III SA/Wa 664/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości, podkreślając, że sytuacja finansowa i stan techniczny budynku nie wpływają na obowiązek podatkowy, a podstawę wymiaru stanowią dane z ewidencji gruntów.
Skarżący B.R. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia podatku od nieruchomości na 2022 rok, argumentując trudną sytuacją finansową, stanem technicznym budynku (w budowie od 50 lat) oraz niską wysokością pomieszczeń. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że obowiązek podatkowy i jego wysokość wynikają z prawa własności i danych z ewidencji gruntów, a nie z sytuacji osobistej czy stanu technicznego nieruchomości. Sąd podkreślił, że kwestie finansowe mogą być rozpatrywane w trybie wniosku o ulgę, a nie w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku.
Przedmiotem skargi B. R. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z listopada 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą podatek od nieruchomości na 2022 r. na kwotę 2.942,00 zł. Skarżący podnosił, że podatek od budynku mieszkalnego jest nieuzasadniony, gdyż budynek jest w budowie od 50 lat i nie jest wykończony, a jego warunki mieszkaniowe są skandaliczne z powodów finansowych. Wniósł o zwolnienie z podatku i przyznanie obrońcy z urzędu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, powołując się na przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazując, że podstawę wymiaru podatku stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie rzeczywiste wykorzystanie nieruchomości czy sytuacja finansowa podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, a jego wysokość zależy od prawa własności i danych ewidencyjnych, a nie od stanu technicznego budynku, jego wykończenia, czy sytuacji finansowej podatnika. Sąd podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych, a wszelkie zmiany wymagają postępowania przed starostą. Sąd wskazał również, że kwestie finansowe mogą być przedmiotem wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie Ordynacji podatkowej, ale nie wpływają na sam wymiar podatku. Sąd orzekł, że istnienie budynku, nawet w stanie budowy, generuje obowiązek podatkowy, a wysokość podatku nie jest uwarunkowana stanem jego wykorzystania ani nakładami. Rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej ustanowionej z urzędu nastąpi w odrębnym orzeczeniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, stan techniczny budynku i sytuacja finansowa podatnika nie mają wpływu na obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości, który wynika z prawa własności i danych ewidencyjnych.
Uzasadnienie
Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, którego wysokość jest determinowana przez prawo własności i dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Sytuacja finansowa podatnika może być podstawą do ubiegania się o ulgę w spłacie zobowiązań, ale nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku ani nie wpływa na jego wymiar. Istnienie budynku, nawet nieukończonego, generuje obowiązek podatkowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego przegrodami, z fundamentami i dachem.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości: grunty, budynki i ich części.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Zasada zaliczania powierzchni pomieszczeń o wysokości od 1,40 m do 2,20 m do powierzchni użytkowej w 50%.
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa rada gminy.
u.p.o.l. art. 6 § ust. 1 i 6
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Powstanie obowiązku podatkowego i termin złożenia informacji o nieruchomościach.
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 10
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Zwolnienie od podatku gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione (z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą).
u.p.o.l. art. 7a § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Wpływ zmian w ewidencji gruntów na dane podatkowe.
O.p. art. 67a § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Możliwość odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
O.p. art. 67b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.g.k. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zakres danych ewidencyjnych wiążących dla organów podatkowych.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Stan techniczny budynku (nieukończony, w budowie od 50 lat) uzasadnia zwolnienie z podatku lub obniżenie jego wysokości. Trudna sytuacja finansowa i bytowa podatnika uzasadnia zwolnienie z podatku. Niska wysokość pomieszczeń budynku powinna być uwzględniona przy wymiarze podatku. Podatnikowi przysługuje prawo do pełnomocnika z urzędu z uwagi na trudną sytuację materialną.
Godne uwagi sformułowania
Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym co oznacza, że obowiązek jego zapłaty, jak i wysokość, wynikają z prawa własności nieruchomości, nie zaś z faktu korzystania z nieruchomości, jej zdatności czy przydatności, czy ewentualnie niezbędnych na nią nakładów. Dla wymiaru podatku nie mają też znaczenia obciążenia finansowe podatnika, jego sytuacja finansowa, czy brak środków na zapłatę podatku, okoliczności te nie prowadzą do zaniechania jego naliczenia. Ustawodawca nie przewidział także możliwości zwolnienia z podatku od nieruchomości z powodów socjalno-bytowych podatnika. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi. O sposobie kwalifikacji gruntu i budynku, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości (...) decyduje nie sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ale jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki istnieje fundament, ściany i dach, dany obiekt spełnia ustawowe kryteria (...) i jest opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Nawet bowiem przeznaczenie budynku do rozbiórki, jego zły stan techniczny, czy też brak przydatności do użytkowania, nie są wystarczające do uznania, że dany obiekt nie stanowi budynku.
Skład orzekający
Ewa Izabela Fiedorowicz
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Kaute
sędzia
Tomasz Grzybowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organów podatkowych danymi ewidencyjnymi oraz braku wpływu stanu technicznego nieruchomości i sytuacji finansowej podatnika na wymiar podatku od nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i interpretacji przepisów dotyczących podatku od nieruchomości w kontekście danych ewidencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa podatkowego dotyczącą związania organów danymi ewidencyjnymi i braku wpływu sytuacji osobistej na wymiar podatku, co jest istotne dla prawników i podatników.
“Czy stan techniczny Twojego domu wpływa na podatek? Sąd wyjaśnia, co naprawdę się liczy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 664/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Izabela Fiedorowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Kaute Tomasz Grzybowski. Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 70 art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 6, art. 7 ust. 1 pkt 10, art. 7a ust. 2 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2383 art. 67a par. 1, art. 67b Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2017 poz 2101 art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, asesor WSA Tomasz Grzybowski, Protokolant referent Klaudia Staręga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2022 r. oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi B. R. (dalej: strona lub skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej SKO lub organ odwoławczy) z [...] listopada 2022 r., nr [...], dotycząca ustalenia podatku od nieruchomości na 2022 r. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynikało, że Prezydent W. (dalej Prezydent lub organ pierwszej instancji) ustalił stronie wysokość podatku od nieruchomości na 2022 rok w kwocie 2.942,00 zł rok za nieruchomość położoną w W. przy ul. A. (dz. ew. nr [...] obr. [...] o pow. 1.161 m2), ul. M. (dz.ew. nr [...] obr. [...] o pow. 1.464 m2, dz.ew. nr [...] o pow. 1.436 m2), ul. R. (dz.ew. nr [...] obr. [...], o pow. 2.221 m2, budynek mieszkalny o pow. użytkowej 198,75 m2). Decyzję doręczono 25 kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia. Podniósł, w szczególności, że podatek od budynku mieszkalnego jest nieuzasadniony, ponieważ budynek nie jest on ostatecznie wykończony, pozostaje w budowie od 50 lat. Brak jest zgodności decyzji w zakresie właściwej kwalifikacji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym. Ponadto warunki mieszkaniowe skarżącego z powodów finansowych są skandaliczne i urągają człowiekowi. Z powodów finansowych strona ma wyłączony prąd, pozwano go za zaległe opłaty za gaz i wypowiedziano umowę. Strona nie wie jak prawidłowo zakwalifikować obecny stan prawny i budowalny "obiektu" będącego w trakcie budowy, oddanego do użytku tylko w części i również z powodów finansowych niewykończonej powierzchni. Wyjaśniał, że nie miał gdzie mieszkać i musiał prowizorycznie oraz pilnie zamieszkać. Wbrew decyzji, większość pomieszczeń nie przekracza wysokości 2,20 m. Zakwestionował ustaloną decyzją wysokość podatku za pomieszczenia poniżej 2,20 m, a także w zakresie "powierzchni zdolnych do użytkowania i zamieszkania". Podniósł, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, z niską emeryturą, mającą zadłużenia w opłatach za gaz i energię, z tych powodów wnosi o zwolnienie z podatku od nieruchomości w całości, oraz o przyznanie obrońcy z urzędu. Wskutek rozpatrzenia odwołania, powołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2022 r., SKO utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji powołał się, m. in., na art. 3 ust. 1 pkt 1 , art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2023.70, dalej jako u.p.o.l.). Organ oparł się o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, wskazując, że wynikające z nich powierzchnie i funkcje nieruchomości, których właścicielem jest skarżący, zostały przyjęte do opodatkowania przez Prezydenta. SKO powołało się także na art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, dalej także jako p.g.k.) oraz orzecznictwo sądowe, podkreślając, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Stąd dla organów podatkowych wiążące są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że o sposobie kwalifikacji gruntu i budynku, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości (ale także rolnego i leśnego) decyduje nie sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ale jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy argumentował dodatkowo, że przyjęta do opodatkowania powierzchnia wynika ze złożonego przez stronę 28 października 2002 r. "wykazu nieruchomości". SKO wyjaśniło, że dla opodatkowania budynku podatkiem od nieruchomości decydujące jest istnienie budynku. W przypadku budynków i gruntów wysokość podatku od nieruchomości nie jest ponadto uwarunkowana stanem wykorzystania. Bez znaczenia dla wysokości podatku pozostaje też wysokość koniecznych nakładów na nieruchomość. Dla obowiązku podatkowego nie ma znaczenia sytuacja osobista ani finansowa podatnika. Odnosząc się do kwestii przyznania "obrońcy z urzędu" SKO wyjaśniło, że ustawa Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości przyznawania osobom nieporadnym lub ubogim prawa do pełnomocnika z urzędu. Jeżeli podatnik potrzebuje pomocy prawnej może skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej przez punkty pomocy prawnej, na zasadach wynikających z ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2021 r. poz.945). Skarżący od powyższej decyzji SKO wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z twierdzeń przytoczonych w skardze wynikało, że decyzję SKO kwestionuje w całości. Skarżący podobnie jak w odwołaniu, podniósł w szczególności, że jego sytuacja finansowa i osobista jest bardzo trudna. Natomiast zaskarżona decyzja pomija wszystkie argumenty skarżącego w powyższym przedmiocie, w tym jego żądanie zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku. Podtrzymał, że decyzja ustalająca podatek jest niesłuszna, podatek od budynku mieszkalnego jest nieuzasadniony, ponieważ budynek nie jest ostatecznie wykończony, pozostaje w budowie. Strona podniosła także w skardze kwestie dotyczące zezwolenia na budowę oraz postępowania toczącego się w tym zakresie. Wniósł także o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na trudną sytuacje materialną. Na rozprawie 16 maja 2024 r. skarżący oraz ustanowiony dla niego z urzędu pełnomocnik poprali skargę oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, wskazując na brak przesłanek do zmiany decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023.1634 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd, co do zasady, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd jest zobowiązany dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć należy na wstępie rozważań, że argumenty skarżącego o jego bardzo trudnej sytuacji finansowej i osobistej, złych warunkach bytowania, chociaż ważne, to dla rozstrzygnięcia w tej sprawie – która dotyczy ustalenia podatku od nieruchomości za 2022 r. – nie mogły być brane pod uwagę. Podatek od nieruchomości, jak prawidłowo wyjaśnił organ w zaskarżonej decyzji, jest podatkiem majątkowym co oznacza, że obowiązek jego zapłaty, jak i wysokość, wynikają z prawa własności nieruchomości, nie zaś z faktu korzystania z nieruchomości, jej zdatności czy przydatności, czy ewentualnie niezbędnych na nią nakładów. Dla wymiaru podatku nie mają też znaczenia obciążenia finansowe podatnika, jego sytuacja finansowa, czy brak środków na zapłatę podatku, okoliczności te nie prowadzą do zaniechania jego naliczenia. Ustawodawca nie przewidział także możliwości zwolnienia z podatku od nieruchomości z powodów socjalno-bytowych podatnika. Okoliczności dotyczące złej sytuacji finansowej podatnika, rodzinnej i osobistej są przedmiotem badania i mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, na zasadzie art. 67a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2023.2383 z późn. zm.; dalej: O.p.). W powyższym trybie bowiem, wskutek pisemnego wniosku, podatnik może ubiegać się o umorzenie zobowiązania w całości albo o rozłożenia płatności na raty. Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zatem kwestie dotyczące sytuacji finansowej strony nie mogły być przedmiotem badania ani oceny organu, nie podlegają też w rezultacie kontroli sądu w tej sprawie. Sąd bowiem rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Odnosząc się do meritum sprawy należy przytoczyć, że na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki i ich części. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 u.p.o.l. wysokość stawek podatku od nieruchomości określa w drodze uchwały rada gminy. Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu nieruchomości oraz z danych ewidencji gruntów i budynków, wynikało, że skarżący jest właścicielem : 1) działki nr [...] obr. [...] o pow. 0.11161 ha oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem Lz "grunty zadrzewione i zakrzewione" (KW nr [...]), 2) działki nr [...] obr. [...] o pow. 0.1436 ha oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem Bi "inne tereny zabudowane" (KW nr [...]), 3) działki nr [...] obr. [...] o pow. 0.1464 ha oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem Bi "inne tereny zabudowane" (KW nr [...]), 4) działki nr [...] obr. [...] o pow. 0.221 ha oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem B "tereny mieszkaniowe (KW nr [...]), 5) budynku mieszkalnego o pow. 198,75 m2. Takie właśnie powierzchnie i funkcje zostały przyjęte do opodatkowania przez organy podatkowe. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że jest związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym – w świetle powołanego przepisu - organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazał na regułę bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi. Danymi bezwzględnie wiążącymi organ podatkowy (dopóki ewidencja w tym zakresie nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym) są : położenie, granice i powierzchnia gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). A to oznacza, że o sposobie kwalifikacji gruntu i budynku, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości (ale także rolnego i leśnego) decyduje nie sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ale jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Informacje te są dla organu podatkowego wiążące. Podkreśla się również, że dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze należą do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy. Stanowisko takie zostało wyrażone także, m. in., przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 sierpnia 2020 roku, w sprawie sygn. akt II FSK 1246/18. Sąd podzielił wyrażone w ww. orzeczeniu stanowisko, że użyty w art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, powinny zostać uwzględnione zawarte w ewidencji gruntów i budynków elementy przedmiotowe i podmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie mogą być dla potrzeb wymiaru podatku korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Może to nastąpić wyłącznie poprzez wprowadzenie zmian dotyczących, np. przeznaczenia gruntu do ewidencji przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego i wówczas zmiany te wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje powyższe stanowisko za własne. Podkreślić należy, że powyższe dane zostały ujawnione w ewidencji gruntów, według stanu na 2022 roku. W niniejszej sprawie prawidłowo także organy podatkowe zastosowały uchwałę Nr LVI/1751/2021 Rady W. z 18 listopada 2021 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2021r. poz. 10076), które wynoszą dla budynków mieszkalnych 0,89 zł za 1 m2, oraz dla gruntu pozostałego 0,54 zł za 1 m2. Podatnicy nie mogą kwestionować w postępowaniu podatkowym zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie kwalifikacji gruntu i obiektów budowlanych na nim posadowionych, bowiem tym celom służy odrębny tryb postępowania przed starostą (WSA w Lublinie w wyroku z 6 kwietnia 20022 r. I SA/Lu 409/21). Skoro zatem zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10) u.p.o.l. zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegają grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, to organy podatkowe mogły zastosować przedmiotowe zwolnienie w niniejszej sprawie li tylko w odniesieniu do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych oznaczonych w ewidencji symbolem Lz, tj. jedynie w stosunku do działki nr [...] obr. [...] o pow. 1161 m z ([...]). Z kolei przyjęta przez organy podatkowe do opodatkowania powierzchnia wynikała ze złożonego przez skarżącego 28 października 2002 r. "wykazu nieruchomości". Strona wskazała do opodatkowania: 1/ budynki mieszkalne w wysokości powyżej 2,20 m -132,50 m2; 2/ budynki mieszkalne w wysokości od 1,40 do 2,20 m - 132,50 m2. Do opodatkowania została przyjęta przez organy prawidłowo powierzchnia 198,75 m2, tj. 132,50 m 2 oraz 50% z powierzchni 132,50 m2 w wysokości pomieszczeń od,10 do 2,20 m czyli 66,25 m2, wedle reguły wynikającej z art. 4 ust. 2 u.p.o.l., tj. powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Brak było także podstaw aby uwzględnić argumenty skarżącego, zgodnie z którymi wymiar podatku od nieruchomości powinien uwzględniać rzeczywisty stan techniczny budynku, który - jak podaje strona - od 50 lat jest w budowie i jest niewykończony. W tym zakresie należy przywołać, że wedle art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11 (który nie ma w badanej sprawie zastosowania), są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Stosownie zaś do wskazanego ust 3, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Z kolei zgodnie z ust. 2 art. 6, jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Stosownie zaś do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l za "budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem i wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz ma fundamenty i dach". SKO prawidłowo zatem przyjęło, że dla opodatkowania budynku podatkiem od nieruchomości decydujące jest istnienie budynku. Dopóki istnieje fundament, ściany i dach, dany obiekt spełnia ustawowe kryteria z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i jest opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Nawet bowiem przeznaczenie budynku do rozbiórki, jego zły stan techniczny, czy też brak przydatności do użytkowania, nie są wystarczające do uznania, że dany obiekt nie stanowi budynku. Oznacza to tym samym, że przywoływane przez odwołującego okoliczności dotyczące stanu technicznego budynku, braku ostatecznego jego wykończenia, pozostają bez wpływu na wysokość podatku. Dopiero rozebranie nieruchomości i zgłoszenie tej okoliczności miałoby wpływ na podatek od nieruchomości. Tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. W przypadku budynków i gruntów wysokość podatku od nieruchomości nie jest też uwarunkowana stanem ich wykorzystania. Bez znaczenia dla wysokości podatku pozostaje też wysokość koniecznych nakładów na nieruchomość. Skoro budynek istnieje, potrzeba przeprowadzania wykończenia jego wnętrza, nie może stanowić podstawy do wyłączenia budynku z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ustawodawca nie przewidział takiej przesłanki, jako warunkującej bezwzględne zwolnienie z obowiązku naliczania podatku od nieruchomości. Podobnie, jak wyjaśniano już powyżej, obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości, jak i jego wysokość wynikają z prawa własności, a nie z faktu korzystania z nieruchomości, jej zdatności czy przydatności, czy ewentualnie niezbędnych na nią nakładów. Natomiast trudna sytuacją podatnika, w tym brak środków na zapłatę podatku, nie prowadzą do zaniechania ustalenia tego podatku. W rezultacie, podniesione w skardze zarzuty nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie stwierdził też z urzędu żadnych naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji SKO. W tym stanie sprawy orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej ustanowionej z urzędu zapadnie w odrębnym orzeczeniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI