III SA/Wa 832/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-11-04
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowysprzedaż nieruchomościzwolnienie podatkoweprawo wspólnotoweswobodny przepływ osóbETSreinwestycjainterpretacja indywidualnaWSA

WSA w Warszawie uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że polskie przepisy podatkowe ograniczające zwolnienie z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości do reinwestycji wyłącznie na terytorium Polski są niezgodne z prawem wspólnotowym.

Skarżąca B.S. zapytała o możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży mieszkania w Polsce, jeśli środki te zostały przeznaczone na spłatę kredytu i zakup nieruchomości w Londynie. Minister Finansów odmówił zwolnienia w części dotyczącej zakupu nieruchomości za granicą, powołując się na krajowe przepisy. WSA w Warszawie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że polskie przepisy ograniczające reinwestycję do terytorium RP naruszają zasady swobodnego przepływu osób i swobody podejmowania działalności gospodarczej wynikające z Traktatu WE, zgodnie z orzecznictwem ETS.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w szczególności zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w Polsce. Skarżąca B.S. nabyła lokal w 2005 r., sprzedała go w 2007 r., a część uzyskanej kwoty przeznaczyła na spłatę kredytu bankowego, a pozostałą część na zakup mieszkania w Londynie. Zgodnie z polskim prawem podatkowym (art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o PIT w brzmieniu do 1 stycznia 2007 r.), zwolnienie z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości było możliwe, jeśli środki te zostały wydatkowane na nabycie nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na spłatę kredytu zaciągniętego na takie cele. Minister Finansów uznał, że zakup nieruchomości poza granicami Polski nie kwalifikuje się do zwolnienia. Skarżąca argumentowała, że takie ograniczenie jest niezgodne z prawem wspólnotowym, powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w szczególności wyrok w sprawie C-345/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd stwierdził, że polskie przepisy, uzależniające zwolnienie od reinwestycji wyłącznie na terytorium Polski, naruszają zasady swobodnego przepływu osób i swobody podejmowania działalności gospodarczej wynikające z Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (art. 18, 39, 43 TWE) oraz Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Sąd podkreślił, że organy administracji, podobnie jak sądy, są zobowiązane do stosowania prawa wspólnotowego i pomijania sprzecznych z nim przepisów krajowych. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów, uznając, że skarżąca powinna mieć możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie przepisy ograniczające zwolnienie z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości do reinwestycji wyłącznie na terytorium Polski są niezgodne z prawem wspólnotowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że polskie przepisy ograniczające terytorialnie reinwestycję środków ze sprzedaży nieruchomości naruszają zasady swobodnego przepływu osób i swobody podejmowania działalności gospodarczej wynikające z Traktatu WE i Porozumienia o EOG, zgodnie z orzecznictwem ETS. Organy administracji i sądy krajowe są zobowiązane do stosowania prawa wspólnotowego i pomijania sprzecznych z nim przepisów krajowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 32 lit. a i e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2007 r., stanowił podstawę do zwolnienia przychodu ze sprzedaży nieruchomości, jednakże z zastrzeżeniem, że reinwestycja musi nastąpić na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd uznał to ograniczenie za niezgodne z prawem wspólnotowym.

TWE art. 18

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Ogólne prawo każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.

TWE art. 43

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy swobody podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej.

TWE art. 39

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy swobody przemieszczania się pracowników.

Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym art. 28

Dotyczy swobodnego przepływu pracowników.

Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym art. 31

Dotyczy swobody podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródło przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1

Reguluje stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2007 r. do nieruchomości nabytych do dnia 31 grudnia 2006 r.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej interpretacji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit.c

Określa wysokość kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie terytorialne reinwestycji przychodu ze sprzedaży nieruchomości do terytorium Polski narusza prawo wspólnotowe (swobodny przepływ osób, swoboda działalności gospodarczej). Organy administracji mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego i pomijania sprzecznych z nim przepisów krajowych.

Odrzucone argumenty

Minister Finansów argumentował, że polskie przepisy podatkowe są jasne i nie przewidują zwolnienia dla reinwestycji poza granicami kraju, a nowelizacja przepisów od 2007 r. ma na celu dostosowanie prawa do prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie podziela stanowiska organu, który twierdzi, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania zgodności danego aktu z przepisami prawa wspólnotowego i twierdzą, że powyższa kompetencja służy wyłącznie sądowi. Akty administracyjne, a także inne czynności organów administracji podlegają kontroli sądowej. Nałożenie obowiązku stosowania prawa wspólnotowego jedynie na sądy, przy równoczesnym braku takiego obowiązku w odniesieniu do organów administracyjnych, prowadziłoby z góry do przyjmowania podwójnego standardu stosowania prawa i powodowałoby stan niepewności.

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Kleiber

członek

Hieronim Sęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad krajowym w sprawach podatkowych, zwłaszcza w kontekście swobodnego przepływu osób i działalności gospodarczej. Ugruntowanie obowiązku organów administracji do stosowania prawa UE."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2007 r. w zakresie przepisów o PIT, choć zasada pierwszeństwa prawa UE jest uniwersalna. Sprawa dotyczy konkretnego typu zwolnienia podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak prawo wspólnotowe może wpływać na krajowe przepisy podatkowe i chronić prawa obywateli UE. Jest to przykład zwycięstwa podatnika nad aparatem państwowym dzięki powołaniu się na wyższe prawo.

Kupujesz mieszkanie za granicą? Polski fiskus może się mylić – prawo UE chroni Twoje zwolnienie podatkowe!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 832/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hieronim Sęk
Krystyna Kleiber
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 141/10 - Wyrok NSA z 2011-05-31
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i e,  art. 10 ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz B. S. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
III SA/Wa 832/09
UZASADNIENIE
W dniu 24 listopada 2009 r. Pani B. S. złożyła wniosek z dnia 21 listopada 2008 r. do Ministra Finansów działającego poprzez upoważnionego Dyrektora Izby Skarbowej w W. o wydanie interpretacji indywidualnej, przepisów prawa podatkowego, dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, przeznaczonego w części na spłatę kredytu a w części wydatkowanego na sfinansowanie zakupu nowej nieruchomości poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W dniu 21 lipca 2005 r. B. S. (zwana dalej skarżącą) wraz z inną osobą fizyczną nabyła samodzielny lokal mieszkalny w budynku położonym przy ul. W. w W. na zasadzie współwłasności w częściach ułamkowych - każda z osób fizycznych po 1/2. Cena za nieruchomość została uiszczona i określona w wysokości 134.963,99 zł. w stosunku do każdej z osób fizycznych, przy czym część ceny została zapłacona z kredytu hipotecznego zaciągniętego przez współwłaścicieli w [...] Bank S.A.
W dniu 12 marca 2007 r. osoby fizyczne dokonały zbycia nieruchomości za cenę 610.000 zł.. W umowie sprzedaży nieruchomości z 2007 r. zawarta jest informacja, że część ceny należnej za zbycie w wysokości 113 700 zł została przeznaczona na spłatę kredytu bankowego udzielonego przez [...] Bank. Pozostałą część kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu przy ul. Woronicza sprzedający przeznaczyli na zakup mieszkania w Londynie (zakupu dokonano dnia 21 czerwca 2007r.), która to nieruchomość została nabyta także ze środków pochodzących z kredytu udzielonego przez A. Ltd.
Skarżąca nie zapłaciła podatku dochodowego od osób fizycznych, w odniesieniu do przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości w Warszawie, składając w dniu 14 marca 2007 r. wobec Urzędu Skarbowego W. oświadczenie o znajomości obowiązków podatkowych wynikających z faktu zbycia nieruchomości.
W związku z powyższym skarżąca zadała pytanie, czy możliwe będzie skorzystanie przez nią ze zwolnienia podatkowego w odniesieniu do przychodów ze sprzedaży nieruchomości w W., zważywszy, że przychód ten w całości przeznaczono na nabycie nieruchomości w Londynie oraz spłatę kredytu wobec [...] Banku S.A.
Skarżąca wyjaśniła, iż stosownie do art. 10 ust. 1 punkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 Nr 14, poz. 176 ze zm., zwanej też dalej "updof"), źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości, jeżeli nie nastąpiło w wykonaniu działalności gospodarczej oraz zostało dokonane przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie. Z kolei art. 21 ust. 1 punkt 32 updof w brzmieniu do dnia 1 stycznia 2007 r. regulował zwolnienie przedmiotowe od podatku dochodowego. Takie zwolnienie istniało, jeśli uzyskane ze zbycia nieruchomości przychody zostały wydatkowane nie później, niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na nabycie m.in. budynku, lokalu, gruntu, rozbudowę domu, nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu – lecz zawsze na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.
Powyższa regulacja (art. 21 ust. 1 punkt 32 updof ) została uchylona z dniem 1 stycznia 2007 r., ale zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej (ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 217, poz. 1588), do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych przed dniem 31 grudnia 2006 r. stosuje się zasady ujęte w updof w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2007 r. Zatem do skarżącego nadal ma zastosowanie art. 21 ust. 1 punkt 32 tej ustawy w dawnym brzmieniu.
Skarżąca uznała, że prawo wspólnotowe zabrania różnicowania sytuacji prawnej podatnika w razie zbycia nieruchomości ze względu na to, czy nabyta kolejna nieruchomość położona jest w jej kraju, czy też w innym kraju Unii Europejskiej. Przyznała, że w systemie prawa wspólnotowego nie ma przepisu, który wprost regulowałby jej sytuację prawną. Jako przykład powołała wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 października 2006 r., sygnatura C 345/2005 wydanym w sprawie o analogicznym stanie faktycznym.
Takie rozwiązania prawa krajowego przeczą art. 18 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej "TWE"), który formułuje w sposób ogólny prawo każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Wyżej wymieniony artykuł został uszczegółowiony w art. 43 TWE w zakresie dotyczącym swobody podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej oraz w art. 39 TWE w zakresie dotyczącym swobody przemieszczania się pracowników. Niewątpliwie postanowienia TWE dotyczące swobodnego przepływu osób mają na celu ułatwienie obywatelom wykonywanie wszelkiego rodzaju działalności zawodowej na całym terytorium Wspólnot i stoją na przeszkodzie stosowania środków, które mogłyby stawiać obywateli Wspólnot w niekorzystnym położeniu w sytuacji, w której chcieliby oni wykonywać działalność zarobkową na terenie innego państwa członkowskiego.
W świetle powyższego strona stwierdziła, iż wprawdzie art. 21 ust. 1 pkt 32 updof, nie zakazuje osobie podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce wykonywania zatrudnienia lub ogólnie korzystania z przysługującego mu prawa podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w innym państwie członkowskim, jednakże przepis ten, zgodnie z wyrokiem ETS, może ograniczać wykonywanie tych praw ze względu na jego zniechęcający skutek względem podatników zamierzających kupić nieruchomość w celu osiedlenia się w innym państwie członkowskim niż Rzeczpospolita Polska. Oczywiste jest bowiem, że podatnik, który decyduje się dokonać sprzedaży posiadanej przez siebie nieruchomości mieszkalnej położonej w Polsce w celu przeniesienia miejsca swego zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego i nabycia tam innej nieruchomości przeznaczonej na mieszkanie w ramach wykonywania praw przyznanych mu na mocy art. 39 i 43 TWE, poddany jest na gruncie podatkowym niekorzystnemu traktowaniu w porównaniu z osobą która zachowuje miejsce swego zamieszkania w Polsce. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 32, mogą być przeszkodą dla swobodnego przepływu pracowników oraz dla swobody podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, gwarantowanych w art. 39 i 43 TWE.
Strona wskazała również, iż zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego postanowienia TWE automatycznie wyłączają stosowanie jakichkolwiek sprzecznych z nimi aktów prawa krajowego. Nadto strona wskazuje, iż wedle zasady bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego akty prawa wspólnotowego, w tym w szczególności traktat WE, staja się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Oznacza to możliwość bezpośredniego powoływania się na przepisy prawa wspólnotowego przed sądami krajowymi i organami państwa oraz obowiązek stosowania normy wspólnotowej i pominięcie sprzecznego z nią przepisu krajowego przez każdy organ państwa członkowskiego odpowiedzialny za stosowanie prawa.
Minister Finansów w interpretacji z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] nie podzielił w całości stanowiska skarżącej.
Organ powołał treść art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. updof, a następnie art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 217, po. 1588), wskazuje, iż do odpłatnego zbycia nieruchomości i praw nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przez dniem 1 stycznia 2007 r. W stosunku do nieruchomości nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) po 31 grudnia 2006 r. obowiązują nowe przepisy, które nie przewidują już zwolnień od opodatkowania przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. Dlatego też zdaniem organu przychód uzyskany przez skarżącą z tytułu sprzedaży nieruchomości nabytej przed 1 stycznia 2007 r. zostanie opodatkowany na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem.
W ocenie organu z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ww. ustawy jasno wynika, że zwolnienie przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) uwarunkowane jest nabyciem określonych nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem przychody, które są wydatkowane na nabycie nieruchomości poza granicami naszego kraju nie podlegają zwolnieniu na podstawie ww. przepisu. Przepisy te są odstępstwem od generalnej zasady powszechnego opodatkowania. Wszelkie zwolnienia bowiem w prawie podatkowym są wyjątkiem od konstytucyjnej zasad powszechności opodatkowania, dlatego też wykładnia przepisów ustanawiających te zwolnienia musi być wykładnią ścisłą i enumeratywny katalog zwolnień przedmiotowych nie może być poprzez interpretację rozszerzany.
W powyższej interpretacji podkreślono również, że z dniem 1 stycznia 2007 r. przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 ww. ustawy został uchylony i funkcjonuje jedynie na zasadzie praw nabytych dla podatników, którzy do 31 grudnia 2006 roku nabyli lub wybudowali (oddali do użytkowania) nieruchomości określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) updof.
Organ wskazał, że obowiązujące od 1 stycznia 2007 r. zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lut. a) - c) ustawy, są działaniem ustawodawcy w kierunku dostosowania wewnętrznego prawa podatkowego do przepisów praw unijnego. Istotnym warunkiem ingerencji gospodarczej Polski ze Wspólnotą było zbliżenie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa istniejącego we Wspólnocie, dlatego też Polska podjęła starania w celu zapewnienia zgodności jej ustawodawstwa waz ustawodawstwem Wspólnoty. Takim działaniem była właśnie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Minister Finansów wyjaśnił również, iż wyroki Trybunału Sprawiedliwości stanowią źródło inspiracji intelektualnej, przykład sposobu rozumowania prawniczego, wykładni przepisów prawa wspólnotowego, rozumienia pojęć, które powinny być jednakowo rozumiane we wszystkich państwach członkowskich Wspólnoty i stanowią sygnał dla ustawodawcy, który respektując zasady w nich wyrażone, wprowadza odpowiednie zmiany w ustawach.
Reasumując organ stwierdził, iż kwota przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego uzyskana przez skarżącą, przeznaczona na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup sprzedawanej nieruchomości, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) updof. Natomiast przychód wydatkowany na sfinansowanie zakupu nieruchomości poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie korzysta ze zwolnienia na podstawie cytowanego art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ww. ustawy.
Na powyższą interpretację skarżąca wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę wydanej interpretacji.
Po dokonaniu analizy zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do zmiany stanowiska. W związku z tym skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając w części stanowisko organu podatkowego zawarte w wydanej interpretacji indywidualnej, to jest w zakresie dotyczącym zwolnienia podatkowego od podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do przychodów ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w sytuacji przeznaczenia tych przychodów w całości na nabycie nieruchomości położonej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W obszernych motywach swojej skargi skarżąca powtórzyła swoje stanowisko stwierdzając, iż organ podatkowy, analizując zagadnienie objęte interpretacja indywidualną, dokonał błędnej interpretacji, a następnie niewłaściwie zastosował przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 updof w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007r. w związku z art. 18, art. 39 i art. 43 TWE oraz art. 28 i art. 31 Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozbieżność stanowisk organu i skarżącej w rozpatrywanej interpretacji dotyczy kwestii możliwości skorzystanie przez podatnika ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 32 updf w sytuacji przeznaczenia przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego nabytego w Polsce, w lipcu 2005 r., na nabycie w marcu 2007 r. nieruchomości w Londynie.
Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie wyjaśnić należy, że analiza stanu faktycznego objętego interpretacją winna być przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości. (Przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 updf został uchylony z dniem 1 stycznia 2007 r. na mocy ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zmianie niektórych innych ustaw, jednak zgodnie z art. 7 ust. 1 powyższej ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r.)
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 updf, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Zasadą jest zatem opodatkowanie przychodów ze sprzedaży nieruchomości, chyba że następuje ona w wykonaniu działalności gospodarczej i po upływie pięciu lat od dnia nabycia lub wybudowania nieruchomości.
Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust 1 pkt 32 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2007 r. zwolnieniu podlegały przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ww. ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a:
a) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży:
na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem;
na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego, prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;
na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego;
na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne – własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; (...),
w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej; mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów.
Niewątpliwie z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika bezsprzecznie, że zwolnienie przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości jest uwarunkowane nabyciem określonych nieruchomości jedynie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Mimo to, Sąd dokonujący oceny zgodności z prawem wydanej interpretacji musi stwierdzić, że nie jest ona prawidłowa.
Od dnia 1 maja 2004 r. Polska, na podstawie art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich w tym Traktatem Ustanawiającym Wspólnotę Europejską (Dz. U. 04.90.864/2) (TWE), jako pierwotnym prawem wspólnotowym; aktami przyjętymi przez instytucje Wspólnot (wtórnym prawem wspólnotowym) i wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego wynikającą z orzecznictwa ETS. Wszystkie te elementy tworzą prawo wspólnotowe, obowiązujące nawet przed dniem akcesji, określane mianem acquis communautaire.
Związanie prawem wspólnotowym zostało sprecyzowane w art. 10 TWE zawierającym zasadę lojalności. Z zasady tej wynika, że państwo członkowskie winno zapewnić wykonanie zobowiązań wynikających z TWE poprzez:
1/ podjęcie wszelkich właściwych środków ogólnych lub szczegółowych,
2/ ułatwienie Wspólnocie wypełnianie jej zadań,
3/ powstrzymywanie się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrozić urzeczywistnieniu celów TWE.
Także z art. 10 TWE należy wywieść zasadę pierwszeństwa, która nakłada na sąd krajowy obowiązek pomięcia normy prawa krajowego, jeśli stwierdzi, że jest ona sprzeczna z normą wspólnotową. Zasada ta została sformułowana w orzecznictwie ETS.
Sąd krajowy w ramach swojej jurysdykcji ma zastosować przepisy prawa wspólnotowego, zapewnić im pełną skuteczność, nie stosując jakiegokolwiek sprzecznego z nimi przepisu prawa krajowego. W wyroku z dnia 15 lipca 1964 r., w sprawie Costa Trybunał orzekł, że prawu wspólnotowemu przysługuje pierwszeństwo przed prawem krajowym, a zadaniem Trybunału jest zapewnić jednolitość prawa wspólnotowego w celu urzeczywistnienia wspólnej Europy. W związku z faktem, iż ETS dokonuje interpretacji prawa wspólnotowego, sądy krajowe mają prawo występować do niego z pytaniem prejudycyjnym, a wyrok wydany w sprawie jest wiążący dla sądu krajowego, który wystąpił z pytaniem. Należy zauważyć jednak, że skutek takiego wyroku nie dotyczy tylko sądu, który zadał pytanie, ale także innych sądów krajowych. Pomimo, że formalnie jest on wiążący między stronami, to faktycznie ma on skutek erga omnes. W tej materii należałoby wskazać wyrok ETS z dnia 22 października 1998 r. w sprawie C-10-22/97 IN.CO.GE., w którym Trybunał uznał, iż w przypadku wątpliwości prawnych w ramach określonego zagadnienia prawa wspólnotowego zostały już wyjaśnione, sądy powinny się opierać na wcześniejszych orzeczeniach ETS.
Rację ma pełnomocnik skarżącej twierdząc, że Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 26 października 2006 r. Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Portugalskiej, sygnatura C 345/05, rozpoznał spór o stanie faktycznym analogicznym jak określony w niniejszej sprawie. Zasadnicze stwierdzenia wyżej wskazanego wyroku są następujące: " Uchybia zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 18 WE, 39 WE i 43 WE, jak również art. 28 i 31 Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), państwo członkowskie, które utrzymuje w mocy przepisy podatkowe, które uzależniają skorzystanie ze zwolnienia od opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości służących jako własne i stałe miejsce zamieszkania podatnika lub członków jego gospodarstwa domowego od warunku, by uzyskane przychody zostały ponownie zainwestowane w nabycie nieruchomości położonej na terytorium kraju.
W istocie podatnik, który decyduje się dokonać sprzedaży posiadanej przez siebie nieruchomości mieszkalnej położonej w tym państwie członkowskim w celu przeniesienia miejsca swego zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego i nabycia tam innej nieruchomości przeznaczonej na mieszkanie w ramach wykonywania prawa każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich - które znalazło szczególny wyraz w art. 43 WE w zakresie dotyczącym swobody podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej oraz w art. 39 WE w zakresie dotyczącym swobody przemieszczania się pracowników - bądź praw przyznanych na mocy art. 28 porozumienia o EOG dotyczącego swobodnego przepływu pracowników i art. 31 porozumienia o EOG dotyczącego swobody podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, poddany jest na gruncie podatkowym niekorzystnemu traktowaniu w porównaniu do osoby, która zachowuje miejsce swego zamieszkania w danym państwie członkowskim".
Powyższy wyrok per analogiam nakazuje sądowi krajowemu uznać, że art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r, uniemożliwiający skarżącej skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w części wydatkowanego na sfinansowanie zakupu nowej nieruchomości poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a na terenie państw Wspólnoty, nie jest zgodny z prawem wspólnotowym. Przepis ten wprowadza istotne ograniczenie co do zakresu terytorialnego reinwestycji środków ze sprzedaży nieruchomości, przewidując konieczność ich przeznaczenia na nabycie nieruchomości położonej w granicach Rzeczypospolitej Polskiej. Taka regulacja stanowi uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, które ciążą na mocy art. 18 WE, 39 WE i 43 WE, oraz przepisom art. 28 i 31 Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym z dnia 2 maja 1992 r.
Sąd nie podziela stanowiska organu, który twierdzi, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania zgodności danego aktu z przepisami prawa wspólnotowego i twierdzą, że powyższa kompetencja służy wyłącznie sądowi. Organy podatkowe mają obowiązek przestrzegania prawa i działania w jego granicach, czyli również w granicach prawa wspólnotowego. Akty administracyjne, a także inne czynności organów administracji podlegają kontroli sądowej. W sprawach Fratelli Constanzo C-103/88, pkt 33; Hansgeorg Lennartz C-97/90, pkt 33; Marks & Spencer C-62/00), ETS wyraził pogląd, że również organy administracji, obok sądów, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i do odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Nałożenie obowiązku stosowania prawa wspólnotowego jedynie na sądy, przy równoczesnym braku takiego obowiązku w odniesieniu do organów administracyjnych, prowadziłoby z góry do przyjmowania podwójnego standardu stosowania prawa i powodowałoby stan niepewności.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca nabywając w 2007 r. mieszkanie w Wielkiej Brytanii ze środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu nabytego w Rzeczypospolitej Polskiej w 2005 r., powinna być przez prawo krajowe traktowana w ten sam sposób, w jaki zostałaby potraktowana w razie nabycia lokalu mieszkalnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązkiem organu, zważywszy na treść wyroku ETS w sprawie Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Portugalskiej, sygn. C-345/05, było dokonanie takiej interpretacji art. 21 ust. 1 punkt 32 updf, która nie prowadziłaby do naruszenia art. 18 TWE, 39 TWE i 43 TWE.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, dalej "p.p.s.a"), Sąd uchylił zaskarżoną interpretację i na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej interpretacji.
Sąd zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu przez nią wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI