III SA/Wa 790/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-10-20
NSApodatkoweWysokawsa
VATpremie pieniężneinterpretacja podatkowaświadczenie usługdostawa towarówpodwójne opodatkowanieprawo unijneWSA

WSA w Warszawie uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że premie pieniężne za osiągnięcie progów zakupów nie podlegają opodatkowaniu VAT jako usługa, gdyż stanowiłoby to podwójne opodatkowanie.

Skarżący Z. S. wystąpił o interpretację, czy premie pieniężne od dostawców za osiągnięcie określonego poziomu zakupów powinny być opodatkowane VAT. Minister Finansów uznał, że premie te stanowią wynagrodzenie za usługę podlegającą VAT. WSA w Warszawie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że premie te nie są usługą, a ich opodatkowanie jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania, co jest sprzeczne z prawem unijnym i krajowym.

Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług premii pieniężnych otrzymywanych przez firmę handlową (Z. S.) od dostawców sprzętu AGD. Premie te były wypłacane z tytułu osiągnięcia określonego poziomu zakupów w danym okresie. Wnioskodawca uważał, że premie te nie podlegają VAT, ponieważ nie są ani towarem, ani usługą. Minister Finansów uznał jednak, że premie te stanowią wynagrodzenie za usługę świadczoną przez nabywcę na rzecz dostawcy, podlegającą opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, powołując się na szerokie rozumienie pojęcia usługi w prawie unijnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że premie pieniężne za osiągnięcie progów zakupów nie mogą być traktowane jako usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ czynność ta jest ściśle związana z dostawą towarów. Opodatkowanie tych premii jako usług prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej transakcji (raz jako dostawa towarów, drugi raz jako usługa zakupu), co jest sprzeczne z zasadami prawa krajowego i unijnego (Dyrektywa VAT, orzecznictwo ETS). Sąd podkreślił, że dostawa towarów i świadczenie usług są odrębnymi kategoriami opodatkowania, a ta sama czynność nie może być opodatkowana dwukrotnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, premie pieniężne za osiągnięcie określonego poziomu zakupów nie stanowią świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Opodatkowanie premii jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej transakcji (raz jako dostawa towarów, drugi raz jako usługa zakupu), co jest sprzeczne z prawem krajowym i unijnym. Dostawa towarów i świadczenie usług są odrębnymi kategoriami opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 29 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące obniżenia obrotu o rabaty.

u.p.d.o.f. art. 9 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy dotyczące przychodów z działalności gospodarczej.

o.p. art. 14b § 3

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego we wniosku o interpretację.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Utrata mocy uchylonego aktu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Premie pieniężne za osiągnięcie progów zakupów nie są usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Opodatkowanie premii jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej transakcji, co jest sprzeczne z prawem krajowym i unijnym. Dostawa towarów i świadczenie usług są odrębnymi kategoriami opodatkowania. Zakaz podwójnego opodatkowania jest fundamentalną zasadą systemu VAT.

Odrzucone argumenty

Premie pieniężne za osiągnięcie progów zakupów stanowią wynagrodzenie za usługę świadczoną przez nabywcę na rzecz dostawcy, podlegającą opodatkowaniu VAT (stanowisko Ministra Finansów).

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że poza dostawą towarów [...] miałaby miejsce usługa wykonywana przez Skarżącego, polegająca na zakupie sprzętu AGD w założonej wysokości. Z treści przywołanego unormowania wynika, że pojęcie świadczenie usług ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Nie może zatem wystąpić taka sytuacja faktyczna, w rozumieniu tego unormowania, która jednocześnie stanowiłaby dostawę towaru i świadczenie usługi. Dokonywanie zakupów u kontrahenta mieści się w czynności opodatkowanej, podatkiem od towarów i usług, w postaci dostawy towarów. Nie można więc uznać w przedstawionym stanie faktycznym sprawy - zrealizowania określonego z góry pułapu zakupów - za świadczenie usługi. Podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania. każdorazowo należy ustalać, czy transakcja stanowi dostawę towarów, czy też świadczenie usług. albo występuje dostawa towarów, albo świadczenie usług. nie dość, że wypłata premii wiąże się w istocie z wykonaniem określonej sumy czynności będących elementem dostawy towarów, to niezrealizowanie przez nabywcę określonego pułapu obrotów nie jest obwarowane żadną sankcją, czy jakąkolwiek odpowiedzialnością.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący

Izabela Głowacka-Klimas

sprawozdawca

Jarosław Trelka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania premii pieniężnych VAT, zasada zakazu podwójnego opodatkowania w VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego premii związanych z osiągnięciem progów zakupów, a nie innych form premiowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia premii w obrocie gospodarczym i ich opodatkowania VAT, z kluczowym argumentem o zakazie podwójnego opodatkowania.

Premie za zakupy: Czy zawsze musisz płacić od nich VAT? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 790/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/
Jarosław Trelka
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 68/09 - Postanowienie NSA z 2010-02-25
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 8 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1  art. 24
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na pisemną interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Z. S. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 12 września 2007 r. Z. S. (dalej - "Wnioskodawca") złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanych premii pieniężnych.
Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny.
Prowadząc firmę handlową dokonuje ciągłych zakupów towarów (sprzęt AGD) od producentów i importerów. Na podstawie zawartych umów handlowych dostawcy zobowiązani są do wypłacenia premii pieniężnych z tytułu zrealizowania wskazanego poziomu zakupów tj. przekroczenia określonego progu obrotów w skali miesiąca lub kwartału. Otrzymane premie pieniężne dokumentowane są wystawianymi przez Wnioskodawcę fakturami VAT. Dostawcy natomiast powołując się na wyroki NSA i interpretacje urzędów skarbowych chcą wypłacać premie pieniężne poprzez wystawienie not księgowych uznaniowych, a zatem bez podatku VAT.
W związku z powyższym Wnioskodawca zwrócił się z pytaniem:
Czy w opisanym stanie faktycznym można przyjmować i księgować noty uznaniowe nie naliczając podatku VAT?
Zdaniem wnioskodawcy premia pieniężna nie jest towarem ani usługą w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
W dniu [...] grudnia 2007 r. Minister Finansów dokonał interpretacji, w której uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm., dalej - "ustawa o VAT"), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Natomiast na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o VAT obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur.
Organ wskazał, iż w takim przypadku zastosowanie będzie miał przepis § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 roku w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2005 roku, nr 95, poz. 798 ze zmianami), zgodnie z którym gdy po wystawieniu faktury udzielono rabatów określonych w art. 29 ust. 4 ustawy, podatnik udzielający rabatu wystawia fakturę korygującą. Zatem w przypadkach, gdy wypłacona premia pieniężna jest związana z konkretną dostawą (dostawami), to nawet jeżeli jest to premia wypłacona po dokonaniu zapłaty, powinna być traktowana jak rabat, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, ponieważ ma bezpośredni wpływ na wartość tej dostawy i w efekcie prowadzi do obniżenia wartości (ceny) dostawy.
Z kolei w sytuacji, gdy premie pieniężne wypłacane są z tytułu dokonywania przez nabywcę nabyć określonej wartości czy ilości towarów w określonym czasie lub też dokonywania terminowych płatności za zrealizowane dostawy w pewnym okresie i w określony sposób i premie te nie są związane z żadną konkretną dostawą, należy uznać, że wypłacona premia pieniężna związana jest z określonymi zachowaniami nabywcy, a zatem ze świadczeniem usług przez nabywcę otrzymującego taką premię, które to usługi podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach.
Minister Finansów wskazał, iż z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że pomiędzy stronami transakcji istnieją umowy regulujące wzajemną współpracę, na podstawie których przy spełnieniu określonych warunków dostawca jest zobowiązany do wypłaty Wnioskodawcy premii pieniężnej. Premia ta nie jest związana z żadną konkretną dostawą i nie ma charakteru dobrowolnego, jest bowiem uzależniona od konkretnego zachowania nabywcy. Zawarte umowy handlowe przewidują przyznanie premii finansowych za zrealizowanie ustalonego w przedmiotowej umowie poziomu zakupów w określonym przedziale czasowym (w skali miesiąca lub kwartału). Działania Wnioskodawcy, polegające na realizacji określonego poziomu obrotów, mają bezpośredni wpływ na wysokość otrzymywanej premii. Wypłacona gratyfikacja pieniężna zależy bowiem od określonego zachowania nabywcy, co powoduje, że pomiędzy stronami istnieje relacja zobowiązaniowa, którą na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług należy uznać za odpłatne świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 cyt wyżej ustawy.
Zdaniem Ministra Finansów, w takim przypadku przedmiotowa premia stanowi rodzaj wynagrodzenia dla nabywcy za świadczone na rzecz dostawcy usługi, które to usługi podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Organ wskazał ponadto, iż otrzymanie premii pieniężnej powinno zostać udokumentowane, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, fakturą VAT spełniającą wymogi, o których mowa w §9 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798).
Pismem z 24 grudnia 2007 r. Wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wezwania podniósł, iż otrzymane przez niego noty uznaniowe są przejawem woli ze strony dostawcy i powodują powstanie przychodów podatkowych z tytułu prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, ale jednocześnie nie rodzą obowiązku podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług.
Ponadto Wnioskodawca wskazał, iż żaden zapis ustawy o VAT nie nakłada na otrzymującego od kontrahenta noty uznaniowej obowiązku podatkowego w tym podatku. Taka nota powoduje wprawdzie powstanie przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu podatku dochodowego od osób fizycznych, ale nie jest usługą a tym bardziej dostawą towaru w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
W wyniku ponownej analizy sprawy Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ w większości powtórzył swoją wcześniejszą argumentację. Wskazał, iż konstrukcja definicji świadczenia usług (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT), zaczerpnięta z Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG), ma określony cel tj. objęcie jak największej ilości stanów faktycznych i prawnych opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Konstrukcja taka jest wypełnieniem zasady powszechności opodatkowania i jakiekolwiek wyłączenia z tej zasady musiałyby wynikać z precyzyjnego zapisu ustawowego opartego na umocowaniu wyrażonym w Szóstej Dyrektywie.
Minister Finansów wskazał, iż celem wprowadzenia takiej konstrukcji było zagwarantowanie, aby każda transakcja, która nie mogła zostać uznana za dostawę towarów była opodatkowana jako świadczenie usług, za wyjątkiem tych transakcji, które zostały taksatywnie wyłączone lub zwolnione z opodatkowania w dalszych artykułach Szóstej Dyrektywy.
Minister Finansów podkreślił, iż uwagi na fakt, że w ustawie o VAT nie zawarto wyłączenia z opodatkowania usług, za które jako wynagrodzenie udzielana jest premia pieniężna, a także niemożność zastosowania w danej sprawie przepisów dotyczących bonifikat, skont i rabatów, należy je uznać za świadczenie usług, a w konsekwencji opodatkować. W ocenie organu, za tezą tą przemawia szerokie rozumienie pojęcia "usługi", które wykracza poza słownikową definicję tego pojęcia. Zgodnie z dorobkiem doktryny europejskiej oraz orzecznictwem sądów europejskich definicja ta obejmuje nie tylko transakcje polegające na wykonywaniu czynności przez usługodawcę, ale także szereg transakcji niewymagających aktywnego działania usługodawcy. Przykładem takich transakcji może być powstrzymanie się od czynności lub tolerowanie pewnych stanów.
Minister Finansów zwrócił również uwagę na fakt, że sprzedawca wypłacając premię pieniężną nagradza kupującego za nabycie określonej ilości towarów, a w konsekwencji za lojalność względem sprzedającego tj. za to, że kupujący nabywa jego towary, a nie konkurentów. W konsekwencji udzielenie premii pieniężnej (bonusu) stanowi zapłatę za usługę mieszczącą się w zakresie definicji zawartej w art. 8 powołanej ustawy. Organ stanął na stanowisku, że każde odpłatne świadczenie na rzecz innego podmiotu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.
Pismem z 10 stycznia 2008 r. Z. S. (dalej - "Skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego.
Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 29 ust. 4 ustawy o VAT oraz art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W ocenie Skarżącego, w pełni należy podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z 6 lutego 2007 r. w sprawie I FSK 94/2006, zgodnie z którym nie można uznać za usługę obrotów osiągniętych przez nabywcę towarów w wysokości określonej w umowie. Premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów, nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi.
Skarżący zauważa równocześnie, iż wbrew stanowisku organu podatkowego, przepisy podatkowe nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Organ w swoich rozważania pominął okoliczność, iż wielkość zamówień pozostaje zależna od woli Skarżącego. Jego kontrahent nie może mu narzucić obowiązku zakupów w takiej ilości, która uprawniałaby Skarżącego do premii. Jednocześnie obowiązek zapłaty premii, jest ściśle związany z realizowanymi dostawami i nie ma podstaw, aby rozdzielać go od nich. Powyższe, zdaniem Skarżącego, obrazuje niespójność wywodu organu.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna, zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie będące przedmiotem oceny Sądu podjęte zostało w ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. W postępowaniu takim stan faktyczny jest przyjmowany według twierdzeń podatnika. Zgodnie bowiem z art. 14b §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) we wniosku o udzielenie interpretacji wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Do takiego stanu jaki przedstawi, formułuje on własne stanowisko. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie takie opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego wyrażana jest jego ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ podatkowy.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy zrealizowanie przez Skarżącego określonej wielkości obrotów, po przekroczeniu których wypłacone są premie pieniężne, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Odpowiadając na powyższe pytanie Minister Finansów stanął na stanowisku, iż w takiej sytuacji mamy do czynienia ze świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu VAT.
W ocenie Sądu, z takim poglądem nie sposób się zgodzić. W opisanym stanie faktycznym nie można bowiem uznać, że poza dostawą towarów, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, pomiędzy stronami zawartych umów handlowych, miałaby miejsce usługa wykonywana przez Skarżącego, polegająca na zakupie sprzętu AGD w założonej wysokości.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, odpłatne świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Z treści przywołanego unormowania wynika, że pojęcie świadczenie usług ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zgodnie z art. 8 ust. 1 usługą jest świadczenie, które nie stanowi dostawy towaru. Nie może zatem wystąpić taka sytuacja faktyczna, w rozumieniu tego unormowania, która jednocześnie stanowiłaby dostawę towaru i świadczenie usługi. Przepis ten wyklucza takie rozwiązanie, rozdzielając usługi od dostaw. Podkreślić należy, że dokonywanie zakupów u kontrahenta mieści się w czynności opodatkowanej, podatkiem od towarów i usług, w postaci dostawy towarów. Nie można więc uznać w przedstawionym stanie faktycznym sprawy - zrealizowania określonego z góry pułapu zakupów - za świadczenie usługi. Zauważyć należy, że w tej sprawie, na określony pułap obrotów składa się odpowiednia liczba transakcji sprzedaży - dostawy towarów. Czynności stanowiące dostawę towaru, nie mogą, poprzez ich zsumowanie, przekształcić się w usługę. Przeszkodą do takiej konstatacji - jak wcześniej zauważono - jest treść art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z której to wynika, że dostawa nie może być jednocześnie usługą (por. wyrok NSA z 6 lutego 2007 r., sygn. I FSK 94/06 niepubl.).
Dokonując interpretacji powołanego przepisu należy odnieść się również do unormowań Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L. 06/347/1, a w szczególności do odpowiednika art. 8 ust. 1, jakim jest art. 24 pkt 1 Dyrektywy. Zgodnie z treścią tego przepisu pojęcie "świadczenie usług" oznacza każdą transakcję nie stanowiącą dostawy towarów. Zauważyć zatem trzeba, iż na gruncie Dyrektywy VAT funkcjonuje takie samo rozwiązanie prawne - dostawa towaru nie może jednocześnie stanowić świadczenia usługi. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej suma określonej ilości dostaw towarów nie może stanowić usługi.
Przepis art. 24 Dyrektywy, zawierający definicję świadczenia usług, tworzy wraz z art. 14, definiującym dostawę towarów, oraz artykułem 30, zawierającym definicję importu, zakres opodatkowania dokonywanych transakcji, stanowiąc bazę systemu podatku od wartości dodanej. System ten, co do zasady, obejmuje wszystkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej i odzwierciedla jedną z podstawowych cech podatku, wyrażoną w art. 1 Dyrektywy - powszechność opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, ale jednocześnie, że transakcje już opodatkowane nie mogą podlegać ponownemu opodatkowaniu. Nie może bowiem ta sama czynność prawna być opodatkowywana dwukrotnie tym samym podatkiem od wartości dodanej. Z uzasadnienia wyroku ETS w sprawie C-231/94 (Faaborg - Gelting Linien A/S a Finanzamt Flensburg) wynika, że każdorazowo należy ustalać, czy transakcja stanowi dostawę towarów, czy też świadczenie usług. Trybunał orzekł, że o tym, czy w świetle VI Dyrektywy dana transakcja stanowi dostawę towarów, czy świadczenie usług, powinny decydować wszystkie okoliczności zawarcia tejże transakcji (por. M. Chomiuk w: K. Sachs, VI Dyrektywa VAT, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2004, s. 112 -113). Z przywołanego orzeczenia wywieść należy wniosek, że albo występuje dostawa towarów, albo świadczenie usług.
Zauważyć więc należy na gruncie niniejszej sprawy, że opodatkowanie - jako usługi - nabycia określonej ilości towaru, będzie prowadziło do podwójnego opodatkowania tej samej czynności, pierwszy raz jako sprzedaży (dostawy towaru), drugi, jako świadczenia usługi zakupu tego samego towaru o określonej łącznej wartości w ramach tej samej transakcji.
Podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 84 oraz w pewnym sensie w art. 217 Konstytucji (por. R. Mastalski, Skutki prawne wystawienia faktury w podatku od towarów i usług, "Przegląd Podatkowy" 2001, nr 7, s. 26). Na temat zasady zakazu podwójnego opodatkowania w krajowym systemie prawa podatkowego, w szczególności na gruncie podatku od towarów i usług, wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny i Naczelny Sąd Administracyjny. Dla przykładu można wskazać na orzeczenie Trybunału z dnia 25 października 2004 r., sygn. akt SK 33/03, OTK-A 2004/9/94 oraz uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPS 2/02, ONSA 2002/4/136.
Podnieść także trzeba, że podwójne opodatkowanie podatkiem od wartości dodanej we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej, jest także niedopuszczalne. Państwa Członkowskie zobowiązane są do podjęcia niezbędnych środków, aby uniknąć podwójnego opodatkowania. Wynika to wprost z treści przepisów VI Dyrektywy VAT - art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2. Zgodnie z art. 8 ust. 1, odnoszącym się do miejsca opodatkowania dostawy towarów, Państwo Członkowskie, na którego terytorium dokonywana jest instalacja lub montaż podejmie wszystkie niezbędne środki, aby uniknąć podwójnego opodatkowania w tym kraju.
Zakaz podwójnego opodatkowania podatkiem od wartości dodanej znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, na przykład w wyroku z dnia 27 czerwca 1989 r., sygn. akt J 50/88, LEX nr 83935 w sprawie Heinz Kühne , wyroku z dnia 3 października 1985 r., sygn. akt J 249/84, LEX nr 84285 w sprawie Ministere public i Ministry of Finance p. Venceslas Profant ETS. Przedstawiona argumentacja świadczy jednoznacznie, iż podstawowym celem wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej, w konsekwencji także podatku od towarów i usług, jest wyeliminowanie podwójnego opodatkowania tych samych transakcji. Tym samym za niedopuszczalne należy uznać opodatkowanie podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży, raz jako sprzedaży - dostawy towaru, drugi zakupu towaru - jako usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT.
Ponadto Sąd zauważa, że usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 24 ust. 1 Dyrektywy VAT, to transakcja gospodarcza. Oznacza to, iż stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym. Tymczasem nie dość, że wypłata premii wiąże się w istocie z wykonaniem określonej sumy czynności będących elementem dostawy towarów, to niezrealizowanie przez nabywcę określonego pułapu obrotów nie jest obwarowane żadną sankcją, czy jakąkolwiek odpowiedzialnością.
Uwzględniając skargę Sąd podzielił tym samym stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., I FSK 94/06 zgodnie z którym "Za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie osiągniętych przez nabywcę towarów. Premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi". Zdaniem NSA, za tezą tą przemawia nie tylko wykładnia przepisów polskich, ale także unijnych. Transakcja gospodarcza nie może bowiem stanowić jednocześnie dostawy towarów i świadczenia usług, a także nie powinna podlegać podwójnemu opodatkowaniu.
Za brakiem podstaw prawnych do opodatkowania premii czy bonusów za zwiększanie zakupów opowiadają się również przedstawiciele piśmiennictwa m.in. A. Bartosiewicz w Komentarzu do art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług [w:] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2007, wyd. II. czy J. Zubrzycki w Leksykonie VAT (por. J. Zubrzycki w Leksykon VAT, tom I, Wydawnictwo UNIMEX 2006, s. 498). Zdaniem autorów osiągnięcie przez nabywcę towarów określonej umownie wielkości obrotów (zakupów) z danym sprzedawcą nie jest usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem wypłacana temuż nabywcy towarów przez sprzedawcę premia (bonus) za uzyskanie tegoż pułapu obrotów - nie stanowi odpłatności (wynagrodzenia za świadczenie usług). Tym samym wypłacenie tego rodzaju premii (bonusu) jest obojętne z punktu widzenia podatku od towarów i usług, podlega natomiast u nabywcy towarów, któremu ta premia jest przekazywana, zaliczeniu do przychodów w podatku dochodowym. Podobnie w przypadku wypłaty premii przez sprzedawcę - nabywcy towarów, z tytułu terminowego płacenia przez tego ostatniego za zakupiony towar, a więc prawidłowe wykonywanie przez nabywcę jednej z czynności istniejącego między stronami kontraktu kupna-sprzedaży - nie jest żadną usługą kupującego na rzecz sprzedawcy, która podlegałaby opodatkowaniu VAT.
Podsumowując, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stoi na stanowisku, iż zrealizowanie przez Skarżącego określonej wielkości obrotów, po przekroczeniu których wypłacane są premie pieniężne, nie stanowi usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji czynność ta nie podlega opodatkowaniu VAT.
Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o czym stanowi art. 146 § 1 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co wynika z art. 152 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie wskazanych przepisów, orzekł zatem jak w sentencji.
Odnośnie do zwrotu kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi wynagrodzenie jednego profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego stronę Skarżącą oraz koszty sądowe, w tym wpis (art. 205 § 2 w związku z § 4 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).
Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o powyższe przepisy zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 440 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz wynagrodzenia pełnomocnika.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI