III SA/Wa 788/15

III SA/Wa 788/15 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-07-31
Data wpływu
2015-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FZ 853/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-03
II FZ 366/16 - Postanowienie NSA z 2016-07-20
II FZ 898/16 - Postanowienie NSA z 2016-12-13
II FZ 216/17 - Postanowienie NSA z 2017-05-30
II FZ 897/16 - Postanowienie NSA z 2016-12-13
III SA/Wa 787/15 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2015-12-08
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 199, art. 243 § 1, art. 246 § 2, art. 245 § 3, art. 255, art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 31 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku i. Sp. z o.o. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi i. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Uzasadnienie
i. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (zwana dalej: "Skarżącą") złożyła w niniejszej sprawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną.
Następnie Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w piśmie z dnia 11 maja 2015 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu na jej trudną sytuację finansową.
Zarządzeniem z dnia 18 maja 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwał Skarżącą do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr oraz dodatkowych dokumentów i informacji odnoszących się do jej sytuacji majątkowej.
Skarżąca odpowiadając na powyższe wezwanie nadesłała w dniu 29 maja 2015r. do tutejszego Sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr, nie załączając do niego żadnych dodatkowych dokumentów wskazanych w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 18 maja 2015 r. W uzasadnieniu nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca wyjaśniła, że w wyniku działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zablokowano jej wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie należącymi do niej środkami finansowymi. Skarżąca wyjaśniła też, że wszystkie należące do niej ruchomości zostały zajęte przez komorników. Z przedmiotowego formularza wynika również, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych Skarżącej – [...] zł, zaś wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu – 56.585,17 zł.
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Następnie zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2015 r. wezwano Skarżącą w związku z jej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i informacji odnoszących się do jej sytuacji majątkowej.
Skarżąca odpowiadając na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 9 lipca 2015r., wskazała iż żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty, zaś żądanie ich nadesłania stanowi w ocenie Skarżącej fikcję, która ma uzasadniać odmowę zwolnienia od kosztów sądowych, celem ochrony naruszającego prawo organu administracji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca wskazała, iż odmawia nadesłania żądanych dokumentów i informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), co oznacza że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na dochody i stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę należy więc wskazać, iż przyznanie prawa pomocy należy traktować jako odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez tego, kto wnosi do sądu pismo, podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Skarżąca wniosła w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych, zaś na obecnym etapie postępowania jedynym obciążającym ją kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 100 zł.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) podkreśla się, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, iż materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym ograniczeniu się do stwierdzenia o braku majątku, które to stwierdzenie uznane zostało przez Sąd za niewystarczające, uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż Skarżąca nie potwierdziła złożonych przez siebie oświadczeń żadnymi dokumentami, które uprawdopodabniałyby jej trudną sytuację majątkową. Pomimo skierowanego do niej wezwania Skarżąca nie wyjaśniła swojej sytuacji majątkowej. W szczególności nie nadesłała zeznań podatkowych, bilansu oraz rachunku zysków i strat, oraz wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych. Oświadczyła jedynie, że z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków finansowych po jej stronie. Wszystko to sprawia, że Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych.
Skoro Skarżąca wnioskuje o przyznanie prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej tego prawa. Tymczasem Skarżąca nie podjęła żadnych działań, aby wykazać swoją sytuację materialną. Samych twierdzeń Skarżącej Sąd nie uznał jednak za wystarczające do przyznania jej prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.