III SA/Wa 854/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2013-07-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwolnienie podatkowepośrednictwo ubezpieczenioweagent ubezpieczeniowyinterpretacja podatkowaWSA WarszawaMinister Finansówczynności pomocnicze

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki W. sp. z o.o. na interpretację Ministra Finansów, uznając, że usługi świadczone przez spółkę na rzecz ubezpieczycieli nie stanowią pośrednictwa ubezpieczeniowego zwolnionego z VAT, a jedynie czynności pomocnicze.

Spółka W. sp. z o.o., działająca jako agent ubezpieczeniowy i organizująca sieć partnerską, wniosła o interpretację podatkową w sprawie zwolnienia z VAT usług świadczonych na rzecz ubezpieczycieli. Spółka argumentowała, że jej działalność polegająca na organizacji współpracy między ubezpieczycielami a brokerami, negocjowaniu warunków produktów i wsparciu promocyjnym, stanowi pośrednictwo ubezpieczeniowe. Minister Finansów uznał te usługi za czynności pomocnicze, niepodlegające zwolnieniu. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że usługi skarżącej nie spełniają definicji pośrednictwa ubezpieczeniowego zgodnie z orzecznictwem TSUE.

Sprawa dotyczyła skargi W. sp. z o.o. na indywidualną interpretację Ministra Finansów dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżąca, będąca agentem ubezpieczeniowym, organizowała sieć partnerską łączącą ubezpieczycieli z brokerami, oferując im konkurencyjne produkty ubezpieczeniowe i wsparcie. Spółka twierdziła, że jej usługi polegające na umożliwieniu i organizacji współpracy, negocjowaniu warunków produktów oraz wsparciu promocyjnym i sprzedażowym, stanowią pośrednictwo ubezpieczeniowe zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. Minister Finansów uznał jednak, że usługi te są czynnościami pomocniczymi, a nie właściwym pośrednictwem, i w związku z tym podlegają opodatkowaniu VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra Finansów. Sąd, analizując orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazał, że usługa pośrednictwa finansowego musi być usługą świadczoną na rzecz strony transakcji, postrzeganą jako całość, której celem jest zawarcie umowy, a pośrednik nie ma własnego interesu co do treści umowy. Sąd uznał, że czynności skarżącej, polegające głównie na organizacji współpracy i udostępnianiu produktów, nie wypełniają tych kryteriów, a stanowią raczej czynności materialno-techniczne, niebędące właściwym pośrednictwem ubezpieczeniowym. W konsekwencji, sąd uznał, że skarżąca nie ma prawa do zastosowania zwolnienia podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, usługi te nie stanowią pośrednictwa ubezpieczeniowego w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i orzecznictwa TSUE, a jedynie czynności pomocnicze, które nie są objęte zwolnieniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że usługi skarżącej nie spełniają kryteriów pośrednictwa ubezpieczeniowego, takich jak dążenie do zawarcia umowy, świadczenie usługi na rzecz strony transakcji jako odrębna działalność, czy brak własnego interesu co do treści umowy. Zamiast tego, czynności te mają charakter materialno-techniczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt 37

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Usługi ubezpieczeniowe, reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług są zwolnione z VAT. Sąd uznał, że czynności skarżącej nie mieszczą się w tej kategorii.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 43 § 14

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis ten stanowi o wyłączeniu ze zwolnienia niektórych usług, co organ zastosował do czynności pomocniczych.

Dyrektywa 2006/112/WE art. 135 § 1 lit. a)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Podstawa prawna UE dotycząca zwolnień w VAT, przywołana przez organ.

O.p. art. 14c § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania interpretacyjnego, zarzucane przez skarżącą jako naruszone.

O.p. art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania interpretacyjnego, zarzucane przez skarżącą jako naruszone.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna określająca właściwość sądów administracyjnych.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna określająca właściwość sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna określająca zakres kontroli sądów administracyjnych nad interpretacjami podatkowymi.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący uchylenia interpretacji przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi przez sąd.

ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym

Ustawa określająca status agenta ubezpieczeniowego i zasady pośrednictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stanowisko Ministra Finansów, że usługi skarżącej nie stanowią pośrednictwa ubezpieczeniowego, a jedynie czynności pomocnicze, które nie są objęte zwolnieniem z VAT.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że jej usługi polegające na organizacji współpracy, negocjowaniu warunków produktów i wsparciu dystrybucji stanowią pośrednictwo ubezpieczeniowe zwolnione z VAT.

Godne uwagi sformułowania

Usługi świadczone przez skarżącą w istocie są czynnościami pobocznymi, pomocniczymi, stanowiącymi jedynie wsparcie dla usług głównych tj. usług pośrednictwa ubezpieczeniowego i z punktu widzenia nabywcy usługi ubezpieczeniowej pozostają bez znaczenia. Brak jest bowiem elementów przemawiających za uznaniem tego typu usługi za 'odrębną działalność pośrednictwa, której celem zasadniczym jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę'. Sąd uznał, że czynności spółki opisane we wniosku o interpretację nie są właściwe dla usług finansowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., albowiem nie wypełniają specyficznych, istotnych funkcji usługi finansowej, są jedynie czynnościami o charakterze techniczno-administracyjnym.

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Katarzyna Golat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja usług jako pośrednictwa ubezpieczeniowego dla celów zwolnienia z VAT, rozróżnienie między pośrednictwem a czynnościami pomocniczymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego modelu biznesowego agenta ubezpieczeniowego i jego relacji z ubezpieczycielami i brokerami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej ze zwolnieniem z VAT dla usług finansowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców w branży ubezpieczeniowej i finansowej.

Czy Twoje usługi ubezpieczeniowe są naprawdę zwolnione z VAT? Sąd wyjaśnia, gdzie leży granica między pośrednictwem a pomocą.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 854/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Olechniewicz
Katarzyna Golat
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 43 ust. 14, art. 43 ust. 1 pkt 37 - 41,
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant referent stażysta Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
Skarżąca (Spółka) – W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. , 1 października 2012 r. złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.
We wniosku Skarżąca przedstawiła stan faktyczny wskazując, że jest podmiotem posiadającym status agenta ubezpieczeniowego w rozumieniu przepisów ustawy z 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1154 z póżn. zm,) dalej "ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym".
Spółka spełnia warunki określone przepisami tej ustawy dla wykonywania czynności agencyjnych oraz jest wpisana do rejestru agentów ubezpieczeniowych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Spółka prowadzi działalność na rynku ubezpieczeniowym w oparciu o współpracę z. brokerami oraz zakładami ubezpieczeniowymi poprzez organizację sieci partnerskiej W. (dalej: Sieć). Spółka zawiera umowy o współpracę z pośrednikami ubezpieczeniowymi posiadającymi zezwolenie na wykonywanie czynności brokerskich (dalej: Brokerzy) oraz z zakładami ubezpieczeń (dalej: Ubezpieczyciele). Na mocy zawieranych umów zarówno Ubezpieczyciele jak i Brokerzy przystępują do Sieci. Zgodnie z umowami zawartymi z Brokerami, Spółka udostępnia przystępującym do Sieci Brokerom konkurencyjne produkty ubezpieczeniowe (do których zasadniczo nie mają dostępu pośrednicy niezrzeszeni w Sieci). Z kolei, na bazie umów zawieranych z Ubezpieczycielami. W. zapewnia dystrybucję (za pośrednictwem Brokerów zrzeszonych w Sieci) produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez tych Ubezpieczycieli, w tym w szczególności przygotowanych przez nich produktów na specjalnych (atrakcyjnych) warunkach wyłącznie dla Sieci.
Istotą usług świadczonych przez W. na rzecz Ubezpieczycieli jest umożliwienie i organizacja współpracy pomiędzy tymi Ubezpieczycielami a niezależnymi Brokerami w celu zwiększenia sprzedaży produktów ubezpieczeniowych. Działalność Spółki polega na pośredniczeniu w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych pomiędzy Ubezpieczycielami a Brokerami w zakresie dystrybucji produktów ubezpieczeniowych i wspieraniu Brokerów w procesie pozyskiwania klientów.
W ramach organizowanej sieci współpracy W. będzie podejmował w szczególności następujące działania:
prowadzenie z Ubezpieczycielami negocjacji w zakresie ustalenia najkorzystniejszych warunków produktów ubezpieczeniowych, jakie będą udostępniane Brokerom zrzeszonym w Sieci, a następnie zaoferowane przez Brokerów klientom poszukującym ochrony ubezpieczeniowej (na podstawie konkretnych umów ubezpieczeniowych),
przekazywanie Brokerom oferty ubezpieczeniowej przygotowanej przez Ubezpieczycieli specjalnie dla Brokerów zrzeszonych w Sieci,
udzielenie Brokerom wsparcia promocyjnego, sprzedażowego oraz technicznego (briefingi, spotkania informacyjne) w odniesieniu do produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez Ubezpieczycieli zrzeszonych w Sieci,
wyszukiwanie oraz nawiązywanie współpracy z jak największą liczbą Brokerów prowadzących profesjonalną działalność na lokalnym rynku ubezpieczeń, którzy będą oferowali klientom preferencyjne produkty Ubezpieczycieli.
Podstawowym celem działalności W. jest stworzenie platformy współpracy między Ubezpieczycielami a Brokerami (którzy zgodnie z branżowymi przepisami prawa nie mogą podejmować bezpośredniej współpracy Ubezpieczycielami), umożliwiającej Ubezpieczycielom dotarcie do jak największej grupy klientów i zawarcie jak największej liczby umów ubezpieczeniowych.
W zamian za wykonywanie przedmiotowych usług, Skarżąca otrzymuje od Ubezpieczycieli (i) comiesięczne wynagrodzenie w formie prowizji kalkulowanej jako ustalony procent składki otrzymanej i/lub zainkasowanej przez Ubezpieczyciela z tytułu danej umowy zawartej przez Brokera w ramach Sieci oraz jest uprawniony do (ii) corocznego udziału w zysku z tytułu współpracy w ramach Sieci (wysokość udziału w zysku będzie uzależniona od poziomu szkodowości w poszczególnych grupach).
W związku z powyższym Skarżąca spytała czy usługi świadczone przez Spółkę na rzecz Ubezpieczycieli korzystają ze zwolnienia z VAT?
Zdaniem Skarżącej, usługi wykonywane przez niego na rzecz Ubezpieczycieli w ramach Sieci korzystają ze zwolnienia z VAT. Czynności wykonywane przez Spółkę stanowią bowiem usługę pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
Skarżąca podkreśliła, że podstawą do uznania, że dane usługi stanowią pośrednictwo ubezpieczeniowe jest stwierdzenie, że wykonywane czynności zmierzają do doprowadzenia do zawarcia umowy ubezpieczenia pomiędzy ubezpieczycielom a klientem. Dla uznania określonych czynności za pośrednictwo w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, kluczowe jest. aby wykonywane czynności (i) miały na celu pośredniczenie pomiędzy stronami umowy ubezpieczeniowej oraz (ii) były ukierunkowane na doprowadzenie do zawarcia stosunku ubezpieczenia. Istotnym elementem usług pośrednictwa jest zatem wykonywanie czynności zmierzających do zawarcia przez zainteresowane strony umowy ubezpieczenia (np. organizowanie pośrednictwa pomiędzy ubezpieczycielami a innymi pośrednikami ubezpieczeniowymi, którzy kontaktują się bezpośrednio z potencjalnymi klientami).
W ocenie Skarżącej usługi wykonywane przez Spółkę na rzecz Ubezpieczycieli w ramach. Sieci spełniają wymienione powyżej przesłanki. Dzięki tworzonej Sieci i podejmowanym przez Skarżącą działaniom możliwe jest wyszukiwanie i kontaktowanie Klientów z Ubezpieczycielami (pośrednio poprzez Brokerów zrzeszonych w Sieci).
Istotną okolicznością potwierdzającą prawidłowość kwalifikacji usług świadczonych przez Spółkę na rzecz Ubezpieczycieli jako usług pośrednictwa ubezpieczeniowego jest fakt, że należne Skarżącej wynagrodzenie od Ubezpieczyciela za wykonane usługi jest uzależnione wyłącznie od wartości składek pobranych/zainkasowanych z tytułu faktycznie zawartych umów ubezpieczenia w ramach Sieci.
W interpretacji indywidualnej z [...] grudnia 2012 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W. , stanowisko Skarżącej dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia dla świadczonych przez Spółkę usług na rzecz ubezpieczycieli uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu powołał art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 146a pkt 1, art. 43 ust. 1 pkt 37, art. 43 ust. 13 i ust. 15 u.p.t.u., a także art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i wyjaśnił, że z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, iż Skarżąca nie wykonuje czynności ubezpieczeniowych. Czynność ubezpieczeniowa, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym. że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umowa ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Zainteresowany nie występuje w roli ubezpiecz)cielą, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta.
Zauważyć należy, iż "czynność ubezpieczeniowa", w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między ubezpieczycielem, który na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług może korzystać ze zwolnienia z tego podatku a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Natomiast z opisu sprawy wynika, iż między Skarżącym a klientami nie zaistnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia. Skarżąca nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka.
Organ wyjaśnił, że ani ustawa o podatku od towarów i usług ani 2006/112/WE nie definiują pojęcia "pośrednictwa". Zgodnie z definicją słownikową, przez pośrednictwo rozumie się "działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy". Pojęcie "pośrednictwa" było także przedmiotem rozważań TSUE w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 i C-453/05.
Organ wskazał, że kierując się treścią ww. orzeczeń należy stwierdzić, że istotą pośrednictwa ubezpieczeniowego jest wyszukiwanie klientów ubezpieczeniowych i kontaktowanie ich z ubezpieczycielem co nie oznacza, że inne czynności nie mogą być uznane za pośrednictwo ubezpieczeniowe. Działalność pośrednictwa ubezpieczeniowego dotyczy działalności wykonywanej przez pośrednika, który nie zajmuje miejsca jakiejkolwiek strony umowy dotyczącej produktu ubezpieczeniowego. Powinna to być usługa wykonana na rzecz strony umowy oraz opłacona przez nią jako odrębna działalność pośrednictwa. Pośrednictwo ma na celu dokonanie wszelkich niezbędnych czynności faktycznych lub czynności prawnych związanych z zawieraniem lub wykonywaniem umów ubezpieczenia.
Uwzględniając treść złożonego wniosku organ stwierdził, iż to czynności wykonywane przez Brokerów, którzy dokonują sprzedaży produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez Ubezpieczycieli, można uznać za usługi pośrednictwa, natomiast usługi świadczone przez Skarżącą szczegółowo wymienione powyżej, będą stanowiły jedynie element usług pośrednictwa w świadczeniu tych usług. Usługi świadczone przez Skarżącą w istocie są czynnościami pobocznymi, pomocniczymi, stanowiącymi jedynie wsparcie dla usług głównych tj. usług pośrednictwa ubezpieczeniowego i z punktu widzenia nabywcy usługi ubezpieczeniowej pozostają bez znaczenia. Czynności takie są wyłącznie pochodną czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego i należy je traktować w oderwaniu od nich. jako odrębne elementy związane z pośrednictwem. W odniesieniu do ww. czynności zastosowanie będzie miał art. 43 ust. 14 u.p.t.u., na mocy którego będą one wyłączone ze zwolnienia z podatku od towarów i usług. W konsekwencji usługi świadczone przez Skarżącą należy opodatkować stawką VAT w wysokości 23% ponieważ ani w u.p.tu., ani też w akiach wykonawczych do tej ustawy nie przewidziano stawki preferencyjnej dla usług opisanych we wniosku.
27 grudnia 2012 r. Skarżąca wniosła o zmianę interpretacji indywidualnej zgodnie z jej wnioskiem.
W odpowiedzi na to wezwanie, Minister Finansów pismem z [...] stycznia 2012 r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
W skardze złożonej na ww. interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i 2 w związku z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z dnia 3 lipca 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) dalej "O.p." poprzez błędne zinterpretowanie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wydaniem Interpretacji w innym stanic faktycznym niż wskazany przez Spółkę, a tym samym dokonanie błędnej oceny prawnej jej stanowiska;
- przepisów praw a materialnego, tj. art. 43 ust. 1 pkt 37 w związku z. art. 43 ust. 14 u.p.t.u. poprzez odmowę Spółce prawa do zastosowania zwolnienia z podatku VAT w odniesieniu do przedstawionych w stanie lak tycznym usług pośrednictwa ubezpieczeniowego świadczonych przez Spółkę na rzecz ubezpieczycieli.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie.
Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem prawa i z tego względu zasługiwała na uchylenie.
Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania dotyczył kwalifikacji podatkowej usług świadczonych przez stronę skarżącą. Skarżąca twierdziła mianowicie, że prowadzone przez nią obszernie opisane we wniosku o udzielenie interpretacji świadczone usługi polegające na umożliwieniu i organizacji współpracy pomiędzy Ubezpieczycielami a niezależnymi Brokerami w celu zwiększenia sprzedaży produktów ubezpieczeniowych są zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie z art. 43 ust. 1 pkt 37.
Stosownie do powoływanych przez stronę skarżącą przepisów, zwalnia się od podatku od towarów i usług: (37) usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji; (38) usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę; (40) usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług. Ponadto (ust. 13), zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41.
Skarżąca wskazała, że wykonywane przez nią usługi stanowią usługi pośrednictwa. W ustawie o podatku od towarów i usług, brak jest przy tym legalnej definicji pośrednictwa. Również Dyrektywa w sprawie podatku od wartości dodanej, nie zawiera takiej definicji. Należy zatem sięgnąć w tym względzie do orzecznictwa, w szczególności Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu wyroku w sprawie C-235/00 CSC Finansial Services Ltd, która to spółka świadczyła usługi typu call center na rzecz instytucji finansowych, TSUE podjął między innymi próbę skonstruowania definicji pośrednictwa. Zdaniem Trybunału pośrednikiem jest więc podmiot niebędący żadną ze stron umowy, ale świadczący usługę na rzecz strony w zamian za wynagrodzenie. W skład usługi może wchodzić zwłaszcza prowadzenie negocjacji. Celem pośrednictwa jest zaś uczynienie wszystkiego co niezbędne, by dwie strony zawarły umowę. Z kolei nie może być mowy o pośrednictwie wówczas, gdy jedna ze stron umowy zleca tylko podwykonawcy część czynności faktycznych. W wyroku w sprawie C-453/05 Volker Ludwig, TSUE kontynuował kwestię odróżnienia pośrednictwa od innych usług. W stanie faktycznym tej sprawy podatnik był subagentem, działającym na rzecz spółki DVAG, która z kolei występowała w imieniu instytucji kredytowej. Zakres czynności V.Ludwig obejmował wyszukiwanie klientów, prowadzenie z nimi rozmów, przedstawianie oferty. W przypadku zawarcia umowy kredytu DVAG otrzymywała prowizję od instytucji kredytowej, V. zaś otrzymywał prowizję od DVAG. Zdaniem Trybunału ani okoliczność działania podatnika jako subagenta, ani wykonywania dodatkowo doradztwa majątkowego zwolnienia nie wyklucza. TSUE wyszedł też z zasady neutralności VAT zauważając, że podatnicy muszą mieć możliwość wyboru modelu organizacyjnego, który ekonomicznie byłby dla nich najbardziej odpowiedni, nie narażając się na opodatkowanie czynności. Wreszcie w wyroku w sprawie C-350/10 Nordea Trybunał uznał, że jako usługi elektronicznego przesyłania wiadomości, polegające tylko na przekazywaniu danych, usługi SWIFT nie są usługami pomocniczymi do usług finansowych. Usługa ta nie daje też pewności co do tego, że transakcja doszłaby do skutku, nie jest więc dla usługi finansowej niezbędna. Również odpowiedzialność SWIFT ogranicza się do kwestii technicznych. Trybunał potwierdził, że aby móc zakwalifikować świadczone usługi jako czynności zwolnione z opodatkowania powinny one tworzyć odrębną całość, która – jeśli ją oceniać globalnie – w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w art. 13 cześć B lit. d pkt 3 i 5 Szóstej Dyrektywy.
W ocenie Sądu, analiza przedstawionego orzecznictwa TSUE w kontekście wykładni art. 43 ust. 1 u.p.t.u. prowadzi do konstatacji, że usługa pośrednictwa finansowego powinna się charakteryzować następującymi cechami:
- być usługą świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca wynagrodzenie,
- przez odbiorcę finalnego usługi; główna i pośrednika musi być postrzegana jako całość oraz że usługa pośrednika jest specyficzna dla usługi finansowej,
- celem jest dążenie do zawarcia umowy (negocjuje warunki umowy), przy czym pośrednik nie ma żadnego interesu co do treści umowy,
- usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania określonych czynności faktycznych związanych z umową (nie może polegać wyłącznie na udostępnianiu informacji stronom transakcji finansowej).
W przekonaniu Sądu brak jest podstaw do potraktowania wykonywanych przez skarżącą czynności jako pośrednictwo w świadczeniu usług finansowych (ubezpieczeniowych, udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych, w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych itp.).
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika bowiem, że Skarżąca jest podmiotem posiadającym status agenta ubezpieczeniowego w rozumieniu przepisów ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, prowadzi działalność na rynku ubezpieczeniowym w oparciu o współpracę z brokerami oraz zakładami ubezpieczeniowymi poprzez organizację Sieci Partnerskiej. Zgodnie z umowami zawartymi z Brokerami. Spółka udostępnia przystępującym do Sieci Brokerom konkurencyjne produkty ubezpieczeniowe (do których zasadniczo nie mają dostępu pośrednicy niezrzeszeni w Sieci). Z kolei, na bazie umów zawieranych z Ubezpieczycielami, Skarżąca zapewnia dystrybucję (za pośrednictwem Brokerów zrzeszonych w Sieci) produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez tych Ubezpieczycieli, w tym w szczególności przygotowanych przez nich produktów na specjalnych (atrakcyjnych) warunkach wyłącznie dla Sieci.
W ramach organizowanej sieci współpracy Skarżąca podejmuje następujące działania: prowadzenie z Ubezpieczycielami negocjacji w zakresie ustalenia najkorzystniejszych warunków produktów ubezpieczeniowych, jakie będą udostępniane Brokerom zrzeszonym w Sieci, a następnie zaoferowane przez Brokerów klientom poszukującym ochrony ubezpieczeniowej (na podstawie konkretnych umów ubezpieczeniowych),przekazywanie Brokerom oferty ubezpieczeniowej przygotowanej przez Ubezpieczycieli specjalnie dla Brokerów zrzeszonych w Sieci, udzielenie Brokerom wsparcia promocyjnego, sprzedażowego oraz technicznego (briefingi, spotkania informacyjne) w odniesieniu do produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez Ubezpieczycieli zrzeszonych w Sieci, wyszukiwanie oraz nawiązywanie współpracy z jak największą liczbą Brokerów prowadzących profesjonalną działalność na lokalnym rynku ubezpieczeń, którzy będą oferowali klientom preferencyjne produkty ubezpieczycieli. W zamian za wykonywanie przedmiotowych usług. Wnioskodawca otrzymuje od Ubezpieczycieli (i) comiesięczne wynagrodzenie w formie prowizji kalkulowanej jako ustalony procent składki otrzymanej i/lub zainkasowanej przez Ubezpieczyciela z tytułu danej umowy zawartej przez Brokera w ramach Sieci oraz jest uprawniony do (ii ) corocznego udziału w zysku z tytułu współpracy w ramach Sieci (wysokość udziału w zysku będzie uzależniona od poziomu szkodowości w poszczególnych grupach). Wątpliwości Wnioskodawcy budzi kwestia prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku świadczonych przez niego usług na rzecz Ubezpieczycieli.
Należy zatem zgodzić się z Ministrem Finansów, że przedstawiona w stanie faktycznym usługa nie ma charakteru pośrednictwa, lecz czynności materialno-technicznej. Świadczona przez skarżącą usługa nie wypełnia zatem wykazanych wyżej istotnych elementów dla usługi pośrednictwa. Brak jest bowiem elementów przemawiających za uznaniem tego typu usługi za "odrębną działalność pośrednictwa, której celem zasadniczym jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę". Skarżąca nie prowadzi negocjacji, mediacji, ani rozmów w zakresie warunków handlowych konkretnej transakcji. Również nie negocjuje warunków płatności, czy też innych warunków związanych z określonym produktem finansowym w imieniu i na rzecz instytucji finansowej lub pośrednika finansowego. Spółka nie reprezentuje wobec klienta banku, ubezpieczyciela, również odwrotnie nie występuje w imieniu klienta wobec tych podmiotów. Skarżąca nie dokonuje również żadnych czynności, które mogą pomóc w uzyskaniu konkretnego produktu, jak np. wypełnienie wniosku, "opieka" nad klientem w trakcie uzyskiwania tego produktu, czy też na etapie wykonania warunków umowy przez klienta. Wynagrodzenie spółki uzależnione jest w istocie od ilości przekazanych danych kontaktowych. Jak z powyższego wynika samo zawarcie umowy nie jest elementem decydującym i koniecznym do otrzymania wynagrodzenia, a istotą pośrednictwa jest otrzymywanie prowizji za doprowadzenie do zawarcia umowy.
Podkreślić trzeba, że również w orzecznictwie krajowym zauważa się (odnośnie art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u.), że przez pośrednictwo w świadczeniu usług ubezpieczeniowych należy rozumieć dokonywanie w imieniu ubezpieczyciela lub też w imieniu osoby poszukującej ochrony ubezpieczeniowej wszelkich niezbędnych czynności, które umożliwiłyby zawarcie przez obie strony umowy ubezpieczenia, przy czym pośrednik nie realizuje w stosunku do treści umowy żadnego własnego interesu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2133/11, LEX nr 1229085).
Zatem wbrew stanowisku spółki, świadczonej przez nią usługi nie można utożsamiać z pośrednictwem, co uzasadniałoby zastosowanie zwolnienia podatkowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37, u.p.t.u. W ocenie Sądu wykonywane przez spółkę czynności nie spełniają bowiem wszystkich wymienionych wcześniej warunków, do uznania ich za czynności, o których mowa w tym przepisie.
Ponadto według Sądu czynności spółki opisane we wniosku o interpretację nie są właściwe dla usług finansowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u., albowiem nie wypełniają specyficznych, istotnych funkcji usługi finansowej, są jedynie czynnościami o charakterze techniczno-administracyjnym Oczywiście, wszystkie opisane we wniosku interpretacyjnym czynności są pomocne dla funkcjonowania instytucji finansowych, co jest bezsporne pomiędzy stronami. Jednakże ta ich cecha sama w sobie nie może stanowić o prawie do zwolnienia podatkowego, o którym mowa w komentowanych przepisach.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. Sąd nie stwierdził w zaskarżonej interpretacji indywidualnej również innych naruszeń prawa, która uzasadniałyby jej uchylenie. Z tych przyczyn skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI