, kiedy nie była w żaden sposób powiązana ze spółką M. spółka z o.o.
Następnie Skarżąca powołała się na przepisy regulujące postępowanie dowodowe, obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych a mianowicie art. 122 O.p. w zw. z art. 187 par. 1 O.p., zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). działanie na podstawie przepisów prawa, prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 120 O.p. i art. 121 par. 1 O.p.) oraz standardy budowy uzasadnienia decyzji z art. 210 par. 1 pkt 6, art. 210 par. 4 O.p., art. 124 O.p.
W ocenie Strony, całe postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone przez Izbę Skarbową było od początku obarczone wadą niezgodnego z prawem działania Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Powołała się na to, że zgodnie z art. 70 par. 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dyrektor, w piśmie z dnia 16 maja 2024 r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zwrócił się z zapytaniem w sprawie ewentualnego przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań, które są przedmiotem niniejszego postępowania. W odpowiedzi Naczelnik stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zastosowano skutecznego środka egzekucyjnego powodującego przerwanie biegu terminu przedawnienia. W związku z powyższym zaległości za okres 3-6,8-11/2018 przedawniają się w dniu 17 grudnia 2024r, natomiast zobowiązania za okres 12/18 2018r i 1-5/2019 roku przedawniają się 1 stycznia 2025r.
Poza tym, Skarżąca wskazała, że 12 kwietnia 2023 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 299 § 1 i 2 ustawy - Kodeks spółek handlowych w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości, aby pozwany były członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uwolnił się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że wierzytelność, stwierdzona orzeczeniem, na podstawie którego wszczęto przeciwko spółce bezskuteczną egzekucję, w sytuacji, w której orzeczenie zapadłe w postępowaniu wszczętym po dacie utraty przez pozwanego statusu członka zarządu spółki, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji. Trybunał powołał się na to, że może zatem dojść do sytuacji, w której pomimo, że powództwo przeciwko spółce dotyczy wątpliwej wierzytelności, ale spółka po otrzymaniu sądowego nakazu zapłaty nie podjęła żadnych działań, wobec czego nakaz ulega uprawomocnieniu. Były członek zarządu spółki nie wie o toczącym się przeciwko niej postępowaniu. W tych okolicznościach, nawet gdyby były członek zarządu posiadał dowody na to, że żądanie wierzyciela jest bezpodstawne i wierzytelność wobec spółki nigdy nie istniała, albo jest wątpliwa nie jest on wstanie uwolnić się od odpowiedzialności za to zobowiązanie, ponieważ istnieje prawomocne orzeczenie stwierdzające istnienie wierzytelności, wydane bez udziału samej zainteresowanej spółki, a sąd i każdy inny organ państwa jest tym rozstrzygnięciem związany. Trybunał uznał, że taka sytuacja narusza konstytucyjne prawo do obrony swoich praw przez byłego członka zarządu i doprowadza do sytuacji, w której musi on odpowiadać osobistym majątkiem za zobowiązania spółki, których ta nigdy nie zaciągnęła. Okoliczności rozpatrywane przez TK można w pełni zastosować do sytuacji w niniejszej sprawie, w związku z czym próba rozszerzenia odpowiedzialności solidarnej na Skarżącą narusza konstytucyjne prawa Skarżącej i jako taka powinna być uchylona w całości.
Dyrektor, w odpowiedzi na skargę, zwrócił się o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga częściowo jest zasadna.
1. Na samym wstępie należy stwierdzić, że na dzień wydawania decyzji organu pierwszej instancji nie doszło do przedawnienia ani zobowiązania podatkowego ani przedawnienia do wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na Skarżącą.
Stosownie do art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W świetle art. 21 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Z dyspozycji art. 21 § 2 tej ustawy wynika, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty.
W myśl art. 51 ustawy Ordynacja podatkowa ww. należności stanowią zaległości podatkowe, od których naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa).
W niniejszej sprawie przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 3- 6,8-11/2018 roku nastąpiłoby z końcem 2023 roku, o ile nie wystąpiłyby okoliczności skutkujące zarówno przerwaniem, jak i zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jak wynika z akt sprawy na podstawie decyzji z [...].03.2021 roku wydanej w przedmiocie zabezpieczenia na majątku M. Sp. z o. o. przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od marca 2018 roku do września 2019 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił zarządzenia zabezpieczenia. Na podstawie zarządzeń zabezpieczenia dokonano zajęć zabezpieczających na rachunku bankowym należącym do Spółki w Banku M. S.A. W odpowiedzi pismem z 16.03.2021 roku Bank poinformował o braku środków na rachunku. Odpisy zarządzeń zabezpieczenia oraz zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym zostały doręczone na adres siedziby Spółki. W związku z powyższym bieg terminu przedawnienia zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 3-6,8-11/2018 roku uległ zawieszeniu z dniem 8.04.2021 roku z uwagi na przesłankę wymienioną w art. 70 § 6 pkt 4 O.p.. Zgodnie z art. 70 § 7 pkt 4 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu.
Natomiast zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, [...].01.2022 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił m. in. kwotę do zapłaty zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 roku, poz. 685 ze zm.) m. in. za miesiące od 3-6, 8-11/2018 roku.
Decyzja została doręczona 16.02.2022 roku w trybie art. 150 O.p.
Tym samym należy stwierdzić, że decyzja z [...].03.2021 roku stosownie do art. 33a § 1 pkt 2 O.p., wygasła z mocy prawa z dniem 16.02.2022 roku.
W świetle powyższego, w sprawie wystąpiła okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 3-6, 8- 11/2018 roku na okres od 8.04.2021 roku do 16.02.2022 roku, tj. stosownie do art. 70 § 6 pkt 4 O.p..
Z kolei decyzja NUS przenosząca odpowiedzialność została wydana [...] grudnia 2023 r. a zatem w terminie 5 lat od dnia powstania zaległości. Przy czym zgodnie z art. 118 § 1 O.p. wystarczy wydanie decyzji przez organ I instancji w terminie 5 lat od dnia powstania zaległości, co jak wyżej opisano miało miejsce.
2. W punkcie wyjścia Sąd stwierdza, że orzeczona wobec Skarżącej solidarna odpowiedzialność (jako osoby trzeciej) za zaległości w podatku od towarów i usług dotyczy zobowiązań określonych decyzją NUS wydaną w następstwie postępowania wymiarowego prowadzonego wobec Spółki.
Skarżąca nie była stroną tego postępowania. Przepisy O.p, a konkretnie art. 133 § 1 tej ustawy, uzależnia bowiem posiadanie przymiotu strony od tego czy działanie lub czynność organu podatkowego odnosi się lub dotyczy interesu prawnego danego podmiotu. Oznacza to, że osoba trzecia nie może być stroną postępowania, które kończy wydanie decyzji dotyczącej interesu prawnego podatnika. Podobnie podatnik nie może być stroną postępowania, które kończy wydanie decyzji dotyczącej interesu prawnego osoby trzeciej. Wyjątki od tej reguły zostały wymienione w art. 133 § 2a i 2b Op. Przepisy te przewidują, że wspólnik spółki osobowej jest stroną w postępowaniu dotyczącym zwrotu podatku należnego tej spółce, zaś wspólnik byłej spółki cywilnej jest stroną w postępowaniu w sprawie nadpłaty tej spółki, jeśli był wspólnikiem w chwili jej rozwiązania. Żaden przepis prawa nie przewiduje natomiast, że były członek zarządu spółki kapitałowej jest stroną postępowania wymiarowego dotyczącego jej zobowiązań.
Wynikająca z art. 107 § 1 i art. 116 O.p. odpowiedzialność solidarna za zaległości podatkowe w kontekście postępowania wymiarowego prowadzonego wobec spółki kapitałowej oznacza tylko tyle, że członek zarządu jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy (posiada interes faktyczny). Nie oznacza natomiast, że w tym konkretnie postępowaniu organ wydaje rozstrzygnięcie godzące w jego prawa lub nakładające na niego obowiązki (postępowanie dotyczy jego interesu prawnego). Wszakże zobowiązanym do zapłaty podatku z decyzji wymiarowej jest podatnik, a nie osoba trzecia. Analogicznie, gdy organ prowadzi postępowanie w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej, to nie dotyczy ono interesu prawnego rzeczonej spółki.
Stosownie do treści art. 107 § 1 Op, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Na podstawie art. 116 § 1 Op, za zaległości podatkowe spółki kapitałowej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu.
Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1 Op). W przypadku zobowiązań, które powstają z mocy prawa, podatek wykazany w deklaracji jest co do zasady podatkiem do zapłaty (art. 21 § 2 Op). Jeśli organ stwierdzi, że wysokość podatku jest inna od zadeklarowanej, wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 Op).
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki w okresie kiedy powstały zaległości, zatem nie była uprawniona, aby w jej imieniu, a zarazem w trosce o swój interes faktyczny, kwestionować decyzję NUS określającą te zaległości. Powstaje zatem wątpliwość, czy Skarżąca powinnna mieć zagwarantowane takie prawo (tym razem w obronie swojego interesu prawnego) w ramach postępowania w przedmiocie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki? Czy też wręcz przeciwnie, gdyż unormowana w art. 212 O.p. zasada związania organu decyzją (decyzją wymiarową) od chwili jej doręczenia wyklucza możliwość jakiejkolwiek weryfikacji tej decyzji w niniejszym postępowaniu.
Powyższe wątpliwości rozstrzygnął wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej TSUE) z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24, Adjak.
TSUE orzekł, że art. 273 dyrektywy 2006/112/WE w związku z art. 325 ust. 1 TFUE, prawem do obrony i zasadą proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym i praktyce krajowej, zgodnie z którymi osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, bez uszczerbku dla konieczności, by ta osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej mogła skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania i mieć dostęp do jego akt, z poszanowaniem praw wspomnianej osoby prawnej lub innych osób trzecich.
W uzasadnieniu wyroku TSUE wskazał m. in., że:
- poszanowanie prawa do obrony stanowi zasadę ogólną prawa Unii – na podstawie tej zasady adresaci decyzji, która w sposób odczuwalny oddziałuje na ich interesy, powinni być w stanie skutecznie przedstawić swoje stanowisko odnośnie do dowodów, na których organ zamierza się oprzeć (pkt 51);
- prawo do obrony obejmuje prawo do bycia wysłuchanym i prawo dostępu do akt (pkt 52);
- przy kontroli poszanowania prawa do obrony w ramach powiązanych postępowań administracyjnych należy też uwzględnić pewność prawa, która jest również zasadą ogólną prawa Unii – ponieważ ostateczny charakter decyzji administracyjnej przyczynia się do pewności prawa, co do zasady prawo Unii nie wymaga, aby organ był zobowiązany do zmiany decyzji administracyjnej, która uzyskała taki ostateczny charakter (pkt 55);
- jednak ostateczny charakter decyzji administracyjnej nie może uzasadniać naruszenia samej istoty prawa do obrony – nie można przyjąć, że z powodu ostatecznego charakteru decyzji wydanych w powiązanych postępowaniach administracyjnych organ podatkowy zostaje zwolniony z obowiązku zapoznania podatnika z dowodami, w tym z dowodami pochodzącymi z tych postępowań, w oparciu o które organ ten zamierza podjąć wobec niego decyzję, przez co podatnik ten zostaje pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania owych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych (pkt 56);
- te zasady wymagają, aby polskie organy podatkowe przestrzegały prawa do obrony osoby, której dotyczy postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej wszczęte w wyniku postępowania podatkowego zakończonego ustaleniem zobowiązania podatkowego, które nie mogło zostać ściągnięte w całości lub w części od podatnika VAT (pkt 59);
- granica proporcjonalności zostałaby przekroczona, gdyby doszło do naruszenia samej istoty prawa do obrony tej osoby trzeciej w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej ewentualnie wszczętego wobec tej osoby trzeciej (pkt 64).
Przenosząc powyższe tezy na grunt krajowych unormowań procesowych Sąd stwierdza, że jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest jego jawność dla stron postępowania (art. 129 Op). Tak ujęta zasada jawności znajduje swój wyraz w treści art. 178 O.p. Przepis ten w § 1 wskazuje, że Strona ma prawo wglądu w akta sprawy.
W przywołanym wyroku TSUE wskazał, że osoba trzecia ma mieć dostęp do akt postępowania wymiarowego. Trybunał nie określił jak w ujęciu proceduralnym ten dostęp ma zostać jej zapewniony. Zdaniem Sądu oznacza to, że związany tym wyrokiem organ podatkowy, który ma zarazem obowiązek działać w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 120 Op), winien zastosować unormowania właściwe rodzimej procedurze podatkowej, które będą wystarczające dla zapewnienia skuteczności unormowań prawa unijnego. Skoro więc postępowanie jest jawne dla strony, a ponadto strona ma prawo wglądu w akta postępowania, to logicznym jest, że istotny z punktu widzenia wyroku TSUE materiał dowodowy w postaci akt postępowania wymiarowego, winien znaleźć się w aktach postępowania w którym członek zarządu jest stroną, czyli w aktach sprawy w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej.
Włączenie materiału dowodowego do akt sprawy jest niewątpliwie władczą i jednostronną czynnością procesową organu podatkowego, która na podstawie art. 216 § 1 i 2 O.p. przybiera postać postanowienia. Zgodnie z treścią tego przepisu, organ wydaje postanowienia w toku postępowania. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Co istotne, na podstawie art. 211 w zw. z art. 219 O.p., postanowienia doręcza się stronie, która dzięki temu otrzymuje informacje jakie dowody znajdują się w aktach sprawy i w jaki materiał dowodowy może mieć wgląd na podstawie art. 178 O.p.
Tymczasem w sprawie niniejszej organ wydał postanowienie z [...] października 2023 r., z którego wynika, że na podstawie art. 180 O.p. włączył z postępowania wymiarowego tylko decyzję z [...] stycznia 2022 r. wydaną wobec M. sp. z o.o. Tym samym nie budzi wątpliwości, że Skarżącemu nie zapewniono dostępu do akt postępowania wymiarowego w prawnie przewidzianej formie.
TSUE w przywołanym wyroku przesądził również, że osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej musi mieć prawo do skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wymiarowego. Oznacza to, że materiały z postępowania wymiarowego stanowią istotny dowód w sprawie na okoliczność, iż zobowiązania podatkowe, za które członek zarządu miałby solidarnie odpowiadać, zostały określone w następstwie prawidłowo zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego, a także wskutek zastosowania adekwatnych przepisów prawa materialnego, które organ podatkowy właściwie zinterpretował. Nie wystarczy zatem dołączenie do akt samej decyzji wymiarowej, albowiem strona postępowania (osoba trzecia) nie mogłaby nawet sprawdzić, czy przedstawione w tej decyzji ustalenia znajdowały oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Prawo do skutecznego podważania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych nie przejawia się tylko w możliwości wnoszenia środków odwoławczych, lecz ma wyraz znacznie szerszy, oparty o zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym (vide art. 123 § 1 Op). Konkretyzację tej zasady stanowią art. 188 O.p., przyznający inicjatywę dowodową również stronie postępowania oraz art. 200 § 1 O.p. zobowiązujący organ (przed wydaniem decyzji) do wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...] września 2023 r. wszczynającym postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej organ poinformował Stronę, że zaległości za 3-6,8-12/2018 i 1-5/2019 r. wynikają z decyzji NUS z [...] stycznia 2022 r. Organ wskazał również, że Skarżący może przedłożyć dokumenty wskazujące na zaistnienie przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności za powstałe zaległości, w tym wykazać majątek Spółki, który będzie podlegać skutecznej egzekucji. Organ powołał również treść istotnych dla tej sprawy przepisów prawa podatkowego, w szczególności art. 116 § 1, 2 i 4 Op. Stanowiło to realizację zasady informowania strony o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (vide art. 121 § 2 Op). Organ nie wskazał jednak, że Stronie przysługuje prawo do podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wymiarowego. Przytoczone informacje, w świetle orzeczenia TSUE, były zatem niepełne, gdyż nie wpisywały się w jedną z głównych tez przywołanego wyroku, czyli w prawo do skutecznego podważenia wspomnianych ustaleń i kwalifikacji.
Analogicznie, postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dokumentów nie może być uznane za spełniające wymóg zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, gdyż dotyczyło materiału dowodowego, do którego uprzednio nie włączono akt stanowiących postawę do wydania decyzji wymiarowej.
Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdza, że organ naruszył art. 216 § 1 i 2 w zw. z art. 211 w zw. z art. 219, art. 180 i art. 178 Op, poprzez niewłączenie do akt niniejszej sprawy akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji wymiarowej wobec Spółki. Organ naruszył również art. 121 § 2 Op, poprzez niepoinformowanie Strony o możliwości podważania ustaleń i kwalifikacji decyzji wymiarowej. Organ naruszył wreszcie art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 i art. 187 § 1 Op, poprzez uniemożliwienie Stronie wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, zgromadzonego w zakresie gwarantującym jej należyte prawo do obrony.
Trzeba ponadto pamiętać, że dotychczasowa praktyka organów podatkowych oraz orzecznictwo sądowe zasadniczo wykluczały możliwość weryfikacji decyzji wymiarowych w ramach postępowań w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej. Trudno zatem stawiać Skarżącemu zarzut, że nie antycypował, iż może zapaść orzeczenie TSUE, które sprawi, że związanie organu orzekającego o odpowiedzialności osoby trzeciej decyzją wymiarową wydaną wobec spółki kapitałowej, nie będzie stanowiło przeszkody aby skutecznie podważać ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane w ramach postępowania wymiarowego.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że jakkolwiek decyzja wymiarowa bezwzględnie wywołuje skutki prawne wobec podatnika - Spółki, gdyż Spółka była stroną postępowania wymiarowego, to może okazać się, że nie wywoła skutków prawnych wobec Skarżącego, jako osoby trzeciej. Stąd też wypowiadanie się w kwestii odpowiedzialności Skarżącego za zaległości na ten moment Sąd uznaje za przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę DIAS dołączy zatem do akt niniejszej sprawy akta postępowania wymiarowego i wyda w tym przedmiocie stosowne postanowienie, które doręczy Stronie. Następnie, DIAS wyda i doręczy Skarżącemu postanowienie na podstawie art. 200 § 1 Op, czyli wyznaczające siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego (uzupełnionego w sposób wskazany powyżej) materiału dowodowego.
Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd miał na uwadze, że wyrok w sprawie C-277/24 ma charakter precedensowy i przełomowy jeśli chodzi o uprawnienia procesowe osoby trzeciej w sprawach dotyczących jej odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe spółek kapitałowych. Podważona została w nim bowiem prezentowana konsekwentnie w praktyce organów i orzecznictwie sądowym doktryna związania decyzją wymiarową wydaną wobec spółki oraz braku podstaw do kwestionowania przez osobę trzecią (w postępowaniu, w którym jest stroną) podstaw faktycznych i prawnych tejże decyzji. Rodzi się zatem pytanie, czy sąd administracyjny może w ogóle zarzucać organowi podatkowemu naruszenie prawa wpisujące się w przyjętą i ugruntowaną praktykę, a konkretnie zgodną z tą praktyką interpretację przepisów prawa podatkowego, która przed wydaniem analizowanego wyroku TSUE nie budziła w orzecznictwie większych wątpliwości?
Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej, gdyż TSUE wskazał wyraźnie, że dotychczasowa praktyka orzecznicza (organów i nota bene sądów) kolidowała z prawem do obrony i zasadą proporcjonalności, czyli z art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego nad krajowym powoduje natomiast, że w przypadku sprzeczności między normami prawa unijnego a normami prawa krajowego, pierwszeństwo mają normy unijne. Oznacza to, że sądy krajowe muszą stosować prawo unijne, nawet jeśli jest ono sprzeczne z prawem krajowym oraz wykładać przepisy prawa krajowego w zgodzie z prawem unijnym. W konsekwencji, jeśli organ dopuścił się naruszenia prawa (w tym wypadku procesowego), gdyż interpretował i stosował krajowe przepisy procesowe w sposób sprzeczny z art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej, zaś uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to sąd rozpoznający skargę jest obowiązany stosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.
W tym wypadku nie jest w szczególności istotne, czy kwestia pozbawienia strony prawa do obrony została podniesiona w skardze. Wszakże na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a, sąd orzeka w granicach sprawy i nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi.
Druga zasadnicza wątpliwość dotyczy tego, czy wystarczającej gwarancji bezpośredniej skuteczności unormowań unijnych w sprawach takich jak niniejsza, nie stanowiłaby instytucja wznowienia postępowania przewidziana w art. 240 § 1 O.p., który to przepis w pkt 11 wskazuje, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (vide zaskarżona decyzja) wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji? Innymi słowy, czy sąd administracyjny winien pominąć wynikające z treści takiego orzeczenia naruszenia prawa uznając, że strona może dochodzić swych racji w postępowaniu wznowieniowym?
Zdaniem Sądu, przyjęciu takiej koncepcji sprzeciwia treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa, który wskazuje, że sąd uchyla decyzję w całości lub w części jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd zauważa, że powołany przepis Ppsa nie nawiązuje do naruszeń prawa, które bezwzględnie i już na chwilę obecną stanowiłyby podstawę do wydania w trybie wznowieniowym decyzji uchylającej decyzję dotychczasową (vide art. 245 § 1 i 2 Op) lecz do naruszeń prawa czyniących wznowienie dopuszczalnym, czyli otwierających drogę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (vide art. 243 § 1 Op). Mając zaś na uwadze wymienione powyżej naruszenia prawa unijnego oraz przepisów procedury podatkowej, która nie była interpretowana i stosowana w duchu art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej, dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie niniejszej w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 Op (wyrok TSUE w sprawie C-277/24) nie może budzić żadnych wątpliwości.
Sąd stwierdza zatem, że zastosowanie przez organ w tym zakresie art. 116 § 1 i 2 O.p. jest obecnie przedwczesne. Organ musi bowiem najpierw uzupełnić postępowanie w sposób wynikający z przedstawionych wcześniej wytycznych tut Sądu, a następnie określić jaki jest ostateczny kształt zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług, za które miałaby odpowiadać Skarżąca.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) Ppsa.
Strona nie wnosiła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zatem Sąd nie miał podstaw rozstrzygania w tym przedmiocie.