Orzeczenie · 2021-01-12

III SA/Wa 841/20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2021-01-12
NSApodatkoweWysokawsa
zaległość podatkowaumorzenieulga mieszkaniowazbycie nieruchomościinteres publicznyinteres podatnikabroszura Ministerstwa Finansówzasada zaufaniaOrdynacja podatkowaustawa o PIT

Sprawa dotyczyła wniosku B.M. o umorzenie zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu zbycia nieruchomości w 2013 r. Skarżący argumentował, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup tych nieruchomości, co zgodnie z broszurą informacyjną Ministerstwa Finansów z 2013 r. powinno być uznane za wydatek na własne cele mieszkaniowe, uprawniający do zwolnienia podatkowego. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że spłata kredytu na zbywaną nieruchomość nie jest celem mieszkaniowym i nie stwierdzając wystąpienia przesłanek "ważnego interesu podatnika" ani "interesu publicznego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy podatkowe zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie "interesu publicznego", nie uwzględniając faktu, że skarżący działał w zaufaniu do informacji zawartych w broszurze Ministerstwa Finansów, która sugerowała, że spłata kredytu zaciągniętego na sfinansowanie własnych potrzeb mieszkaniowych, nawet na zbywaną nieruchomość, kwalifikuje się jako własny cel mieszkaniowy. Sąd podkreślił, że broszury informacyjne, choć nie są źródłem prawa, stanowią ważne źródło informacji dla podatników, a działanie w zaufaniu do nich, nawet jeśli okaże się błędne w świetle późniejszej wykładni, może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowej ze względu na "interes publiczny" i zasadę zaufania do organów państwa (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd wskazał, że organy powinny ponownie rozważyć wniosek o umorzenie, uwzględniając szerokie rozumienie "interesu publicznego" oraz okoliczność, że zobowiązanie podatkowe nie powstało wskutek celowego uchylania się od płacenia podatków, lecz w wyniku zastosowania się do wytycznych Ministerstwa Finansów i niejednoznaczności przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "interesu publicznego" w kontekście umorzenia zaległości podatkowej, zwłaszcza gdy podatnik działał w zaufaniu do informacji ministerialnych. Znaczenie broszur informacyjnych jako źródła informacji dla podatników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który działał w oparciu o broszurę Ministerstwa Finansów z 2013 r. i niejednoznaczność przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spłata kredytu zaciągniętego na zakup zbywanej nieruchomości może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) ustawy o PIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w pewnych okolicznościach, zwłaszcza gdy podatnik działał w zaufaniu do informacji zawartych w broszurze Ministerstwa Finansów, która taką interpretację sugerowała.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie "interesu publicznego", nie uwzględniając działania podatnika w zaufaniu do broszury Ministerstwa Finansów, która sugerowała, że spłata kredytu na zbywaną nieruchomość jest własnym celem mieszkaniowym. Ta okoliczność, w połączeniu z niejednoznacznością przepisów i orzecznictwa, może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowej.

Czy działanie podatnika w oparciu o informacje zawarte w broszurze Ministerstwa Finansów, nawet jeśli okazały się one błędne w świetle późniejszej wykładni, może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowej ze względu na "interes publiczny"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wprowadzenie podatnika w błąd przez autoryzowaną przez Ministerstwo Finansów broszurę informacyjną, która sugerowała możliwość odliczenia spłaty kredytu na zbywaną nieruchomość, może być podstawą do umorzenia zaległości podatkowej ze względu na "interes publiczny" i zasadę zaufania do organów państwa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że broszury informacyjne, mimo że nie są źródłem prawa, stanowią ważne źródło informacji dla podatników. Działanie w zaufaniu do tych informacji, nawet jeśli okaże się błędne, nie powinno prowadzić do negatywnych konsekwencji dla podatnika, a naruszenie zasady zaufania do organów państwa może być podstawą do zastosowania ulgi podatkowej.

Czy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu?

Odpowiedź sądu

Nie, bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego).

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zajęcie rachunku bankowego skarżącego przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej.

Przepisy (22)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeśli został on przeznaczony w ciągu dwóch lat na własne cele mieszkaniowe. Interpretacja tego przepisu była przedmiotem sporu, zwłaszcza w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości.

o.p. art. 67a § § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Podstawa do umorzenia zaległości podatkowej z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Sąd uznał, że organy zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie "interesu publicznego".

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 1 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa, co stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe, w tym spłatę kredytu.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródło przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 30e § 1 i 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 45 § 1a pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy terminu złożenia zeznania podatkowego.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 2 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa, że spłata kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe jest własnym celem mieszkaniowym.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 32 lit. e)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Starsze brzmienie przepisu dotyczące ulgi mieszkaniowej.

u.p.d.o.f. art. 26b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy odliczania odsetek od kredytu.

u.p.d.o.f. art. 28 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy zryczałtowanego podatku.

o.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 70 § § 4

Ordynacja podatkowa

Określa skutki przerwania biegu terminu przedawnienia.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów podatkowych. Naruszona przez organy.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Naruszona przez organy.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów. Naruszona przez organy.

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada wyjaśniania (przekonywania).

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy uzasadnienia decyzji.

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie występuje w tekście, ale jest ogólną podstawą postępowań.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie "interesu publicznego". • Podatnik działał w zaufaniu do informacji zawartych w broszurze Ministerstwa Finansów, która sugerowała możliwość odliczenia spłaty kredytu na zbywaną nieruchomość jako własny cel mieszkaniowy. • Naruszenie zasady zaufania do organów państwa (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej).

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ spłata kredytu na zbywaną nieruchomość nie jest własnym celem mieszkaniowym. • Nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

Organy obu instancji zbyt wąsko rozważyły istnienie interesu publicznego w umorzeniu skarżącemu zaległości. • Działanie w zaufaniu do wytycznych Ministerstwa Finansów, które następnie okazują się błędne, nie może powodować ujemnych następstwa dla podatników, którzy działali w dobrej wierze. • Broszury informacyjne Ministra Finansów nie są źródłem prawa, ale stanowią ważne źródło informacji dla podatników.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

przewodniczący

Ewa Fiedorowicz

sprawozdawca

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"interesu publicznego\" w kontekście umorzenia zaległości podatkowej, zwłaszcza gdy podatnik działał w zaufaniu do informacji ministerialnych. Znaczenie broszur informacyjnych jako źródła informacji dla podatników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który działał w oparciu o broszurę Ministerstwa Finansów z 2013 r. i niejednoznaczność przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest zaufanie do informacji przekazywanych przez organy państwa i jak niejednoznaczność przepisów może prowadzić do sporów. Podkreśla rolę "interesu publicznego" w indywidualnych sprawach podatkowych.

Czy broszura Ministerstwa Finansów może uratować przed zaległościami podatkowymi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst