III SA/Wa 855/25

III SA/Wa 855/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran /przewodniczący/
Ewa Izabela Fiedorowicz
Maciej Kurasz /sprawozdawca zdanie odrebne/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2805
art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 26 ust. 1 i 1g, art. 17 ust. 1 pkt 57 i 58, ust. 1 pkt 1 i ust. 12, art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Dz.U. 2025 poz 111
art. 14b § 3, art. 14c § 1-2, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Baran, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 16 stycznia 2025 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.663.2024.1.AW w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do orzeczenia zgłoszono zdanie odrębne
Uzasadnienie
S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") 6 listopada 2024 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. We wniosku Skarżąca wskazała, że ma siedzibę i zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Wyjaśniła, że 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki posiada W. mbH z siedzibą w [...] w Republice Federalnej Niemiec (dalej "Spółka Zarządzająca") działająca na rzecz W. utworzonego i działającego zgodnie z przepisami prawa niemieckiego (dalej "Fundusz").
Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzająca udzielał, udziela na datę złożenia wniosku i planuje udzielać również w przyszłości finansowania Spółce (wspomniane finansowanie pochodziło, pochodzi na datę złożenia wniosku i będzie pochodzić również w przyszłości z wyodrębnionej masy majątkowej, którą stanowi Fundusz).
Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą z tytułu finansowania udzielonego Spółce (ewentualnie finansowania, które zostanie udzielone Spółce w przyszłości) otrzymywał, otrzymuje na datę złożenia wniosku i będzie otrzymywał również w przyszłości należności odsetkowe od Spółki.
Niewykluczone, że w przyszłości Spółka, oprócz wypłat z tytułu należności odsetkowych, o których mowa powyżej, będzie dokonywała wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: "ustawa o CIT").
Należności odsetkowe, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą z tytułu finansowania udzielonego Spółce (ewentualnie finansowania, które zostanie udzielone Spółce w przyszłości) otrzymywał, otrzymuje na datę złożenia wniosku i będzie otrzymywał również w przyszłości, stanowiły, stanowią na datę złożenia wniosku i będą stanowiły również w przyszłości część wyodrębnionej masy majątkowej, którą stanowi Fundusz (będą ujmowane w księgach rachunkowych Funduszu).
Należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT (jeżeli w przyszłości Spółka, oprócz wypłat z tytułu należności odsetkowych, o których mowa powyżej, będzie dokonywała wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT) będą stanowiły część wyodrębnionej masy majątkowej, którą stanowi Fundusz (będą ujmowane w księgach rachunkowych Funduszu).
We wniosku wyjaśniono, że Fundusz jest funduszem inwestycyjnym utworzonym na podstawie niemieckiego prawa inwestycyjnego. Na gruncie niemieckich przepisów prawnych, Fundusz stanowi wyodrębnioną masę majątkową. Przepisy prawa niemieckiego nie przyznają Funduszowi osobowości prawnej (Fundusz nie posiada ani zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych). Fundusz nie ma również wewnętrznych organów - działa poprzez podmiot zarządzający (tj. Spółkę Zarządzającą).
Fundusz podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania w państwie siedziby, tj. w Republice Federalnej Niemiec. Fundusz legitymuje się zaświadczeniem o miejscu siedziby podatnika dla celów podatkowych wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej Republiki Federalnej Niemiec (certyfikatem rezydencji).
Zgodnie z niemieckimi regulacjami prawnymi, Fundusz jest zarządzany i reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą. Spółka Zarządzająca jest spółką prawa niemieckiego (odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością).
Spółka Zarządzająca podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania w państwie siedziby, tj. w Republice Federalnej Niemiec.
Spółka Zarządzająca legitymuje się zaświadczeniem o miejscu siedziby podatnika dla celów podatkowych wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej Republiki Federalnej Niemiec (certyfikatem rezydencji).
Podsumowując, z perspektywy przepisów prawa niemieckiego, Fundusz i Spółka Zarządzająca są uznawane za odrębnych podatników podatku dochodowego od osób prawnych w Niemczech. Powyższe potwierdza okoliczność legitymowania się zaświadczeniami o miejscu siedziby podatnika dla celów podatkowych wydanymi przez właściwy organ administracji podatkowej Republiki Federalnej Niemiec (certyfikatami rezydencji) zarówno przez Fundusz, jak i Spółkę Zarządzającą.
Dla pełnego obrazu Skarżąca wskazała, że Spółka Zarządzająca dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Polski zarejestrowała oddział zagranicznego przedsiębiorcy W. mbH spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oddział w Polsce (dalej "Oddział"). Jak wynika z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, przedmiotem przeważającej działalności Oddziału jest zarządzanie specjalnymi funduszami nieruchomości, jako funduszami publicznymi i/lub specjalistycznymi zgodnie z zasadą dywersyfikacji ryzyka w myśl przepisów ustawy o inwestowaniu.
Skarżąca stwierdziła, że działalność Funduszu podlega w Republice Federalnej Niemiec bezpośredniemu nadzorowi Bundesanstalt fur Finanzdienstleistungsaufsicht (pol. Federalny Urząd Nadzoru Finansowego lub Federalny Urząd Nadzoru Usług Finansowych) (dalej "BaFin"), który jest centralnym organem nadzoru nad rynkiem finansowym Republiki Federalnej Niemiec.
Fundusz otrzymał również wydane przez BaFin zezwolenie na rozpoczęcie dystrybucji jednostek uczestnictwa Funduszu.
Jak potwierdzają prospekty emisyjne Funduszu, Fundusz posiada depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji. Funkcję depozytariusza Funduszu pełni D. z siedzibą w Republice Federalnej Niemiec.
Spółka Zarządzająca działa na podstawie wydanego przez BaFin zezwolenia na prowadzenie działalności w charakterze zewnętrznej spółki zarządzającej inwestycjami kapitałowymi AIF (niem. Erlaubnis zum Geschaftsbetrieb als externe AIF – Kapitalverwaltungsgesellschaft), w tym specjalnym funduszem nieruchomości (niem. Immobilien-Sondervermogen).
Wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych inwestorów – jak bowiem potwierdzają prospekty emisyjne Funduszu, Spółka Zarządzająca inwestuje powierzony jej kapitał we własnym imieniu, na wspólny rachunek inwestorów, zgodnie z zasadą dywersyfikacji ryzyka, w składniki majątkowe dopuszczone zgodnie z przepisami prawa niemieckiego, odrębnie od jej własnych składników majątkowych, w formie funduszu specjalnego (tj. Funduszu).
Jak potwierdzają prospekty emisyjne Funduszu – podała Skarżąca:
i) Fundusz jest specjalnym funduszem nieruchomości (niem. Immobilien-Sondervermogen);
ii) Spółka Zarządzająca inwestuje środki Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości), w celu generowania regularnych dochodów z uzyskiwanych czynszów i odsetek, a także ciągłego wzrostu wartości nieruchomości; przy czym prospekty emisyjne Funduszu przewidują szereg wymogów w zakresie celów inwestycyjnych i polityki inwestycyjnej, w tym w szczególności:
a) przewidziany został określony minimalny udział inwestycji wartości Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio oraz poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości);
b) dopuszczony został określony udział inwestycji wartości Funduszu w określone aktywa płynne (niem. Liquiditatsanlagen), w tym w szczególności depozyty bankowe, czy instrumenty rynku pieniężnego;
c) przewidziane zostały również określone rodzaje (typy) nieruchomości, które Spółka Zarządzająca może nabywać na rzecz Funduszu, w szczególności nieruchomości mieszkalne przeznaczone na wynajem, nieruchomości komercyjne czy nieruchomości gruntowe;
d) przewidziano, że Fundusz (reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą) może udzielać finansowania;
iii) Fundusz jest utworzony na czas nieokreślony;
iv) Fundusz emituje jednostki uczestnictwa (niem. Anteile);
v) co do zasady, jednostki uczestnictwa wyemitowane przez Fundusz można umorzyć wyłącznie po upływie określonego minimalnego okresu posiadania (niem. Mindesthaltefrist) i przy zachowaniu określonego minimalnego okresu umorzenia (niem. Ruckgabefrist) (z tym zastrzeżeniem, że wspomniana reguła nie znajdzie zastosowania w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych przed określoną datą, których wartość nie przekracza łącznie określonej wartości);
vi) osiągane zyski są co do zasady przeznaczone na wypłaty.
Fundusz widnieje w rejestrze (bazie danych) funduszy inwestycyjnych prowadzonym przez BaFin, co potwierdza, że prowadzona przez Fundusz działalność wymaga zawiadomienia BaFin, który jest centralnym organem nadzoru nad rynkiem finansowym Republiki Federalnej Niemiec – wyjaśniła Skarżąca Spółka.
Fundusz (reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą) składał, składa na datę złożenia wniosku i będzie składać również w przyszłości sporządzone na piśmie oświadczenie, zgodnie z którym:
i) Fundusz jest rzeczywistym właścicielem należności odsetkowych, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą otrzymywał, otrzymuje na datę złożenia wniosku i będzie otrzymywał również w przyszłości od Spółki;
ii) jeżeli w przyszłości Spółka, oprócz wypłat z tytułu należności odsetkowych, o których mowa powyżej, będzie dokonywała wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, Fundusz będzie rzeczywistym właścicielem takich należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT;
iii) Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.
Miejsce siedziby dla celów podatkowych Funduszu zostanie udokumentowane wobec Spółki certyfikatem rezydencji Funduszu.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca zapytała czy w stosunku do wypłat:
i) należności odsetkowych, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą otrzymywał, otrzymuje na datę złożenia wniosku i będzie otrzymywał również w przyszłości od Spółki;
ii) należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT (jeżeli w przyszłości Spółka, oprócz wypłat z tytułu należności odsetkowych, o których mowa powyżej, będzie dokonywała wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT)
zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT w związku z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT i w związku z tym Spółka nie będzie obowiązana do poboru podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT z tytułu wypłat tych należności na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT?
W ocenie Skarżącej w stosunku do wypłat:
i) należności odsetkowych, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą otrzymywał, otrzymuje na datę złożenia wniosku i będzie otrzymywał również w przyszłości od Spółki;
ii) należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT (jeżeli w przyszłości Spółka, oprócz wypłat z tytułu należności odsetkowych, o których mowa powyżej, będzie dokonywała wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT)
zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT w związku z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT i w związku z tym Spółka nie będzie obowiązana do poboru podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT z tytułu wypłat tych należności na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "Dyrektor KIS", "organ interpretacyjny") interpretacją z 16 stycznia 2025 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał, że aby ocenić stanowisko Spółki w zakresie jej obowiązku jako płatnika podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 26 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT dotyczącego należności wypłacanych do Funduszu, należy ustalić czy od należności tych konieczne jest pobranie podatku, czy też są one wolne od opodatkowania – jak podnosi Spółka – na mocy art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.
Dyrektor KIS wskazał, że zwolnienie przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT ma charakter podmiotowy, odnosi się bowiem do określonego kręgu podmiotów, których dochody (przychody) wolne są od podatku, tj. do instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1 spełniających warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f ustawy o CIT. Przy czym z ww. zwolnienia wyłączone są dochody określone w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a-g ustawy o CIT.
Z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego ujętego we wniosku wynika, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT – stwierdził organ interpretacyjny.
Jeśli zatem Fundusz jest podmiotem potencjalnie uprawnionym do zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, to trzeba zbadać, czy spełnia on warunki zwolnienia przewidziane polskim prawodawstwem określone w art. 17 ust. 11 ustawy o CIT. Przy czym – stwierdził Dyrektor KIS - zasadnicze znaczenie ma tu brzmienie pkt 1 tego przepisu, zgodnie z którym zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT dotyczy instytucji wspólnego inwestowania, których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe.
Dyrektor KIS stwierdził, że kluczowe znaczenie w sprawie ma przedstawienie zakresu możliwej do realizacji działalności Funduszu. Wprawdzie Spółka – stwierdził organ interpretacyjny - że wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych inwestorów – jak bowiem potwierdzają prospekty emisyjne Funduszu, Spółka Zarządzająca inwestuje powierzony jej kapitał we własnym imieniu, na wspólny rachunek inwestorów. Jednakże – stwierdził Dyrektor KIS - z dalszej części opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wynika, że prospekty emisyjne Funduszu wskazują również, że:
- Fundusz jest specjalnym funduszem nieruchomości (niem. Immobilien-Sondervermogen);
- Spółka Zarządzająca inwestuje środki Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości), w celu generowania regularnych dochodów z uzyskiwanych czynszów i odsetek, a także ciągłego wzrostu wartości nieruchomości;
- przewidziany został określony minimalny udział inwestycji wartości Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio oraz poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości);
- przewidziane zostały również określone rodzaje (typy) nieruchomości, które Spółka Zarządzająca może nabywać na rzecz Funduszu, w szczególności nieruchomości mieszkalne przeznaczone na wynajem, nieruchomości komercyjne czy nieruchomości gruntowe;
- Fundusz (reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą) jest rzeczywistym właścicielem należności, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą otrzymywał, otrzymuje i będzie otrzymywał od Spółki.
W ocenie organu interpretacyjnego z wniosku wynika, że przedmiotem działalności Funduszu jest nie tylko zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, ale również zaangażowanie środków w działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu) i powiązane z nimi instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która – mimo że nabywa nieruchomości – to jednak na rzecz Funduszu).
Powyższe wskazuje zatem, że możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT – stwierdził Dyrektor KIS. W konsekwencji, w jego ocenie, zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, w związku z przekroczeniem zakresu działalności określonego w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT – jest nieuzasadnione.
Wobec powyższego w stosunku do wypłat:
i) należności odsetkowych, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą otrzymywał, otrzymuje na datę złożenia wniosku i będzie otrzymywał również w przyszłości od Spółki;
ii) należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT (jeżeli w przyszłości Spółka, oprócz wypłat z tytułu należności odsetkowych, o których mowa powyżej, będzie dokonywała wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT)
nie znajdzie zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT w związku z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT i w związku z tym Spółka będzie obowiązana do poboru podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT z tytułu wypłat tych należności na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT – stwierdził organ interpretacyjny.
Pismem z 3 marca 2025 r. Spółka zaskarżyła powyższą interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji Skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 17 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 57 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f w zw. z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że działalność instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (dalej "Zagraniczna instytucja wspólnego finansowania"):
- w zakresie inwestowania środków pieniężnych powierzonych jej przez inwestorów w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości), w celu generowania regularnych dochodów z uzyskiwanych czynszów i odsetek, a także długoterminowego wzrostu wartości tych nieruchomości
wykracza poza zakres działalności przewidziany na gruncie art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT, którą może prowadzić Zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania (tu: Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą) korzystająca ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, tj. nie stanowi działalności, której wyłącznym przedmiotem jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe, pomimo wprost przeciwnych wniosków płynących z wykładni językowej, systemowej oraz celowościowej przepisu art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT,
a w konsekwencji uznaniu, że w odniesieniu do dochodów (przychodów) Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania z wypłacanych przez polską spółkę kapitałową (tu: Skarżącą) należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, której działalność obejmuje inwestowanie środków pieniężnych powierzonych jej przez inwestorów w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości), w celu generowania regularnych dochodów z uzyskiwanych czynszów i odsetek, a także długoterminowego wzrostu wartości tych nieruchomości nie znajduje zastosowania zwolnienie z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, w rezultacie czego polska spółka kapitałowa (tu: Skarżąca) dokonując wypłat należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT objętych podatkiem u źródła na rzecz Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania (tu: Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą) obowiązana jest do poboru podatku u źródła na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT,
podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do uznania, że działalność Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania (tu: Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą) obejmująca inwestowanie środków pieniężnych powierzonych jej przez inwestorów w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości), w celu generowania regularnych dochodów z uzyskiwanych czynszów i odsetek, a także długoterminowego wzrostu wartości tych nieruchomości wypełnia przewidziany w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT warunek dla zastosowania zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT (zdaniem Skarżącej taki przedmiot działalności Funduszu wyczerpuje dyspozycję art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT; nie powinno bowiem ulegać wątpliwości, że inwestowanie w nieruchomości wypełnia przewidziany w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT warunek lokowania środków pieniężnych w inne prawa majątkowe), a w rezultacie polska spółka kapitałowa (tu: Skarżąca) dokonując wypłat należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT objętych podatkiem u źródła na rzecz takiej Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania (tu: Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą) nie jest obowiązana do poboru podatku u źródła na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT,
a w konsekwencji dokonanie przez organ niewłaściwej oceny co do zastosowania tych przepisów do sytuacji opisanej w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym wniosku (zdefiniowanym poniżej) polegającej na uznaniu przez organ, że działalność Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą wykracza poza zakres działalności przewidziany na gruncie art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT, którą może prowadzić Zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania (tu: Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą) korzystająca ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, a w związku z tym zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT w zw. z art. 26 ust. Ig ustawy o CIT jest nieuzasadnione w przypadku opisanym w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym wniosku (w rezultacie czego Skarżąca dokonująca wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT objętych podatkiem u źródła na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą obowiązana jest do poboru podatku u źródła na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT),
co doprowadziło do naruszenia:
2) art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 57 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f w zw. z art. 17 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT poprzez dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania tych przepisów prawa materialnego polegającej na błędnym przyjęciu, że do dochodów (przychodów) Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, z wypłacanych przez Skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT nie znajduje zastosowania zwolnienie z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, pomimo tego, że organ wprost przyznał w Interpretacji, że: "Z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego ujętego we wniosku wynika, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT", w rezultacie czego Skarżąca dokonując wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, wspomnianych należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, jest obowiązana do poboru podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT z tytułu wypłat tych należności na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, co skutkowało uznaniem w Interpretacji stanowiska Skarżącej przedstawionego we wniosku za nieprawidłowe,
podczas gdy Skarżąca wykazała we wniosku, że do dochodów (przychodów) Funduszu, reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, z wypłacanych przez Skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT zwolnienie z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT znajduje zastosowanie, w rezultacie czego Skarżąca dokonując wypłat na rzecz Funduszu, reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art, 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, nie jest obowiązana do poboru podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT z tytułu wypłat tych należności na podstawie art. 26 ust. 1g ustawy o CIT,
3) art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 57 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f w zw. z art. 17 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że: "Zwolnienie przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT ma charakter podmiotowy, odnosi się bowiem do określonego kręgu podmiotów, których dochody (przychody) wolne są od podatku, tj. do instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1 spełniających warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f ustawy o CIT", w sytuacji gdy przedmiotowe zwolnienie z CIT Zagranicznych instytucji wspólnego finansowania ma charakter przedmiotowy, co może wskazywać na pominięcie przez Organ celów nowelizacji przepisów w zakresie zwolnienia z CIT Zagranicznych instytucji wspólnego finansowania, wprowadzonych od 1 stycznia 2017 r., a także aktualnego orzecznictwa,
a w konsekwencji dokonanie przez organ niewłaściwej oceny co do zastosowania tych przepisów do sytuacji opisanej w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Wniosku (zdefiniowanym poniżej) polegające na uznaniu, że ze względu na charakter prowadzonej działalności Fundusz nie może podlegać zwolnieniu z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT,
4) art. 63-65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. C 326 z 26.10.2012, p. 47-390; dalej "TFUE") i z art. 18TFUE poprzez dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów w zakresie porównywalności polskich funduszy inwestycyjnych i zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania (tu: Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą), czego skutkiem było uznanie za zgodne z prawem opodatkowanie dochodów (przychodów) Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, z wypłacanych przez Skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce, mimo że Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą spełnia kryteria porównywalności do polskich funduszy inwestycyjnych, co w efekcie doprowadziło do naruszenia zasady swobody przepływu kapitału i płatności w stosunkach między państwami wspólnotowymi i przesłanek interesu ogólnego dopuszczającego wyjątki od zasady swobody przepływu kapitału i płatności, tj. przesłanki skuteczności nadzoru podatkowego i przesłanki spójności systemu podatkowego oraz uchybienia zakazowi arbitralnej dyskryminacji i ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w sytuacji, w której nie istniały przesłanki interesu ogólnego uprawniające organ do odmowy przyznania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT w odniesieniu do dochodów (przychodów) Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą z wypłacanych przez Skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT zwolnienie z CIT.
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111) - dalej "O.p."- poprzez zaniechanie przedstawienia w interpretacji wyczerpującej oceny stanowiska Skarżącej oraz brak należytego uzasadnienia prawnego tej oceny ze względu na:
a) brak szczegółowego i wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn uznania przez organ w interpretacji, dlaczego takie okoliczności faktyczne jak to, że: "Wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu)", miałyby skutkować tym, że: "(...) możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT";
b) ograniczenie się przez organ do powierzchownej i błędnej analizy spełnienia wyłącznie jednego z warunków zwolnienia z CIT Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą (art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT), przy jednoczesnym pominięciu analizy pozostałych warunków zastosowania zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT oraz błędnym przyjęciu, że: "Zwolnienie przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT ma charakter podmiotowy (...)" i nie ustosunkowanie się przez organ w sposób merytoryczny do przedstawionej przez Skarżącą we Wniosku wyczerpującej analizy zastosowania zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT do dochodów (przychodów) Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, z wypłacanych przez Skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, w szczególności w zakresie charakteru prowadzonej przez Fundusz działalności;
c) nie odniesienie się do zawartej we wniosku analizy porównawczej Funduszu do funduszy inwestycyjnych funkcjonujących na gruncie prawa polskiego i ograniczenie przez organ uzasadnienia prawnego oceny stanowiska Skarżącej do: i) bezrefleksyjnego przytoczenia określonych przepisów ustawy o CIT bez dokonania ich analizy oraz ii) arbitralnego zaprzeczenia stanowisku Skarżącej,
a w rezultacie:
brak szczegółowego wyjaśnienia dokonanej przez organ w interpretacji oceny stanowiska Skarżącej w zakresie dotyczącym uznania, że w okolicznościach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Spółkę we wniosku do dochodów (przychodów) Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, z wypłaconych przez Skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT nie znajduje zastosowania zwolnienie z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, w rezultacie czego Skarżąca dokonując na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą wypłat należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, jest obowiązana do poboru podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT z tytułu wypłat tych należności na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, co skutkowało uznaniem w Interpretacji stanowiska Skarżącej przedstawionego we Wniosku za nieprawidłowe, w sytuacji spełnienia przesłanek dla zastosowania zwolnienie z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT (podczas gdy organ wprost przyznał w Interpretacji, że: "Z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego ujętego we wniosku wynika, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT."),
podczas gdy obowiązkiem organu było przedstawienie odpowiednich argumentów prawnych uzasadniających uznanie stanowiska Skarżącej za nieprawidłowe w odniesieniu do wszystkich elementów opisanego przez Skarżącą we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, czego skutkiem było wydanie Interpretacji z naruszeniem zasady działania przez organy podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kwestia sporna w sprawie sprowadza się do możliwości zwolnienia skarżącej z obowiązku poboru podatku u źródła na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT w stosunku do wypłat należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, dokonywanych przez skarżącą na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą.
Na wstępie zaznaczyć należy, do czego sąd odniesie się jeszcze szerzej w dalszej części rozważań, że ocena organu co do stanowiska skarżącej wytycza zakres sporu w sprawie i wskazuje, że kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 17 ust. 11 i 12 ustawy o CIT, w tym w szczególności, czy jego działalność mieści się w zakresie określonym w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT.
Wskazując na stan prawny istotny dla sprawy, należy przytoczyć, że zgodnie z art. 3 ust. 2 i ust. 3 ustawy o CIT, podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Polski przez takich podatników, uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.
Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o CIT, podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów:
1) z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know- how),
2) z opłat za świadczone usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby prawne mające siedzibę za granicą, organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2a) z tytułu świadczeń: doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze - ustala się w wysokości 20% przychodów;
3) z tytułu należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej, z wyjątkiem ładunków i pasażerów tranzytowych,
4) uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi powietrznej, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z lotniczego rozkładowego przewozu pasażerskiego, skorzystanie z którego wymaga posiadania biletu lotniczego przez pasażera - ustala się w wysokości 10% tych przychodów.
Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, podatek dochodowy od określonych w art. 7b ust. 1 pkt 1 przychodów z dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu (dochodu).
W myśl art. 26 ust. 1 ustawy o CIT osoby prawne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o CIT są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty, zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e.
Zgodnie z art. 26 ust. 1g ustawy o CIT, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz będące przedsiębiorcami osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 na rzecz podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58, stosują, z zastrzeżeniem ust. 2e, zwolnienia wynikające z tych przepisów wyłącznie pod warunkiem:
1) udokumentowania przez podmiot, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58, jego miejsca siedziby dla celów podatkowych, uzyskanym od tego podmiotu certyfikatem rezydencji, oraz
2) złożenia przez podmiot, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58, sporządzonego na piśmie oświadczenia, że jest rzeczywistym właścicielem wypłaconych przez płatnika należności oraz spełnia on warunki, o których mowa w tych przepisach.
W myśl art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, wolne od podatku są dochody (przychody) instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1, spełniających warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f, z wyłączeniem dochodów określonych w pkt 57 lit. a-g.
Wedle art. 17 ust. 1 pkt 57 ustawy o CIT, zwolnieniem nie są objęte osiągane przez instytucje wspólnego inwestowania następujące rodzaje dochodów:
a) dochody (przychody) z udziału w spółkach niemających osobowości prawnej lub jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami ustawy lub prawa podatkowego państwa, w którym te spółki lub jednostki organizacyjne mają siedzibę lub zarząd, podmioty te nie są traktowane jak osoby prawne i nie podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania,
b) dochody (przychody) z odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych podmiotom, o których mowa w lit. a, oraz odsetek od innych zobowiązań tych podmiotów wobec funduszu, z wyjątkiem odsetek od wierzytelności z tytułu pożyczek (kredytów) nabytych przez fundusz od podmiotów, których działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionych do udzielania pożyczek (kredytów) na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady ich funkcjonowania, jeżeli pożyczki (kredyty) te zostały udzielone przez te podmioty,
c) dochody (przychody) z odsetek od udziału kapitałowego w podmiotach, o których mowa w lit. a,
d) darowizny bądź inne nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenia dokonywane przez podmioty, o których mowa w lit. a,
e) dochody (przychody) z tytułu odsetek (dyskonta) od papierów wartościowych emitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a,
f) dochody (przychody) z tytułu zbycia papierów wartościowych wyemitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a, lub udziałów w tych podmiotach,
g) dochody z nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1, w tym uzyskanych przez podmioty, o których mowa w lit. a).
Na podstawie zaś art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f ustawy o CIT zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania, z zastrzeżeniem ust. 4, posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:
a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,
b) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,
c) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,
d) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.
Jednocześnie zgodnie z 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a, nie ma zastosowania do:
1) instytucji wspólnego inwestowania:
a) które prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego albo są instytucją wspólnego inwestowania typu otwartego działającą na podstawie zasad i ograniczeń inwestycyjnych odpowiadających instytucjom wspólnego inwestowania typu zamkniętego, lub
b) których tytuły uczestnictwa, zgodnie z dokumentami założycielskimi, nie są oferowane w drodze oferty publicznej, dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie w przypadku, gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro.
Stosownie natomiast do art. 17 ust. 11 ustawy o CIT, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 58, dotyczy instytucji wspólnego inwestowania:
1) których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe;
2) w przypadku których prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę.
Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 12 ustawy o CIT, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 58, stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik ma siedzibę.
Przechodząc w pierwszej kolejności do oceny zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy przypomnieć, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyraża się, między innymi, w tym, że organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, a w tym stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej własnego stanowiska. Organ analizuje okoliczności podane we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku, powinno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p.).
W związku z powyższym zwrócić należy uwagę na wymogi prawidłowego uzasadnienia interpretacji indywidualnej. Stosownie do art. 14c § 1 O.p., interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (zd. 1). Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (zd. 2). Zgodnie natomiast z art. 14c § 2 O.p., w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Z powyższej regulacji wynika wyraźnie, że w przypadku, gdy organ uznaje stanowisko podatnika (wnioskodawcy) za nieprawidłowe, powinien umotywować kierunek rozstrzygnięcia w sposób spójny, wyczerpujący i jednoznaczny, tak aby możliwe było nie tylko odtworzenie przesłanek negatywnej oceny organu, ale aby możliwe było również ustalenie prawidłowej odpowiedzi na pytanie interpretacyjne. Innymi słowy, treść interpretacji indywidualnej powinna być na tyle klarowna, żeby wnioskodawca mógł się do niej dostosować w zaufaniu, iż działa prawidłowo, zgodnie z wytycznymi organu podatkowego. Tylko takie uzasadnienie przyczynia się do realizacji zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p.), a instytucja interpretacji indywidualnej może spełniać swoją funkcję ochronną (odnośnie do wymogów prawidłowego uzasadnienia interpretacji indywidualnej zob. np. wyrok NSA z 27 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 339/16).
W sprawie istotne jest to, że – jak wynika to wprost z oceny organu przedstawionej w zaskarżonej interpretacji – Dyrektor KIS uznał, iż Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT. W związku z tym, jak wprost wskazał organ, skoro Fundusz jest podmiotem uprawnionym do zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, to należy zbadać, czy spełnia on warunki zwolnienia przewidziane polskim prawodawstwem określone w art. 17 ust. 11 ustawy o CIT; zasadnicze znaczenie ma tu brzmienie pkt 1 tego przepisu, zgodnie z którym zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT dotyczy instytucji wspólnego inwestowania, których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe." (str. 20 interpretacji).
Na rozprawie 17 czerwca 2025 r. na pytanie Sądu organ potwierdził, że nie kwestionuje tego, iż Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT, oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT. Zdaniem organu, Fundusz nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o CIT (protokół rozprawy).
W powyższej sytuacji należało uznać za niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie, w którym skarżąca zarzuciła, że organ pominął całkowicie przeprowadzoną przez nią analizę warunków zwolnienia z CIT z art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT (pomimo dokonanej przez Spółkę w uzasadnieniu wniosku analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych). Zarzut w powyższym zakresie jest niezasadny, bowiem organ uznał w zaskarżonej interpretacji, że Fundusz spełnia warunki zwolnienia, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy a CIT.
Organ uznał natomiast za nieprawidłowe stanowisko skarżącej, co do braku obowiązku pobierania podatku u źródła w odniesieniu do realizowanych przez nią wypłat należności (o których mowa w art. 21 ust. 1 oraz 22 ust. 1 ustawy o CIT na rzecz Funduszu - zwolnienie na podstawie art. 26 ust. Ig ustawy o CIT) z uwagi na art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT, tj. z uwagi na to, że działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT.
W tym zatem zakresie, w którym organ uznał, że Fundusz spełnia warunki zwolnienia, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy a CIT, organ był uprawniony odstąpić od uzasadnienia. Wedle bowiem art. 14c § 1 zd. drugie O.p., można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.
Zasadny natomiast okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez zaniechanie przedstawienia w interpretacji wyczerpującej oceny stanowiska skarżącej oraz brak wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn uznania przez organ w interpretacji, dlaczego działalność Funduszu:
- polegająca na angażowaniu kapitału powierzonego Funduszowi przez inwestorów w nieruchomości (realizowana bezpośrednio lub poprzez nabywanie udziałów w spółkach kapitałowych, które inwestują w nieruchomości),
- mająca na celu uzyskiwanie regularnych dochodów z czynszów i odsetek oraz długoterminowy wzrost wartości tych nieruchomości,
wykracza poza określony w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT zakres działalności, którą może prowadzić Zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania (tu: Fundusz) korzystająca ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, tj. nie stanowi działalności, której wyłącznym przedmiotem jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe.
Zdaniem sądu, organ ograniczył się do powierzchownej oceny warunku zwolnienia o jakim mowa w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT. Ponadto organ nie odniósł się w żadnej mierze do zawartej we wniosku analizy porównawczej Funduszu do funduszy inwestycyjnych funkcjonujących na gruncie prawa polskiego (str. 12- 13 wniosku) i ograniczył się w uzasadnieniu prawnym oceny stanowiska skarżącej w zasadzie do przytoczenia określonych przepisów ustawy o CIT bez dokonania ich analizy. Organ stwierdził jedynie, że przedmiotem działalności Funduszu jest nie tylko zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, ale również zaangażowanie środków w działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu) i powiązane z nimi instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu). Powyższe wskazuje zatem, że możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT. Powyższe okoliczności powodują, zdaniem organu, że niezasadne jest zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, w związku z przekroczeniem zakresu działalności określonego w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT.
Podkreślić też należy, co istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie także z uwagi na zdanie odrębne, że organ w żadnej części stanowiska wyrażonego w zaskarżonej interpretacji nie wskazał, że przyczyną jego negatywnej oceny stanowiska skarżącej jest przepis art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) ustawy o CIT.
Powyższa uwaga jest, w ocenie sądu istotna, bowiem w uzasadnieniu swojego stanowiska przedstawionego we wniosku, Spółka wskazała wprost, że dochody Funduszu będące przedmiotem wniosku nie stanowią dochodów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a-g ustawy o CIT (pkt 1 analizy warunków przedstawionych w uzasadnieniu wniosku).
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) ustawy o CIT, wolne od podatku są dochody (przychody) funduszy inwestycyjnych zamkniętych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych, utworzonych na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, z wyłączeniem dochodów z nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1, w tym uzyskanych przez podmioty, o których mowa w lit. a).
Na rozprawie 17 czerwca 2025 r. strona skarżąca tę okoliczność ponownie podniosła wskazując, że w wydanej interpretacji indywidualnej organ uznając jej stanowisko za nieprawidłowe nie powołał się na art. 17 ust. 1 punkt 57 lit. g ustawy o CIT, poprzestając na twierdzeniu, że w sprawach – w odniesieniu do funduszy – nie jest spełniona przesłanka z art. art. 17 ust. 11 punkt 1 ustawy o CIT. Dodatkowo strona skarżąca wyjaśniła, że możliwość inwestowania przez fundusze w aktywa inne niż nieruchomości wynika z prospektów emisyjnych. Inwestowane w aktywa inne niż nieruchomości jest wskazane na stronie 4 wniosku. Skarżąca potwierdziła także, że jej zdaniem dochody objęte wnioskiem nie mają charakteru dochodów z art. 17 ust. 1 pkt 57 a-g) ustawy o CIT.
W sprawie niniejszej odmowa uznania za prawidłowe stanowiska skarżącej opierała się o art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT. Organ w żadnej części stanowiska wyrażonego w zaskarżonej interpretacji nie wskazał, że przyczyną jego negatywnej oceny stanowiska skarżącej jest przepis art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) ustawy o CIT. Przepis ten został jedynie wymieniony przez organ z innymi przepisami prawa przytoczonymi w interpretacji, niemniej w ogóle nie był przedmiotem analizy organu.
Powyższa uwaga jest bardzo istotna w sprawie, bowiem wskazana w interpretacji podstawa prawna stanowiska organu w kwestii spornej, tj. art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT determinowała jednocześnie treść i kierunek zarzutów spółki podniesionych w skardze. To z kolei ma dalsze istotne konsekwencje, jako że zgodnie z art. 57a. O.p., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z treści art. 57a p.p.s.a. wynika, że rolą sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego jest dokonanie oceny zgodności tej interpretacji z przepisami wskazanymi w zarzutach skargi. Sąd nie może poszukiwać uchybień prawa materialnego i procesowego, które w skardze nie zostały podniesione. Tak więc strona jest zobowiązana podnieść zarzuty dotyczące uchybień prawa materialnego i procesowego.
Zarzuty te strona skarżąca konstruuje wszakże w odniesieniu do stanowiska organu interpretacyjnego wyrażonego w interpretacji.
W tej sytuacji sąd orzekający w sprawie nie mógłby uznać, że stanowisko organu jest prawidłowe, powołując zupełnie nową podstawę prawną i argumentację, inną niż ta która była przedmiotem rozważań organu. Sąd nie może bowiem za organ dokonywać oceny stanowiska wnioskodawcy.
Organ w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, bowiem Fundusz nie spełnia warunku, o których mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o CIT, bowiem jego działalność nie mieści się w zakresie określonym w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT, zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT dotyczy instytucji wspólnego inwestowania, których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe.
Organ, oceniając możliwość rezygnacji z poboru podatku u źródła w stosunku do wypłat należności o których mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT na rzecz Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania (Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą) na podstawie art. 26 ust. 1g w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT, podjął co prawda próbę wykładni art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT celem ustalenia czy warunek zwolnienia określony w tym przepisie zostanie spełniony w przypadku działalności, polegającej na zbiorowym lokowaniu kapitału powierzonego jej przez inwestorów w nieruchomości (realizowanej bezpośrednio lub poprzez nabywanie udziałów w spółkach, które inwestują w nieruchomości), w celu uzyskiwania regularnych dochodów z czynszów i odsetek oraz długoterminowego wzrostu wartości tych nieruchomości, a tym samym, czy prowadzenie takiej działalności przez Zagraniczną instytucję wspólnego inwestowania (Fundusz reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą) pozwala na uznanie, że wyłącznym przedmiotem jej działalności jest "zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w (...) inne prawa majątkowe".
Organ wskazał mianowicie w interpretacji, że "przedmiotem działalności Funduszu jest nie tylko zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, ale również zaangażowanie środków w działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu) i powiązane z nimi instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu). Powyższe wskazuje zatem, że możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT."
Zatem w ocenie organu, zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w działalność inwestycyjną związaną z nieruchomościami wykracza poza "zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w inne prawa majątkowe". Organ nie uzasadnił jednak w żaden sposób, jak doszedł do tej konkluzji (powyższy fragment uzasadnienia interpretacji może jedynie sugerować, że organ kwestionuje nie tyle sam przedmiot działalność Funduszu (zbiorowe lokowanie środków pieniężnych), co stricte przedmiot lokat, tj. inwestowanie w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni.
Zdaniem sądu orzekającego w sprawie, interpretacja art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT powinna zostać dokonana poprzez pogłębioną analizę regulacji prawnych zawartych w ustawie o CIT oraz TFUE, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności występujących na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Analiza ta powinna uwzględniać również przepisy prawa międzynarodowego w zakresie zakazu arbitralnej dyskryminacji i zasady swobody przepływu kapitału i płatności, w tym ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w stosunkach między państwami wspólnotowymi. Interpretacja wszystkich przepisów mających zastosowanie w sytuacji przedstawionej przez Spółkę powinna mieć charakter kompleksowy, tj. powinna być prowadzona z uwzględnieniem zasad wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej (celowościowej). W analizowanym przypadku organ dopuścił się naruszenia już wykładni językowej (literalnej) przepisów ustawy o CIT, nie podejmując nawet próby dokonania wykładni systemowej czy celowościowej. Słusznie natomiast podkreśla się w judykaturze, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno pomijać wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej (przy czym wydaje się, że dla Organu sens przepisu art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT jasny językowo nie jest). Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (tak np.: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2018 r., sygn. akt II FPS1/18). W przypadku zaskarżonej interpretacji, stanowisko organu wskazuje na niewłaściwe zrozumienie znaczenia przepisu art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT na gruncie nie tylko wykładni językowej, ale także wykładni systemowej i funkcjonalnej.
Po pierwsze zatem, interpretacja art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT powinna zostać dokonana na podstawie językowych dyrektyw interpretacyjnych. Za wyborem tej wykładni przemawia również i to, że ww. przepis przewiduje odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a takie przepisy winny być interpretowane ściśle.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN "lokować" oznacza "umieszczać pieniądze w akcjach jakiegoś przedsiębiorstwa, depozytach bankowych, nieruchomościach itp." Z punktu widzenia ekonomicznego lokata ukierunkowana jest na wzrost wartości aktywów w czasie lub uzyskanie odsetek, dywidend w związku z zainwestowaniem środków. Jednocześnie przepis art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT nie definiuje pojęcia "innych praw majątkowych". Niemniej, zgodnie z definicją proponowaną przez A. Woltera, prawami majątkowymi są te, które są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym podmiotu prawa (Wolter, Ignatowicz, Stefaniuk, Prawo cywilne, 2001, s. 138). Niewątpliwie prawa do nieruchomości (czy to prawo własności, czy użytkowania wieczystego, czy inne) mogą być kwalifikowane jako prawa majątkowe. Nie ma zatem podstaw do uznania, że takim "innym" prawem majątkowym nie mogą być szeroko pojęte prawa do nieruchomości, którymi dany podmiot (tu: Fundusz) dysponuje bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości.
Przepis art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT nie definiuje pojęcia "innych praw majątkowych". Nie ma zatem żadnych podstaw do uznania, że takim "innym" prawem majątkowym nie może być udział w nieruchomości (por. także wyroki sądów administracyjnych: np. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., III SA/Wa 3889/17; z 11 października 2018 r. , III SA/Wa 3940/17, Także wyroki NSA w sprawach 1176/19, II FSK 862/19, II FSK 1269/19). Powyższe wyroki zapadły co prawda na gruncie prawnym obowiązującym w 2017 r., niemniej powyższe wnioski mają w pełni przełożenie i zastosowanie w sprawie niniejszej co do rozumienia pojęcia "inne prawa majątkowe" z art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT.
Zdaniem sądu orzekającego w sprawie, jeżeli wolą ustawodawcy byłoby wyłączenie spod dyspozycji art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania, które inwestują w nieruchomości, zbędne byłoby wyłączenie dochodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 ustawy o CIT. Racjonalny ustawodawca nie wprowadza do porządku prawnego przepisu, którego dyspozycja - nawet potencjalnie - nie może zostać wypełniona. Powtórzyć należy, że - jak wynika z treści zaskarżonej interpretacji - spełnienie przez Fundusz pozostałych warunków uprawniających do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, nie było przecież kwestionowane przez organ.
W tym kontekście nie należy pomijać również celu wprowadzenia analizowanych przepisów. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z 29 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu VI Kadencji nr 969, dalej: "Uzasadnienie nowelizacji ustawy o CIT"), ustawodawca chciał osiągnąć określony cel - zapobiec minimalizowaniu obciążeń podatkowych, w szczególności poprzez odroczenie opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej za pośrednictwem spółek osobowych. Ustawodawca brał przy tym pod uwagę, że wprowadzane zmiany nie mogą zakłócać zasady swobody przepływu kapitału, bowiem już raz wszczęto przeciwko Polsce postępowanie w sprawie naruszenia tej zasady poprzez zwolnienie z podatku dochodowego wyłącznie polskich funduszy inwestycyjnych, z pominięciem funduszy z innych państw Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Z tego względu zmieniony został typ zwolnienia z podmiotowego na przedmiotowe, a warunki stosowania zwolnienia zostały dostosowane również do Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania. Jak zostało wskazane w Uzasadnieniu nowelizacji ustawy o CIT: "Zmiany poszczególnych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zmierzają do: (...) 2) Dostosowaniu[a] warunków stosowania zwolnienia przedmiotowego dla instytucji wspólnego inwestowania (podmiotów zagranicznych), których charakterystyka odpowiada cechom FIO oraz SFIO (dodawany ort. 17 ust. 1 pkt 58). W celu ustalenia zbieżnych warunków stosowania zwolnienia dla instytucji polskich i zagranicznych przewidziano wyłączenie odnoszące się do sytuacji, w której charakterystyka funduszu zagranicznego odpowiada cechom FIZ (art. 17 ust. 12)". Podsumowując, celem ustawodawcy nie było pozbawienie Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania prawa do zwolnienia w sytuacji lokowania przez nie środków w określone prawa majątkowe, a wyłączenie ze zwolnienia takiej działalności, która wykracza poza zakres działalności inwestycyjnej (zmierza do zminimalizowania obciążeń podatkowych, w szczególności przez odroczenie opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej za pośrednictwem spółek osobowych). Inwestowanie przez Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania w nieruchomości, czy to bezpośrednio czy poprzez spółki inwestujące w nieruchomości stanowi niewątpliwie działalność, o której mowa w art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT, pozwalającą tym podmiotom (podobnie jak polskim funduszom inwestycyjnym) korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.
Tak więc, omawiane przepisy dotyczące zwolnienia wskazanych dochodów instytucji wspólnego inwestowania zostały wprowadzone w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów podatkowych z normami prawa europejskiego. Było to następstwem wszczętego przez Komisję Europejską w trybie art. 226 Traktatu WE postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.
Zatem interpretacja art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT musi uwzględniać powyższe i winna być dokonana z uwzględnieniem konieczności poszanowania woli ustawodawcy, który wprowadzając określony przepis do systemu prawa obowiązującego sam decyduje, jak jaką konstrukcję przepisu przyjmie i jaką treść w nim zawrze.
Należy również wskazać, że w prawie podatkowym eksponuje się art. 2 Konstytucji RP, a więc zasadę zaufania do państwa i prawa, pewności prawa, poprawnej legislacji w związku z art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Zatem dokonując interpretacji art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT należy dokonać na podstawie językowych dyrektywy interpretacyjnych. Za wyborem tej wykładni przemawia również i to, że ww. przepis przewiduje odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a takie przepisy winny być interpretowane ściśle.
Należy także zwrócić uwagę na wykładnię systemową i odwołać się do zakresu działalności, którą może prowadzić instytucja wspólnego inwestowania typu zamkniętego na gruncie ustawy o funduszach inwestycyjnych. Stosownie do art. 147 ust. 1 tej ustawy, przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego zamkniętego mogą być własność lub współwłasność (w szczególności nieruchomości gruntowych w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, czy budynków i lokali stanowiących odrębne nieruchomości), a także użytkowanie wieczyste. Skoro zatem polskim funduszom inwestycyjnym typu zamkniętego, które mogą, m. in., lokować środki w nieruchomości przysługuje zwolnienie przedmiotowe z CIT (art. 17 ust. 1 pkt 57 ustawy o CIT), to nie powinno się różnicować sytuacji polskich funduszy inwestycyjnych i działających na analogicznych zasadach Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania i odmawiać tym ostatnim prawa do zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.
Organ tymczasem dokonał oceny stanowiska skarżącej bez rzetelnej i pełnej analizy przedstawionego przez nią stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a także z zastosowaniem błędnej wykładni przepisów istotnych dla udzielenia odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie.
Organ nie zawarł także w interpretacji uzasadnienia, dlaczego w tej akurat sprawie uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, podczas gdy w innych wydanych w tym okresie interpretacjach dopuścił możliwości zastosowania ww. przepisów w celu rezygnacji z poboru podatku u źródła. Stanowisko skarżącej w zakresie możliwości zastosowania ww. przepisów w celu rezygnacji z poboru podatku u źródła znajduje natomiast potwierdzenie nie tylko w wydanych w analogicznych przypadkach licznych interpretacjach i wyrokach przywołanych przez spółkę w treści wniosku, lecz również w interpretacjach indywidualnych wydawanych już po wystąpieniu przez skarżącą z niniejszym wnioskiem. 29 stycznia 2025 r., a więc niespełna 2 tygodnie po wydaniu skarżonej Interpretacji, Dyrektor KIS wydał interpretację indywidualną nr 0114-KDIP2- 1.4010.713.2024.2.KS, dotyczącą maltańskiego funduszu inwestycyjnego. W opisie stanu faktycznego przedstawionego we wspomnianej interpretacji wskazano, że działalność wnioskodawcy obejmuje zbiorowe inwestowanie kapitału wniesionego do tego funduszu przez inwestorów. W przedmiotowej interpretacji wnioskodawca wskazał również, że: "Inwestując w aktywa nieruchomościowe za pośrednictwem spółek celowych utworzonych zgodnie z prawem polskim, Fundusz ten może osiągać przychody z odsetek i dywidend otrzymywanych od tych spółek, a więc przychody podlegające zwolnieniu od podatku dochodowego na Malcie". W analizowanym przypadku organ podatkowy zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy co do zastosowania zwolnienia z CIT, uznając, że przedmiotowy fundusz "(...) spełnia wszystkie przesłanki wymagane przepisami prawa do zastosowania w stosunku do niego zwolnienia przedmiotowego wynikającego z ustawy o CIT, zatem przychody (dochody) uzyskiwane przez fundusz z wypłat należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, nie są wyłączone ze zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.
Organ nie dokonał w zaskarżonej interpretacji analizy przedstawionej w uzasadnieniu wniosku (tj. w ramach uzasadnienia stanowiska wnioskodawcy) analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle odpowiednich przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. Organ pominął całkowicie, przedstawione we wniosku argumenty Spółki, że Fundusz - utworzony na podstawie prawa niemieckiego (stanowiący instytucję wspólnego inwestowania posiadającą siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, tj. Republice Federalnej Niemiec) - posiada szereg cech charakterystycznych zbliżających go do polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Skarżąca podnosiła w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wniosku, że prospekty emisyjne Funduszu potwierdzają, iż Spółka Zarządzająca inwestuje środki Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości), przy czym co istotne w prospektach emisyjnych Funduszu przewidziany został określony minimalny udział inwestycji wartości Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio oraz poprzez spółki inwestujące w nieruchomości). Inwestycje środków Funduszu w określone aktywa płynne (niem. Liquiditatsanlagen), w tym w szczególności depozyty bankowe, czy instrumenty rynku pieniężnego, mają zatem charakter jedynie uzupełniający. Skarżąca wyjaśniła również, że wskazany profil działalności odpowiada przedmiotowi działalności polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zgodnie bowiem z art. 147 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego zamkniętego mogą być własność lub współwłasność (w szczególności nieruchomości gruntowych w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, czy budynków i lokali stanowiących odrębne nieruchomości), a także użytkowanie wieczyste. Powołując się na art. 147 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych Spółka wykazywała, że w skład aktywów funduszu wchodzą również przedmioty i urządzenia, w tym urządzenia infrastruktury technicznej, potrzebne do korzystania z przedmiotu praw określonych w ust. 1 zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz niezbędne do zachowania przedmiotu tych praw w stanie niepogorszonym lub zwiększające jego wartość.
Kolejno także należy wskazać, że stosownie do art. 63 ust. 1 i 2 TFUE zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału i w płatnościach między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi (zasada swobody przepływu kapitału). Przepis art. 65 ust. 1 i 3 TFUE stanowi, że art. 63 TFUE nie narusza prawa Państw Członkowskich do: (i) stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału, (ii) podejmowania wszelkich środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom ich ustaw i aktów wykonawczych, zwłaszcza w sferze podatkowej i w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami finansowymi lub ustanowienia procedur deklarowania przypływu kapitału do celów informacji administracyjnej bądź statystycznej, lub podejmowania środków uzasadnionych powodami związanymi z porządkiem publicznym lub bezpieczeństwem publicznym, przy czym ww. środki i procedury nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w rozumieniu art. 63 TFUE.
Aby zachować zasadę swobody przepływu kapitału ustawodawca polski musiał mieć na względzie, że warunki dla Zagranicznych jednostek wspólnego finansowania muszą być równoważne jak dla polskich funduszy inwestycyjnych (a zatem nie takie same, czy tożsame), co wynika z różnych rozwiązań prawnych w różnych państwach, dopuszczonych m.in. Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz.U.UE.L.2009.302.32).
Z tego względu, w przekonaniu sądu, oceniając spełnienie warunków zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT przez Zagraniczną jednostkę wspólnego inwestowania co do zakresu i przedmiotu jej działalności, należy dokonać porównania tej Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania i odpowiadającego jej polskiego funduszu inwestycyjnego. Nie chodzi przy tym o to, aby fundusze te były identyczne. Należy zbadać czy charakter funduszy zagranicznych jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce oraz, czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 489/14). Powyższe potwierdza również treść uzasadnienia nowelizacji ustawy o CIT, w którym wskazano, że: "Zmiany poszczególnych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zmierzają do: (...) 2) Dostosowaniu[a] warunków stosowania zwolnienia przedmiotowego dla instytucji wspólnego inwestowania (podmiotów zagranicznych), których charakterystyka odpowiada cechom FIO oraz SFIO (dodawany art. 17 ust. 1 pkt 58). W celu ustalenia zbieżnych warunków stosowania zwolnienia dla instytucji polskich i zagranicznych przewidziano wyłączenie odnoszące się do sytuacji, w której charakterystyka funduszu zagranicznego odpowiada cechom FIZ (art. 17 ust. 12)".
Wreszcie, analizując sporną kwestię, nie można pomijać wydanego niedawno wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: TSUE) z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-18/23 (pytanie prejudycjalne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w postępowaniu przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej). Sprawa miała za przedmiot zastosowanie art. 18 oraz art. 63 TFUE w odniesieniu do wymogów stosowania zwolnienia z CIT dla Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania. TSUE uznał, że obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące zwolnienia funduszy inwestycyjnych w oparciu o wymogi formalne są niezgodne z prawem wspólnotowym i tym samym sprzeczne są z zasadą swobodnego przepływu kapitału. Orzeczenie odnosiło się swoim zakresem wprost do warunków określonych w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) ustawy o CIT. Wyrok ten nie dotyczył, co prawda, warunku z art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT (tj. działalności Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania warunkującej zwolnienie z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT), a warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f ustawy o CIT (zarządzanie zewnętrzne), jednak – co trafnie podniosłą skarżąca - zawiera istotne wskazówki w zakresie rozumienia art. 18 oraz art. 63 TFUE, które mają charakter uniwersalny i znajdują w rezultacie zastosowanie również w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi. I tak, TSUE w powyższym wyroku w sprawie C-18/23, wywiódł, że:
"Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że do zakazanych przez art. 63 ust. 1 TFUE środków zaliczają się, jako ograniczenia w przepływie kapitału, środki, które mogą zniechęcać osoby niebędące rezydentami do dokonywania inwestycji wdanym państwie członkowskim lub które mogą zniechęcać osoby będące rezydentami tego państwa członkowskiego do dokonywania inwestycji w innych państwach [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo]."
- "W szczególności mniej korzystne traktowanie przez dane państwo członkowskie dochodów wypłacanych przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania niebędącym rezydentami w stosunku do traktowania zastrzeżonego dla dochodów wypłacanych przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania będącym rezydentami, może zniechęcać przedsiębiorstwa mające siedzibę w państwie innym niż to pierwsze państwo członkowskie do inwestowania w tym pierwszym państwie członkowskim, a w konsekwencji stanowi ograniczenie swobody przepływu kapitału, zakazane co do zasady poprzez art. 63 TFUE [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r, Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo]."
- "Wyłączenie z możliwości skorzystania ze zwolnienia dochodów uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania niebędące rezydentem, w odróżnieniu od dochodów uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania będące rezydentem stanowi takie mniej korzystne traktowanie [zob. podobnie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo]."
- "Odmienne traktowanie dozwolone w art. 65 ust. 1 lit, a) TFUE nie powinno bowiem stanowić, zgodnie z art. 65 ust. 3 TFUE, arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia. W związku z tym Trybunał orzekł, że takie odmienne traktowanie można dopuścić tylko wtedy, gdy dotyczy sytuacji, które nie sg obiektywnie porównywalne, lub, w przeciwnym razie, gdy jest ono uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 68 i przytoczone tam orzecznictwo)."
Z wyroku TSUE w sprawie C-18/23 można zatem wyprowadzić tezę, że odmienne traktowanie sytuacji jednostek w przypadku, gdy są one obiektywnie porównywalne, prowadzi do naruszenia art. 63 - 65 TFUE oraz art. 18 TFUE.
Należy także zaznaczyć, że wprowadzenie zwolnienia z opodatkowania Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania (w pierwszej kolejności jako zwolnienia podmiotowego) wynikało z konieczności usunięcia niezgodności polskiego prawa z prawem europejskim. Mianowicie, zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o CIT obowiązującym do 31 grudnia 2010 r., zwolnieniu z CIT podlegały fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów Ustawy o FI. Prowadziło to do dyskryminacji zagranicznych funduszy inwestycyjnych w zakresie zasad opodatkowania podatkiem CIT. W konsekwencji, Komisja Europejska wszczęła w trybie art. 226 TFUE postępowanie w sprawie uchybienia przez Polskę zobowiązaniom państwa członkowskiego, co ostatecznie doprowadziło do objęcia Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania zwolnieniem z CIT.
Z uwagi jednak na wykazane powyżej istotne braki uzasadnienia stanowiska organu i całkowity brak odniesienia się do przedstawionej przez skarżącą analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle odpowiednich przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, ocena zasadności naruszenia przepisów praw materialnego wskazanych w pkt 1 i w pkt 2 oraz 4 , co do art. 63 – 65 TSUE była niemożliwa, bo przedwczesna.
Sąd nie może zastąpić organu w dokonaniu oceny stanowiska skarżącej. Powyższe wywody sąd przedstawił w ramach uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 14c (w zakresie wskazanym powyżej). Powyżej przedstawione wytyczne i częściowa analiza powołanych przepisów prawa materialnego była konieczna, bowiem dostarcza organowi wytycznych, co do kierunku rozumienia przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie.
W zakresie przepisów prawa materialnego, sąd uznał za zasadny jedynie zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT w tym zakresie, w jakim organ przyjął, że analizowane zwolnienie ma wyłącznie charakter podmiotowy.
Zgodzić się należy bowiem ze skarżącą, że omawiane zwolnienie ma obecnie charakter także przedmiotowy (zarzuty podniesione w pkt 3 petitum skargi, co do charakteru analizowanego zwolnienia). Na gruncie aktualnego stanu prawnego (obowiązującego od 1 stycznia 2017 r.) zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT ma charakter przedmiotowy, ponieważ dotyczy dochodów (przychodów) Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania. Oczywiście, zwolnienie to posiada również aspekt podmiotowy (przepis wskazuje konkretne podmioty, których dochody mogą zostać nim objęte), jednak nie zmienia to faktu, że jego umiejscowienie w ustawie o CIT oraz treść, z której wynika, że dotyczy ono konkretnych dochodów (przychodów) (ze zwolnienia wyłączone zostały dochody, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a-g ustawy o CIT) przemawia za przedmiotowym charakterem tego zwolnienia. Błędna ocena organu, co do charakteru zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT wydaje się być skutkiem zmian w przedmiocie opodatkowania funduszy inwestycyjnych wprowadzonych do polskiego systemu prawnym od 2017 roku, Do 2017 r. na gruncie przepisów ustawy o CIT, polskie fundusze inwestycyjne, tj. fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte oraz fundusze inwestycyjne zamknięte, wyodrębniane ze względu na charakterystykę w przepisach ustawy o FI oraz porównywalne do nich instytucje wspólnego inwestowania, z siedzibą w innym niż Polska państwie UE lub EOG (Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania) były podmiotowo zwolnione z podatku dochodowego (na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o CIT).
Zmiana dokonana w 2017 roku wprowadziła rozróżnienie sytuacji tych instytucji w zależności od typu - obecnie zwolnienie podmiotowe przysługuje wyłącznie określonym funduszom inwestycyjnym typu otwartego, natomiast Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania, które prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego albo typu otwartego, ale działających na podstawie zasad i ograniczeń inwestycyjnych odpowiadających instytucjom wspólnego inwestowania typu zamkniętego, po spełnieniu warunków określonych w ustawie o CIT mogą korzystać jedynie ze zwolnienia przedmiotowego. Wspomniane rozróżnienie ma istotne znaczenie, ponieważ ustawodawca, zakreślając ramy zwolnienia przedmiotowego, enumeratywnie wymienił w ustawie o CIT kategorie dochodów (przychodów), które należy wyłączyć ze zwolnienia, tj. sytuacje, w których dochód (przychód) osiągany przez objęte nim podmioty, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Reasumując, zaskarżona interpretacja indywidualna nie spełnia wymogów wynikających z art. 14c § 1 i § 2 O.p., gdyż nie zawiera wyczerpującej oceny stanowiska skarżącej ani wymaganego ustawą uzasadnienia prawnego, w którym Dyrektor KIS powinien przedstawić swoją ocenę w odniesieniu do istotnych spornych elementów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz przytoczyć uzasadnienie prawne w odniesieniu do wszystkich istotnych aspektów sprawy. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro przy wydawaniu interpretacji pominięte zostały najistotniejsze elementy stanu faktycznego podlegającego ocenie w kontekście wskazanych przepisów prawa podatkowego.
Organ ponownie rozpatrując sprawę będzie związany przedstawioną powyżej wykładnią przepisów prawa oraz wytycznymi sądu, co do kierunku dokonywania wykładni i oceny zastosowania przepisów prawa materialnego.
Organ przede wszystkim dokona rzetelnej analizy zakresu działalności Funduszu i wypowie się ponownie, czy przedmiot działalności Funduszu zawiera się w dyspozycji art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT. Organ dokona ponownie wykładni ww. przepisu uwzględniając zapatrywania prawne sądu przedstawione powyżej. Przede wszystkim organ podda pogłębionej analizie regulacje prawne zawarte w ustawie o CIT, tj. art. 17 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 57 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f w zw. z art. 26 ust. 1g oraz TFUE (art.63-65) z uwzględnieniem szczególnych okoliczności występujących na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Analiza ta, jak ukierunkowano w powyższych wywodach, powinna uwzględniać również przepisy prawa międzynarodowego w zakresie zakazu arbitralnej dyskryminacji i zasady swobody przepływu kapitału i płatności, w tym ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w stosunkach między państwami wspólnotowymi. Interpretacja wszystkich przepisów mających zastosowanie w sytuacji przedstawionej przez Spółkę powinna mieć charakter kompleksowy, tj. powinna być prowadzona z uwzględnieniem zasad wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej (celowościowej).
Organ będzie także zobowiązany w ramach powyższej analizy do odniesienia się do przedstawionej przez Skarżącą analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle odpowiednich przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych – porówna zatem Zagraniczną instytucję wspólnego inwestowania i odpowiadającego jej polskiego funduszu inwestycyjnego, uwzględniając przy tym, ze nie chodzi o to aby fundusze te były identyczne. Należy w tym zakresie zbadać, czy charakter funduszy zagranicznych jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce oraz, czy prowadzą one działalność w ramach regulacji równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.
Organ przy tym będzie miał na uwadze tezy płynące z wyroku TSUE z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-18/23, w którym uznano, że obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące zwolnienia funduszy inwestycyjnych w oparciu o wymogi formalne są niezgodne z prawem wspólnotowym i tym samym sprzeczne są z zasadą swobodnego przepływu kapitału.
W sprawie pozostaje otwarta kwestia zakresu działalności Funduszu w ramach dyspozycji art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT, organ bowiem uznał, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT. Jednocześnie podstawą negatywnej oceny stanowiska skarżącej spółki nie był w ogóle przepis art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) ustawy o CIT. W konsekwencji sąd nie mógł oprzeć rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu i oceniać stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej interpretacji przez pryzmat art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) ustawy o CIT.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z 2024.06.26; dalej p.p.s.a.).
O kosztach postępowania rozstrzygnięto, stosownie do wyniku sprawy, w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a. Przyznane skarżącej koszty stanowiły: wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa prawnego w kwocie 480 zł, określone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdanie odrębne
Zdanie odrębne
Uzasadnienie zdania odrębnego s. WSA Macieja Kurasza od wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 855/25.
Złożyłem zdanie odrębne od wyroku zapadłego w niniejszej sprawie, albowiem uważam, że zasadza się on na błędnym wniosku co do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. dalej "P.p.s.a.") co skutkowało uchyleniem zaskarżonej interpretacji ze względów procesowych. W mojej ocenie zaskarżona interpretacja wbrew treści uzasadnienia powyższego wyroku zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy i uzasadnienie prawne tej oceny oraz wskazuje w sposób dostateczny prawidłowe stanowisko wraz uzasadnieniem prawnym, a w konsekwencji uważam, że skarga powinna ulec oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Na wstępie podnieść należy, że indywidualna interpretacja podatkowa wydawana jest na podstawie art. 14b i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej jako "O.p."). Zgodnie z przepisami, interpretacji prawa podatkowego dokonuje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej na wniosek zainteresowanego podatnika. Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Na podkreślenie zasługuje to, że indywidualne interpretacje nie są źródłem prawa, a tym samym nie tworzą nowych norm i nie wiążą ani podatnika/innych podatników ani organów podatkowych co do konieczności stosowania przedstawionej w nich wykładni przepisów. Stanowią one jedynie prawną interpretację wskazującą, czy podatnik prawidłowo rozumie konkretne przepisy podatkowe – np. w przypadku uprawnienia do korzystania z danej ulgi podatkowej. Interpretacja indywidualna powinna zawierać wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Od uzasadnienia prawnego można odstąpić, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, indywidualna interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawny, które mogą być przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Warto także zauważyć, że postępowanie interpretacyjne nie jest adekwatnym trybem prawnym do merytorycznego załatwienia wniosku zainteresowanego, w przypadku wątpliwości dotyczących zastosowania klauzuli unikania opodatkowania. W takiej sytuacji wnioskodawca może wystąpić o wydanie w swojej sprawie opinii zabezpieczającej. Ustawodawca jednoznacznie wyłącza konkurencyjność postępowań o wydanie opinii zabezpieczającej i wydanie interpretacji, zakazując wydania interpretacji w art. 14b § 5b O.p. i uchylając ochronę wynikającą z interpretacji, jeżeli zdarzenie przyszłe lub stan faktyczny przedstawiony przez zainteresowanego stanowi element czynności, o której mowa w art. 119a O.p. Organ interpretacyjny nie wyda interpretacji indywidualnej jeżeli uzna, że sprawa powinna podlegać rozpoznaniu w ramach postępowania dotyczącego opinii zabezpieczającej. Opinia zabezpieczająca określona w art. 119w i nast. O.p. stanowi gwarancję, że objęte nią zdarzenie nie będzie podlegało zakwestionowaniu w drodze klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. W przedmiotowej sprawie organ uznał, że kwestia opisana we wniosku może być przedmiotem interpretacji indywidualnej.
Odnosząc się do podniesionego przez Skarżącą zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania stwierdzić należy, że na podstawie art. 14h O.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7,10,14,16 i 23 działu IV. Zgodnie z art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Realizując tę zasadę organ zastosował w sprawie przepisy odnoszące się do procedury wydawania indywidualnych interpretacji prawa podatkowego określone w Rozdziale la - Interpretacje przepisów prawa podatkowego. Na podstawie art. 14c § 1 zdanie pierwsze O.p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Przy czym, zgodnie z art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Wydając interpretację indywidualną organ zobowiązany jest więc do dokonania oceny stanowiska wnioskodawcy, przez pryzmat zadanego pytania i w odniesieniu do przedstawionego w sprawie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Uzasadnienie zaś winno stanowić wyjaśnienie będących przedmiotem interpretacji przepisów prawa podatkowego. Z art. 121 § 1 O.p., mającego zastosowanie przy wydawaniu interpretacji indywidualnych (na mocy art. 14h tej ustawy) wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - co w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego przekłada się na konieczność zawarcia w jej uzasadnieniu pełnej, przekonującej argumentacji. Oznacza to - zgodnie z art. 14c O.p. - że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny a w razie negatywnej oceny tego stanowiska - zawiera też wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Wszystkie wymienione wyżej elementy zawiera zaskarżona interpretacja. Jak wynika z powołanych przepisów, przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być ocena prawna danego stanu faktycznego, bądź zdarzenia przyszłego dotyczącego wnioskodawcy (zainteresowanego) na gruncie przepisów prawa podatkowego. Organ wydający interpretację rozstrzyga, czy zainteresowany prawidłowo ocenia kwestię wpływu zaistnienia opisanej sytuacji faktycznej na obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego.
W mojej ocenie wbrew stanowisku tut. Sądu organ uczynił zadość tej zasadzie powołując stosowne regulacje prawa podatkowego i uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. Stanowi o tym również treść skargi wskazująca na pełne zrozumienie argumentacji organu. Fakt, że Skarżąca się z tą argumentacją nie zgadza, nie upoważnia do twierdzenia naruszenia przepisów prawa procesowego.
Mając na względzie art. 14c § 1 i § 2 O.p. należy zauważyć, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy i uzasadnienie prawne tej oceny oraz wskazuje prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Moim zdaniem organ podatkowy wyjaśnił przesłanki będące podstawą rozstrzygnięcia, oraz wskazał, dlaczego uważa stanowisko podatnika za nieprawidłowe oraz przedstawił w stopniu wystarczającym prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym. Konkludując wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna spełnia wymogi określone w art. 14c w zw. z art. 14b O.p., gdyż zawiera: ocenę stanowiska Wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczenie o prawie jej zaskarżenia. Wbrew twierdzeniu Skarżącej, organ dokonując rozstrzygnięcia nie naruszył postanowień ww. przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ - związany treścią art. 14b § 3 O.p.- uwzględnił całość zawartych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej informacji i w sposób prawidłowy ocenił stan faktyczny i zdarzenie przyszłe opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. W niniejszej sprawie uzasadnienie prawne zawiera jednoznaczne stanowisko. Organ podatkowy powołał w interpretacji mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa i dokonał ich prawidłowej wykładni. Było to szczególnie istotne wobec negatywnej oceny stanowiska podatnika, ponieważ w tej sytuacji uzasadnienie prawne nie może ograniczać się jedynie do zacytowania treści przepisów. Powyższe potwierdza treść skargi, w której Skarżąca precyzyjnie wykazała z jakimi argumentami organu się nie zgadza, co wskazuje na zrozumienie treści zaskarżonej interpretacji indywidualnej i motywów jakimi kierował się organ przy jej wydaniu. Okoliczność, że Skarżąca nie podziela wykładni dokonanej przez organ podatkowy jak już wskazałem, nie może skutkować uznaniem zarzutu naruszenia przepisów postępowania za uzasadniony.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżona interpretacja odnosi się do wszystkich mających wpływ na wynik sprawy wszechstronnie zbadanych okoliczności stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego zawartych we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Zwrócić należy przy tym uwagę na specyfikę postępowania zmierzającego do wydania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Polega ona między innymi na tym, że właściwy organ podatkowy wydając interpretację indywidualną koncentruje się wyłącznie na stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym oraz ocenie prawnej przedstawionych przez stronę we wniosku o udzielenie interpretacji argumentów. W rezultacie należy stwierdzić, że w ramach postępowania, którego przedmiotem jest wydanie interpretacji organ podatkowy odnosi się określonego przez wnioskodawcę ogólnego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku. Trudno wymagać od organu interpretacyjnego w przedmiotowym postępowaniu rozważań prawnych wykraczających poza kryterium należytej staranności i sporządzania uzasadniania obejmującego aspekty nie podniesione we wniosku, czy też w toku przedmiotowego postępowania. W kontekście powyższego organ nie dokonywał w zaskarżonej interpretacji analizy porównawczej Funduszu do funduszy inwestycyjnych funkcjonujących na gruncie prawa polskiego, gdyż nie podawał w wątpliwość faktu spełnienia przez rzeczony Fundusz przesłanki występującej w art. 6 ust. 1 pkt 10 a u.p.d.o.p. Skarżąca bezrefleksyjnie powołuje ów zarzut zdając się nie dostrzegać, że kwestia te nie stanowiła kwestii spornej w wydanym przez organ rozstrzygnięciu. Jeszcze raz należy podkreślić, że to Skarżąca jednoznacznie wskazała, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Tym samym zarzut pominięcia przez organ analizy warunków zwolnienia, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. jest zupełnie bezpodstawny.
Nadto należy ponownie wskazać, że oparcie rozstrzygnięcia na niespełnieniu wyłącznie jednego z warunków zwolnienia z u.p.d.o.p. Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą (art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.) stanowi wystarczający powód do odmówienia możliwości zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. nawet przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych warunków zastosowania zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie. Wszystkie warunki do zastosowania zwolnienia powinny być bowiem spełnione łącznie - zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe.
Warto także pokreślić, że punktem odniesienia dla organu był stan faktyczny przedstawiony we wniosku Strony. Dlatego też argumentacja skargi nie odnosząca się do istoty sprawy i granic rozpoznania wniosku jak i oświadczenia składane na rozprawie i przed nią przed sądem nie mają znaczenia dla wyniku sprawy.
W mojej ocenie organ w sposób zrozumiały cytując przepisy art. 17 ust. 11, art. 17 ust. 1 pkt 58 i pkt 57 a-g u.p.d.o.p. oraz art. 6 ust. 1 pkt 10 a ustawy na stronach 20-22 wydanej interpretacji indywidualnej przedstawił uzasadnione stanowisko, że "z uwagi na działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu!)", a także z uwagi na to, że "wartości funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni", "określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest fundusz (a nie spółka zarządzająca)" – uprawnione jest stwierdzenie, że działalność funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. Powyższe okoliczności powodują że zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 57 i pkt 58 u.p.d.o.p. w związku z przekroczeniem zakresu działalności określonej w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. – jest nieuzasadnione. Wobec powyższego w stosunku do wypłat: należności odsetkowych, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą otrzymywał, otrzymuje na datę złożenia wniosku i będzie otrzymywał również w przyszłości od Spółki; należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. (jeżeli w przyszłości Spółka, oprócz wypłat z tytułu należności odsetkowych, o których mowa powyżej, będzie dokonywała wypłat na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą należności z innych tytułów wymienionych w przepisach art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.) - nie znajdzie zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 i pkt 58 ustawy w związku z art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. i w związku z tym Spółka będzie obowiązana do poboru podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. z tytułu wypłat tych należności na podstawie art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p.
W tym miejscu odnosząc się do argumentacji skargi, że organ nie przedstawił szczegółowej analizy art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g u.p.d.o.p. uznać należy, że organ kilkukrotnie powołuje się w treści uzasadnienia na ww. przepis cytując go, a także przedstawiając swoje stanowisko. Nadto z treści uzasadnienia jasno wynika, że organ odwołuje się w swoim stanowisku do treści art. 17 ust. 11 i art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p. w kontekście wyłączenia ze zwolnienia dochodów pozyskanych z "nieruchomości". Analiza treści skargi wskazuje, że strona w sposób adekwatny zrozumiała stanowisko organu i przedstawiła zarzuty odnoszące się do tego stanowiska organu. Moim zdaniem brak jest podstaw, aby w sprawie przyjąć, że stanowisko organu nie zawiera wystarczającej urzędowej interpretacji prawa podatkowego.
Przechodząc do oceny sądowej i odnosząc się do meritum sprawy przypomnieć należy, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy wykładni przepisów dotyczących zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych dochodów instytucji wspólnego inwestowania oraz warunków tego zwolnienia, zatem przede wszystkim art. 17 ust. 1 pkt 57 i pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. Skarżąca dokonuje wypłat należności odsetkowych, jak i z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą. Tak jak już wskazałem organ interpretacyjny powołując się na wykładnię gramatyczną i po części celowościową powyższych przepisów ustawy wskazuje, że niemiecki fundusz nieruchomościowy finansując działalność polskich spółek realizujących przychody z nieruchomości jak i pozyskując przychody z dywidend oraz z innych tytułów z podmiotów posiadających nieruchomości w Polsce uznał, że zachodzi wyłączenie ze zwolnienia funduszy inwestycyjnych o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g u.p.d.o.p. Skarżąca nie zgadzając się z organem uważa, że w jej sytuacji faktycznej wobec realizacji finansowania w postaci pożyczek, a także wobec jej przedmiotu działalności jakim jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w inne prawa majątkowe (w tym w jej ocenie również nieruchomości) brak jest podstaw do wyłączenia funduszu inwestycyjnego ze zwolnienia z uwagi na treść art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g u.p.d.o.p. Odnosząc się do przedmiotowego sporu uznałem stanowisko organu za zasadne. W mojej ocenie wszystkie podane przez organ przepisy należało wykładać wspólnie z uwzględnieniem przepisów unijnych jak i postulatów racjonalnego ustawodawcy krajowego. Podnieść należy jak słusznie wskazał organ, że artykuł 18. (dawny artykuł 12 TWE). W zakresie zastosowania Traktatów i bez uszczerbku dla postanowień szczególnych, które one przewidują, zakazana jest co do zasady wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, mogą przyjąć wszelkie przepisy w celu zakazania takiej dyskryminacji. Jak natomiast wynika z art. 63-65 TFUE: Artykuł 63. (dawny artykuł 56 TWE). W ramach postanowień niniejszego rozdziału zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi. W ramach postanowień niniejszego rozdziału zakazane są wszelkie ograniczenia w płatnościach między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi państwami trzecimi. Artykuł 64. (dawny artykuł 57 TWE)
1. Artykuł 63 nie narusza ograniczeń istniejących 31 grudnia 1993 roku w stosunku do państw trzecich na mocy prawa krajowego lub prawa Unii w odniesieniu do przepływu kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym inwestycji w nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych lub dopuszczaniem papierów wartościowych na rynki kapitałowe. W stosunku do ograniczeń istniejących na mocy prawa krajowego w Bułgarii, Estonii i na Węgrzech odnośną datą jest 31 grudnia 1999 roku.
2. Dążąc do urzeczywistnienia w możliwie najszerszym zakresie celu swobodnego przepływu kapitału między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi i bez uszczerbku dla innych rozdziałów Traktatów, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, przyjmują środki dotyczące przepływu kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym inwestycji w nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych lub dopuszczaniem papierów wartościowych na rynki kapitałowe.
3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, jedynie Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może przyjąć środki, które w prawie Unii stanowią krok wstecz w odniesieniu do liberalizacji przepływu kapitału do lub z państw trzecich.
Na podkreślenie zasługuje to, że zgodnie z treścią Artykułu 65 TFUE (dawny artykuł 58 TWE) Artykuł 63 nie narusza prawa Państw Członkowskich do: stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału.
Postanowienia te, najogólniej mówiąc, wprowadzają zakaz dyskryminacji państw i obywateli Unii Europejskiej oraz zasadę swobodnego przepływu kapitału nie tylko między Państwami Członkowskimi, ale również między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi (wyjąwszy określone okoliczności). Celem swobodnego przepływu kapitału jest umożliwienie efektywnego transgranicznego wykorzystania kapitału fizycznego i finansowego na cele inwestycyjne i finansowe. Dla przedsiębiorstw oznacza to możliwość inwestowania w inne europejskie przedsiębiorstwa i bycie ich właścicielami, a także pozyskiwanie pozyskaj środków finansowych tam, gdzie są najtańsze. Jednocześnie, w świetle Artykułu 65 ust. 1 lit. a TFUE, Artykuł 63 nie narusza prawa Państw Członkowskich do stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału.
Moim zdaniem zaskarżona interpretacja nie narusza powyższych postanowień TFUE. Organ nie zakwestionował w niej bowiem możliwości prowadzenia przez niemiecki Fundusz działalności w zakresie opisanym we wniosku. Zgodził się również ze Skarżącą co do formy prowadzenia przez Fundusz działalności w postaci instytucji wspólnego inwestowania posiadającej siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej (tj. w Niemczech). Zachował przy tym prawo Funduszu do otrzymywania od Skarżącej należności z tytułów wymienionych art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. uznając natomiast, że wypłata tych należności nie podlega zwolnieniu od podatku. Nie można uznać, że organ dopuścił się naruszenia zasady swobody przepływu kapitału i płatności w stosunkach między państwami wspólnotowymi i przesłanek interesu ogólnego dopuszczającego wyjątki od zasady swobody przepływu kapitału i płatności, tj. przesłanki skuteczności nadzoru podatkowego i przesłanki spójności systemu podatkowego oraz uchybienia zakazowi arbitralnej dyskryminacji i ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności. Niemniej spełnienie warunków przesłanki podmiotowej nie jest wystarczające do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. obwarowanego warunkiem wynikającym z art. 17 ust. 1 pkt 11 oraz art. 17 ust. 1 pkt 57 tej ustawy. Sam fakt uznania Funduszu za instytucję wspólnego inwestowania nie implikuje jeszcze możliwości zwolnienia dochodów z podatku tej instytucji, jeśli nie spełnia ona przesłanki dotyczącej przedmiotu prowadzonej działalności. Art. 17 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. przewiduje bowiem możliwość korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. dla instytucji wspólnego inwestowania, ale tylko takich, których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz wskazane w tym zakresie przepisy prawa podatkowego stwierdzić należało, że kluczowe znaczenie w sprawie ma przedstawienie zakresu możliwej do realizacji działalności Funduszu. Wprawdzie we wniosku podano, że wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych inwestorów - jak bowiem potwierdzają prospekty emisyjne Funduszu, Spółka Zarządzająca inwestuje powierzony jej kapitał we własnym imieniu, na wspólny rachunek inwestorów, to jednak (co wynikało z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego) prospekty emisyjne Funduszu wskazują również, że: Fundusz jest specjalnym funduszem nieruchomości (niem. Immobilien-Sondervermogen) a Spółka Zarządzająca inwestuje środki Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości), w celu generowania regularnych dochodów z uzyskiwanych czynszów i odsetek, a także ciągłego wzrostu wartości nieruchomości; przewidziany został określony minimalny udział inwestycji wartości Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio oraz poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości); przewidziane zostały również określone rodzaje (typy) nieruchomości, które Spółka Zarządzająca może nabywać na rzecz Funduszu, w szczególności nieruchomości mieszkalne przeznaczone na wynajem, nieruchomości komercyjne czy nieruchomości gruntowe; Fundusz (reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą) jest rzeczywistym właścicielem należności, które Fundusz reprezentowany przez Spółkę Zarządzającą otrzymywał, otrzymuje i będzie otrzymywał od Spółki. Na podkreślenie zasługuje także to, że spółki Polskie to w zasadzie odrębne nieruchomości o różnym charakterze w tym także komercyjnym, zajmujące się wprost zarządzaniem, w tym uzyskiwaniem dochodów z wynajmu czy też sprzedaży nieruchomości.
Z powyższego wynikało więc, że przedmiotem działalności Funduszu jest nie tylko zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, ale również zaangażowanie środków w działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu) i powiązane z nimi instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu). Zatem moim zdaniem możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. co powoduje, że zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy, w związku z przekroczeniem zakresu działalności określonego w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. - jest nieuzasadnione. Moim zdaniem dla wyniku przedmiotowej sprawy kluczowe jest także odesłanie do treści art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g u.p.d.o.p
W tym miejscu odwołując się do przywołanego w uzasadnieniu orzeczenia wyroku TSUE C-18/23 z 27 lutego 2025 r. wskazać należy, że wyrok ten w żaden sposób nie przystaje do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał 27 lutego 2025 r. wyrok (sygn. C-18/23), w którym uznał, że polskie przepisy ograniczające zwolnienie z CIT tylko do funduszy zarządzanych zewnętrznie są niezgodne z prawem unijnym. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów już nie obowiązujących, które ograniczały zwolnienie podatkowe tylko do funduszy zarządzanych zewnętrznie; były interpretowane przez organy podatkowe w sposób zawężający, uznając że zwolnienie dotyczy tylko funduszy, u których uprawnienie do zarządzania danym funduszem przez zewnętrzną spółkę zarządzającą wynikało z ustawy (a nie z umowy); skutecznie wykluczały wszystkie unijne fundusze zarządzane wewnętrznie z możliwości korzystania ze zwolnienia. Powyższe podejście doprowadziło do licznych sporów przed sądami administracyjnymi, z których jeden zdecydował się zadać pytanie prejudycjalne do TSUE. TSUE uznał, że art. 63 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (ustanawiający swobodę przepływu kapitału) stoi na przeszkodzie przepisom państwa członkowskiego, które: dyskryminują zagraniczne fundusze inwestycyjne ze względu na ich strukturę zarządzania; odmawiają zwolnień podatkowych funduszom zarządzanym wewnętrznie, przyznając je jednocześnie funduszom zarządzanym zewnętrznie; tworzą przeszkody dla zagranicznych funduszy w dostępie do krajowego rynku inwestycyjnego. Warto odnotować, że TSUE nie podzielił opinii Rzecznik Generalnej Juliane Kokott z 11 lipca 2024 r., która popierała stanowisko polskich organów podatkowych. W ocenie Sądu organ w wydanej interpretacji przyznał, że kwestie o których mowa w ww. orzeczeniu nie są sporne między stronami. Tym samym nie dostrzegam sprzeczności zaskarżonej interpretacji z tezami ww. wyroku TSUE.
Na podkreślenie zasługuje jednakże to, że Skarżąca posiada jednak szereg cech charakterystycznych dla instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego, o których mowa w ustawie z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1034 ze zm., dalej jako: "Ustawa o FI"). W szczególności, jak wynika z art. 93 Ustawy o FI, przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego otwartego mogą być niemal jedynie papiery wartościowe, depozyty lub instrumenty rynku pieniężnego o określonej charakterystyce. Tymczasem, jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, prospekty emisyjne Funduszu potwierdzają, że Spółka Zarządzająca inwestuje środki Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości), przy czym co istotne w prospektach emisyjnych Funduszu przewidziany został określony minimalny udział inwestycji wartości Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio oraz poprzez udział kapitałowy w spółkach inwestujących w nieruchomości). Inwestycje środków Funduszu w określone aktywa płynne (niem. Liquiditätsanlagen), w tym w szczególności depozyty bankowe, czy instrumenty rynku pieniężnego, mają zatem charakter jedynie uzupełniający. Wskazany profil działalności jak sama Skarżąca przyznaje odpowiada przedmiotowi działalności polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zgodnie bowiem z art. 147 ust. 1 Ustawy o FI, przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego zamkniętego mogą być własność lub współwłasność (w szczególności nieruchomości gruntowych w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, czy budynków i lokali stanowiących odrębne nieruchomości), a także użytkowanie wieczyste. Art. 147 ust. 2 Ustawy o FI wskazuje, że w skład aktywów funduszu wchodzą również przedmioty i urządzenia, w tym urządzenia infrastruktury technicznej, potrzebne do korzystania z przedmiotu praw określonych w ust. 1 zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz niezbędne do zachowania przedmiotu tych praw w stanie niepogorszonym lub zwiększające jego wartość. Dodatkowo, stosownie do art. 145 ust. 1 pkt 3) Ustawy o FI, fundusz inwestycyjny zamknięty może lokować aktywa, między innymi, w udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym w spółkach z siedzibą za granicą. W kontekście powyższego na uwagę zasługuje stanowisko wyrażone w judykaturze.
Wydaje się, że dla wyniku sprawy celowe było dokonanie przez Sąd testu porównywalności niemieckiego funduszu nieruchomościowego z krajowym funduszem inwestycyjnym zamkniętym. Na uwagę zasługuje to, że WSA w Warszawie w wyroku III SA/Wa 177/20 oddalił skargę polskiego funduszu inwestycyjnego zamkniętego wskazując m.in, "że obowiązujący od dnia 1 stycznia 2018 r. przepis lit. g) zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 57 tej ustawy wprowadza wyłączenie ze zwolnienia przedmiotowego dla dochodów z nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1 ustawy. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) ustawy wyłącza ze zwolnienia dochody z nieruchomości, które to nieruchomości (a nie dochody – jak słusznie zauważył Organ) zostały zdefiniowane w art. 24b ust. 1 ustawy. Zawarte w lit. g) w art. 17 ust. 1 pkt 57 odesłanie dotyczy bowiem nieruchomości zdefiniowanych w art. 24b ust. 1 ustawy. Sąd podkreśla, że ustawodawca w znajdujących się w tym punkcie (art. 17 ust. 1 pkt 57) lit. a-c oraz lit. e-f posługuję się pojęciami dochody (przychody), natomiast w interpretowanym przepisie (lit. g) wskazuje wyłącznie na dochody, co w zestawieniu z brzmieniem przepisu, do którego odsyła, tj. art. 24b ust. 1 ustawy stanowiącym o podatku od przychodów ze wskazanych nieruchomości, potwierdza zaprezentowane w interpretacji stanowisko Organu. W ocenie Sądu, ustawodawca w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g ustawy posłużył się celowo pojęciem dochód (zamiast "dochód (przychód)") z nieruchomości i odsyłając do art. 24b ust. 1 (stanowiącym o podatku od przychodu ze wskazanych w nim nieruchomości) określił, że dochód funduszy inwestycyjnych zamkniętych (określony na zasadach ogólnych) będzie podlegał opodatkowaniu z tytułu wskazanych w tym przepisie (tj. art. 24b ust. 1) nieruchomości. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę (na co wskazał również Organ), że ustawodawca odróżnia kwestię "zwolnienia (...) dochodów z nieruchomości, o których mowa w art.24b ust. 1" (art. 6 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p.) od "zwolnienia (...) [z] podatku, o którym mowa w art. 24b" (art. 6 ust. 5 u.p.d.o.p.). Prowadzi to do wniosku, że dokonując od dnia 1 stycznia 2018 r. zmiany w art. 17 ust. 1 pkt 57 polegającej na dodaniu lit. g) ustawodawca miał na celu wyłączenie ze zwolnienia dochodów, z nieruchomości, które to nieruchomości zostały zdefiniowane w art. 24b ust. 1 tej ustawy. Powyższe potwierdza także – zdaniem Sądu – wykładnia "historyczna" omawianego przepisu. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, że dodanie lit. g) w art. 17 ust. 1 pkt 57 ustawy nie zostało zawarte w pierwotnym projekcie ustawy wprowadzającej zmiany m. innymi do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - opubl. w Dz. U. z 2017 r. poz. 2175), a dopiero w ramach zgłoszonych poprawek w toku prac sejmowych (pierwotne uzasadnienie do zmian w ustawie nie zawiera odniesienia do zmienianego brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 57 ustawy). Takie rozumienia treści wprowadzonej poprawki do komentowanego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p. zostało wskazane w toku prac Komisji Finansów Publicznych, w których stwierdzono, że: "celem poprawki jest wyłączenie dochodów pochodzących z nieruchomości objętych minimalnym podatkiem z dochodów zwolnionych w zamkniętych funduszach inwestycyjnych oraz specjalistycznych funduszach otwartych, stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych oraz analogicznych do nich instytucji wspólnego inwestowania z Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego". Wbrew twierdzeniom Skarżącej, taka intencja wprowadzenia tej regulacji wynika również ze stanowiska Ministerstwa Finansów - "FIZ (fundusze inwestycyjne zamknięte) i SFIO (specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte)", w którym stwierdzono, że zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla FIZ, utworzone na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, będą podlegały regulacji z art 24b. Zwolnienie przedmiotowe nie znajdzie w tym zakresie zastosowania" (por. str. 9 https//legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12300402/12445390/12445394/dokument307924 pdf). Dlatego też dokonując interpretacji wskazanego przepisu (17 ust. 1 pkt 57 lit. g) ustawy) nie można pominąć tego, że odsyła on do nieruchomości składających się na przedmiot opodatkowania szczególnym podatkiem od przychodów, o którym mowa w art. 24b ust. 1 ustawy. Charakter przedmiotu opodatkowania podatkiem od przychodów, o którym mowa w art. 24b ust. 1 ustawy (w tym przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1) rzutuje na sposób interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g), który do tego przedmiotu odsyła (nieruchomości komercyjnych o znacznej wartości). Z racji tego, że art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g ustawy odsyła wprost do nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1, a co za tym idzie odesłanie nie zawęża ani nie rozszerza zakresu przedmiotowego, przedmiotem opodatkowania (wyłączenia ze zwolnienia) na mocy tego przepisu są dochody z nieruchomości spełniających wszystkie warunki określone w art. 24b ust. 1 ustawy, co w szczególności oznacza, że warunkiem koniecznym opodatkowania przedmiotowych budynków wymienionych w art. 24 ust. 1 ustawy jest to, ażeby budynki te stanowiły środek trwały funduszu inwestycyjnego zamkniętego."
Powyższe orzeczenie tut. Sądu zostało utrzymane przez NSA w wyroku z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II FSK 462/21. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano także, że "przypomnieć należy o ważnym założeniu przy interpretacji przepisów prawa, a mianowicie założeniu o racjonalności ustawodawcy. W tym przypadku ustawodawca, jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 29 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu VI Kadencji nr 969), wprowadzając w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych zamkniętych (dalej jako "FIZ") oraz specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych (SFIO) stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych, utworzonych na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych zwolnienie przedmiotowe, chciał osiągnąć określony cel - zapobiec zwiększaniu nieopodatkowanych dochodów w FIZ i SFIO, osiąganych w istocie nie poprzez działalność stricte inwestycyjną, a – w wyniku inwestowania w spółki niemające osobowości prawnej - poprzez działalność gospodarczą. Dodanie od 1 stycznia 2018r. do art.17 ust. 1 pkt 57 litery "g" odnoszącej się do sytuacji, gdy fundusz inwestuje w nieruchomości komercyjne w celu ich najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze zgodne jest z celem wprowadzenia zwolnienia dochodów tych funduszy jedynie w ograniczonym zakresie, gdy nie są one osiągane z inwestowania w papiery wartościowe i instrumenty rynku pieniężnego. Zauważyć bowiem należy, że nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1 u.p.d.o.p. stanowią środek trwały. Z definicji środka trwałego, zawartej w art. 16a ust. 1 u.p.d.o.f. wynika natomiast, że jest on wykorzystywany do działalności gospodarczej. Nie doszło także do naruszenia art. 2a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej jako "o.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do interpretacji przepisów art 17 ust. 1 pkt 57 lit. g w związku z art 24b ust 1 u.p.d.o.p. na niekorzyść podatnika. Jak wskazano wyżej, przy zastosowaniu różnych metod wykładni (językowej, systemowej i celowościowej) można ustalić jednoznacznie znaczenie art.17 ust. 1 pkt 57 lit. g w zw. z art. 24b ust. 1 u.p.d.o.p. Wykładnia dokonana przez stronę skarżącą pozostaje w sprzeczności z tym wynikiem, nadając wyrażeniom użytym w tym przepisie znaczenie odmienne niż przyjmowane w ustawie podatkowej. Tym samym nie można stwierdzić, że istnieją w tym zakresie dwa równoważne wyniki wykładni, dające się uzasadnić z równą mocą. A tylko w tym przypadku zgodnie z art. 2a O.p. należałoby wybrać wynik korzystniejszy dla podatnika."
Zważywszy powyższe poza słusznością przyjętej w sprawie przez organ słusznej wykładni gramatycznej; brak było podstaw do uznania po dokonaniu testu porównywalności, że zagraniczny fundusz nieruchomościowy pozostawałby w lepszej sytuacji prawnopodatkowej niż porównywalny fundusz krajowy zamknięty.
Mając na uwadze powyższe zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 58, art. 17 ust. 1 pkt 57 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f w zw. z art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. jest nieuzasadniony. Skarżąca wyraziła również pogląd, że interpretacja wszystkich przepisów mających zastosowanie w sytuacji przedstawionej przez Spółkę powinna mieć charakter kompleksowy, tj. powinna być prowadzona z uwzględnieniem zasad wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej (celowościowej). Zarzuciła przy tym, że w analizowanym przypadku naruszenie przez organ zasad wykładni wydaje się szczególnie rażące, bowiem zdaniem Skarżącej organ dopuścił się rażącego naruszenia już wykładni językowej (literalnej) przepisów u.p.d.o.p, nie podejmując nawet próby dokonania wykładni systemowej czy celowościowej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wykładnia prawa podatkowego, a szczególności tych jego przepisów, które dotyczą podatku dochodowego od osób prawnych, który nie jest zharmonizowany na szczeblu Unii Europejskiej, a przepisy postępowania administracyjnego w sprawach podatkowych pozostają w gestii państw członkowskich, opiera się na pierwszeństwie wykładni językowej oraz pomocniczym znaczeniu pozajęzykowych dyrektyw wykładni prawa, w tym systemowej i celowościowo-funkcjonalnej. Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się pierwszeństwo wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni, tj. systemową i celowościową. Tylko w wyjątkowych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego brzmienia przepisu, w szczególności, gdy językowe dyrektywy interpretacyjne nie pozwalają z danego tekstu prawnego wyinterpretować jednoznacznej normy postępowania lub gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm.
W tych okolicznościach uważałem złożenie zdania odrębnego za uzasadnione i konieczne.