III SA/Wa 859/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-21
NSApodatkoweWysokawsa
VATzabezpieczeniedoręczeniepełnomocnikterminskargapostanowienie WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako wniesioną przedwcześnie z powodu wadliwego doręczenia decyzji organu, która nie weszła do obrotu prawnego.

Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego VAT i odsetek. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną przedwcześnie, ponieważ decyzja DIAS nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia stronie, mimo ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z przepisami, doręczenie powinno nastąpić do pełnomocnika, a pominięcie go czyni czynność wadliwą i bezskuteczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) z dnia [...] stycznia 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku Skarżącego przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. oraz należnych odsetek za zwłokę. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez brak zastosowania się do wskazań poprzedniego wyroku sądu, naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 O.p. przez nieuchylenie decyzji NUS mimo naruszeń, a także naruszenie art. 211 i 212 w zw. z art. 145 § 2 O.p. poprzez brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Sąd uznał, że decyzja DIAS nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia, które nastąpiło bezpośrednio do strony, mimo ustanowionego pełnomocnika. Zgodnie z art. 145 § 2 O.p. i utrwalonym orzecznictwem (uchwała NSA I FPS 4/21), doręczenie pisma stronie posiadającej pełnomocnika powinno nastąpić do pełnomocnika, a pominięcie go czyni doręczenie wadliwym i bezskutecznym. W konsekwencji, termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu. Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną (przedwczesną) i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji stronie, która ustanowiła pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 O.p., jest wadliwe i bezskuteczne. Nie wchodzi ona do obrotu prawnego i nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 145 § 1 i § 2 O.p. oraz uchwałę NSA I FPS 4/21, zgodnie z którą ustanowienie pełnomocnika wyłącza zasadę doręczania bezpośrednio stronie. Wadliwe doręczenie nie wywołuje skutków prawnych, a organ jest zobowiązany do ponowienia czynności doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

P.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 232 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 212

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 145 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 145 § § 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 219

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § § 2 pkt 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § § 3

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § § 4 pkt 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 211

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe doręczenie decyzji stronie mimo ustanowienia pełnomocnika, co skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i niedopuszczalnością skargi.

Godne uwagi sformułowania

Pominięcie pełnomocnika i doręczenie pisma bezpośrednio stronie nie wywołuje skutków prawnych. Czynność doręczenia w takiej sytuacji jest wadliwa, a zatem bezskuteczna. Brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności orzeczenie nie wchodzi do obrotu prawnego w rozumieniu art. 212 O.p. w zw. z art. 219 O.p. Nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia.

Skład orzekający

Piotr Dębkowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście ustanowienia pełnomocnika i skutków wadliwego doręczenia dla biegu terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji administracyjnej stronie posiadającej pełnomocnika. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej - prawidłowości doręczeń, która ma kluczowe znaczenie dla biegu terminów i możliwości zaskarżenia decyzji. Jest to częsty problem w praktyce prawniczej.

Uważaj na doręczenia! Wadliwa decyzja organu może oznaczać, że Twój termin na skargę jeszcze nie minął.

Dane finansowe

WPS: 8 461 020,54 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 859/22 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Piotr Dębkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3, art. 232 § 1 pkt 1, art. 232 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 212, art. 145 § 1, art. 145 § 2, art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do lipca 2014 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Stronie skarżącej P.R. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") decyzją
z dnia [...] stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (dalej "NUS") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] wydaną w przedmiocie zabezpieczenia na majątku Pana P.R., (dalej "Skarżący") przybliżonej kwoty zobowiązań
w podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. w wysokości łącznej 8 461 020,54 zł oraz przybliżonej kwoty należnych odsetek za zwłokę
w wysokości łącznej 3 064 001,00 zł.
Jak wynika z akt sprawy, decyzja z [...] stycznia 2022 r. została przez DIAS doręczona Skarżącemu w dniu 11 lutego 2022 r., mimo że posiadał ustanowionego pełnomocnika.
Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję DIAS z dnia [...] stycznia 2022 r. W skardze zawarł wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji NUS, umorzenie postępowania zabezpieczającego, jak również o zasądzenie od DIAS zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 153 P.p.s.a. poprzez brak zastosowania się DIAS do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1894/19, a co za tym idzie brak wykazania, że decyzja NUS z dnia [...] października 2018 r. nie została wydana w oderwaniu od sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącego, a jednocześnie poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a przede wszystkim brak wskazania na okoliczności i dowody, które mogłyby stanowić podstawę do oceny czy w momencie wydawania decyzji przez NUS zachodziły podstawy uzasadniające dokonanie zabezpieczenia na majątku Skarżącego na poczet wykonania przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lutego do lipca 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu;
2) art. 233 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej O.p.) poprzez nieuchylenie decyzji NUS, mimo iż została ona wydana z naruszeniem art. 33 § 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 w zw. z art. 120, 121 § 1,124, 187 § 1 i 191 O.p. wskutek niezasadnego uznania, iż istniała uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe Skarżącego za okres od lutego do lipca 2014 r. nie zostanie wykonane;
3) art. 211 i 212 w zw. z art. 145 § 2 O.p. poprzez brak doręczenia decyzji ustanowionemu przez Skarżącego pełnomocnikowi, a tym samym niewprowadzenie jej skutecznie do obrotu prawnego;
4) art. 33 § 1 w zw. z art. 120,121 § 1, art. 127 w zw. z art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 4 O.p., poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania zabezpieczającego.
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, a w przypadku uznania zaskarżonej decyzji za nie doręczoną, o umorzenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Skarga jako złożona przedwcześnie podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z cytowanego przepisu wynika więc, że warunkiem wniesienia skargi do sądu jest prawidłowe doręczenie kwestionowanego aktu administracyjnego. Powyższe potwierdza także treść art. 212 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Należy wskazać, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu w dacie jego skutecznego doręczenia w rozumieniu przepisów art. 144-154c O.p.
Zgodnie z art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Z przepisu tego wynika, że zasadą jest doręczanie pism stronie lub jej przedstawicielowi. Wyjątek od powyższej zasady przewidziano w art. 145 § 2 O.p., który stanowi, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Przy czym ten przepis ma charakter lex specialis w stosunku do art. 145 § 1 O.p. Oznacza to, że ustanowienie pełnomocnika wyłącza zasadę doręczania bezpośrednio stronie. Zatem w przypadku gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika, jedynie doręczenie tego pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne. Pominięcie pełnomocnika i doręczenie pisma bezpośrednio stronie nie wywołuje skutków prawnych. Czynność doręczenia w takiej sytuacji jest wadliwa,
a zatem bezskuteczna.
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r.,
I FPS 4/21, LEX nr 3320252, wydanej w składzie siedmiu sędziów przyjęto,
że "Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.), należy uznać za niewiążące w rozumieniu art. 212 w zw. z art. 239 tej ustawy także wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie". W uchwale tej stwierdzono, że brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności orzeczenie nie wchodzi do obrotu prawnego
w rozumieniu art. 212 O.p. w zw. z art. 219 O.p. Nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia. Organ podatkowy nie może konwalidować tej wadliwej czynności. Zobowiązany jest jedynie do ponowienia czynności doręczenia. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko wyrażone w uchwale podziela.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że nie może merytorycznie rozpoznać skargi Skarżącego, bowiem decyzja DIAS z dnia
[...] stycznia 2022 r. nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia, a w konsekwencji nie rozpoczął jeszcze biegu trzydziestodniowy termin
do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od tej decyzji.
W konsekwencji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w punkcie pierwszym sentencji niniejszego postanowienia odrzucił skargę, bowiem jej wniesienie było na tym etapie postępowania niedopuszczalne (przedwczesne).
Zaś o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Sąd w punkcie drugim sentencji postanowienia orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
W konsekwencji niniejszego orzeczenia DIAS będzie zobowiązany prawidłowo doręczyć decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI