III SA/WA 773/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-06
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATdoręczenieOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki z VAT z powodu wadliwego doręczenia decyzji wymiarowej spółce.

Sprawa dotyczyła skargi W. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu spółki za zaległości w podatku VAT za 2014 rok. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej spółce z powodu nieaktualnego adresu, co uniemożliwiło wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która orzekała o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego z tytułu zaległości spółki 'C.' sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za okres październik-grudzień 2014 r. Skarżący kwestionował zasadność orzeczenia odpowiedzialności, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwego zastosowania art. 116 Ordynacji podatkowej oraz naruszenia przepisów postępowania. Sąd, analizując postępowanie, zwrócił uwagę na kluczową kwestię doręczenia decyzji wymiarowej spółce. Stwierdził, że organ pierwszej instancji wiedział o nieaktualności adresu siedziby spółki, a mimo to doręczył decyzję w trybie zastępczym (art. 150 O.p.). Sąd uznał, że naruszono art. 151 O.p., co skutkowało brakiem skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej spółce. W konsekwencji, nie został spełniony warunek z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności skarżącego nie mogło zostać wszczęte, i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest niedopuszczalne, jeśli nie został spełniony warunek skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej spółce.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji wiedział o nieaktualności adresu siedziby spółki, a mimo to doręczył decyzję wymiarową w trybie zastępczym, naruszając tym samym art. 151 O.p. Brak skutecznego doręczenia uniemożliwił spełnienie przesłanki z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (38)

Główne

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dz.U. 2018 poz 800 art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 152

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 200

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.u.n. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Pomocnicze

O.p. art. 150

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 151

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 150

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 151

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 138m

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 241 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 170 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.c. art. 41

Kodeks cywilny

k.s.h. art. 157 § 1

Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne doręczenie decyzji wymiarowej spółce z powodu nieaktualnego adresu siedziby, co uniemożliwiło wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając spełnienie przesłanek odpowiedzialności solidarnej członka zarządu. Organ odwoławczy uznał, że skarżący ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki i nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność.

Godne uwagi sformułowania

Organy zatem stosując przepisy o odpowiedzialności osób trzecich muszą szczególnie rygorystycznie wykazać istnienie podstaw takiej odpowiedzialności. W tym przypadku nie będzie więc konieczna zmiana umowy spółki, a więc wpis do KRS będzie miał charakter deklaratoryjny. Jeżeli zatem organ I instancji wiedział, że adres siedziby Spółki C. Sp. z o.o. przy ul. [...] jest nieaktualny (rozwiązano umowę w 2015 r.) to nie mógł podejmować prób doręczenia pisma w tym w szczególności decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. pod tym adresem siedziby. W związku z powyższym nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji z dnia 17 lipca 2017 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Spółce C. Sp. z o.o. Zatem nie został spełniony warunek wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 lit a O.p., a więc niedopuszczalne było wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.

Skład orzekający

Radosław Teresiak

przewodniczący sprawozdawca

Konrad Aromiński

asesor WSA

Aneta Trochim-Tuchorska

sędzia WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące wymogów formalnych w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności znaczenia skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej spółce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji wymiarowej spółce, ale podkreśla ogólną zasadę rygorystycznego badania przesłanek odpowiedzialności osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne błędy organów podatkowych, nawet w sprawach o dużej wartości finansowej, prowadząc do uchylenia decyzji. Podkreśla znaczenie prawidłowego doręczania pism.

Błąd w adresie zadecydował o losach milionowej odpowiedzialności podatkowej.

Dane finansowe

WPS: 234 453 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 773/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska
Konrad Aromiński
Radosław Teresiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 2307/21 - Wyrok NSA z 2023-07-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 116 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz W. T. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej W.T. (dalej: "Skarżący", "Strona") z "C." sp. z o.o. (dalej "Spółka") za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 234.453 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 10.148.72 zł.
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu, w przypadku uznania, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
Ponadto Strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z: dokumentów, które przedstawi na etapie postępowania odwoławczego w terminie 14 dni, gdyż przedmiotem dowodów są okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy:
- na okoliczność wykazania braku winy Strony w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w okresie pełnienia funkcji jako członek zarządu Spółki;
- na okoliczność wykazania prawidłowości transakcji gospodarczych Spółki, w okresie gdy Strona pełniła funkcje jako członek zarządu;
- przesłuchania Skarżącego jako Strony postępowania na okoliczność potwierdzenia kondycji finansowej Spółki w okresie, kiedy Strona była członkiem zarządu, na okoliczność opisania transakcji gospodarczych dokonywanych przez Spółkę, kiedy Strona była członkiem zarządu, na okoliczność wykazania braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w okresie pełnienia funkcji jako członek zarządu Spółki.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
- art 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm, dalej "O.p.") poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na orzeczeniu odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, w przypadku, gdy w sprawie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność byłego członka zarządu,
- art. 116 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na orzeczeniu odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w związku z wydaniem decyzji wobec Spółki dnia 17 lipca 2017 r. określającej kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty za okres październik, listopad, grudzień 2014 rok w przypadku, gdy decyzja wydana wobec Spółki jest obarczona wadą formalną i nie została wydana w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy,
- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że Strona ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość w terminie, gdy była członkiem zarządu Spółki.
2) przepisów postępowania:
- art. 122 oraz art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na wadliwym przyjęciu, że Strona odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe Spółki,
- art. 120 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz naruszenie zasady praworządności poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 116 § 1 O.p.
W dniu 5 października 2018 r. Skarżący stawił się w siedzibie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i do protokołu sporządzonego na ww. okoliczność oświadczył, że przed organem pierwszej instancji przedstawił dokumenty, które obrazują prawidłowe transakcje, których spółka dokonywała w trakcie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu Spółki.
Ponadto przy piśmie z dnia 14 grudnia 2018 r. Skarżący przedłożył sprawozdanie finansowe Spółki za 2014 r., które jego zdaniem pokazuje, że tamtym okresie nie było przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółki. Strona zaznaczyła również, że nie posiadała żadnej wiedzy, która mogłaby powodować rozważanie podania spółki do upadłości.
Decyzją z [...] lutego 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję z organu pierwszej instancji z [...] lipca 2018 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym przypadku został zachowany wymóg wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po doręczeniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres październik - grudzień 2014 r. wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2017 r., która to decyzja została doręczona Spółce w dniu 8 sierpnia 2017 r. - w trybie art. 150 O.p. Spółka nie wniosła odwołania od ww. decyzji, zatem stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji. Natomiast przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte postanowieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2018 r., które zostało doręczone Skarżącemu w dniu 2 marca 2018 r.
Następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione pozytywne przesłanki solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki wynikające z art. 116 O.p., tj. pełnienie przez członka zarządu funkcji w terminie płatności zobowiązań podatkowych, za zaległości z tytułu, których orzeczono jego odpowiedzialność oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce.
Organ odwoławczy podał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący w terminie płatności przedmiotowych zaległości podatkowych (tj. w dniach od 25 listopada 2014 r. do 26 stycznia 2015 r. pełnił funkcję Prezesa zarządu Spółki.
Zgodnie z Protokołem Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 4 sierpnia 2014 r. Skarżący został powołany na Prezesa Zarządu Spółki z dniem 4 sierpnia 2014 r. W Krajowym Rejestrze Sądowym powyższy wpis został dokonany w dniu 5 września 2014 r. Skarżący został odwołany z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu uchwalą Nr: [...] r. z dnia 1 lipca 2015 r.
Fakt pełnienia przez Stronę funkcji Prezesa Zarządu w okresie powstania przedmiotowych zaległości potwierdzają również, zdaniem organu odwoławczego, dokumenty takie jak: Lista Wspólników Spółki z dnia 4 sierpnia 2014 r., Informacja o adresie członka zarządu z dnia 4 sierpnia 2014 r., Księga Udziałów Spółki, Pełnomocnictwo z dnia 19 grudnia 2014 r., Sprawozdanie Zarządu Spółki ..C." Sp. z o.o. z działalności za rok obrotowy 1 stycznia 2014r. -31 grudnia 2014 r. z dnia 31 marca 2015 r.
W zakresie przesłanki bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że na zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2014 r. został wystawiony i doręczony Spółce tytuł wykonawczy z dnia 6 września 2017 r. - doręczony Spółce w dniu 29 września 2017 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Bank odebrał zawiadomienie w dniu 11 września 2017 r.
Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego dokonano próby zajęcia rachunku bankowego w placówce bankowej. Zawiadomieniem z dnia 11 września 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] S.A. Pismem dnia 11 września 2017 r.. Bank [...] S.A. poinformował wierzyciela o braku możliwości realizacji zajęcia, ponieważ bank nie prowadzi rachunku zobowiązanego.
W toku podjętych czynności egzekucyjnych ustalono, iż w centralnej ewidencji pojazdów i kierowców CEPiK nie odnotowano żadnego środka transportu należącego do Spółki. Pomimo zastosowania powyższych czynności, dochodzonych należności nie udało się wyegzekwować. Brak jest również informacji na temat ruchomości, nieruchomości oraz źródła dochodu, do których można by było skierować skuteczną egzekucje administracją.
Organ odwoławczy wskazał, że pomimo podjętych przez organ egzekucyjny czynności nie udało się ustalić majątku Spółki, a w konsekwencji nie udało się zaspokoić zobowiązań podatkowych Spółki. W konsekwencji powyższego postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do zaległości objętych niniejszym postępowaniem zostało umorzone postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż Skarżący nie wykazał, iż zostały spełnione przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki wskazane w art. 116 O.p.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że Skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie o upadłości we właściwym czasie rozumianym zgodnie z art. 10, 11 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 20103 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015 r., poz. 233 ze zm., dalej "P.u.n.")., ani też nie wykazał, iż nie ponosi winy w zgłoszeniu ww. wniosku.
Organ odwoławczy wskazał, że z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS (stan na dzień 5 stycznia 2018 r.) wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie wpłynął, ani nie toczy się postępowanie układowe lub naprawcze wobec ww. Spółki. Tymczasem z analizy rachunków zysków i strat za 2013 r. wynika, że Spółka osiągnęła stratę w wysokości 405,25 zł, natomiast w 2014 r. stratę w wysokości 382.296.75 zł. Ponadto nie uiściła należnych kwot podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy 2014 r. w łącznej kwocie 835.150 zł w terminach przewidzianych w przepisach prawa. Ponadto zauważono, że w decyzji z dnia 17 lipca 2017 r. stwierdzono naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, wynikające z wystawienia faktur VAT dokumentujących czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, a zatem Spółka w sposób nierzetelny rozliczała się z budżetem państwa, co wskazuje, iż nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych. Wskazano, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka nie regulowała również terminowo zobowiązań względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym świadczy chociażby wpis zawarty w dziale 4 odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS (stan na dzień 5 stycznia 2018 r.), z którego wynika że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z uwagi na nieuregulowanie w terminie zobowiązań, wystawił na rzecz Spółki trzy tytuły wykonawcze z 9 września 2015 r. na kwoty 79 zł., 803 zł, 271,40 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał, że w stosunku do Spółki stan niewypłacalności wystąpił już w 2014 r. na podstawie art. 11 ust. 1 P.u.n., tj. w chwili, gdy Spółka zaprzestała spełniać swoje wymagalne zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy 2014 r., a więc w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji Prezesa Zarządu Spółki i najpóźniej do końca 2014 r. powinien być zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż trudno jest dać wiarę Stronie, że w okolicznościach niniejszej sprawy w żaden sposób nie mogła przewidzieć istnienia tych zobowiązań, które nie wykonane w terminach płatności przerodziły się w dochodzone zaległości podatkowe. To właśnie bowiem w okresie, w którym funkcję członka zarządu sprawowała Strona, Spółka poprzez wykorzystywanie w swojej działalności faktur VAT nie odzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych, naraziła Skarb Państwa na znaczne kwoty uszczupleń.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podał ponadto, iż Strona nie wskazała również mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki.
Odnosząc się do wniosku Skarżącego zawartego w odwołaniu o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, które Strona przedstawi na etapie postępowania odwoławczego w terminie 14 dni, organ odwoławczy wskazał, że na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2018 r. do organu odwoławczego wpłynęły jedynie kopie faktur VAT wystawionych na rzecz Strony przez A. s.c. w okresie od października do grudnia 2014 r. kopie dokumentów przyjęcia PZ oraz kopie dowodów wpłat KP. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po przeanalizowaniu powyższych dokumentów stwierdził, iż nie wpływają one na przesłanki określające zasadność orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2014 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. naruszenie:
1. przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 233 § 1 pkt 2 lit a) w związku z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w sytuacji, w której wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nastąpiło przed prawidłowym doręczeniem Spółce decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a zatem prawidłowym postępowaniem Strony przeciwnej powinno być uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie;
- art. 122, 180 § 1, 187 § 1 oraz 188 O.p., poprzez oddalenie postanowieniem z dnia 6 lutego 2019 r. wniosku dowodowego zawartego w odwołaniu Skarżącego od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony w szczególności na okoliczność wykazania braku winy Skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości C. Sp. z o.o., w sytuacji gdy dowód taki nie jest sprzeczny z prawem, jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy i nie stwierdzone wystarczająco innym dowodem, w rezultacie czego Strona przeciwna nie zebrała całego materiału dowodowego mającego znaczenie dla sprawy;
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie powstały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a zatem Skarżący nie ponosi winy w niezłożeniu takiego wniosku;
- art. 116 § 1 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której nie przesądzono o bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki.
Mając na względzie podniesione w skardze zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie ale z innych powodów niż wskazane w zarzutach. Zgodnie jednak z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że tzw. odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter subsydiarny w efekcie czego osoba trzecia odpowiedna za cudzy dług. Organy zatem stosując przepisy o odpowiedzialności osób trzecich muszą szczególnie rygorystycznie wykazać istnienie podstaw takiej odpowiedzialności. Zaznaczyć także należy, że były członek zarządu, co wynika jednoznacznie z orzecznictwa NSA (por. np. wyrok NSA z dnia 28 września 2018 r. (I FSK 1631/16), nie ma interesu prawnego aby uczestniczyć w postępowaniu podatkowym prowadzonym w stosunku do Spółki (postępowanie wymiarowe).
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że w aspekcie postępowania wymiarowego w istocie znaczenie prawne dla postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej ma wyłącznie okoliczność doręczenia decyzji wymiarowej - ze względu na treść art. 108 § 2 pkt 2 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2019 r. II FSK 2892/17).
Przechodząc do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy zauważyć, że decyzja wymiarowa z dnia 17 lipca 2017 r. organu I instancji w stosunku do Spółki została wydana na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i w związku z brakiem wniesienia odwołania stała się ostateczna.
Powyższa decyzja została doręczona w trybie zastępczym na podstawie art. 150 O.p. Adresem siedziby Spółki C. Sp. z o.o. pod którym organ I instancji uznał, że należy doręczyć ww. decyzję była ul. [...] (tom akt administracyjnych "C. Sp. z o.o." karta 97 i 85). Gdyż jak wskazały organy powyższy adres siedziby wynikał z KRS.
Zauważyć jednak należy, że zmiana wpisu w KRS w zakresie danych adresowych spółki może mieć charakter deklaratoryjny. Jeżeli jako siedzibę spółki podano wyłącznie miasto (tak w przypadku spółki C. Sp. z o.o.) to zmiana adresu (ulicy ale nie miasta) nie musi oznaczać zmiany siedziby (miasta) w rozumieniu art. 41 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 157 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych. W tym przypadku nie będzie więc konieczna zmiana umowy spółki, a więc wpis do KRS będzie miał charakter deklaratoryjny.
Poddając analizie sposób doręczenia decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie Sąd zauważa, iż cała korespondencja adresowana do Spółki była doręczana w sposób zastępczy przy zastosowaniu art. 150 O.p. Jednakże jak wynika z decyzji organu I instancji (karta 96 str. decyzji 4 - tom akt administracyjnych "C. Sp. z o.o.") już co najmniej od marca 2017 roku organ I instancji wiedział, że umowa dotycząca najmu lokalu pod adresem ul. [...] została rozwiązana za porozumieniem stron w dniu 30 czerwca 2015 r. (karta 34 - tom akt administracyjnych "C. Sp. z o.o."). A zatem organ I instancji wiedział przed wydaniem decyzji z dnia 17 lipca 2017 r., że ww. adres siedziby spółki C. Sp. z o.o. jest nieaktualny.
Zgodnie z art. 151 O.p. osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby. Dopiero w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany powyżej ewentualne zastosowanie znajdzie fikcja prawna przewidziana w art. 150 O.p. Jeżeli zatem organ I instancji wiedział, że adres siedziby Spółki C. Sp. z o.o. przy ul. [...] jest nieaktualny (rozwiązano umowę w 2015 r.) to nie mógł podejmować prób doręczenia pisam w tym w szczególności decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. pod tym adresem siedziby. Organ naruszył bowiem art. 151 O.p. tym samym nie ziściły się przesłanki do zastosowania art. 150 O.p. Tym bardziej, że jak wskazano powyżej wpis w KRS w przypadku Spółki C. Sp. z o.o. (adres siedziby oznaczona wyłącznie miasto W.) ma charakter deklaratoryjny.
W związku z powyższym nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji z dnia 17 lipca 2017 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Spółce C. Sp. z o.o. Zatem nie został spełniony warunek wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 lit a O.p., a więc niedopuszczalne było wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.
Organ I Instancji powinien skorzystać z instytucji tymczasowego pełnomocnika szczególnego przewidzianej w art. 138m O.p. i po jego ustanowieniu dokonać dalszych czynności procesowych w ramach prowadzonego postępowania wymiarowego.
Mając zatem na uwadze, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego nie mogło zostać wszczęte, Sąd uznał, że nie ma koniczności odnoszenia się do zarzutów stawianych w skardze bowiem dotyczą one naruszeń prawa jakie zdaniem pełnomocnika dokonał organ w prowadzonym już postępowaniu w sprawie odpowiedzialności Skarżącego.
Ponadto Sąd zwraca uwagę, w odniesieniu do przedstawionych przez Skarżącego dokumentów, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 241 § 1 i w zw. z art. 241 § 1 O.p. legitymację do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2017 r. ma Naczelnik Urzędu Skarbowego W. oraz Spółka C. Sp. z o.o. Jeżeli zatem, jak wynika ze skarżonej decyzji (str. 17), w ocenie organu odwoławczego przedstawione przez Skarżącego dokumenty mogą mieć wpływ na ewentualne wznowienie postępowania, to zgodnie z art. 170 § 1 O.p. organ odwoławczy powinien przekazać powyższe dokumenty organowi właściwemu celem rozważenia wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania z urzędu. Skarżący nie posiada bowiem legitymacji do uruchomienia powyższego postępowania.
Należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zatem dostrzegając konieczność podjęcia postępowania mają obowiązek, a nie możliwość działania z urzędu.
W związku z powyższym organ odwoławczy miał obowiązek przekazać dokumenty dostarczone przez Skarżącego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. w celu rozważenia wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2017 r. i to przed wydaniem skarżonej decyzji. Skarżona decyzja natomiast mogła być wydana przez organ odwoławczy dopiero po uzyskaniu stanowiska organy właściwego do wznowienia postępowania. Ewentualne bowiem wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2017 r. mogło mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności Skarżącego.
Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. oraz zasądził zgodnie z art. 200 p.p.s.a. na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego odpowiadającą kwocie uiszczonego wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI