III SA/Wa 766/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-24
NSApodatkoweWysokawsa
VATzwrot podatkuimport usługspółka zagranicznarozporządzenie Ministra Finansówustawa o VATprawo procesoweNSAWSA

WSA w Warszawie uchylił decyzje odmawiające zwrotu VAT, uznając, że spółka zagraniczna świadcząca usługi dla polskich banków, które rozliczały import usług, jest uprawniona do zwrotu podatku naliczonego.

Spółka F. Ltd. z siedzibą w S. ubiegała się o zwrot podatku VAT naliczonego od usług świadczonych przez polską spółkę F. Sp. z o.o. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając, że spółka zagraniczna nie jest uprawniona do zwrotu, ponieważ prowadzi działalność w Polsce i nie ma do czynienia z importem usług. WSA pierwotnie oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, związany wykładnią NSA, uchylił decyzje organów, uznając, że spółka zagraniczna spełnia przesłanki do zwrotu VAT naliczonego w związku z importem usług przez polskie banki.

Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu podatku od towarów i usług (VAT) dla spółki F. Ltd. z siedzibą w S., która świadczyła usługi informatyczne dla polskich podmiotów z sektora bankowego. Spółka nabywała usługi od swojej polskiej spółki-córki, F. Sp. z o.o., dokumentowane fakturami z naliczonym VAT. Organy podatkowe uznały, że F. Ltd. nie jest podmiotem uprawnionym do zwrotu VAT, ponieważ prowadzi działalność na terytorium Polski i nie ma do czynienia z importem usług w rozumieniu przepisów. Pierwszy wyrok WSA w Warszawie oddalił skargę spółki. Jednakże po wniesieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że WSA nieprawidłowo skontrolował decyzję organów, nie rozpatrując wszechstronnie materiału dowodowego i błędnie ustalając stan faktyczny. NSA zinterpretował, że w sytuacji, gdy polskie banki (usługobiorcy) rozliczały podatek od importu usług, a spółka zagraniczna (usługodawca) nie miała siedziby ani miejsca prowadzenia działalności w Polsce i nie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu w Polsce (poza importem usług), spełnione są przesłanki do zwrotu VAT naliczonego zgodnie z § 2 pkt 3 lit. l) rozporządzenia Ministra Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie i związany wykładnią NSA, uchylił zaskarżone decyzje organów podatkowych oraz poprzedzającą je decyzję, stwierdzając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka zagraniczna jest uprawniona do zwrotu podatku naliczonego, jeśli spełnia przesłanki określone w § 2 pkt 3 lit. l) rozporządzenia Ministra Finansów, co oznacza, że nie posiada siedziby ani miejsca prowadzenia działalności w Polsce, nie wykonuje czynności podlegających opodatkowaniu w Polsce (poza importem usług), a usługobiorcy (polskie banki) rozliczają podatek od importu usług.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na wykładni NSA, uznał, że kluczowe jest ustalenie, iż polskie banki jako usługobiorcy rozliczały podatek od importu usług, a spółka zagraniczna nie miała siedziby ani miejsca prowadzenia działalności w Polsce, ani nie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu w kraju. W takiej sytuacji spółka zagraniczna jest uprawniona do zwrotu VAT naliczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

rozporządzenie § § 2 pkt 3 lit. l)

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom

Sąd, zgodnie z wykładnią NSA, uznał, że przepis ten ma zastosowanie, ponieważ spółka zagraniczna nie posiadała siedziby ani miejsca prowadzenia działalności w RP, nie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu w RP (z wyjątkiem importu usług), a usługobiorcy (banki) byli podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług od importu usług.

Pomocnicze

rozporządzenie § § 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom

Organy podatkowe błędnie uznały, że spółka nie jest podmiotem uprawnionym do zwrotu VAT na podstawie tego przepisu.

ustawa o VAT z 1993r. art. 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Organy podatkowe błędnie interpretowały i stosowały ten przepis, przyjmując, że podatek VAT objęty jest prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie wykonywaniem określonych czynności.

ustawa o VAT z 1993r. art. 4 § pkt 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Organy podatkowe błędnie interpretowały i stosowały ten przepis, przyjmując, że w sprawie nie wystąpił import usług.

ustawa o VAT z 1993r. art. 5 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis ten dotyczy usługobiorców usług pochodzących z importu, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył błędnych ustaleń faktycznych z powodu pominięcia istotnych okoliczności.

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył wadliwości decyzji.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył wadliwości decyzji.

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył wadliwości decyzji.

pusa art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

pusa art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

ppsa art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

ppsa art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i wyjścia poza granice sprawy.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja RP

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył nieprawidłowego sporządzenia uzasadnienia wyroku.

ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakaz stosowania się przez WSA do wykładni prawa dokonanej przez NSA.

ppsa art. 133 § § 1 zd. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez WSA na podstawie akt sprawy.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji.

ppsa art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

ppsa art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 6 pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka zagraniczna spełnia przesłanki do zwrotu VAT naliczonego zgodnie z § 2 pkt 3 lit. l) rozporządzenia Ministra Finansów, ponieważ polskie banki jako usługobiorcy rozliczały podatek od importu usług, a spółka nie miała siedziby ani miejsca prowadzenia działalności w Polsce. WSA w pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych i wyszedł poza granice sprawy. Organy podatkowe nie rozpoznały wszechstronnie materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów podatkowych, że spółka zagraniczna nie jest uprawniona do zwrotu VAT, ponieważ prowadzi działalność w Polsce i nie ma do czynienia z importem usług. Pierwotne stanowisko WSA w Warszawie, że zwrotu podatku nie może dochodzić usługodawca mający siedzibę za granicą, który świadczy usługi polskim podatnikom.

Godne uwagi sformułowania

WSA, któremu sprawa niniejsza została przekazana do ponownego rozpoznania był więc związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelnego Sąd Administracyjny. Wbrew bowiem dyspozycjom zawartym w art. 187 O.p. nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Całościowe potraktowanie tych relacji pozwala na wyciągnięcie wniosku, że strona skarżąca była usługodawcą, wykonującym usługi, w stosunku do których podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług byli podatnicy będący usługobiorcami usług pochodzących z importu. Zatem spełnione są wszystkie przesłanki zawarte w hipotezie normy prawnej z przytoczonego wyżej przepisu - § 2 pkt 3 lit. l) rozporządzenia.

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Hieronim Sęk

członek

Lidia Ciechomska-Florek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu VAT dla zagranicznych usługodawców w kontekście importu usług przez polskie podmioty, a także zasady kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w 2002 roku, choć zasady interpretacji prawa materialnego i procesowego pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów VAT i importu usług, a także rolę NSA w kształtowaniu wykładni prawa. Jest to przykład, jak sądowa kontrola może skorygować błędne działania organów podatkowych.

Zagraniczna spółka wygrała z fiskusem o zwrot VAT dzięki kluczowej interpretacji NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 766/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Hieronim Sęk
Lidia Ciechomska-Florek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi F. Ltd. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2002 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr[...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz F. Ltd. z siedzibą w S. kwotę 15.887 zł (słownie: piętnaście tysięcy osiemset osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 listopada 2005r., sygn. akt III SA/Wa 1841/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. Ltd z siedzibą w S. (zwanej dalej "Skarżącą") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2005r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2004r. w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2002r. w wysokości [...] zł. W motywach rozstrzygnięcia Sąd opisał przebieg sprawy. Ustalono, że zdaniem organów podatkowych wnioskodawca świadczący usługi informatyczne dla podmiotów z sektora bankowego, prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a więc nie jest podmiotem uprawnionym do zwrotu podatku w myśl § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 67, poz. 690; dalej jako "rozporządzenie"). Wskazano, że w ramach prowadzonej działalności spółka zawarła z polskimi klientami kontrakty na udzielenie licencji dotyczącej oprogramowania oraz świadczenie usług informatycznych. Umową z dnia [...] października 2000r. ustanowiła F. Sp. z o.o. podwykonawcą takich usług na terenie Polski. Z tytułu usług podwykonawcy skarżący otrzymywał faktury VAT wystawione przez F. Sp. z o.o. Faktury te zawierały kwotę odpowiadającą wartości usług powiększoną o 22% podatek VAT. Organy w wyniku kontroli ustaliły, że między F. Ltd a F. Sp. z o.o. występują powiązania kapitałowe - jedynym udziałowcem spółki polskiej jest firma brytyjska posiadająca 100% udziałów. W rejestrach sprzedaży za okres od lipca do grudnia 2002r. firma kontrolowana wykazała wyłącznie faktury VAT na rzecz Skarżącej i nie świadczyła usług na rzecz innych podmiotów. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uzasadniając decyzję powołał się na art. 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.; dalej "ustawa o VAT z 1993r.", który statuuje pojęcie podatnika. Podkreślił, że zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia zwrot podatku przysługuje podmiotowi, który nie wykonuje na terytorium RP czynności, o których mowa w art. 2 ustawy o VAT z 1993r. Nie podzielił też stanowiska Skarżącej, jakoby w sprawie miał zastosowanie art. 4 pkt 5 ustawy o VAT z 1993r. W ocenie organu nie wystąpił import usług, ponieważ podmiot krajowy (F. Sp. z o.o.) świadczył w Polsce usługi na rzecz podmiotu zagranicznego (F. Ltd.).
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie obu decyzji organów podatkowych, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- § 2 rozporządzenia przez niewłaściwe uznanie, że spółka nie jest podmiotem uprawnionym, a tym samym nie ma prawa do zwrotu podatku VAT naliczonego przy nabyciu usług od F..sp. z o.o.;
- art. 2 ustawy o VAT z 1993r. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż podatkiem VAT objęte jest prowadzenie działalności gospodarczej, nie zaś wykonywanie określonych w tym przepisie czynności;
- art. 4 pkt 5 ustawy o VAT z 1993r. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie mamy do czynienia z importem usług.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa procesowego przez naruszenie art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku z art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p.").
W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że usługi świadczone były na rzecz podatników rozliczających podatek VAT, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT z 1993r., czyli na rzecz usługobiorców usług pochodzących z importu, gdyż spełnione zostały dwie wymagane przesłanki: usługi informatyczne będące przedmiotem umowy były świadczone przez spółkę na terytorium Polski (dodatkowo do ich świadczenia wykorzystywano F. Sp. z o.o. jako podwykonawcę), a wynagrodzenie za te usługi przekazywane było przez polskich klientów za granicę na rachunek bankowy spółki. Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. odmówił też przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, o co wnosiła spółka w piśmie z 31 marca 2005r., na podstawie art. 188 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę, uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, oraz że zwrotu podatku nie może dochodzić usługodawca mający siedzibę za granicą, który świadczy usługi polskim podatnikom podatku od towarów i usług, na mocy § 2 rozporządzenia oraz art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 5 oraz art. 4 pkt 5 ustawy o VAT z 1993r. uznał, że. Zdaniem Sądu nieistotne są rozważania, czy skarżąca prowadziła działalność gospodarczą na terenie Polski, ponieważ w niniejszej sprawie usługi nie były wykonywane przez nią, lecz na jej rzecz, a wynagrodzenie uiszczane polskiemu podmiotowi pozostawało w kraju. Skoro w niniejszej sprawie rozstrzygające znaczenie miał dowód z dokumentów załączonych do akt sprawy, zarzut Skarżącej odnośnie nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania świadków jest bezzasadny.
Od powyższego wyroku z 24 listopada 2005r., sygn. akt III SA/Wa 1841/05 Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej "pusa") oraz art. 3 § 1 i § 2, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "ppsa") i art. 184 Konstytucji RP przez nieprawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku w postaci wadliwego przyjęcia, iż "w sprawie niniejszej usługi nie były wykonywane przez Skarżącą, lecz na rzecz Skarżącej, a wynagrodzenie uiszczane polskiemu podmiotowi pozostawało w kraju" – podczas gdy usługi były wykonywane zarówno przez Skarżącą na rzecz banków krajowych, a banki te dokonywały rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu usług, jak i przez F. Sp. z o.o. na rzecz Skarżącej, co było dokumentowane przez F.Sp. z o.o. fakturami VAT wystawianymi na Skarżącą, która wystąpiła o zwrot podatku VAT w tych fakturach wykazanego;
2) art. 1 § 1 i § 2 pusa, art. 3 § 1 i § 2, art. 134 § 1 ppsa oraz przepisu art. 184 Konstytucji RP przez zaniechanie dokonania kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sytuacji, gdy w decyzji tej:
a) zaniechano dokonania mogących mieć wpływ na wynik sprawy ustaleń faktycznych w przedmiocie rozliczenia (zapłaty) podatku VAT z tytułu importu usług przez podmioty będące odbiorcami usług Skarżącej, tj. banki krajowe (banki mające siedzibę na terytorium RP), tj. przez podmioty, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT z 1993r. w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który żądano zwrotu;
b) zaniechano dokonania takich ustaleń faktycznych na okoliczność zapłaty przez te banki bezpośrednio Skarżącej wynagrodzenia za świadczone na ich rzecz usługi przez Skarżącą, tj. decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie zawiera wszelkich niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych odnoszących się do tzw. importu usług w sposób mogący potwierdzić lub zaprzeczyć fakt wystąpienia importu usług;
c) przyjęto, bez oparcia na jakimkolwiek materiale dowodowym, bez wskazania jakichkolwiek dowodów, że Skarżąca jest podatnikiem VAT na terenie Polski, podczas gdy podatnikami były banki – odbiorcy usług świadczonych przez Skarżącą, będący podatnikami VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT z 1993r.
3) art. 1 § 1 i § 2 pusa, art. 3 § 1 i § 2, art. 134 § 1 ppsa oraz art. 184 Konstytucji RP przez zaniechanie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności prowadzenia postępowania podatkowego poprzedzającego wydanie tej decyzji z przepisami O.p., odnoszącymi się do postępowania podatkowego, a obowiązującymi w trakcie jego prowadzenia, w sytuacji gdy w toku postępowania podatkowego miały miejsce naruszenia tych przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, wskazywane w skardze do WSA, w tym m.in.:
- strona składała w toku postępowania przed Dyrektorem Izby Skarbowej wnioski dowodowe, np. w piśmie z 18 marca 2005r., które zostały oddalone, zbyte ogólnym, nie nadającym się do kontroli stwierdzeniem, że materiał zgromadzony w sprawie wystarcza do jej rozstrzygnięcia;
- zaskarżona do WSA decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 191 oraz 207 § 2 O.p., albowiem nie rozstrzygała sprawy do jej istoty z powodu błędnych ustaleń faktycznych, bo dokonanych z pominięciem okoliczności wskazujących na wystąpienie importu usług, które to błędne ustalenia faktyczne zostały poczynione w następstwie nie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny i wyczerpujący;
- w zaskarżonej do WSA decyzji zaniechano ustosunkowania się do wszystkich zarzutów, twierdzeń i dowodów przedstawionych przez Skarżącą w toku postępowania przed organami podatkowymi obu instancji;
4) naruszeniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 ppsa przez nie uchylenie decyzji w całości lecz oddalenie skargi, mimo iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego tj. z naruszeniem art. 120, art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 187, art. 192, art. 194 § 1, art. 207 § 2, art. 210 § 4 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji;
5) naruszeniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 ppsa przez nieuchylenie decyzji w całości lecz oddalenie skargi, mimo iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego;
6) naruszeniu przepisu art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 ppsa oraz przepisu art. 1 § 1 i § 2 pusa. przez nie rozstrzygnięcie sprawy w jej granicach, tj. Sąd I instancji wyszedł poza granice sprawy uznając, iż Skarżąca spółka nie wykonywała usług na rzecz banków krajowych, mimo iż w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej (str. 10 uzasadnienia decyzji) bezspornie przyjęto, iż Skarżąca spółka usługi takie wykonywała, a zatem Sąd I instancji nie ograniczył się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji, do czego był zobowiązany w świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 pusa oraz przepisu art. 3 § 1 i § 2 ppsa, lecz zmienił w całości, na niekorzyść Skarżącej, ustalenia faktyczne w efekcie czego Sąd ten dokonał ustaleń, które służą merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a nie kontroli tego rozstrzygnięcia;
7) naruszeniu przepisu art. 141 § 4 ppsa przez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w szczególności przez zaniechanie wskazania podstawy prawnej, na której został oparty zaskarżony wyrok Sądu I instancji i jej wyjaśnienie.
W skardze kasacyjnej zarzucono ponadto rozstrzygnięciu sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez:
1) niewłaściwe zastosowanie przepisów § 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 lit. l) rozporządzenia przez ich nie zastosowanie w sprawie, co doprowadziło do odmowy skarżącej spółce zwrotu podatku VAT wykazywanego na fakturach VAT wystawianych przez F. Sp. z o.o. na rzecz Skarżącej, pomimo że ta wykonywała usługi na rzecz banków krajowych, to banki te były podatnikami rozliczającymi podatek od importu usług, tj. miał zastosowanie w sprawie § 2 pkt 1, 2 i 3 lit. l) rozporządzenia;
2) niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 2 ust. 2, art. 4 pkt 2 i 5, art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT z 1993r.
Uzasadniając zarzuty wskazano, że WSA w Warszawie, wbrew nakazowi kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu podatkowego, dokonał całkowicie odmiennych ustaleń faktycznych w stosunku do tych, które zostały przyjęte w zaskarżonej decyzji, wykraczając tym samym poza ramy kontrolnej funkcji tego sądu. W ocenie autora skargi kasacyjnej, stanowisko sądu całkowicie rozmija się z istotą tzw. importu usług. Sąd błędnie suponuje, że jedynie podatek zapłacony w Polsce przez usługodawcę mającego siedzibę za granicą w ramach usługi importu może stanowić przedmiot późniejszego zwrotu. Zdaniem Skarżącej, w razie importu usług w żadnym wypadku usługodawca mający siedzibę za granicą nie płaci w Polsce żadnego podatku, gdyż podatek ten sam sobie nalicza i płaci wyłącznie usługobiorca mający siedzibę na terytorium kraju.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 grudnia 2006r., sygn. akt I FSK 251/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W piśmie procesowym, które wpłynęło do sądu na rozpowie 24 maja 2007r. strona podtrzymała w całości zarzuty, wnioski i argumenty podniesione w skardze z 10 czerwca 2005r. wnosząc jednocześnie o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego obliczonych jako dwukrotność stawki minimalnej oznaczonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga ma uzasadnione podstawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 190 zd. 1 w zw. z art. 185 § 1 ppsa skład, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa niniejsza została przekazana do ponownego rozpoznania był więc związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 grudnia 2006r., sygn. akt I FSK 251/06.
Sąd drugiej instancji przyjął natomiast, że za uzasadniony należy uznać zarzut nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji - przez jej nie uchylenie, w sytuacji, gdy została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego. Wbrew bowiem dyspozycjom zawartym w art. 187 O.p. nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Rozpoznając kwestię świadczenia usług nie można pominąć tak istotnych okoliczności, jak to kto wystawiał faktury bankom i komu płaciły banki za świadczone usługi. Nadto nie oceniono całościowo relacji między stroną skarżącą, jej spółką "córką" i usługobiorcami.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględnienie wszystkich tych czynników może dopiero doprowadzić do prawidłowej oceny materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego. Pominięcie tych okoliczności przy ocenie materiału dowodowego doprowadziło do błędnych ustaleń. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że to skarżąca spółka wystawiała bankom faktury, a należności z tych faktur były wpłacane na rzecz skarżącej spółki.
Rola spółki "córki" sprowadzała się zatem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, do podwykonawstwa. Dlatego nie można odrywać czynności wykonywanych przez spółkę "córkę" z całokształtu stosunków prawnych łączących stronę skarżącą z polskimi bankami. Całościowe potraktowanie tych relacji pozwala na wyciągnięcie wniosku, że strona skarżąca była usługodawcą, wykonującym usługi, w stosunku do których podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług byli podatnicy będący usługobiorcami usług pochodzących z importu.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że taki stan faktyczny odpowiada hipotezie § 2 pkt 3 lit. l) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001r. W myśl tego przepisu zwrot podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług przysługuje osobie prawnej, która nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej RP) siedziby albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, który nie wykonuje na terytorium RP czynności, o których mowa w art. 2 ustawy o VAT z 1993r., z wyjątkiem usług, w stosunku do których podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług są podatnicy będący usługobiorcami usług pochodzących z importu.
Strona skarżąca była osobą prawną, która:
- nie posiadała na terytorium RP siedziby ani miejsca prowadzenia działalności,
- była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług w kraju siedziby,
- nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług na terytorium RP,
- nie wykonywała na terytorium RP czynności, o których mowa w art. 2 ustawy o VAT z 1993r., z wyjątkiem usług, w stosunku do których podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług byli podatnicy będący usługobiorcami usług pochodzących z importu.
Strona skarżąca nabywała usługi od swojej spółki "córki", dokumentowane fakturami z naliczonym podatkiem od towarów i usług.
Usługi te dla banków były usługami pochodzącymi z importu, gdyż podmiotem świadczącym je na podstawie umowy była strona skarżąca, której płacono za ich wykonanie.
Banki były podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług.
Zatem spełnione są wszystkie przesłanki zawarte w hipotezie normy prawnej z przytoczonego wyżej przepisu - § 2 pkt 3 lit. l) rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oznacza to, że naruszono prawo materialne przez nie zastosowanie ww. przepisu rozporządzenia Ministra Finansów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę stwierdza, iż w związku ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyżej powołanym wyroku - z 5 grudnia 2006r., sygn. akt I FSK 251/06, organy podatkowe, których działania były przedmiotem zaskarżenia będą miały obowiązek, zgodnie z treścią art. 153 ppsa, zastosować się do powyższej wykładni. Po pierwsze będą zobowiązane do wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tak jak nakazuje treść art. 187 O.p., a przy rozpatrywaniu kwestii świadczenia usług nie mogą pominąć tak istotnych okoliczności, jak: 1) wystawcy faktury bankom, oraz 2) komu płaciły banki za świadczone usługi.
Organy będą miały też obowiązek ocenić w sposób przewidziany w art. 191 O.p. całość relacji między stroną skarżącą – F. Ltd, a jej spółką "córką" – F. Sp. z o.o. oraz usługobiorcami – bankami, także z uwzględnieniem dowodów przedłożonych w toku postępowania przez stronę skarżącą.
Powyższe warunkuje prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a co za tym idzie prawidłowe wydanie decyzji, która powinna także zawierać prawidłową analizę przepisów materialnoprawnych, mających zastosowanie w sprawie, w której strona skarżąca zwróciła się o zwrot podatku od towarów i usług, rozliczanego przez podatników będący usługobiorcami usług pochodzących z importu.
W świetle akt sprawy, na podstawie których orzeka Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do art. 133 § 1 zd. 1 ppsa, strona skarżąca nabywała usługi od swojej spółki "córki", dokumentowane fakturami z naliczonym podatkiem od towarów i usług. Usługi te dla banków były usługami pochodzącymi z importu, gdyż podmiotem świadczącym je na podstawie umowy była strona skarżąca, której płacono za ich wykonanie. Banki były podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług. Skoro organy podatkowe pominęły wyżej wskazane okoliczności faktyczne nie było możliwe prawidłowe zastosowanie dyspozycji § 2 pkt 3 lit. l), jak również § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia.
Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w rozpoznawanej sprawie dawał podstawy do prawidłowego zastosowania wyżej wymienionych przepisów, bez potrzeby przeprowadzenia kolejnych dowodów wnioskowanych przez stronę skarżącą. W związku z tym za niezasadny należało uznać zarzut o naruszeniu art. 188 O.p. w związku z odmową przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków.
Sąd mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów podatkowych obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa.
Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma swoje uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego (punkt trzeci sentencji) Sąd orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Strona skarżąca była reprezentowana przez adwokata. W świetle powyższych unormowań, a w szczególności art. 205 § 2 zdanie drugie ppsa wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej nie może być wyższe niż stawki opłat określonych w ww. przepisie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. Pełnomocnik otrzymał maksymalną stawkę przewidzianą w § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. 7.200 zł. Zasądzono również zwrot wpisu w wysokości 8.687 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI