III SA/Wa 786/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę Spółki z o.o. na decyzję Ministra Finansów dotyczącą podatku VAT za kwiecień 1998 r., uznając, że wystawione faktury dokumentowały rzeczywisty obrót, mimo wadliwego sposobu ich udokumentowania.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Finansów uchylającą w części decyzję po wznowieniu postępowania w sprawie podatku VAT za kwiecień 1998 r. Spółka twierdziła, że wystawione faktury nie dokumentowały sprzedaży, a jedynie rabat. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej, uznając, że nowe dowody (protokół kontroli) uzasadniały wznowienie postępowania i że art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nakłada obowiązek zapłaty podatku z samego faktu wystawienia faktury. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że faktury dokumentowały rzeczywisty obrót, a wadliwe ich udokumentowanie nie zwalniało z obowiązku podatkowego.
Sprawa dotyczyła skargi Spółki z o.o. na decyzję Ministra Finansów, która utrzymała w mocy decyzję Izby Skarbowej uchylającą w części własną decyzję ostateczną z 1999 r. po wznowieniu postępowania. Wznowienie nastąpiło z urzędu na podstawie nowych dowodów (protokół kontroli z 2002 r.) wskazujących na wystawienie przez Spółkę trzech faktur VAT w kwietniu 1998 r. na łączną kwotę [...] zł (w tym [...] zł VAT) dla PTSB "[...]" Sp. z o.o. za "własne świadczenie przebudowy". Podatek z tych faktur nie został zadeklarowany ani odprowadzony. Organa podatkowe uznały, że wystawienie faktury, nawet jeśli nie odzwierciedla rzeczywistej sprzedaży, rodzi obowiązek zapłaty podatku zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o VAT. Spółka twierdziła, że faktury te nie dokumentowały sprzedaży, a jedynie uzgodniony rabat na usługi budowlane zakupione wcześniej od PTSB. Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że choć sposób udokumentowania transakcji był wadliwy, to faktury te dokumentowały rzeczywisty obrót i zdarzenia gospodarcze. Sąd podkreślił, że późniejsze wyjaśnienia Spółki potwierdzały zasadność określenia zobowiązania podatkowego, gdyż wystawienie faktur jako formy bonifikaty i otrzymanie zapłaty nie mogło prowadzić do uchylenia się od zobowiązań podatkowych. Sąd uznał, że organa podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie podatkowe na podstawie wystawionych faktur, a zarzuty pełnomocnika Spółki dotyczące naruszenia przepisów procesowych nie miały wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wystawienie faktury z wykazanym podatkiem rodzi obowiązek jego zapłaty, nawet jeśli sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub była zwolniona, o ile nie zostanie udowodnione, że faktura jest fikcyjna lub nie odzwierciedla rzeczywistości gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 33 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny i służy zapobieganiu nadużyciom. Faktura musi coś stwierdzać, a jeśli dokumentuje zdarzenie gospodarcze, nawet wadliwie, rodzi konsekwencje podatkowe. W tej sprawie wystawienie faktur jako formy rabatu i otrzymanie zapłaty świadczyło o rzeczywistym obrocie, a wadliwe udokumentowanie nie zwalniało z obowiązku podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
u.p.t.u.i.p.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
u.p.t.u.i.p.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis ma charakter sankcyjny i służy zapobieganiu nadużyciom. Stosuje się go, gdy wystawiona faktura dokumentuje rzeczywistą sprzedaż, nawet jeśli z innych przyczyn nie podlegałaby opodatkowaniu lub była zwolniona.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wystawione faktury nie dokumentują żadnej czynności prawnej (sprzedaży), zatem brak jest podstaw do zastosowania art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Organ podatkowy nie ustalił, jaki rodzaj czynności miałby powodować powstanie obowiązku podatkowego. Organ podatkowy błędnie ustalił, że Spółka dokonała "zafakturowania sprzedaży", gdyż nie została wykonana przez skarżącą czynność (usługa). Organ podatkowy nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy; nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe. Izba Skarbowa naruszyła zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Wystawienie przez skarżącą spornych faktur na rzecz PTSB "[...]" Sp. z o. o. dotyczyło "swego rodzaju obniżenia ceny". Organa podatkowe bezpodstawnie określiły zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, gdyż wystawione przez nią faktury nie dokumentowały sprzedaży. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
wystawienie faktury jest – co do zasady – potwierdzeniem dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług pozwala domniemywać istnienie obrotu podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem wystawienie spornych faktur służyć miało odzwierciedleniu rzeczywistości, a także umożliwić odbiorcy faktur odliczenie podatku w nich wykazanego
Skład orzekający
Małgorzata Długosz-Szyjko
przewodniczący
Dariusz Dudra
członek
Grażyna Nasierowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 33 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście faktur dokumentujących rabaty lub inne formy rozliczeń, a także zasady wznowienia postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w 2005 roku. Kluczowe jest ustalenie, czy faktura dokumentuje rzeczywisty obrót.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak wadliwe udokumentowanie transakcji może prowadzić do sporów podatkowych i jak sądy interpretują przepisy dotyczące faktur VAT w kontekście rzeczywistości gospodarczej.
“Faktura jako rabat czy sprzedaż? Sąd rozstrzyga spór o VAT za 1998 rok.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 786/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-01-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Dudra Grażyna Nasierowska /sprawozdawca/ Małgorzata Długosz-Szyjko /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Protokolant Grzegorz Potiopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na decyzję Minister Finansów z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji po wznowieniu postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług. oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z [...] grudnia 2003 r. Minister Finansów, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w G. z [...] września 2002 r. uchylającą, po wznowieniu postępowania z urzędu, swoją decyzję ostateczną z [...] listopada 1999 r. w części dotyczącej kwietnia 1998 r. i określającej za ten miesiąc Spółce z o. o. "[...]" z siedzibą we W. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł, kwotę zaległości podatkowej w wysokości [...] zł z odsetkami za zwłokę od tej zaległości i utrzymującą w mocy dotychczasową decyzję w pozostałej części. Uzasadniając swoje stanowisko Minister Finansów podniósł, że Izba Skarbowa w G. decyzją z [...] listopada 1999 r. utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w K. z [...] kwietnia 1999 r. w zakresie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 1998 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 7 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 2482, 2483, 2484/99, I SA/Gd 58/00, oddalił skargi Spółki z o. o. "[...]". W związku z uzyskaniem [...] stycznia 2002 r. nowych dowodów w sprawie, tj. protokołu z kontroli przeprowadzonej w Spółce przez Urząd Skarbowy W., zawierającego informacje o trzech fakturach wystawionych przez kontrolowaną jednostkę w kwietniu 1998 r. dla PTSB "[...]" Sp. z o. o., Izba Skarbowa postanowieniem z [...] lutego 2002 r. wznowiła z urzędu postępowanie w sprawie swojej decyzji ostatecznej z [...] listopada 1999 r. Uznała bowiem, że ujawnienie faktu wystawienia tych trzech faktur o łącznej wartości [...] zł ([...] zł netto i [...] zł podatku od towarów i usług według stawki 22%) za czynność określoną jako "własne świadczenie przebudowy w obiekcie handlowym w K.", spełnia przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organa podatkowe ustaliły ponadto, że przedmiotowe faktury zostały co prawda zaliczone przez Spółkę do przychodów ze sprzedaży w grudniu 1998 r. (konto przychodów ze sprzedaży i konto podatku od towarów i usług), ale podatek wynikający z tych faktur nie został wykazany w żadnej z deklaracji VAT – 7. Spółka z o. o. "[...]" dokonała zapłaty za powyższe faktury przelewami z [...] kwietnia 1998 r. oraz w dniu [...] maja 1998 r. Z akt sprawy wynika również, że organ podatkowy podjął inicjatywę wyjaśnienia sprawy, wzywając skarżącą do złożenia wyjaśnień i przedstawienia stosownych dowodów (pismo z [...] kwietnia 2002 r.). Spółka nie odpowiedziała jednak na to wezwanie, a jej pełnomocnik, zapoznany [...] sierpnia 2002 r. z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie wniósł uwag i wyjaśnień. Izba Skarbowa w G. ustaliła zatem bezspornie, że skarżąca wystawiła faktury w kwietniu 1998 r., otrzymała zapłatę za te faktury, ale nie dopełniła obowiązku zadeklarowania i odprowadzenia podatku należnego wynikającego z tych faktur w rozliczeniu za kwiecień 1998 r. Przedstawiona okoliczność nie była znana organom podatkowym orzekającym w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 1998 r. W tej sytuacji, decyzją z [...] września 2002 r., Izba Skarbowa w G. uchyliła swoją dotychczasową decyzję w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień 1998 r., określiła wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł, kwotę zaległości podatkowej w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] zł. Utrzymała jednocześnie w mocy dotychczasową decyzję w pozostałej części. Pismem z [...] października 2002 r. pełnomocnik Spółki złożył odwołanie od powyższej decyzji Izby Skarbowej w G.. Stawiając zarzuty naruszenia przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz naruszenie art. 124, a także art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy na zasadzie art. 245 § 1 pkt 3 tej ustawy, bądź też uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że wystawione przez Spółkę faktury nie dokumentują żadnej czynności prawnej (sprzedaży), zatem brak jest podstaw do zastosowania art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Stwierdził ponadto, że organ podatkowy nie ustalił, jaki rodzaj czynności miałby powodować powstanie obowiązku podatkowego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, organ podatkowy błędnie ustalił, że Spółka dokonała "zafakturowania sprzedaży", gdyż w jego ocenie nie doszło do sprzedaży. Nie została bowiem wykonana przez skarżącą czynność (usługa), udokumentowana następnie fakturami VAT. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest stosowanie art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Powołał się przy tym na pogląd, iż przepis ten znajduje zastosowanie jedynie wtedy, gdy wystawiona faktura dokumentuje bezpodstawne opodatkowanie podatkiem od towarów i usług rzeczywistej sprzedaży, która jednak z uwagi na swój charakter nie jest w ogóle objęta obowiązkiem podatkowym w tym podatku lub będąc objęta tym obowiązkiem, z uwagi na okoliczności podmiotowe lub przedmiotowe – jest zwolniona od podatku. Spółka powołała się również na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2002 r., FPS 2/02 (publ. ONSA 2002/4/136), z której wynika, że przepis art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wystawiona faktura z wykazanym w niej podatkiem nie odzwierciedla rzeczywistej sprzedaży. W ocenie pełnomocnika Spółki, organ podatkowy nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy. W zasadzie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe. Izba Skarbowa nie zbadała, czy skarżąca miała możliwości świadczenia jakichkolwiek usług. Zdaniem pełnomocnika Spółki, Izba Skarbowa naruszyła w tej sytuacji "zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej". Spółka wyjaśniła ponadto, że w okresie od lutego do kwietnia 1998 r. zakupiła od Spółki z o. o. "[...]" "usługi budowlane na kwotę łączną [...] zł, których prawidłowość udokumentowania i fakt wykonania nie budzi wątpliwości i był wielokrotnie kontrolowany (faktury te znajdują się w badanej w toku postępowania dokumentacji źródłowej spółki)". Po wskazaniu pięciu faktur dokumentujących zasadność wyjaśnień skarżącej (potwierdzających wykonanie usług przez PTSB "[...]" Sp. z o. o. na rzecz "[...]" Sp. z o. o.), pełnomocnik Spółki dodał, że w wystawienie przez skarżącą spornych faktur na rzecz "[...]" Sp. z o. o. dotyczyło w zasadzie "swego rodzaju obniżenia ceny". Zdaniem skarżącej, nie zmienia to faktu, że "[...]" Sp. z o. o. nie dokonała w kwietniu 1998 r. żadnej sprzedaży na rzecz PTSB "[...]" Sp. z o. o. Powołując się na art. 122 Ordynacji podatkowej pełnomocnik skarżącej stwierdził, że obowiązkiem organu podatkowego jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w niniejszej sprawie tego nie uczyniono. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Izby Skarbowej w G., Minister Finansów uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty i argumentacja podniesione przez pełnomocnika skarżącej. Powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, że wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, gdyż "wyszły na jaw nowe dowody faktyczne – protokół kontroli urzędu skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2002 r. – mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy". W tej sytuacji, ujawnione fakty i dowody, które istniały w dniu wydania dotychczasowej decyzji, ale nie były znane w trakcie postępowania podatkowego zakończonego wydaniem tej decyzji, mają charakter "nowych" i stanowią podstawę do wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G., w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień 1998 r. Minister Finansów stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjne nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczne wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Organ odwoławczy uznał, że przepis ten "wyraźnie wiąże obowiązek zapłaty podatku z faktem wystawienia faktury". Nie podzielił stanowiska Spółki, że przedmiotowe faktury nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży, gdyż skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dokumentów potwierdzających jej stanowisko. W ocenie Ministra Finansów, "wystawienie faktury jest – co do zasady – potwierdzeniem dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług" i "pozwala domniemywać istnienie obrotu podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem". Organ odwoławczy wyraził również pogląd, że jeżeli jest inaczej, to podatnik powinien to udowodnić. Mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne Minister Finansów stwierdził, że powołana przez pełnomocnika Spółki uchwała 7 sędziów NSA nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W opinii Ministra Finansów, Spółka "w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśniła ani okoliczności ani powodów, dla których nie zadeklarowała i nie odprowadziła podatku należnego wynikającego z trzech wystawionych w kwietniu 1998 r. i zapłaconych faktur. Nie udowodniła też, że wystawione faktury są fikcyjne i nie odzwierciedlają rzeczywistej sprzedaży". Minister Finansów podzielił pogląd pełnomocnika Spółki, że na organach podatkowych spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaznaczył jednak, że w swoim dobrze rozumianym interesie podatnik powinien wykazać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych, szczególnie w sytuacji, gdy wystawił sporne faktury, a następnie twierdzi, że te faktury nie dokumentują czynności sprzedaży. Pismem z [...] stycznia 2004 r. pełnomocnik Spółki wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję Ministra Finansów z [...] grudnia 2003 r., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wystawione faktury z wykazanym w nich podatkiem nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zaskarżonej decyzji zarzucił również naruszenie art. 191, a także art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej podjął polemikę ze stwierdzeniami Ministra Finansów zawartymi w zaskarżonej decyzji, powołując w zasadzie argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Izby Skarbowej w G.. Zdaniem Spółki, organa podatkowe bezpodstawnie określiły zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, gdyż wystawione przez nią faktury nie dokumentowały sprzedaży. Stanowiły jedynie kontynuacje rozliczeń pomiędzy skarżącą, jako usługobiorcą oraz Spółką z o. o. "[...]" (usługodawca). Spółki uzgodniły bowiem, że "roszczenie wykonawcy jest za duże (nieuzasadnione) i ustaliły, że rodzajem jego redukcji będzie faktura "przeciwna", tj. zamiast zmniejszenia należności – powstanie zobowiązania – per saldo uzyskały umówioną kwotę łączną. Dlatego [...] wystawiła faktury dla PTSB [...] Sp. z o. o. na kwotę łącznie [...] zł brutto". Wystawienie faktur miało zatem na celu obniżenie ceny przez PTSB "[...]" Sp. z o. o. "poprzez obciążenie ze strony [...]". Pełnomocnik Spółki podkreślił, że organa podatkowe nie kwestionowały zasadności obniżenia przez skarżącą podatku naliczonego o podatek należny wynikający z faktur dokumentujących transakcje zawarte ze Spółką z o. o. "[...]". Odpowiadając na skargę, Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Finansów. Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, unormowane w rozdziale 17 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Instytucja wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń i stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, ale tylko wtedy, gdy postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wymienioną enumeratywnie w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie nie wyliczonej w powołanym przepisie. Skład orzekający Sądu, po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ujawnione zostały bowiem istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z [...] listopada 1999 r., które nie były jednak znane organowi, który wydał decyzję. Za bezsporne w sprawie należy uznać ujawnienie przez organa podatkowe wystawienia przez skarżącą w kwietniu 1998 r. trzech faktur dotyczących sprzedaży "własnego świadczenia przebudowy w obiekcie handlowym w K." na rzecz Przedsiębiorstwa Technik Specjalnych Budownictwa "[...]" Sp. z o. o. w W.. Obrót z tego tytułu strony transakcji określiły na łączną kwotę [...] zł, w tym [...] zł naliczonego podatku od towarów i usług. Przedmiotem sporu pozostaje natomiast zasadność określenia Spółce z o. o. "[...]" zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1998 r. w wysokości [...] zł, zaległości podatkowej w tej wysokości raz odsetek za zwłokę. Rozstrzygnięcie sporu uzależnione jest zatem w pierwszej kolejności od dokonania wykładni przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) poprzez wyjaśnienie, czy stan faktyczny sprawy (rzeczywistość gospodarcza, a nie wyłącznie udokumentowane jej przejawy) umożliwia zastosowanie dyspozycji tego przepisu. Zdaniem Sądu, omawiany przepis ma niewątpliwie charakter sankcyjny, a jego stosowanie służyć ma zapobieganiu nadużyciom w odliczaniu podatku naliczonego od należnego, po wprowadzeniu faktury do obrotu. Podkreślić jednak należy, że w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, fakturą może być nazwany tylko taki dokument, który coś stwierdza. Omawiany przepis znajduje zatem zastosowanie tylko w sytuacji, gdy zdarzenie gospodarcze miało miejsce i znalazło odzwierciedlenie w fakturze. Organa podatkowe przyjęły, że sporne faktury dokumentują sprzedaż, a zawarty w nich podatek nie został przez Spółkę zadeklarowany. Nie został również odprowadzony. Ponieważ skarżąca nie kwestionowała powyższych ustaleń i pomimo wezwania nie złożyła żadnych wyjaśnień lub dowodów, organa podatkowe uznały za właściwe określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, a także określenie zaległości podatkowej z tego tytułu i odsetek za zwłokę – na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnik skarżącej podniósł, że w rzeczywistości nie doszło do sprzedaży, a sporne faktury dotyczą uzgodnionego przez strony transakcji upustu (rabatu) za wykonane na jej rzecz usługi. W związku z powyższym, za bezzasadne uznał określenie skarżącej zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie stwierdził, że argumentacja podniesiona przez pełnomocnika skarżącej nie powoduje konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Ministra Finansów i poprzedzającej ją decyzji Izby Skarbowej w G.. Zauważyć bowiem należy, że organa podatkowe określiły Spółce zobowiązanie podatkowe na podstawie wystawionych przez nią faktur, które dokumentują zawarte przez skarżącą transakcje. Mając na względzie wyjaśnienia skarżącej i zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie sposób podzielić poglądu pełnomocnika Spółki, jakoby wystawione przez nią faktury dotyczyły "fikcyjnej" sprzedaży. Okoliczności sprawy, treść spornych faktur, a także dokonanie przez ich odbiorcę zapłaty należności z nich wynikających świadczyły niewątpliwie o tym, że dokonana została czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Późniejsze wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej w istocie potwierdzają zasadność określenia zobowiązania podatkowego we wskazanej wysokości. Skoro bowiem Spółka zakupiła usługi, dokonała odliczenia związanego z tym podatku naliczonego, a następnie uzyskała bonifikatę, którą udokumentowała poprzez wystawienie stosownych faktur, otrzymała ponadto zapłatę wykazanej przez siebie należności (bonifikaty), to nie sposób uznać, że taka "sprzedaż" nie powoduje żadnych konsekwencji podatkowych. Błędy Spółki i ewidentne uchybienia w zakresie dokumentowania transakcji, a także świadome wprowadzanie w błąd organów podatkowych, nie mogą stanowić podstawy do skutecznego uchylania się od zobowiązań podatkowych lub ich nieefektywnego wygaśnięcia. Podzielając pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2002 r. (FPS 2/02), skład orzekający Sądu w rozpoznawanej sprawie stwierdził, że przedstawione okoliczności faktyczne nie pozwalają na uznanie, iż sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywistości. W istocie odzwierciedlają bowiem zasadę neutralności podatku od towarów i usług. Skarżąca obniżyła podatek należny na podstawie faktur otrzymanych od Spółki z o. o. " [...]", nie dokonała korekty tej czynności w związku z uzyskaniem bonifikaty, jej kontrahent obniżył należny podatek o wartość podatku od towarów i usług wynikającą z trzech spornych faktur i dokonał zapłaty na rzecz skarżącej należnej kwoty. Z wyjaśnień skarżącej wynika ponadto, że celem wystawienia spornych faktur było dokonanie korekty należności wynikających z faktur wystawionych dla Spółki przez jej kontrahenta. Za bezsporne należy zatem uznać, że faktury te dotyczyły zdarzeń gospodarczych, które miały miejsce i nie zostały zakwestionowane przez strony postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji, Sąd za bezpodstawne uznał zarzuty pełnomocnika skarżącej, jakoby sporne faktury w żaden sposób nie odzwierciedlały rzeczywistości. Na aprobatę Sądu nie zasługuje również postawa Spółki. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca działając w porozumieniu ze swoim kontrahentem, z pełną świadomością dokonała korekty wartości zakupionych usług, uchylając się jednocześnie od formalnie poprawnego skorygowania wysokości związanych z dokonanymi czynnościami zobowiązań podatkowych. Umożliwiła tym samym Spółce z o. o. "[...]" odliczenie podatku naliczonego wynikającego z tych faktur od należnego podatku od towarów i usług. Dopiero po ujawnieniu tego faktu, a w konsekwencji określeniu zaległości podatkowej na podstawie wystawionych przez skarżącą faktur – przy milczącej aprobacie ze strony Spółki – pełnomocnik skarżącej zdecydował się wykazać potencjalne uchybienia organów podatkowych, kwestionując jednocześnie zasadność dokonanych wcześniej przez Spółkę czynności. Należy przy tym postawić pytanie, czy sposób udokumentowania uzyskanej bonifikaty służyć miał – błędnemu co prawda z podatkowego punktu widzenia – ale jednak odzwierciedleniu rzeczywistości, czy też dokonaniu pozornej czynności prawnej. Pytanie jest zasadne, gdyż w świetle wyjaśnień pełnomocnika skarżącej reprezentującego jej interesy także w postępowaniu administracyjnym, nie sposób uznać, że Spółka nie była świadoma konsekwencji podatkowych wystawienia przez nią w kwietniu 1998 r. faktur. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na wniosek, iż wystawienie spornych faktur służyć miało odzwierciedleniu rzeczywistości, a także umożliwić odbiorcy faktur odliczenie podatku w nich wykazanego – zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez strony transakcji co do wartości wykonanych na rzecz skarżącej usług budowlanych. Skoro spornych faktur nie można uznać za "puste", gdyż niewątpliwie dokumentują rzeczywisty obrót, to brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania zasadności określenia przez organa podatkowe zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1998 r. tylko z tej przyczyny, że faktury te w sposób wadliwy odzwierciedlają rzeczywistość gospodarczą. Mając na względzie postawę skarżącej w trakcie postępowania zakończonego wydaniem przez Izbę Skarbową w G. decyzji z [...] września 2002 r., skład orzekający Sądu nie podziela zarzutów jej pełnomocnika, jakoby doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego w stopniu mających wpływ na wynik sprawy. Organ podatkowy dysponował bowiem materiałem dowodowym pozwalającym na określenie skarżącej zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. Zasadne było w tej sytuacji wydanie decyzji z [...] września 2002 r. bez konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, na podstawie przyjętych przez organ podatkowy ustaleń. Szczególnie w sytuacji, gdy skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń co do wartości zebranego w sprawie materiału dowodowego dla prowadzonego wobec niej postępowania podatkowego. Skład orzekający Sądu uznał zatem, że organa podatkowe zasadnie określiły skarżącej zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł na podstawie wystawionych przez nią faktur. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, nie powoduje konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji argumentacja pełnomocnika skarżącej. W związku z powyższym, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w takim stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI