III SA/Wa 834/21

III SA/Wa 834/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran /sprawozdawca/
Jacek Kaute
Maciej Kurasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatki inne
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 426
art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant starszy referent Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi P. sp z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2014 r. do stycznia 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 29 listopada 2019 r. P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca", "spółka") zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty we wpłatach na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do stycznia 2017 roku. Złożono również korekty deklaracji DEK-I-0 za ww. okres.
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych pismem z 4 grudnia 2019 r. wezwał spółkę do przedstawienia wyjaśnień dotyczących stanu zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych oraz przesłania potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii następujących dokumentów:
- formularzy zgłoszenia osób niepełnosprawnych do ZUS,
- orzeczeń o niepełnosprawności wszystkich pracowników wraz z potwierdzeniem dat ich wpływu do pracodawcy,
- zaświadczeń lekarskich dokumentujących stwierdzenie u tych pracowników szczególnych schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych wraz z potwierdzeniem dat ich wpływu do pracodawcy,
- innych dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 11 grudnia 2019 r. wpłynął do Funduszu e-mail z adresu S. C. - Dyrektora ds. Finansowych, Głównego Księgowego z załączeniem zestawienia oraz skanu posiadanych dokumentów stanowiących podstawę do złożenia deklaracji korygujących:
1. wykaz pracowników ze specjalnymi schorzeniami wskazujący okres zatrudnienia, okres ustalonego stopnia niepełnosprawności wraz z kodem niepełnosprawności oraz określeniem przyczyny niepełnosprawności uzasadniającej kwalifikację pracownika jako osoby posiadającej specjalne schorzenie, datą zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia ZUS z kodem osoby niepełnosprawnej oraz wykazem miesięcy, w których ujęcie zatrudnienia danego pracownika w deklaracji DEK-I-0 miało wpływ na wartość zobowiązania,
2. skan orzeczenia o niepełnosprawności pracownika – K. S..,
3. zapisaną w formie pdf kopię ZUS ZUA potwierdzającą zgłoszenie osoby ujętej w wykazie określonym powyżej.
Dodatkowo spółka wyjaśniła, że:
1. złożone 29 listopada 2019 r. korekty deklaracji DEK-I-0 dotyczyły wyłącznie przypadku, w którym zatrudniony pracownik był traktowany jako osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym nieposiadającym specjalnych schorzeń, podczas gdy z posiadanej dokumentacji wynikała możliwość ujęcia pracownika jako osoby niepełnosprawnej specjalne schorzenia posiadającej. Nie występują przypadki ujmowania w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych pracownika, który dotychczas był traktowany jako osoba nieposiadająca orzeczenia, dlatego też weryfikacja danych dla pracowników, dla których nie zmienia się kwalifikacja jest w rozumieniu spółki zbędna;
2. przedkładany skan orzeczenia o niepełnosprawności wskazuje na ujęcie jako specjalne schorzenia z tytułu [...] i [...] (kod 03-L). Wprawdzie kod 03-L ma pojęcie szersze, niż zakres ujmowany jako specjalne schorzenie (zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu), jednakże z samych zaleceń ujętych na orzeczeniu (wideotelefon, tekstofon, aparat słuchowy) oraz wskazanie, iż osoba niepełnosprawna jest zrzeszona w Polskim Związku [...] wskazuje na poprawność kwalifikacji jako specjalne schorzenie;
3. K. S.. został zatrudniony w Spółce w dniu 15 grudnia 2014 r. poprzez przejście z P. S. A. w trybie art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm., dalej także "K.p."), w której to spółce był również wykazany jako osoba niepełnosprawna (bez schorzenia szczególnego). Także pracodawca dysponował orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności od pierwszego dnia zatrudnienia pracownika.
W dniu 13 grudnia 2019 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, Prezes Zarządu PFRON poinformował spółkę, że dla potrzeb obliczania stanów zatrudnienia i wskaźników niezbędnych do wyliczenia wysokości wpłaty w przypadku zatrudnienia osób niepełnosprawnych legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym lub umiarkowanym ze schorzeniem szczególnie utrudniającym wykonywanie pracy, należy uzyskać od pracownika zaświadczenie od lekarza specjalisty potwierdzające posiadanie takiego schorzenia. Wyjątkiem są orzeczenia, które jednoznacznie potwierdzają wystąpienie schorzeń szczególnych ze wskazanym symbolem niepełnosprawności 01-U (upośledzenie umysłowe), 04-0 (znaczne upośledzenie widzenia - ślepota oraz niedowidzenie) oraz 06-E (epilepsja). Występowanie schorzenia szczególnego może być dokumentowane orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność w rozumieniu ustawy lub zaświadczeniem lekarza specjalisty. Zaświadczenie powinno zawierać pieczęć podmiotu leczniczego, imię i nazwisko oraz PESEL osoby niepełnosprawnej (lub inny numer identyfikacyjny), pieczęć i podpis lekarza specjalisty oraz informację, że u osoby tej stwierdzono co najmniej jedno ze schorzeń określonych w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz. U. z 1998 r. nr 124 poz. 820 z późn. zm.).
W piśmie z 7 stycznia 2020 r., spółka poinformowała, że przyczyną złożenia deklaracji korygujących była ponownie dokonana analiza spełniania przez zatrudnione w analizowanych okresach osoby niepełnosprawne warunków do uznania tych osób za osoby niepełnosprawne ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy, co umożliwiło obniżenie wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w oparciu o art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 426 ze zm., dalej także "ustawa o rehabilitacji").
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Prezes PFRON") decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. odmówił spółce stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2014 r. do stycznia 2017 roku.
Spółka złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nadpłaty lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] stycznia 2021 r. Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej jako: "organ drugiej instancji", "minister") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie organu drugiej instancji, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z 5 lipca 2000 r. zaliczające K. S.. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z przyczyną "L", nie potwierdza schorzenia szczególnego. Minister wskazał, że spółka nie przedstawiła zaświadczenia potwierdzającego, że jest to szczególne schorzenie ani żadnych innych dokumentów, na podstawie których można by stwierdzić, że K. S.. jest [...] bądź [...]. Ani organ, ani strona nie są uprawnieni do oceny, które ze schorzeń posiada pracownik jak również rozstrzygania spornej kwestii w zakresie niepełnosprawności pracownika. Organ drugiej instancji stwierdził, że różnica miedzy osobą [...], [...] a [...] jest znaczna. Może ją stwierdzić tylko lekarz specjalista po wykonaniu specjalistycznych badań, które wykażą m.in. ubytek słuchu. A to od wielkości ubytku słuchu zależy czy osoba określana jest jako osoba [...] czy niedosłysząca. Zdaniem ministra, przedstawione orzeczenie K. S.. nie potwierdza jednoznacznie występowania u tego pracownika schorzenia szczególnego. Aby korzystać z podwyższenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, pracodawca powinien dodatkowo przedstawić zaświadczenie lekarza specjalisty ze stwierdzeniem schorzenia szczególnego zgodnego z rozporządzeniem w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania.
Minister wskazał, że K. S.. podjął pracę w P. Spółka z o.o. i wykonywał ją od grudnia 2014 r. do stycznia 2017 roku. W orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wskazano, że jest zdolny do pracy w warunkach specjalnych. K. S.. nie był więc osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy, co według pełnomocnika strony świadczyłoby o [...], a osobą zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej (zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji). Takie wskazanie wydaje się zasadne zarówno dla osoby głuchej jak i osoby z obustronnym upośledzeniem słuchu niepoprawiającym się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego łub implantu ślimakowego. Wobec powyższego, zgodnie z art. 81b § 2a ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że korekty deklaracji za okres 12.2014-01.2017 r. złożone przez spółkę w dniu 29 listopada 2019 r. są bezskuteczne i nie wywołują skutków prawnych.
Pismem z dnia 1 marca 2021 r. spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra i wniosła o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 stycznia 2021 r.,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:
1) przepisu art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w związku z § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz. U. z 2003 r. nr 125, poz. 1162, dalej jako: "rozporządzenie w sprawie schorzeń") poprzez nieuwzględnienie zatrudnienia osoby ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy,
2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik tego postępowania, tj. przepisu art. 120, art. 180 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej także "ordynacja podatkowa") poprzez brak należytego rozpatrzenia dowodów przedstawionych przez spółkę oraz wskazanie na konieczność przedstawienia dowodów niewynikających z obowiązujących przepisów, co w szczególności narusza zasadę swobodnej oceny dowodów.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że pracownik, z zatrudnieniem którego związana był korekta deklaracji za okres objęty wnioskiem, jest osobą niepełnosprawną, posiadającą umiarkowany stopień niepełnosprawności na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 lipca 2000 r. wydanego przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie na stałe. W orzeczeniu tym jako przyczynę niepełnosprawności wskazano symbol "L", zaznaczono również, że pracownik wymaga szkolenia, w tym szkolenia specjalistycznego, a w zakresie odpowiedniego zatrudnienia wymaga pracy w warunkach specjalnych, przy czym przeciwwskazana jest praca na wysokości, w hałasie oraz wymagająca intensywnego ustnego komunikowania się, a dodatkowo w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze pracownik wymaga wideotelefonu, tekstofonu i aparatu słuchowego. Skarżąca wyjaśniła, że w orzeczeniu dodatkowo wskazano na konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji Polskiego Związku [...]. W ocenie skarżącej symbol "L" zawarty w orzeczeniu o niepełnosprawności wskazuje na zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu (obecnie "03-L"), a umiarkowany stopień niepełnosprawności określa stopień naruszenia sprawności organizmu.
Zdaniem skarżącej powyższe okoliczności opisane w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wskazują jednoznacznie, że pracownik jest osobą głuchą, a zatem spełnia kryterium schorzenia szczególnego, o którym mowa w przepisie art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji oraz § 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie schorzeń, który wskazuje, iż "Do schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych zalicza się: głuchotę i głuchoniemotę".
W kontekście naruszenia przepisów postępowania Strona wskazała, że przedłożony materiał dowodowy, zawierający orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności pracownika posiadające symbol potwierdzający konkretne schorzenie wraz z zaleceniami zespołu orzekającego, stanowi jednoznaczny dowód w sprawie stwierdzający istnienie u pracownika schorzenia, o którym mowa w § 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie schorzeń. Prawidłowa ocena tego dowodu w ramach swobodnej oceny dowodów wskazuje jednoznacznie na głuchotę zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego, o czym świadczy zarówno rodzaj niepełnosprawności, jej stopień, jak i zalecenia zespołu orzekającego o niepełnosprawności. Spółka podniosła, że swobodna ocena dowodów w sprawie obejmująca analizę treści orzeczenia o niepełnosprawności pracownika zawierającego:
- umiarkowany stopień niepełnosprawności wydany na stałe
- symbol przyczyny niepełnosprawności ("L")
- zalecenia dotyczące pracy (wymóg szkolenia specjalistycznego, pracy w warunkach specjalnych, przeciwwskazana praca w hałasie, wymagająca intensywnego ustnego komunikowania się),
- zalecenia dotyczące samodzielnej egzystencji (wsparcie Polskiego Związku [...], konieczność korzystania z wideofonu i tekstofonu),
nie może zostać zastąpiona rodzajem legalnej oceny dowodów wskazującej na brak zaświadczenia lekarskiego jako przesłanki negatywnej w zakresie uznania pracownika za osobę posiadającą szczególne schorzenie utrudniające wykonywanie pracy, co wprost wynika z treści wydanego zgodnie z prawem i na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji ustawy o rehabilitacji.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, w trybie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji organu odwoławczego we wskazanych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta odpowiada prawu.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, że organ nie uwzględnił, że niepełnosprawność jednego z pracowników skarżącej (K. S..) została przez skarżącą zadeklarowania jako schorzenie szczególne. W ocenie sądu, stanowisko organu jest prawidłowe.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Ustęp 2 powyższego artykułu stanowi natomiast, że z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%. Przy czym wskaźnik ten może zostać obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy (art. 21 ust. 4), a rodzaj takich schorzeń określony został w powoływanym już rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych pozwalający na zwolnienie pracodawcy od obowiązku wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji może zostać obniżony wyłącznie w sytuacji, gdy pracodawca ten zatrudnia osoby posiadające schorzenia wymienione w rozporządzeniu. Jednym z rodzajów schorzeń, o których wyżej mowa są głuchota i głuchoniemota (§ 1 pkt 5 rozporządzenia).
Zgodnie natomiast z treścią art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji (art. 2a ust. 4 tej ustawy).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że pracownik skarżącej – K. S., zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 5 lipca 2000 roku został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Jako przyczyna niepełnosprawności został wskazany kod "L". W orzeczeniu, w odniesieniu do wskazań dotyczących odpowiedniego zatrudnienia wskazano m. in. na przeciwwskazanie pracy a wysokości, w hałasie, wymagającą intensywnego ustnego komunikowania się. Wskazano również w powołanym orzeczeniu na celowość zaopatrzenia w wideotelefon, tesktofon i aparat słuchowy. Jako podmiot wsparcia w samodzielnej egzystencji został wskazany Polski Związek [...] (orzeczenie o niepełnosprawności k. 55 akt administracyjnych).
Zdaniem sądu, jak słusznie wskazał organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji, z przedstawione orzeczenie o niepełnosprawności nie potwierdza istnienia u pracownika skarżącej, schorzenia szczególnego, wymienionego w § 1 pkt 5) rozporządzenia w sprawie schorzeń.
W sprawie poza sporem pozostaje, że symbol schorzenia "L" wskazany w orzeczeniu o niepełnosprawności K. S. odpowiada symbolowi 03-L, o którym mowa w § 32 ust. 2 pkt 3) Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2013 roku w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, symbol 03-L oznacza zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu. Natomiast przepis § 32 ust. 1 pkt 3) lit. d) wskazanego rozporządzenia stanowi, że przy kwalifikowaniu do znacznego, umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności bierze się pod uwagę zakres naruszenia sprawności organizmu spowodowany przez zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, w tym głuchoniemota, głuchota lub obustronne upośledzenie słuchu niepoprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego.
Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że symbol niepełnosprawności oznaczony L (odpowiadający symbolowi 03-L) odnosi się zarówno do osoby cierpiącej na schorzenia szczególne wymienione w § 1 pkt 5) rozporządzenia w sprawie schorzeń (głuchotę lub głuchoniemotę), jak też schorzenie, które nie jest schorzeniem szczególnym (upośledzenie słuchu). Wbrew stanowisku skarżącej, nie ma podstaw, aby w oparciu o przedstawione orzeczenie o niepełnosprawności K. S. ustalić, że cierpi on na schorzenie szczególne w postaci [...].
W ocenie sądu, w pełni prawidłowe jest zaakceptowane przez ministra stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, w myśl którego brak jest podstaw do postawienia znaku równości pomiędzy schorzeniami oznaczonymi symbolem L (03-L) i schorzeniami szczególnymi wymienionymi w treści § 1 pkt 5) rozporządzenia w sprawie schorzeń. Trafnie organ pierwszej instancji argumentował, że "(s)pośród trzech wymienionych powyżej schorzeń w rozporządzeniu w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu ich obniżenia, są dwa: [...] i [...]. (§1 ust. 5). Nie ma obustronnego upośledzenia słuchu, przy którym korzystanie z wideofonu, tekstofonu, aparatu słuchowego wydaje się zasadne, a Polski Związek [...] wg informacji zawartych na stronie internetowej www.pzg.org.pl, zrzesza osoby głuche i niedosłyszące oraz inne osoby związane ze środowiskiem osób [...]" (por. str.10 decyzji organu I instancji ).
Z akt sprawy wynika, że również sama skarżąca miała świadomość o tym, że schorzenia oznaczone kodem 03-L mają szerszy zakres niż schorzenia z § 1 pkt 5) rozporządzenia w sprawie schorzeń. Świadczy o tym, treść wiadomości e-mail Dyrektora ds. Finansowych skarżącej z 11 grudnia 2019 roku, stanowiący odpowiedź na wezwanie organu pierwszej instancji z 4 grudnia tego roku. We wiadomości tej, strona skarżąca odwołała się do zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności, zauważając przy tym, że "(...) kod 03-L ma pojęcie szersze, niż zakres ujmowany jako specjalne schorzenie (zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu)"(k. 56 akt administracyjnych).
W ocenie sądu, także wskazane w orzeczeniu o niepełnosprawności K. S. zalecenia odnośnie warunków jego zatrudnienia, wbrew stanowisku skarżącej, nie świadczą o tym, że pracownik ten cierpi na głuchotę. Są one bowiem odpowiednie – jak słusznie wskazały orzekające w sprawie organy – także dla osób cierpiących na niedosłuch.
Sąd w pełni zgadza się z organem odwoławczym, że różnica pomiędzy osobą głuchą, głuchoniemą, a niedosłyszącą jest znaczna. W świetle dowodów przedstawionych w toku postępowania, nie sposób wywieść, że pracownik skarżącej cierpi właśnie na [...], bądź [...], a nie na [...]. Jak wskazał organ odwoławczy, okoliczność tę może stwierdzić tylko lekarz specjalista po wykonaniu specjalistycznych badań, które wskażą m. in. ubytek słuchu. Z kolei od wielkości ubytku zależy czy dana osoba jest [...], czy niedosłysząca.
W toku postępowania w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnego innego – poza powołanym orzeczeniem o niepełnosprawności – dowodu na potwierdzenie wskazywanego schorzenia pracownika. Należy podkreślić, że dla wykazania [...] pracownika skarżąca mogła złożyć wszelkie dowody (z zakresu leczenia, czy badań) pracownika, celem wykazania rodzaju jego schorzenia. Orzeczenie o niepełnosprawności nie jest jedynym dowodem dla wykazania istnienia po stronie pracownika schorzenia uzasadniającego obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Jak wskazał tutejszy sąd w prawomocnym wyroku z 22 marca 2019 roku w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1629/18, odwołując się do przepisów ustawy o rehabilitacji, w tym art. 2a ust. 4 tej ustawy - dla samego obniżenia wskaźnika, pracodawca musi dysponować dokumentami potwierdzającymi wystąpienie konkretnych schorzeń i wcale nie musi być to orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni zgadza się z tym stanowiskiem. W konsekwencji, wobec tego, że ze złożonego do akt orzeczenia o niepełnosprawności nie wynika – w sposób nie budzący wątpliwości – na jakie schorzenie cierpi pracownik skarżącej, konieczne było przedstawienie innych dowodów, okoliczność tę potwierdzających. Przy czym, to skarżąca spółka – jako pracodawca wnioskujący o stwierdzenie nadpłaty – dowody te winna była przedstawić (czego nie uczyniła).
W konsekwencji powyższego, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, nie ma podstaw do zakwestionowania wydanej w sprawie decyzji organu drugiej instancji. Wbrew zarzutom skargi, decyzja ministra nie narusza w szczególności przepisu art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Zdaniem sądu, w sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych w punkcie 2) zarzutów skargi, przepisów postępowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zdaniem sądu, nie ma również podstaw do nakładania na organ odwoławczy gromadzenia dowodów potwierdzających stanowisko skarżącej, w sytuacji, gdy sama skarżąca dowodów takich nie zgłasza. W ocenie sądu zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu. Zatem skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ppsa, o czym sąd orzekł w sentencji wyroku.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.