III SA/Wa 784/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, uznając, że pozostawienie wniosku o stwierdzenie nadpłaty bez rozpoznania było niezasadne z powodu błędnego zastosowania przepisów o brakach formalnych.
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty we wpłatach na PFRON, który został pozostawiony bez rozpoznania przez organ pierwszej instancji, a następnie utrzymany w mocy decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 169 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że nie miała braków formalnych, a jedynie złożyła deklaracje na nieaktualnych drukach. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ nie był uprawniony do zastosowania trybu pozostawienia wniosku bez rozpoznania, gdyż nie dotyczyło to braków formalnych, a zatem sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę skarżącej spółki na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa PFRON o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty we wpłatach na PFRON za 1999 rok. Organ pierwszej instancji wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji, wskazując na nieprawidłowości w deklaracjach i brak deklaracji za grudzień 2001 r. Strona nadesłała skorygowane deklaracje na drukach obowiązujących od 2002 r., co organ uznał za niespełnienie wezwania i podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. Minister podtrzymał to stanowisko. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że organ błędnie uznał ją za niewykonującą wezwania i że jej deklaracje były prawidłowe. Podkreśliła, że musiała zastosować nowy wzór deklaracji obowiązujący od 2002 r. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że art. 169 Ordynacji podatkowej dotyczy braków formalnych podania, a nie uzupełnienia materiałów do oceny. Złożenie wniosku o nadpłatę i korekty deklaracji na innym druku niż wymagany przez organ, w sytuacji braku takiego obowiązku w przepisach, nie uprawniało organu do zastosowania trybu pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Sąd stwierdził, że organ miał obowiązek rozpoznać żądanie merytorycznie, a nie wzywać do składania dokumentów na innych formularzach. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest uprawniony do zastosowania trybu pozostawienia wniosku bez rozpoznania w takiej sytuacji, ponieważ przepis art. 169 Ordynacji podatkowej dotyczy braków formalnych podania, a nie uzupełnienia materiałów do oceny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji na innym druku niż wymagany przez organ, w sytuacji braku takiego obowiązku w przepisach, nie uprawnia organu do zastosowania trybu pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Organ miał obowiązek rozpoznać żądanie merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 169 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy braków formalnych podania, nie uzupełnienia materiałów do oceny.
o.p. art. 169 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.o.r. art. 49 § 1 i 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
o.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 168 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.
o.p. art. 79 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Jeżeli podatnik kwestionuje wysokość pobranego podatku, może wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty załączając skorygowaną deklarację.
o.p. art. 79 § 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 79 § 2b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Jeżeli prawidłowość skorygowanej deklaracji nie budzi wątpliwości organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ błędnie uznał, że skarżąca nie wykonała wezwania organu pierwszej instancji. Skarżąca precyzyjnie wyjaśniła swoje stanowisko w korespondencji z Prezesem PFRON. Złożone deklaracje korygujące wpłaty miesięczne były prawidłowo sporządzone. Skarżąca musiała zastosować nowy wzór deklaracji obowiązujący od 1 stycznia 2002 r., zgodnie z przepisem rozporządzenia. Organ żądał od skarżącego zachowania niezgodnego z prawem, co czyniłoby wniosek o zwrot nadpłaty bezprzedmiotowym. Wniosek skarżącego nie miał braków formalnych, a ocena tego zarzutu jest przedmiotem skargi. Zastosowanie trybu pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 169 Ordynacji podatkowej było bezpodstawne, gdyż nie dotyczyło braków formalnych.
Odrzucone argumenty
Organ pierwszej instancji wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji za okres od grudnia 1999 r. do grudnia 2001 r. z powodu nieprawidłowości w deklaracjach i braku deklaracji za grudzień 2001 r. Strona nadesłała deklaracje za 1999 r. i 2001 r. na drukach obowiązujących od 1 stycznia 2002 r., wliczając wskaźnik nieobowiązujący w tym okresie. Minister stwierdził, że strona nie usunęła braków uniemożliwiających rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Godne uwagi sformułowania
organ nie jest uprawniony do zastosowania trybu, o którym mowa w art. 169 § 1 ustawy. Przepis art. 169 § 1 ustawy dotyczy braków formalnych podania. Nie dotyczy on uzupełnienia materiałów, które powinny być przedmiotem oceny przez organ podatkowy. A zatem zastosowanie "sankcji" określonej w tym przepisie było bezpodstawne. organ podatkowy miał obowiązek rozpoznać żądanie podatnika o stwierdzenie nadpłaty merytorycznie, stosownie do postanowień ordynacji podatkowej, a nie wzywać stronę do składania dokumentów na innych formularzach.
Skład orzekający
Jerzy Płusa
przewodniczący
Bogdan Lubiński
sprawozdawca
Ewa Radziszewska-Krupa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 169 Ordynacji podatkowej w kontekście braków formalnych wniosku i stosowania nieaktualnych druków deklaracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z PFRON i deklaracjami, ale zasada interpretacji przepisów o brakach formalnych jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji i jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to pouczające dla prawników procesowych.
“Błąd formalny organu uchyla decyzję: Sąd przypomina o merytorycznym rozpatrywaniu wniosków.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 784/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-01-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bogdan Lubiński /sprawozdawca/ Ewa Radziszewska-Krupa Jerzy Płusa /przewodniczący/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. Oddział [...] w G. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty we wpłatach na PFRON 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną do Sądu decyzja z dnia [...] marca 2004 r. wydana na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze Am.) - po rozpatrzeniu odwołania "[...]" SA Oddział [...] w G. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...]października 2002 r. Nr [...] pozostawiającą bez rozpatrzenia wniosek strony w sprawie zwrotu nadpłaty za 1999 rok. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że zgodnie z art. 169 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa, organ wydaje decyzję w sprawie pozostawienia podania bez rozpatrzenia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, a strona, mimo wezwania organu, nie usunęła uchybień w terminie 7 dni. Z nadesłanych przez organ pierwszej instancji akt sprawy wynika, że w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w sporządzonych deklaracjach, polegających na sumowaniu ulg w polu E2 z tytułu zakupów w zakładach pracy chronionej, oraz w związku z brakiem deklaracji za grudzień 2001 r., organ ten wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji za okres od grudnia 1999 r. do grudnia 2001 r. W odpowiedzi na wezwanie organu strona nadesłała deklaracje za 1999 r i 2001r na drukach obowiązujących od 1 stycznia 2002 r., wliczając wskaźnik nie obowiązujący w tym okresie. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji ponownie wezwał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego, pouczając ją, że w przypadku nieusunięci braków w podanym terminie, organ pozostawi wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty bez rozpoznania. Zdaniem Ministra ponieważ strona nie usunęła braków uniemożliwiających rozpatrzenie jej wniosku o stwierdzenie istnienia nadpłaty, organ zobowiązany był pozostawić jej wniosek bez rozpatrzenia. W złożonej skardze na wymienioną decyzję [...] SA Oddział [...] wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa i przepisów ustawy z dnia [...].08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przepisów wykonawczych. Zdaniem strony skarżącej, organ odwoławczy błędnie uznał, że skarżąca nie wykonała wezwania organu pierwszej instancji, albowiem skarżąca precyzyjnie wyjaśniła w korespondencji z Prezesem PFRON swoje stanowisko także w przedmiocie wezwania do usunięcia braków. Zdaniem strony, złożone przez nią deklaracje korygujące wpłaty miesięczne były prawidłowo sporządzone. Jednocześnie strona wskazała, że musiała zastosować nowy wzór deklaracji obowiązujący od dnia 1 stycznia 2002 r. zgodnie z przepisem rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2001 r. Deklaracja bowiem sporządzona była w styczniu 2002 r., a więc pod rządami nowego prawa i nie można było stosować przepisów jak i formularza DEK-1 już nie obowiązujących. Dodała, iż organ administracji państwowej stwierdził, że wnioskodawca, nie wypełnił formalnej strony pisma i nie uzupełnił deklaracji wpłat na PFRON wg żądań organu. Spełnienie przez skarżącego żądań organu oznaczałoby, że wniosek o zwrot nadpłaty byłby bezprzedmiotowy. Organ zatem żądał od skarżącego zachowania się, niezgodnego z prawem. W tej sytuacji, skoro osnową sporu jest właśnie zagadnienie formalne organ nie może uchylić się od rozstrzygnięcia istoty sprawy pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia, skoro sporna jest kwestia będące przedmiotem "wezwania" do uzupełnienia pisma przez usunięcie jego braków formalnych. Wniosek skarżącego nie miał braków formalnych, a ocena tego zarzutu jest przedmiotem skargi. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 168 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Sprawa będąca przedmiotem żądania strony tj. stwierdzenia nadpłaty unormowana została w rozdziale 9 i 10 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepisy tej ustawy nie stawiają podaniu daleko idących wymogów formalnych. W myśl art. 79 § 1 ustawy jeżeli podatnik kwestionuje wysokość pobranego podatku, może wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty załączając skorygowaną deklarację (§ 2a). Jeżeli prawidłowość skorygowanej deklaracji nie budzi wątpliwości organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty (§ 2b). Spór między stronami powstał na tle możliwości złożenia deklaracji w miesiącu styczniu 2002 r. wg. wzoru rozporządzenia, które utraciło moc z dniem 31 grudnia 2001 r. W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka złożyła deklarację, których brak w aktach sprawy, jednakże na formularzach dotyczących innego roku podatkowego. Ordynacja podatkowa w art. 169 § 1 reguluje tryb postępowania w razie stwierdzenia uchybień i braków podania, które mogą mieć charakter braków formalnych. Braki formalne polegają na tym, że nie czyni ono zadość wymaganiom przewidzianym, w tym przypadku, przepisom Ordynacji podatkowej, co może uniemożliwić lub utrudnić rozpoznanie sprawy wszczętej na żądanie strony. A zatem należało stwierdzić, że złożenie żądania o stwierdzenie nadpłaty i załączenie korekty deklaracji na innym druku od wymaganego przez organ w sytuacji, gdzie ani przepisy Ordynacji jak również przepisy szczególne nie nakładają na podatnika takiego obowiązku, organ nie jest uprawniony do zastosowania trybu, o którym mowa w art. 169 § 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem organ wzywa do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje wydanie decyzji o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 4). Przepis art. 169 § 1 ustawy dotyczy braków formalnych podania. Nie dotyczy on uzupełnienia materiałów, które powinny być przedmiotem oceny przez organ podatkowy. A zatem zastosowanie "sankcji" określonej w tym przepisie było bezpodstawne. Oznacza powyższe, że organ podatkowy miał obowiązek rozpoznać żądanie podatnika o stwierdzenie nadpłaty merytorycznie, stosownie do postanowień ordynacji podatkowej, a nie wzywać stronę do składania dokumentów na innych formularzach. A zatem nie przesądzając kwestii zasadności żądania stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI