III SA/Wa 760/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-06-30
NSApodatkoweWysokawsa
VATimportwartość celnapodstawa opodatkowaniaprzedawnienieOrdynacja podatkowaKodeks celnydecyzja wymiarowazapłata podatku

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług, uznając, że zapłata podatku wyklucza późniejsze przedawnienie zobowiązania i że wartość celna została prawidłowo ustalona prawomocnymi wyrokami.

Spółka zaskarżyła decyzje Dyrektora Izby Celnej określające prawidłową wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, zarzucając naruszenie przepisów o przedawnieniu oraz nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania. Spółka argumentowała, że zapłata podatku nie wyklucza przedawnienia, a premie finansowe od dostawcy powinny obniżyć wartość celną. Sąd oddalił skargę, uznając, że zapłata zobowiązania wyklucza jego przedawnienie, a wartość celna została prawidłowo ustalona w prawomocnych wyrokach sądowych.

Sprawa dotyczyła skargi spółki S. Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, które określały prawidłową wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu farmaceutyków. Spółka zarzuciła organom naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia oraz naruszenie art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. poprzez nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania. Spółka argumentowała, że zapłata podatku wygasza zobowiązanie jako kwotę do zapłaty, ale nie cały stosunek prawny, który nadal może ulec przedawnieniu. Podnosiła również, że premie finansowe od zagranicznego dostawcy, otrzymane po dokonaniu zgłoszenia celnego, powinny obniżyć wartość celną towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi. Sąd uznał, że zapłata zobowiązania podatkowego wyklucza jego późniejsze przedawnienie, powołując się na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd podkreślił, że zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. W kwestii podstawy opodatkowania, sąd stwierdził, że wartość celna towarów została prawidłowo ustalona w decyzjach organów celnych, które zostały następnie potwierdzone prawomocnymi wyrokami WSA w Warszawie. Sąd uznał, że podważanie tej wartości w obecnej sprawie byłoby sprzeczne z mocą wiążącą prawomocnych orzeczeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zapłata zobowiązania podatkowego wyklucza jego późniejsze przedawnienie. Zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwałach NSA, zgodnie z którymi zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania, a zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć ponownie na skutek przedawnienia. W przypadku zapłaty zawyżonego podatku, możliwe jest postępowanie wymiarowe w celu określenia prawidłowej, niższej kwoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 59 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 59 § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 208

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT z 1993 r. art. 15 § 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 59 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 208

Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT z 1993 r. art. 15 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 2004 r. art. 33 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kodeks celny art. 6 § 7

Kodeks celny

Kodeks celny art. 2 § 2

Kodeks celny

Kodeks celny art. 64 § 1

Kodeks celny

Kodeks celny art. 65 § 3

Kodeks celny

Kodeks celny art. 70 § 1

Kodeks celny

Kodeks celny art. 65 § 4

Kodeks celny

Kodeks celny art. 85 § 1

Kodeks celny

Kodeks celny art. 23 § 1

Kodeks celny

ustawa o VAT z 2004 r. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 111 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia, mimo zapłaty zobowiązania. Zarzut naruszenia art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. poprzez nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania, pomimo faktu, że podstawa opodatkowania została prawidłowo określona przez Skarżącą w zgłoszeniach celnych.

Godne uwagi sformułowania

Zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to w nim orzeczono.

Skład orzekający

Lidia Ciechomska-Florek

przewodniczący sprawozdawca

Alojzy Skrodzki

sędzia

Aneta Trochim-Tuchorska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście zapłaty oraz zasady mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach celnych i podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zobowiązanie zostało zapłacone przed upływem terminu przedawnienia, a następnie organy korygują jego wysokość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak przedawnienie i jego relacja z zapłatą zobowiązania, a także zasady mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Zapłaciłeś podatek? Nie oznacza to, że sprawa jest zakończona – przedawnienie może nie zadziałać!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 760/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-06-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki
Aneta Trochim-Tuchorska
Lidia Ciechomska-Florek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1729/08 - Wyrok NSA z 2010-09-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 59 par. 1 pkt 1, art. 59 par. 1 pkt 9, art. 70 par. 1, art. 208
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 15 ust. 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. spraw ze skarg S. Sp. z .o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług oddala skargi
Uzasadnienie
Jak wynika z akt sprawy, w dniach 8 października i 18 października 1999 r. dokonano trzech zgłoszeń celnych potwierdzających objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym farmaceutyków importowanych przez S. P. S.A. z siedzibą w W.
W wyniku kontroli obrotu towarowego dokonywanego przez Spółkę w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2001 r., przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w W. organ ten zakwestionował wykazaną przez Spółkę w zgłoszeniach celnych wartość celną dopuszczonych do obrotu farmaceutyków i określił ich prawidłową wartość celną w wysokości niższej niż wynikająca ze zgłoszeń celnych, z uwzględnieniem premii finansowych przyznanych Spółce przez jej zagranicznego dostawcę. Rozstrzygnięcia organu celnego I instancji zostały utrzymane w mocy przez Izbę Celną w W., a wniesione w tych sprawach skargi zostały oddalone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Ustalenie niższej wartości celnej miało wpływ na wysokość należnego podatku od towarów i usług, dlatego też Naczelnik Urzędu Celnego w W. trzema decyzjami z dnia [...] września 2005 r. określił prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.
W odwołaniach od tych decyzji Spółka wnioskowała o uchylenie ich w całości i umorzenie postępowań w sprawach. Decyzjom tym zarzuciła naruszenie:
- art. 70 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej "Ordynacja podatkowa" poprzez doręczenie Spółce zaskarżonej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług po upływie terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania,
- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 11 ust. 2 oraz art. 11c ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) – powoływanej dalej jako "ustawa o VAT z 1993 r." tj. bezpodstawne zastosowanie tych przepisów, mimo ich nieobowiązywania w dacie wydania decyzji;
- art.121, art. 122 i art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie w treści decyzji stanowiska prezentowanego w pismach procesowych Spółki.
Dyrektor Izby Celnej w W. nie podzielił zarzutów skarżącej Spółki zawartych we wniesionych odwołaniach i decyzjami z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. Organ drugiej instancji w uzasadnieniach decyzji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Zgodnie natomiast z art. 2 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802, z późn. zm.) – dalej "Kodeks celny" wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Zgłaszający obowiązany jest do dokonania zgłoszenia celnego w formie pisemnej deklarując właściwe dane stanowiące podstawę do określenia kwoty wynikającej z długu celnego (art. 64 § 1 Kodeksu celnego). Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 Kodeksu celnego). Obowiązek w podatku od towarów i usług ciąży w takiej sytuacji na podatniku, który obowiązany jest do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, z uwzględnieniem obowiązujących stawek.
Organ odwoławczy powołał nadto art. 33 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) –dalej "ustawą o VAT z 2004 r." wskazując, że stanowi on podstawę dla organu celnego do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości jeśli organ ten stwierdzi, że kwota podatku została w zgłoszeniu celnym wykazana nieprawidłowo. Wskazał również, że na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy o VAT z 1993 r. podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż w sytuacji gdy prawomocnym orzeczeniem stwierdzono, że wartość celna towaru została w zgłoszeniu celnym wykazana nieprawidłowo, koniecznym stało się określenie wysokości zobowiązania podatkowego, powstałego z mocy prawa w chwili powstania długu celnego w prawidłowej wysokości. Dlatego, Naczelnik Urzędu Celnego w rozpatrywanej sprawie, zasadnie zaskarżoną decyzją skorygował podstawę opodatkowania i określił podatek w prawidłowej wysokości na podstawie przepisów obowiązujących w dniu powstania obowiązku podatkowego.
Odnosząc się do zarzutów Spółki wskazał, że jeśli organ celny – tak jak w niniejszej sprawie - dokonuje kontroli zgłoszenia po zwolnieniu towaru, do czego jest uprawniony na podstawie art. 70 § 1 Kodeksu celnego i uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego, wówczas podstawą do określenia podatku w prawidłowej wysokości jest art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993r. (art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r.) Określone w ten sposób zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa.
W dalszym ciągu uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wartość celną importowanych towarów w niniejszych sprawach przyjęto za określającymi ją decyzjami poddanymi kontroli instancyjnej, a następnie kontroli sądowoadministracyjnej zakończonej prawomocnymi wyrokami. W jego ocenie, Skarżąca miała w toku postępowania celnego, możliwość podnoszenia zarzutów odnoszących się do sposobu określenia wartości celnej towaru. Z tych względów, Dyrektor Izby Celnej odstąpił od uzasadniania kwestii prawidłowego określenia wartości celnej.
Jednocześnie organ zauważył, iż decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., która zgodnie z art. 175 ustawy o VAT z 2004 r., z dniem 1 maja 2004 r. utraciła moc. Organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 11 ust 2 ustawy o VAT z 1993 r., będący przepisem procesowym nie powinien być powołany w decyzjach wydanych po dniu utraty mocy obowiązywania ustawy o VAT z 1993 r. Wskazał, że po dniu 1 maja 2004 r., decyzje organów celnych winny być wydawane na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r., przyznającego organom celnym takie same uprawnienia jak dotychczasowy art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał jednak, że z uwagi na tożsamość regulacji obu przepisów nie można twierdzić, iż decyzja organu I instancji wydana została bez podstawy prawnej, a wada ta nie wpłynęła na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej stanął na stanowisku, że w związku z zapłatą przez Skarżącą należności podatkowych wynikających ze zgłoszeń celnych w dniu 29 listopada 1999r., zobowiązania podatkowe wygasły podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z tego względu niezasadny był w ocenie organu odwoławczego zarzut naruszenia art. 70 § 1 powoływanej ustawy.
Za niezasadne uznał Dyrektor Izby Celnej zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, wynikających z art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej wskazując, że zarówno sposób prowadzenia postępowania przez organ I instancji jak i uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć nie naruszały przepisów regulujących postępowanie podatkowe.
W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka zarzuciła decyzjom Dyrektora Izby Celnej naruszenie:
- art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji dotyczących określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wynikającego ze wskazanych zgłoszeń celnych po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania,
- art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., poprzez nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania w imporcie towarów, pomimo faktu, że podstawa opodatkowania została prawidłowo określona przez Skarżącą w zgłoszeniach celnych.
Z uwagi na powyższe, Spółki wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu pierwszego z zarzutów Skarżąca wskazała, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie upłynął z końcem 2004 r. i nie nastąpiły zdarzenia, które skutkowałyby jego przerwaniem lub zawieszeniem. Odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego wyjaśniła, że zapłata podatku skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego rozumianego jako kwota do zapłaty, nie zaś całego stosunku prawnego zobowiązania podatkowego, w tym prawa do zmiany jego wysokości poprzez wydanie decyzji wymiarowej. Zdaniem Skarżącej prawo to wygasa dopiero na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z tych względów zobowiązanie które wygasło na skutek zapłaty nadal może ulec przedawnieniu, które wiąże się z dalej idącymi skutkami. Przyjęcie zaś poglądu zaprezentowanego przez organ odwoławczy uniemożliwiłoby w przypadku każdej zapłaty przez podatnika prowadzenie jakiegokolwiek postępowania podatkowego w zakresie tego zobowiązania, w tym dotyczącego stwierdzenia nadpłaty. Skarżąca podkreśliła również, iż przedawnienie jest instytucją systemową prawa podatkowego i dotyczy wszystkich obowiązków i uprawnień tworzących stosunek prawny zobowiązania podatkowego, dlatego też niezasadny jest pogląd, iż po upływie jego terminu możliwe jest określenie zobowiązania podatkowego w niższej wysokości, o ile doszło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek zapłaty. Przyjęcie takiej możliwości byłoby sprzeczne z zasadami kompleksowej wykładni prawa podatkowego oraz stabilności i klarowności sytuacji prawnej obywatela.
W uzasadnieniu drugiego ze wskazanych zrzutów skarżąca Spółka wskazała, iż brak było podstaw do kwestionowania zadeklarowanej przez nią w zgłoszeniu celnym podstawy opodatkowania. Wskazała, iż zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego dla kwestii ustalenia wartości transakcyjnej towarów, a co za tym idzie ich wartości celnej, znaczenie miał wyłącznie dzień dokonania zgłoszenia celnego. W dniu odprawy celnej cena uwidoczniona na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego odpowiadała wartości transakcyjnej importowanego towaru, w rozumieniu ceny należnej za importowany towar zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, natomiast premie finansowe Skarżąca otrzymała po dokonaniu odpraw celnych. W ocenie Skarżącej nie można było dostosowywać wartości celnej towarów do okoliczności powstałych po dokonaniu zgłoszenia gdyż wskazany powyżej przepis na to nie zezwalał. Premie finansowe przyznane skarżącej nie miały związku z ceną towaru i zostały udzielone po przyjęciu zgłoszeń celnych. Były przyznawane w odniesieniu do okresów przeszłych i dotyczyły towarów krajowych tj. towarów które przed otrzymaniem premii finansowej dopuszczono do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej, w związku z czym nie wpływały na wartość celną towarów. Były samodzielnymi należnościami wynikającymi z umowy zawartej z zagranicznym kontrahentem Spółki. Nie miały charakteru upustów czy też zniżek cen importowanych farmaceutyków, ale miały za zadanie wsparcie działalności dystrybucyjnej Spółki jako wyłącznego dystrybutora zagranicznego kontrahenta.
Skarżąca wskazała nadto, że brak możliwości zadeklarowania obniżenia wartości celnej o premie finansowe wynikał również z przepisów obowiązujących w zakresie informacji podlegających ujawnieniu w zgłoszeniach celnych. W jej ocenie sprzeczne z zasadą praworządności byłoby późniejsze nakładanie obowiązku ujawnienia premii finansowych nie wynikających z faktury handlowej i nieistniejących jeszcze w dacie dokonywania zgłoszenia celnego.
Z tych względów, zdaniem Spółki, wskazana w zgłoszeniu celnym podstawa opodatkowania określona w oparciu o zadeklarowaną wartość celną była prawidłowa.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej w W., wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w trakcie rozprawy w dniu 26 czerwca 2008 r., działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", postanowił sprawy opatrzone sygnaturami akt III SA/Wa 760/08, III SA/Wa 761/08, III SA/Wa 762/08 połączyć do łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić dalej pod sygn. akt III SA/Wa 760/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje oraz poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Te zaś wyznacza treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem oceny Sądu, w niniejszych sprawach jest zgodność z prawem decyzji organów podatkowych określających Skarżącej podatek od towarów i usług z tytułu dokonanego przez nią importu towarów, a zatem tylko te decyzje i poprzedzające ich wydanie postępowanie podatkowe, mogły być przedmiotem rozpoznania Sądu. Wszelkie podnoszone przez Skarżącą zarzuty rozważane być mogą jedynie w takim zakresie, w jakim mają wpływ na tę ocenę.
W pierwszej kolejności Sąd winien ustosunkować się do postawionego w skardze zarzutu najdalej idącego, a mianowicie zarzutu naruszenia przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie zaskarżonych decyzji dotyczących określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wynikającego ze wskazanych zgłoszeń celnych, po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania i tym samym naruszenia art. 208 Ordynacji podatkowej w związku z art. 70 Ordynacji podatkowej, poprzez nieumorzenie prowadzonego postępowania podatkowego mającego za przedmiot przedawnione zobowiązanie podatkowe.
W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Istotnie zaskarżona decyzja została wydana i doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] nosi bowiem datę 15 października 1999 r. Obowiązek podatkowy w rozpatrywanych sprawach powstał z mocy prawa w 1999 r. zaś termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, upłynął z dniem 31 grudnia 2004 r. Decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w W., określające w prawidłowej wysokości wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu farmaceutyków objętych zgłoszeniami celnymi, wydane zostały dnia [...] grudnia 2005r., zaś decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. utrzymujące w mocy ww. decyzje, wydane zostały dnia [...] stycznia 2008 r.
Wskazać jednakże należy, że zobowiązanie to nie wygasło z powodu upływu okresu przedawnienia, lecz poprzez zapłatę, która nastąpiła przed tym terminem. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko Skarżącej uznające, że decyzją tą określono przedawnione zobowiązanie. Zaskarżoną decyzją zmniejszono jedynie wysokość zapłaconego przez Skarżącą zobowiązania podatkowego. W tym miejscu podnieść należy, iż przepisy prawa przewidują dwa sposoby powstania zobowiązań podatkowych, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania ( z woli ustawodawcy niektóre zobowiązania podatkowe powstają z mocy prawa), oraz z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającego wysokość tego zobowiązania. Zaistnienie zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego jest jednocześnie momentem powstania zobowiązania podatkowego. Konkretyzacja zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa m.in. co do ich wysokości następuje bądź to w deklaracji składanej przez podatnika, bądź to, w decyzji wydanej przez właściwy organ podatkowy. Zobowiązania podatkowe, których konkretyzacja nastąpiła w zeznaniu złożonym przez podatnika bądź też w decyzji określającej wydanej przez organ podatkowy, wygasają na skutek zdarzeń wskazanych w przepisie art. 59 Ordynacji podatkowej. Zaistnienie jednego ze zdarzeń przewidzianych w art. 59 § 1 pkt 1-9 Ordynacji podatkowej wyklucza możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z pozostałych przyczyn. Zdaniem Sądu, zobowiązanie podatkowe wygasłe na skutek zapłaty nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Na odmienne rozumienie przepisów nie pozwalają przede wszystkim zasady logiki formalnej. Zasady te nie pozwalają przyjąć, że to samo zobowiązanie wygasa dwa razy ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r. wydany w sprawie sygn. akt IIISA/Wa 751/08 niepubl.). Nieprawidłowe jest zatem stanowisko Skarżącej, że decyzjami tymi określono przedawnione zobowiązania. Zaskarżonymi decyzjami zmniejszono jedynie wysokość zapłaconego przez Skarżącą zobowiązania podatkowego. Na szczególną uwagę w tym przedmiocie zasługuje teza podjętej w dniu 8 października 2007 r. uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego Sygn. akt I FPS 4/07, stanowiącej odpowiedź na pytanie prawne " czy zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług określonej w decyzji wymiarowej organu podatkowego pierwszej instancji przed rozpatrzeniem odwołania od takiej decyzji jest zapłatą podatku powodującą wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa".
W rzeczonej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa... także wówczas, gdy następuje w wyniku nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego".
Również w uchwale z dnia 6 października 2003r., sygn. akt FPS 8/03, ONSA 2004/1/7 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "zapłata podatku przed upływem przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Oznacza to, że po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie." Dalsze rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą sposobu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w sytuacji, gdyby termin przedawnienia, w przypadku braku zapłaty upływał po wydaniu decyzji I instancyjnej. Interpretacja ta nie ma bezpośredniego zastosowania do rozpoznawanego przypadku. Jednakże uznać należy, że po zapłacie podatku i upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku można także wszcząć i prowadzić postępowanie wymiarowe. Organ nie może jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, ponieważ - wobec braku zapłaty w tym wyższym zakresie - zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej). Pogląd taki wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 maja 2002 r. (sygn. akt III RN 76/01, OSNPUS iSP 2003, nr 7, poz. 162) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2002 r. (sygn. akt III SA 3514/00, ONSA 2003, z. 3, poz. 109).
W rozpoznanej sprawie Skarżąca zadeklarowała i wpłaciła zawyżony podatek, a zaskarżone decyzje określały ten podatek w prawidłowej niższej wysokości. Fakt zapłaty zadeklarowanego zawyżonego podatku wynika z akt spraw i nie był przez stronę w jakikolwiek sposób kwestionowany. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgadzając się z powołanymi uchwałami stwierdza, że w powyższym stanie faktycznym możliwe było określenie Skarżącej spółce zobowiązania podatkowego. Tym samym nie było też podstaw do umorzenia postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, a zatem nie doszło do naruszenia art. 208 Ordynacji podatkowej.
W ocenie składu orzekającego pełnomocnik Skarżącej błędnie wywodzi brak zastosowania w rozpatrywanej sprawie powołanej przez Dyrektora Izby Celnej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03, ONSA 2004/1/7. Zważyć bowiem należało, iż decyzje Naczelnika Urzędu Celnego, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, nie nakładały na Skarżącą obowiązku uiszczenia podatku. Skarżąca uiściła podatek zadeklarowany przez nią w zgłoszeniach celnych w zawyżonej, a zatem w części nienależnej kwocie. Zapłata ta spowodowała wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Określenie zobowiązania w kwocie niższej powoduje, iż rozstrzygnięcie organów podatkowych wywołuje skutek, który przewidywały powołane wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Odnosząc się do argumentu Skarżącej, że zapłata podatku skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego rozumianego jako kwota do zapłaty, nie zaś całego stosunku prawnego zobowiązania podatkowego, w tym prawa do zmiany jego wysokości poprzez wydanie decyzji wymiarowej a prawo to wygasa dopiero na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z tych względów zobowiązanie które wygasło na skutek zapłaty nadal może ulec przedawnieniu, gdyż przedawnienie wiąże się z dalej idącymi skutkami stwierdzić należy, że argument ten nie jest zasadny. Kwestia ta została bowiem przesądzona w powołanej uchwale z dnia 8 października 2007 r. i Sąd rozpoznający niniejsze sprawy w pełni go podziela. Nie trafny jest również pogląd Skarżącej, iż przyjęcie poglądu zaprezentowanego przez organ odwoławczy uniemożliwiłoby w przypadku każdej zapłaty przez podatnika prowadzenie jakiegokolwiek postępowania podatkowego w zakresie tego zobowiązania, w tym dotyczącego stwierdzenia nadpłaty, gdyż terminy określone w tej instytucji nie stoją na przeszkodzie wypłacenia nadpłaty w sytuacji takiej, w jakiej znalazła się Skarżąca. Wypłacenie nadpłaty stanowi w tym przypadku czynność czysto techniczną.
Drugim zarzutem Skarżącej był zarzut dotyczący nieprawidłowego określenia podstawy opodatkowania tj. zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( tj. Dz. U. z 1993 r. nr 11, poz. 50 ze zm.), poprzez nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania w imporcie towarów, pomimo faktu, że podstawa opodatkowania została prawidłowo określona przez Skarżącą w zgłoszeniu celnym. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd stwierdza:
Przepis art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. ( w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.) stanowił, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło (jako nieistotne w sprawie pominięto unormowania dotyczące wyrobów akcyzowych oraz towarów objętych procedurą uszlachetniania biernego).
W świetle tego przepisu istotne znaczenie ma zatem wartość celna towarów, od której naliczane jest także cło, uwzględniane przy wyliczeniu podstawy opodatkowania.
W sprawie niniejszej podejmując rozstrzygnięcie uwzględniono wartość celną określoną decyzjami w przedmiocie prawidłowości dokonanego przez Skarżącą zgłoszenia celnego towarów. Zdaniem Sądu zasadne było oparcie się na tak ustalonej wartości celnej. Wynikała ona z decyzji ostatecznych w administracyjnym toku instancji. Co więcej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem; z dnia 21 października 2004 r. w sprawie sygn. akt V SA 2569/03 decyzję tę uznał za zgodną z prawem ( dotyczy sprawy IIISA/Wa 760/08), prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2004 r. w sprawie sygn. akt V SA 2546/03 (dotyczy sprawy sygn. akt IIISA/Wa 761/08) i prawomocnym wyrokiem z dnia 25 października 2004 r. w sprawie sygn. akt VSA2566/03 ( dotyczy sprawy sygn. akt IIISA/Wa 762/08) skargi Skarżącej oddalił. Stosownie zaś do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten gwarantuje zachowanie spójności działania sądów i organów państwowych. Wynikająca z niego moc wiążąca prawomocnego wyroku oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to w nim orzeczono.
Powyższe oznacza, że powołane wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, aczkolwiek dotyczące decyzji w przedmiocie prawidłowości zgłoszenia celnego nie mogły być zignorowane przy określaniu wysokości zobowiązania podatkowego. Ich wynikiem było bowiem uznanie za prawidłowe zmian w zgłoszeniu celnym dokonanych przez Naczelnika Urzędu Celnego, w tym wartości celnej towarów i wysokości należnego cła. Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług wszczęte zostało w momencie, gdy wskazane wyżej wyroki stały się prawomocne.
Z tych to względów nie mógł być skutecznie podnoszony zarzut związany z prawidłowością samego określenia wartości celnej towarów. Prowadził on w istocie do podważenia ustaleń prawomocnych wyroków i wykraczał poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2007 r. sygn. akt 1234/06, niepublikowany).
W ocenie Sądu nie jest więc zasadny zarzut naruszenia art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Organy orzekające, zgodnie z treścią tego przepisu przyjęły bowiem, iż podstawą opodatkowania w przypadku importu przedmiotowych towarów jest ich wartość celna powiększona o należne cło.
Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI