III SA/Wa 735/04

III SA/Wa 735/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Jagiełło /sprawozdawca/
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Jolanta Sokołowska
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.), asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. sygn. akt Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.[...]. W. z dnia
[...] października 2003 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za rok 1999. O stwierdzenie nadpłaty za okres 1995-1999 za obiekt handlowy nr [...] na obszarze targowiska "H" wniósł skarżący Z. Z. przy piśmie z dnia [...] grudnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w roku 1999 skarżący nie uiścił żadnej opłaty targowej za przedmiotowy obiekt, wobec czego decyzja organu pierwszej instancji była zasadna. Ponadto wskazano, że kserokopie dokumentów, załączone przez skarżącego do odwołania odnoszą się do obiektu handlowego nr[...], nie zaś do obiektu nr[...], o którym była mowa we wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r.
Na decyzję Kolegium skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. – Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) – dalej: ord. pod., w szczególności art. 122, art. 187 w zw. z art. 235,
art. 210 § 4 oraz art. 229, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nierozpoznanie jej istoty oraz naruszenie praw skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należy uwzględnić, ale częściowo z innych przyczyn, niż wskazano
w podniesionych zarzutach. Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd miał bowiem na względzie przede wszystkim okoliczność uchybienia po stronie organu skarbowego
w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego na poparcie twierdzeń, zawartych
w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę.
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej, sformułowana w art. 122 ord. pod. Nakazuje on organowi podatkowemu podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Urzeczywistnieniem powyższej zasady jest przepis art. 187 § 1 ord. pod., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W literaturze zarysował się
w przedmiotowej materii pogląd, akcentujący rozróżnienie między ciężarem dowodowym a obowiązkiem dowodzenia. Pierwsze z tych pojęć określa bowiem obowiązek wykazania źródeł lub środków dowodowych na poparcie własnych twierdzeń, drugie natomiast do badania tych źródeł i środków w zakresie ich zgodności z rzeczywistością. Podkreśla się w szczególności odrębność źródeł prawnych obu instytucji, wskazując że rozkład ciężaru dowodowego określony został w przepisach materialnoprawnych, podczas gdy obowiązek dowodzenia wynika
z cytowanych powyżej przepisów postępowania podatkowego i spoczywa w całości na prowadzącym je organie. (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004, ss. 179-192). Uznać przy tym należy, że obowiązek dowodzenia, wynikający z nakazu możliwie najpełniejszego ustalenia stanu faktycznego, pozostaje w wyłącznej gestii organu podatkowego, natomiast ciężarem dowodu mogą być obarczone obie strony postępowania, a zatem zarówno podatnik jak i organ.
Chcąc zatem skutecznie powołać się na okoliczności faktyczne przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ musi dysponować zgromadzonym materiałem dowodowym, potwierdzającym te okoliczności. Brak w aktach administracyjnych dokumentacji
w powyższym zakresie należy uznać za rażące naruszenie przepisów art. 122 oraz 187
§ 2 ord. pod. Pozostaje on również w sprzeczności z przepisem art. 191 ord. pod., stanowiącego, że fakt udowodnienia danej okoliczności w ramach postępowania organ stwierdza na podstawie oceny całego zebranego materiału dowodowego.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za rok 1999 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopuściło się takiego właśnie naruszenia przepisów formalnoprawnych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się bowiem na okoliczność, że wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty targowej dotyczył obiektu handlowego nr [...], za który w roku 1999 nie pobrano opłaty targowej. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej Kolegium odmówiło uznania załączonych do odwołania kserokopii dokumentów, podnosząc że dotyczą one innego obiektu handlowego, niż wskazano we wniosku (nr [...]). Te same twierdzenia powtórzone zostały w odpowiedzi na skargę. Tymczasem w nadesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych Sąd nie odnalazł zarówno przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w opłacie targowej za rok 1999, ani spornych kserokopii, stanowiących załączniki do odwołania skarżącego. Dążąc do jak najpełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pismem z dnia [...] lutego 2005 r. Sąd wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do nadesłania w trybie pilnym wniosku skarżącego, o którym mowa w zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania podatkowego, dotyczących tego wniosku. W odpowiedzi organ poinformował Sąd pismem z dnia [...] lutego 2005 r., że wszystkie dokumenty zgromadzone w ramach postępowania zostały przekazane do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę.
W tej sytuacji Sąd uznał, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku zebrania materiału dowodowego. Przedstawione akta administracyjne były bowiem niekompletne, przy czym braki dotyczyły również dokumentów, na które powołano się wprost w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę (m.in. wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty
w opłacie targowej za rok 1999 z dnia[...] grudnia 2002 r.).
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie mógł mieć zastosowania przepis § 3 art. 187 ord. pod., stanowiący wyjątek od ogólnej reguły postępowania dowodowego, zawartego w omówionym wyżej art. 187 § 1. Wskazany przepis pozwala bowiem organowi brać pod uwagę, bez konieczności przeprowadzenia dowodu, fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi. O takich faktach mówić można jednak wyłącznie w odniesieniu do tzw. faktów notoryjnych, dotyczących np. szeroko znanych wydarzeń lub zjawisk, oraz faktów znanych organowi z urzędu, nie kwestionowanych w toku postępowania (w powyższym zakresie por. m.in.
M. Masternak [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz (pr. zbiorowa) Toruń 2002;
B. Dauter [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz (pr. zbiorowa) Warszawa 2004). Żadna z powyższych przesłanek nie zachodziła w sprawie niniejszej. W szczególności Sąd nie mógł uznać za fakt niewymagający udowodnienia okoliczności niepobierania od skarżącego opłaty targowej za obiekt handlowy nr [...] w roku 1999 r., na którą powołuje się w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy. Okoliczność ta zakwestionowana została bowiem przez skarżącego w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w W. nie tylko w rażąco zdawkowy sposób odniosło się do powyższej kwestii, ale także wykluczyło z akt sprawy kserokopie dokumentów, załączone przez skarżącego do odwołania na poparcie zawartych w nim twierdzeń podatnika.
Mając na względzie wskazane powyżej okoliczności i argumenty, oraz działając na podstawie art. 132, art. 145 § 1 lit c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej: u.p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Orzekając w przedmiocie kosztów Sąd działał na podstawie art. 200 u.p.p.s.a.