III SA/Wa 624/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-12-19
NSApodatkoweŚredniawsa
VATodliczenie podatku naliczonegofakturynieruchomościmateriały budowlanedystrybutory paliwfikcyjne transakcjepuste fakturypostępowanie podatkowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że organy nie zebrały w sposób kompletny materiału dowodowego w sprawie prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących zakup nieruchomości i materiałów budowlanych.

Sprawa dotyczyła prawa podatnika do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie nieruchomości oraz zaliczek na materiały budowlane i zakup dystrybutorów paliw. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo do odliczenia, uznając transakcje za fikcyjne. Organ drugiej instancji uchylił decyzję w części dotyczącej rozliczenia za grudzień 2014 r., przyznając prawo do zwrotu VAT, ale w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji. WSA uchylił decyzję organu drugiej instancji, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania i brak kompletnych ustaleń faktycznych, szczególnie w zakresie zakupu dystrybutorów paliw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która częściowo uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2014-2015. Spór dotyczył prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie nieruchomości od Gminy K., zaliczek na materiały budowlane od A. Sp. z o.o. oraz zakupu dystrybutorów paliw od P. Sp. z o.o. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo do odliczenia VAT z tytułu nabycia nieruchomości, uznając, że nie przysługuje zwolnienie, oraz z tytułu zaliczek na materiały budowlane i zakupu dystrybutorów, uznając te transakcje za fikcyjne i nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ drugiej instancji uznał, że prawo do odliczenia VAT z tytułu nabycia nieruchomości od Gminy K. przysługuje, ale podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w odniesieniu do zaliczek na materiały budowlane i zakupu dystrybutorów, uznając te transakcje za sztuczne. WSA uchylił decyzję organu drugiej instancji, stwierdzając, że organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie uzasadniły w dostateczny sposób swojego stanowiska. Sąd uznał, że organy prawidłowo wskazały na fikcyjność transakcji związanych z zaliczkami na materiały budowlane, jednakże w zakresie zakupu dystrybutorów paliw nie poczyniono kompletnych ustaleń. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik uzyskał prawo do rozporządzania towarem jak właściciel i czy zakupione towary służą wykonywaniu działalności opodatkowanej. W związku z tym, że organy nie zweryfikowały wszystkich istotnych okoliczności, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy nie zebrały w sposób kompletny materiału dowodowego i nie uzasadniły w dostateczny sposób swojego stanowiska, szczególnie w zakresie zakupu dystrybutorów paliw. W przypadku zaliczek na materiały budowlane, sąd podzielił wątpliwości organów co do fikcyjności transakcji. W przypadku nabycia nieruchomości, organ drugiej instancji uznał prawo do odliczenia, ale WSA nie ocenił tej kwestii w pełni.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, które nie zebrały w sposób kompletny materiału dowodowego i nie uzasadniły należycie swoich decyzji. W szczególności w zakresie zakupu dystrybutorów paliw, organy nie poczyniły wystarczających ustaleń co do tego, czy podatnik uzyskał prawo do rozporządzania towarem jak właściciel i czy towary te służą jego działalności opodatkowanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów, w zakresie w jakim towary te są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy zwolnienia od podatku dla dostawy nieruchomości.

u.p.t.u. art. 19a § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy z tytułu otrzymania zapłaty przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu podatkowego.

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zebrały w sposób kompletny materiału dowodowego. Organy nie uzasadniły w dostateczny sposób swojego stanowiska. W zakresie zakupu dystrybutorów paliw, organy nie poczyniły wystarczających ustaleń co do nabycia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel i wykorzystania go w działalności opodatkowanej.

Odrzucone argumenty

Organy prawidłowo wskazały na fikcyjność transakcji związanych z zaliczkami na materiały budowlane.

Godne uwagi sformułowania

organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy organy w dostateczny sposób nie uzasadniły swojego stanowiska w sprawie organy nie poczyniły kompletnych i jasnych ustaleń w tym zakresie faktury te dokumentują czynności, które zostały wyreżyserowane w celu uzyskania zwrotu podatku VAT i nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych

Skład orzekający

Monika Świercz

sprawozdawca

Aneta Trochim-Tuchorska

przewodniczący

Tomasz Sałek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organy podatkowe muszą w sposób kompletny zebrać materiał dowodowy i uzasadnić swoje decyzje, zwłaszcza w sprawach dotyczących odliczenia VAT od transakcji budzących wątpliwości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych sprawach bez analizy podobnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie transakcji i jak organy podatkowe mogą kwestionować prawo do odliczenia VAT, nawet jeśli podatnik twierdzi, że towary są wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wątpliwości budziły zarówno transakcje nieruchomościowe, jak i zakup sprzętu.

Czy zapłacone zaliczki na materiały budowlane i zakup dystrybutorów paliw pozwalają na odliczenie VAT? Sąd analizuje fikcyjne transakcje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 624/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Monika Świercz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1339/19 - Wyrok NSA z 2023-10-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek, sędzia WSA Monika Świercz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. i 2015 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz A. K. kwotę 2917 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. przeprowadził kontrolę podatkową wobec A. K. (dalej: Skarżący, Podatnik, Strona) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." (Podatnik we wniosku aktualizacyjnym CEIDG-1 z dnia 5 kwietnia 2016 r. zawiadomił o zmianie nazwy przedsiębiorstwa z K. na A.) z siedzibą w B. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r., styczeń - grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął wobec Skarżącego z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2014 r., styczeń - grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., określił Skarżącemu:
1) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za: grudzień 2014 r. w kwocie 10.371 zł, styczeń 2015 r. w kwocie 6.339 zł, luty 2015 r. w kwocie 6.339 zł, marzec 2015 r. w kwocie 6.339 zł, kwiecień 2015 r. w kwocie 6.332 zł.
2) nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za: maj 2015 r. w kwocie 20.057 zł do przeniesienia na następny miesiąc, czerwiec 2015 r. w kwocie 21.816 zł do przeniesienia na następny miesiąc, lipiec 2015 r. w kwocie 76,774 zł do przeniesienia na następny miesiąc, sierpień 2015 r. w kwocie 71.189 zł do przeniesienia na następny miesiąc, wrzesień 2015 r. w kwocie 207.751 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy 150.000 zł, do przeniesienia na następny miesiąc 57.751 zł, październik 2015 r. w kwocie 385.113 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy 330.000 zł, do przeniesienia na następny miesiąc 55.113 zł, listopad 2015 r. w kwocie 78.936 zł, do zwrotu na rachunek bankowy, grudzień 2015 r. w kwocie 126.805 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy 100.000 zł, do przeniesienia na następny miesiąc 26.805 zł, styczeń 2016 r. w kwocie 99.768 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy 80.000 zł, do przeniesienia na następny miesiąc 19.768 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2014 r. przed notariuszem P. F. [...], została zawarta umowa sprzedaży (akt notarialny Repertorium [...] ), na mocy której Podatnik nabył nieruchomość o powierzchni 0,6785 ha, powstałą z podziału działki o nr ewid. [...] o powierzchni 20.2147 ha na: działkę o nr [...] o powierzchni 0.6785 ha stanowiącą łąki trwałe, pastwiska trwałe i nieużytki oraz działkę nr [...] o powierzchni 19.5362 ha, stanowiącą łąki trwałe, pastwiska trwałe i nieużytki.
Organ pierwszej instancji uznał, że sprzedana nieruchomość oznaczona nr ewid. [...] w momencie nabycia była nieruchomością niezabudowaną, położoną na terenie, dla którego nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i nie wydano dla niej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a ponadto teren ten stanowił łąki trwałe, pastwiska trwale i nieużytki (grunty rolne) i winna korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.).
Naczelnik ustalił, iż Strona, w prowadzonych rejestrach nabyć środków trwałych za grudzień 2014 r. wykazała faktury VAT wystawione przez Gminę K. dokumentujące zakup nieruchomości w miejscowości K., tj.:
- nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. na wartość netto 56.910,57 zł, podatek naliczony VAT 13.089,43 zł, wartość brutto 70.000 zł - tytułem wpłacenia wadium jako zaliczki na poczet zakupu działki nr [...]obr. [....] o pow. 0,6785 zapłacono przelewem w dniu [...] listopada 2014 r.,
- nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wartość netto 650.406,50 zł, podatek naliczony VAT 149.593.50 zł. wartość brutto 800.000 zł - tytułem częściowej zapłaty za nabycie działki nr [...] , obr. [...] , zgodnie z protokołem z przetargu z dnia [...] listopada 2014 r. - zapłacono przelewem w dniu [...] grudnia 2014 r.,
- nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wartość netto 723.000 zł, podatek naliczony VAT 166.290 zł, wartość brutto 889.290 zł, pomniejszona o wpłacone zaliczki: w kwotach netto 650.406,50 zł, podatek naliczony VAT 149.593,50 zł, wartość brutto 800.000 zł i w kwotach netto 56.910,57 zł, podatek naliczony VAT 13.089,43 zł, wartość brutto 70.000 zł. Wartość netto faktury 15.682,93 zł, podatek naliczony VAT 3.607,07 zł, wartość brutto 19.290,00 zł - zapłacono przelewem w dniu [...] grudnia 2014 r.
Organ pierwszej instancji wskazał, iż warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego z decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. diametralnie różnią się od warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego z decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Naczelnik stwierdził, iż Podatnik sam potwierdził fakt, że nabyta działka o nr ewidencyjnym [...] obręb [...] w miejscowości K., w momencie dokonania dostawy (tj. w chwili wydania towaru) - w tym przypadku nabycia nieruchomości, nie posiadała decyzji o warunkach zabudowy, tym samym późniejsze (ewentualnie) zmiany przeznaczenia sprzedawanego gruntu wprowadzone miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pozostają bez znaczenia dla określenia przeznaczenia tego gruntu na dzień jego wydania (czyli dostawy towaru). Organ pierwszej instancji stwierdził, iż Stronie nie przysługiwało odliczenie podatku naliczonego z ww. faktur VAT dokumentujących nabycie nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości K. wystawionych przez Gminę K..
Organ pierwszej instancji ustalił, iż Strona w ewidencjach nabyć za grudzień 2014 r. i wrzesień 2015 r. zaewidencjonowała niżej wymienione faktury VAT wystawione przez firmę A. Spółka z o.o. Centrala [...], dokumentujące zaliczki na materiały budowlane, tj.:
- z dnia [...] .12.2014 r. na wartość netto 126.829,27 zł, podatek naliczony VAT 29.170,73 zł, wartość brutto 156.000 zł,
- z dnia [...] .12.2014 r. na wartość netto 158.536.59 zł. podatek naliczony VAT 36.463,41 zł, wartość brutto 195.000 zł,
- z dnia [...] .12.2014 r. na wartość netto 72.308.94 zł, podatek naliczony VAT 16.631.06 zł, wartość brutto 88.940 zł.
- z dnia [...] .12.2014 r. na wartość netto 81.300.81 zł. podatek naliczony VAT 18.699,19 zł, wartość brutto 100.000 zł,
- z dnia [...] .09.2015 r. na wartość netto 65.040.65 zł. podatek naliczony VAT 14.959.35 zł, wartość brutto 80.000 zł.
Naczelnik ustalił, iż środki na wpłacenie zaliczek pochodziły z gotówkowych wpłat Podatnika na różne rachunki bankowe, tj.:
- w dniu [...].12.2014 r. - w kwocie 156.749,83 zł,
- w dniu [...].12.2014 r. - w kwocie 195.737,38 zł,
- w dniu [...] .12.2014 r. - w kwocie 101.410,00 zł,
- w dniu [...].12.2014 r. - w kwocie 60.000,00 zł i 88.940,00 zł,
- w dniu [...] .12.2014 r. - w kwocie 100.414,60 zł - środki pochodzące według zeznania złożonego do protokołu przesłuchania strony z dnia [...] i [...] września 2016 r. głównie z oszczędności z lat ubiegłych, lecz Podatnik nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających posiadanie takich środków. Organ pierwszej instancji wskazał, iż podczas przesłuchania Podatnika w charakterze strony. Podatnik zeznał, że dokonywał przelewów na rzecz A. Spółka z o.o., ponieważ miał zamiar rozbudowywać hotel w B.. Organ pierwszej instancji nie dał wiary zeznaniom Podatnika. Podkreślił, iż wszelkie dowody wskazują, że inwestorem tej niedoszłej do realizacji inwestycji miała być A. Spółka z o.o. nie zaś firma Podatnika. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził, iż przeprowadzone transakcje pomiędzy podmiotami miały charakter sztuczny, mechanizm działania był uwiarygodniony rozliczeniami za pośrednictwem rachunków bankowych (wpłatami zaliczek - dokumentowanych fakturami VAT), co miało stworzyć pozory rzeczywistego obrotu gospodarczego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził, iż w prowadzonych rejestrach nabyć za styczeń 2016 r. Podatnik wykazał m.in. faktury VAT wystawione przez P. Spółka z o.o. z siedzibą w O. :
- z dnia [...] grudnia 2015 r. na wartość brutto 8.500,00 EUR, tj. netto 29.316,71 zł, podatek naliczony VAT 6.742,84 zł, wartość brutto 36.059,55 zł - tytułem zakupu 4 dystrybutorów paliw i elektronicznego wyświetlacza kompresora,
- z dnia [...] grudnia 2015 r. na wartość brutto 8.500,00 EUR. tj. netto 29.316,71 zł, podatek naliczony VAT 6.742,84 zł, wartość brutto 36,059,55 zł - tytułem zakupu 4 dystrybutorów paliw i elektronicznego wyświetlacza kompresora.
Ponadto, z przeprowadzonych czynności sprawdzających w P. Spółka z o.o. z siedzibą w O., wynika, że Spółka dostarczyła w dniu [...] lutego 2016 r. (protokół przekazania urządzeń Nr [...] ) urządzenia - dystrybutory na stację paliw w S. przy ulicy [...] o nw. numerach:
- [...] - dystrybutor [...]
- [...] - dystrybutor[...]
- [...] - dystrybutor [...]
- [...] - dystrybutor [...]
- [...] - elektroniczny wyświetlacz kompresora typ [...] .
Następnie, P. Spółka z o.o. poinformowała, że urządzenia (dystrybutory) dostarczone zostały: w dniu [...] lutego 2016 r. na stację paliw A. w S. , ul. [...] , w dniu [...] maja 2016 r. na stację paliw w M. , ul. [...] . Ponadto, ww. Spółka poinformowała, że nie dostarczała dystrybutorów na stację paliw w L., ponieważ klient zmienił adres dostawy dystrybutorów. Zamówione urządzenia do L. zostały dostarczone na stację paliw w M..
Organ pierwszej instancji stwierdził, iż P. Spółka z o.o. złożyła ofertę z dnia 11 grudnia 2015 r. A. Spółka z o.o. z siedzibą w B., na dostawę dystrybutorów na stację paliw w L. i S.. Ponadto z pisma P. Spółka z o.o. z dnia 18 maja 2016 r. wynika, że faktury proforma zostały wystawione dla Spółki z o.o. A., a w momencie dokonywania zapłaty – przelewu, Podatnik – Skarżący poinformował Spółkę, że środki pieniężne będą pochodziły z firmy K. , dlatego też faktury zaliczkowe zostały wystawione na firmę K. .
Naczelnik ustalił, iż dystrybutory o niżej wymienionych numerach fabrycznych protokołem przekazania urządzeń Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. zostały dostarczone na stację paliw Spółki z o.o. A. w S. przy ul. [...] - odbierający M. L. , tj.:
- [...] - dystr. [...],
- [...] - dystr. [...],
- [...] -dystr. [...],
- [...] - dystr. [...],
- [...] - Elektroniczny wyświetlacz kompresora typ [...] , natomiast listy w sprawie:
- potwierdzenia uruchomienia dystrybutora [...] z dnia [...] .02.2016 r.,
- potwierdzenia uruchomienia dystrybutora [...] z dnia [...].02.2016 r.,
- potwierdzenia uruchomienia dystrybutora [...] z dnia [...].03.2016 r.,
wskazują na miejsce ich faktycznego dostarczenia i zainstalowana, tj. na stacji paliw w S. przy ulicy [...] . Faktycznym nabywcą sprzętu (dystrybutorów i osprzętu) dostarczanego przez Spółkę P. miała być A. Spółka z o. o., Podatnik w momencie dokonywania wpłat zaliczek występował w zasadzie jedynie jako płatnik. Wskazuje na to faktyczna realizacja części zamówienia przez Spółkę P. na dostawę sprzętu na stację paliw w S. przy ulicy [...] , która jak zeznał Podatnik jest własnością A. Spółka z o. o.
Organ pierwszej instancji stwierdził, iż Stronie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 litera b ww. ustawy o VAT, bowiem sporne faktury nie dokumentują zdarzeń rzeczywistych. Przedmiotowe faktury VAT zostały wykorzystane w celu uzyskania przez Podatnika zwrotu podatku VAT. Faktury te dokumentują czynności, które zostały wyreżyserowane w celu uzyskania zwrotu podatku VAT i nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, mają na celu jedynie ich uprawdopodobnienie. Faktury te stwierdzają czynności, które dotyczyły innego podmiotu gospodarczego. Tym samym na podstawie art 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ww. ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Pismem z dnia 24 marca 2017 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w którym wniósł o jej uchylenie oraz o umorzenie prowadzonego postępowania.
Strona zarzuciła, iż stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że faktury wystawione przez P. Sp. z o.o. dokumentujące zakup urządzeń do dystrybucji paliw, dotyczą innego podmiotu gospodarczego, jest rażąco sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym, bowiem Podatnik zapłacił za te urządzenia.
W uzasadnieniu odwołania Strona wskazała, iż przedmiotem sporu pomiędzy Stroną, a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S. jest kwestia odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktur VAT dokumentujących nabycie nieruchomości oraz wpłaconych zaliczek na zakup towarów.
Podatnik wskazuje, iż obowiązkiem sprzedawcy jest zastosowanie prawidłowej stawki podatku i udokumentowanie transakcji fakturami VAT, w tym przypadku Gminy K..
Zdaniem Strony, podatnik jako nabywca ma jedynie obowiązek zapłacenia naliczonego podatku VAT wynikającego z faktury.
Strona podniosła, iż Gmina K. dokonując sprzedaży nieruchomości uznała, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi teren budowlany w rozumieniu przepisów ustawy o VAT w konsekwencji czego transakcja sprzedaży nieruchomości została opodatkowana stawką podstawową podatku od towarów i usług.
Skarżący wyjaśnił, iż dokonał wpłaty zaliczek na materiały budowlane na rzecz A. Sp. z o.o. oraz zaliczek na zakup urządzeń dla stacji paliw na rzecz P. Sp. z o. Wskazał, iż zakwestionowane faktury dotyczą zaliczek na dostawy towarów. Zaliczki zostały wpłacone przez Podatnika.
Zdaniem Strony, powołany przez organ pierwszej instancji w podstawie skarżonej decyzji, przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w sposób rażący jest sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym.
Strona wskazała, iż A. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o. w momencie otrzymania zaliczki zobowiązane były do wystawienia faktur VAT dokumentujących wpłacenie zaliczki przez Podatnika.
Strona zauważyła, iż podatek od towarów i usług jest neutralny dla zarejestrowanych przedsiębiorców, wraz z powstaniem obowiązku podatkowego w spółkach otrzymujących zaliczki powstało uprawnienie Podatnika do odliczenia podatku naliczonego od faktur dokumentujących wpłatę zaliczek.
Strona dodała, iż po wpłaceniu zaliczek na zakup urządzeń do dystrybucji paliw P. Sp. z o.o. w dniu [...] stycznia 2016 r. wystawiła na rzecz Podatnika fakturę VAT dokumentującą sprzedaż urządzeń do dystrybucji paliw.
Zdaniem Strony z zebranego materiału dowodowego wynika, iż urządzenia do dystrybucji paliw zakupione od P. Sp. z o.o. nabył Skarżący, a zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie organu podatkowego pierwszej instancji, iż faktury dokumentujące zakup urządzeń do dystrybucji paliw dotyczą innego podmiotu gospodarczego jest rażąco sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym.
W toku postępowania odwoławczego Strona do protokołu z dnia [...] maja 2017 r., sporządzonego na okoliczność zapoznania Pełnomocnika Strony z zebranym materiałem dowodowym, oświadczyła, iż: w odniesieniu do wpłacanych przez podatnika zaliczek na dostawę towarów należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonania usług otrzymano całość lub część zapłaty obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4. U Podatnika powstaje więc prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zapłacenia zaliczki.
Skarżący złożył również następujące wnioski dowodowe:
- w związku z opodatkowaniem przez Gminę K. sprzedaży nieruchomości na rzecz podatnika ze stawką podstawową podatku od towarów i usług - żądanie przesłuchania w charakterze strony przedstawiciela sprzedawcy nieruchomości tj. Gminy K. na okoliczność zastosowania w przedmiotowej transakcji podstawowej stawki podatku od towarów i usług;
- zakupione urządzenia do dystrybucji paliw są związane z prowadzoną przez Podatnika działalnością gospodarczą; Jeżeli istnieją wątpliwości co do sposobu ich wykorzystania - żądanie przesłuchania Skarżącego, na okoliczność sposobu wykorzystania zakupionych urządzeń do dystrybucji paliw w prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z [...] grudnia 2017 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz określił za grudzień 2014 r.:
- kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 zł;
- kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 155.919 zł.
W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie niezasadnie organ pierwszej instancji zakwestionował prawo Strony do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych, faktur VAT dotyczących nabycia nieruchomości o nr ewidencyjnym [...]w miejscowości K. wystawionych przez Gminę K..
Podniósł, iż w przedstawionym stanie faktycznym w dniu [...] grudnia 2014 r. doszło do zawarcia umowy sprzedaży działki o nr [...]. Z oświadczenia osoby reprezentującej Miasto i Gminę K. w akcie notarialnym wynika, że opisana wyżej nieruchomość jest niezabudowana i położona jest na terenie, dla którego nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i nie wydano dla niej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Organ drugiej instancji podkreślił, iż dla działki o nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości K. była wydana w dniu [...] kwietnia 2013 r. decyzja Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Organu drugiej instancji zaznaczył, iż grunty spełniają definicję towarów, wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. Zaznaczył, iż w przypadku dostawy gruntu, za towar uważa się każdą odrębną działkę gruntu, czyli działkę objętą jednym numerem ewidencyjnym. W ocenie organu odwoławczego każda z działek, powstała po wydzieleniu, nadal znajdująca się na obszarze terenu, dla którego wydano decyzję o warunkach zabudowy, stanowi jego terytorialny fragment, i nie traci poprzez wydzielenie, na przeznaczaniu do wykorzystania, tj. nie doznaje uszczerbku na statusie terenu niezabudowanego, przeznaczonego pod zabudowę. Nie można pomijać faktu, że dla terenu z którego dane działki zostały wydzielone taka decyzja istnieje. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył, iż nabyta przez Stronę działka po podziale nieruchomości, będzie miała charakter budowlany, jak nieruchomość przed podziałem, dla której została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Potwierdzeniem tego jest fakt otrzymania przez podatnika decyzji, która potwierdza charakter budowlany nabytej działki.
Organ wskazał, iż oświadczenie złożone przez przedstawicieli gminy w dacie sporządzenia aktu notarialnego dotyczy okresu przejściowego, w którym nabyta po podziale działka nie miała jeszcze decyzji, w związku z tym wymóg formalny spowodował, iż złożono oświadczenie o wskazanej w akcie notarialnym treści, która stwierdza jedynie fakt braku planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy. Podkreślił, iż w przedmiotowym stanie faktycznym fakt, iż okres ww. stanu przejściowego, w żaden sposób nie wpływa na rzeczywisty charakter działki.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. w odniesieniu do zakwestionowanych faktur VAT wystawionych przez firmę A. Sp. z o. o. Centrala [...] z siedzibą w B., które Strona zaewidencjonowała w ewidencjach nabyć za grudzień 2014 r. i wrzesień 2015 r. dokumentujących zaliczki na materiały budowlane, podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że inwestorem tej niedoszłej do realizacji inwestycji miała być A. Sp. z o.o., nie zaś firma Strony.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, iż trudno zgodzić się z twierdzeniem Podatnika, że dokonywał wpłat zaliczek na materiały budowlane na rozbudowę budynku (pawilonu stacji paliw, restauracji i hotelu) w B. Z w grudniu 2014 r. oraz w sierpniu 2015 r. skoro już w maju i sierpniu 2012 r. znał warunki lokalizacyjne i techniczne na jakich możliwa była realizacja planowanej przez A. Sp. o. o. inwestycji polegającej na rozbudowie części hotelowej w B..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podkreślił, iż w toku postępowania Strona nie przedłożyła żadnych dowodów (specyfikacji), z których wynikałoby jakie materiały budowlane i jaka ich ilość była przedmiotem rzekomo złożonego zamówienia. A. Sp. z o. o. również nie przedłożyła takiej specyfikacji, jak też żadnych innych dowodów potwierdzających fakt złożenia jakiegokolwiek zamówienia na materiały budowlane na zlecenie Strony, nie okazała też żadnych dowodów bankowych potwierdzających wpłaty jakichkolwiek zaliczek na konta dostawców tych materiałów w okresie od grudnia 2014 r. do stycznia 2016 r., nie przedłożyła również żadnych dowodów potwierdzających dostawę zamówionych materiałów do A. Sp. z o. o.
Mając powyższe na uwadze, stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania zeznań Strony oraz przesłuchanych świadków w postaci Pani E. P. oraz Pana L. B., ponieważ brak jest ekonomicznych przestanek wpłacania zaliczek na materiały budowlane na inwestycję rozbudowy części hotelowej w B. przy ulicy [...] , skoro wszelkie dowody wskazują, że inwestorem tej niedoszłej do realizacji inwestycji miała być A. Sp. z o.o., nie zaś firma Podatnika.
Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. słusznie zauważył, iż brak jest logiki i konsekwencji w postępowaniu Strony w zakresie nabycia materiałów budowlanych w A. Sp. z o. o., na które wpłacał zaliczki, a mianowicie:
- od przekazania zaliczek w grudniu 2014 r. do teoretycznej zmiany ich przeznaczenia, brak jest informacji o udokumentowanych działaniach podejmowanych przez Podatnika w zakresie rozbudowy budynku hotelu i stacji paliw w B. przy ulicy [...],
- Strona twierdzi, że zgłasza chęć zakupu materiałów po niskiej cenie (przed podwyżką), a tymczasem gdy ceny materiałów budowlanych maleją w 2015 r. - ich dalej nie kupuje, pomimo że wpłacił należności za ww. materiały (zaliczki),
- pierwsze półrocze 2015 r. wskazuje na brak podwyżek cen materiałów budowlanych, a Podatnik w sierpniu 2015 r. dokonuje kolejnej wpłaty zaliczki w kwocie 80.000 zł,
- skoro część materiałów budowlanych została przez A. Sp. z o.o. podobno zamówiona, to dlaczego Podatnik ich nigdy nie odebrał,
- Skarżący jednocześnie był udziałowcem i Prezes Zarządu Spółki z o. o. A. oraz współwłaścicielem w Spółce z o. o. K. ,
- dlaczego nie wystawiono korekt faktur zaliczkowych pomimo zasadniczej zmiany ich przeznaczenia, a wiec gdy faktycznie ustał tytuł ich istnienia w obrocie gospodarczym,
- brak logicznego wytłumaczenia wpłacania zaliczek na materiały budowlane przez Stronę do A. Sp. z o. o., w sytuacji gdy kontrahent zalega z płatnościami z lat ubiegłych (2012 r.) na kwotę ponad 2.000.000 zł.
W ocenie Organu odwoławczego złożone przez Stronę do protokołu przesłuchania zeznania, iż dokonała wpłat zaliczek na materiały budowlane na konto A. Sp. z o. o., ponieważ posiadała wolne środki, nie znajduje żadnego potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym. Wskazał, iż Podatnik na rachunkach bankowych w grudniu 2014 r., praktycznie nie posiadał żadnych środków finansowych, zaś na zakup nieruchomości w K. w dniu [...] grudnia 2014 r. zaciągnął kredyt w [...] w kwocie 800.000 zł.
Organ na podstawie analizy rachunków bankowych Podatnika stwierdził, że środki na wpłacenie zaliczek pochodziły z gotówkowych wpłat Podatnika na różne rachunki bankowe, tj.:
- w dniu 15.12.2014 r. - w kwocie 156.749,83 zł,
- w dniu 17.12.2014 r. - w kwocie 195.737.38 zł,
- w dniu 22.12.2014 r. - w kwocie 101.410.00 zł,
- w dniu 23.12.2014 r. - w kwocie 60.000,00 zł i 88.940.00 zł,
- w dniu 29.12.2014 r. - w kwocie 100.414.60 zł - środki pochodzące według zeznania złożonego do protokołu przesłuchania strony z dnia [...] i [...] września 2016 r. głównie z oszczędności z lat ubiegłych, lecz Strona nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających posiadanie takich środków.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone transakcje pomiędzy podmiotami miały charakter sztuczny, mechanizm działania był uwiarygodniony rozliczeniami za pośrednictwem rachunków bankowych (wpłatami "zaliczek" - dokumentowanych fakturami VAT), co miało stworzyć pozory rzeczywistego obrotu gospodarczego.
Wskazał, iż ustalenie, że w danej sprawie miało miejsce wystawianie tzw. pustych faktur, oznacza, że dobra wiara ze swojej istoty nie może być uwzględniona. Nie sposób bowiem przyjąć, że Podatnik odliczając podatek z takich faktur nie był świadomy swojego oszukańczego działania, czy nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktur nie towarzyszyła w ogóle żadna dostawa towaru lub usługi przez podmiot ją wystawiający, albo tego rodzaju transakcje nabywca świadomie realizuje z jednym podmiotem, a dokumentuje u innego podmiotu.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. , zasadnie organ pierwszej instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie udowodniono, iż faktury ujęte przez Stronę w ewidencji zakupu nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Organ odwoławczy uznał, że Stronie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 lit. b ww. ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem sporne faktury nie dokumentują zdarzeń rzeczywistych. Przedmiotowe faktury VAT, zdaniem organu podatkowego zostały wykorzystane w celu uzyskania przez Podatnika zwrotu podatku VAT, a ponadto nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, mają na celu jedynie ich uprawdopodobnienie. Faktury te stwierdzają czynności które nie zostały wykonane, tym samym na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Podkreślił przy tym, iż Strona nie dostrzega, że płatność zaliczki nie stanowi czynności opodatkowanej. Jeżeli zatem wpłaty nie były powiązane z dokonaniem czynności opodatkowanych, to brak było podstaw do wystawienia faktur.
W odniesieniu do faktur zaewidencjonowanych przez Skarżącą w prowadzonych rejestrach nabyć za styczeń 2016 r. wystawionych przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w O. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, iż zeznania Strony są sprzeczne z ustaleniami dokonanymi w ramach przeprowadzonych czynności sprawdzających w P. Sp. z o.o. Z przeprowadzonych czynności sprawdzających w P. Sp. z o. o. wynika, że zamawiającym omawiane dystrybutory była A. Sp. z o. o. w B., na którą również zostały wystawione w dniu [...] grudnia 2015 r. faktury proforma. P. Sp. z o.o. poinformowała w piśmie przesłanym do tutejszego urzędu w dniu 18 maja 2016 r., że w momencie dokonywania przelewu Skarżący poinformował Spółkę, że środki pieniężne będą pochodziły- z firmy K. i dlatego też wystawione zostały faktury zaliczkowe na firmę K. Pana A. K.. Wpływ zaliczki w kwocie 17.000 euro został przez P. Sp. z o. o. podzielony na pól po 8.500 euro, ponieważ klient zamówił sprzęt na dwie stacje i do każdej ze stacji była osobna faktura zaliczkowa. Z wystawionych faktur proforma wynika, że sprzęt miał być dostarczony na stacje paliw w L. oraz w S.. Przedłożone w toku postępowania oferty dostawy urządzeń z dnia [...] grudnia 2015 r. wskazują jako odbiorcę sprzętu A. Sp. z o.o. oraz stacje paliw w L. oraz S.. Ze zgromadzonego materiału dowodowego (pismo P. Sp. z o. o. z dnia 21 czerwca 2016 r.) wynika, że Strona zmieniła adres dostawy dystrybutorów z miejscowości L. na miejscowość M. i zostały one dostarczone na stację paliw w M. dopiero w dniu 30 maja 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, iż faktycznym nabywcą sprzętu (dystrybutorów i osprzętu) dostarczanego przez P. Sp. z o. o. miała być A. Sp. z o.o. Strona w momencie dokonywania wpłat zaliczek występowała w zasadzie jedynie jako płatnik. Faktyczna realizacja części zamówienia przez P. Sp. z o. o. na dostawę sprzętu na stację paliw w S. przy ulicy [...] , która jak zeznał Podatnik jest własnością A. Sp. z o. o. organ drugiej instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, iż Stronie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem sporne faktury nie dokumentują zdarzeń rzeczywistych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2014 r. w wysokości 0 zł oraz kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 155.919 zł.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej:
- uchylenie w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., jako niezgodnej z przepisami prawa oraz uchylenie poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lutego 2017 r. w stosunku do Skarżącego na podstawie art. 135 P.p.s.a. oraz orzeczenie o umorzeniu postępowania w stosunku do Skarżącego na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a.
alternatywnie, wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej Decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., jako niezgodnej z przepisami prawa oraz zobowiązanie przez Sąd na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. Dyrektora IAS w W. , jako organu drugiej instancji, do wydania w określonym terminie decyzji na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, tj. decyzji uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] lutego 2017 r. w całości oraz umarzającej postępowanie wobec Spółki jako postępowania bezprzedmiotowego.
Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów (stanowiących załączniki do niniejszej skargi).
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w związku z naruszeniem przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez błędne uznanie, że:
- nie doszło do dostawy towarów od P. Spółka z o.o. na rzecz Podatnika udokumentowanych fakturami z dnia [...] grudnia 2015 r. (dalej łącznie jako: "sporne faktury"), podczas gdy dostawy te miały miejsce i były dokonane od P. do Podatnika;
- faktury zaliczkowe z dnia [...] , [...] , [...] , [...] grudnia 2014 r. i [...] września 2015 r. od A. Spółka z o.o. Centrala [...] (na rzecz Podatnika nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, podczas gdy faktury te dokumentują zapłacenie zaliczek na poczet dostaw materiałów budowlanych sukcesywnie dostarczanych przez Centralę [...] do Podatnika;
2) art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o VAT - poprzez odmowę Podatnikowi skorzystania z prawa do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony (odliczenia VAT) z faktur wystawionych przez P. i faktur zaliczkowych wystawionych przez A., podczas gdy towary dostarczone w ramach transakcji udokumentowanych tymi fakturami są przez Podatnika wykorzystywane do jego działalności opodatkowanej VAT;
3) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), art. 187 oraz art. 191 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego i pominięcie przy jego ocenie istotnych okoliczności faktycznych i dowodów w sprawie, potwierdzających rzeczywisty przebieg transakcji udokumentowanych spornymi fakturami oraz istnienia podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania przez organ odwoławczy wobec Skarżącego w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
Skarżący zauważył, że zarówno w przypadku nabycia od P., jak i od A. nabył prawo do rozporządzania towarem jak właściciel i towar ten jest wykorzystywany do działalności opodatkowanej Skarżącego.
Zdaniem Strony Naczelnik nie ustalił czy faktycznie doszło do dostawy towarów wskutek zapłaty zaliczek. Podatnik zaniechał rozbudowy hotelu w B., niemniej jednak – mając na uwadze inne plany inwestycyjne, nie zaniechał nabycia materiałów budowlanych od A.. Materiały budowlane, w odniesieniu do których wpłacone zostały sporne zaliczki, są i będą wykorzystywane w ramach innej inwestycji. Na co jako dowód Skarżący załącza dokumentację budowlaną (kserokopię dziennika budowy i decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę).
W zakresie transakcji z firmą P. wnioski organu zostały oparte w całości na treści nieformalnych dokumentów – "faktury proforma" i "oferty". Tymczasem zamiarem umawiających się na dostawę stron nie było ustalenie nabywcy towarów w postaci firmy A., a wyłącznie określenie miejsca dostawy towarów – tj. poszczególnych stacji A.. Organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dystrybutory i elektroniczny wyświetlacz, których zakup dokumentują sporne faktury, zostały nabyte przez podatnika do jego działalności gospodarczej – posiada bowiem i rozbudował w przeszłości i rozbudowuje również obecnie własną sieć stacji paliw, która nie jest własnością firmy A. Zamiary stron transakcji nie zostały prawidłowo zrozumiane i ustalone przez organy. Dla potrzeb potwierdzenia faktów i okoliczności, na które powołuje się Skarżący, załączył do skargi oświadczenia firmy P.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z zasadą określoną w art. 134 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa.
Skarga oceniana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie, gdyż Sąd stwierdził naruszenia przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w dostateczny sposób nie uzasadnił swojego stanowiska w sprawie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Skarżącemu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur zaliczkowych na materiały budowlane oraz faktur dotyczących zakupu dystrybutorów paliw i elektronicznych wyświetlaczy kompresora.
Zdaniem organu prawo to nie przysługuje Stronie na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o VAT z uwagi na to, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń. Przedmiotowe faktury VAT zostały wykorzystane w celu uzyskania przez Podatnika zwrotu podatku VAT, nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, mają na celu jedynie ich uprawdopodobnienie. Faktury zaliczkowe są pustymi fakturami, a faktury dot. dystrybutorów stwierdzają czynności, które dotyczyły innego podmiotu gospodarczego. Tym samym na podstawie art 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ww. ustawy, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Z powyższym stanowiskiem nie zgadza się Strona twierdząc, że w kwestionowanych transakcjach nabyła prawo do rozporządzania towarem jak właściciel i towar ten jest wykorzystywany prze nią do działalności opodatkowanej.
W niniejszej sprawie organ wyeksponował przede wszystkim okoliczności wskazujące, jego zdaniem, na fikcyjność dokonanych transakcji, pomijając jednak inne istotne i zasadnicze okoliczności.
W niniejszej sprawie kluczowa jest podstawowa regulacja zawarta w art. 86 ust 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, według której podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony określonego w fakturach otrzymanych przez niego z tytułu nabycia towarów w zakresie, w jakim towary te są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Zdaniem Sądu orany powinny najpierw dokonać ustaleń w powyższym zakresie.
W przypadku faktur dotyczących zaliczek na materiały budowlane, co do zasady, zdaniem Sądu, organ prawidłowo wskazał na szereg okoliczności świadczących o fikcyjności przedmiotowych transakcji, a wręcz świadczących o tym, że są to tzw. "puste faktury". Wprawdzie rację ma Skarżący, że ustalenia te zostały przedstawione w dosyć specyficzny sposób – poprzez sformułowanie pytań. Jednakże, zdaniem Sądu pokazują one okoliczności, które budzą zasadne wątpliwości co do rzetelności prezentowanej przez Skarżącego wersji przebiegu kwestionowanych transakcji.
Prawidłowo organ wskazał również na brak dowodów na to, że powyższe transakcje miały realny charakter. Skarżący takich dowodów nie przedstawił. W szczególności Strona nie przedłożyła żadnych dowodów (specyfikacji), z których wynikałoby jakie materiały budowlane i jaka ich ilość była przedmiotem rzekomego zamówienia. Zdaniem Sądu dowodem na takie dostawy nie są dokumenty załączone do skargi - dziennik budowy, czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że materiały wykorzystywane do budowy, której dotyczą ww. dokumenty pochodzą właśnie z dostaw, których dotyczyły sporne zaliczki. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu.
Powyższa argumentacja organu skupia się na wykazaniu fikcyjności wystawionych faktur, nie przedstawiając w jasny i klarowny sposób, czy w tym przypadku dokonane transakcje służyły wykonywanej działalności opodatkowanej Strony, w tym czy doszło do nabycia materiałów budowlanych.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia Sądu miały ustalenia organu co do transakcji zakupu dystrybutorów i elektronicznych wyświetlaczy.
Rację ma wprawdzie organ, że przedmiotowe transakcje przeprowadzone przez Skarżącego w podmiocie A. oraz w Spółce A. nie są do końca transparentne z uwagi na powiązanie osobowe. Zdaniem Sądu jednakże rację ma Skarżący, że o fikcyjności dostawy nie może przesądzać treść oferty, czy faktury proforma – gdyż są to dokumenty nieostateczne, świadczące o wstępnych planach stron umowy co do przebiegu transakcji. Zauważyć należy, że równie prawdopodobna jest wersja wydarzeń, zgodnie z którą Skarżący najpierw miał zamiar zakupić dystrybutory jako reprezentant spółki A., a ostatecznie zmienił decyzję, zwłaszcza, że faktury zaliczkowe były wystawione już na firmę K.(obecnie A.). Słusznie zauważył również Skarżący, że decydującym nie może być również miejsce dostawy, gdyż z różnych względów, w rzetelnych, rzeczywistych transakcjach gospodarczych dostawa nie musi być dokonana do siedziby podatnika, czy miejsca prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.
W przedmiotowym zakresie kluczowe znaczenie ma otrzymana, ostateczna faktura dotycząca zakupu, fakt, czy podatnik uzyskał prawo do rozporządzania danym towarem jak właściciel oraz, czy zakupione towary służą wykonywaniu przez niego działalności opodatkowanej.
Skoro w niniejszej sprawie wystawione i otrzymane faktury zakupu oraz związane z nimi przelewy wskazują, że nabywcą dystrybutorów i elektronicznych wyświetlaczy był Skarżący koniecznym było ustalenie ww. dwóch pozostałych kwestii.
Organy nie poczyniły kompletnych i jasnych ustaleń w tym zakresie.
Wprawdzie z ustaleń organu w odniesieniu do 4 dystrybutorów wynika, że zostały one dostarczone w dniu [...] lutego 2016 r. na stację paliw spółki A., a trzy z nich zostały tam zainstalowane, jednakże co do pozostałych dystrybutorów ustalono tylko, że miały być dostarczone do stacji paliw w L., ale w dniu [...] maja 2016 r. dostarczono je do stacji paliw w M. i tam zainstalowano trzy z nich. Sąd zauważa, że stacja paliw w M. jest użytkowana na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...]stycznia 2016 r. i to dopiero od dnia [...] czerwca 2016 r. przez spółkę A.. Faktura, zapłata i miejsce instalacji trzech dystrybutorów wskazuje więc, że tego przedmiotowego nabycia dokonał Skarżący. Należało więc wnikliwie zweryfikować te okoliczności, zwłaszcza, że Skarżący twierdzi, że przedmiotowych nabyć dokonał w celu wykonywania przez siebie działalności gospodarczej.
Zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością decyzji (wyrok NSA z 19 marca 1981 r., SA 234/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 23).
W niniejszym postępowaniu organy nie wzięły pod uwagę i nie zweryfikowały wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i dowodów w sprawie i w niedostateczny sposób uzasadniły swoje stanowisko w sprawie. Tym samym naruszone zostały, w szczególności przepisy: art. 122, art. 187 § 1 i art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 O.p.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną i wskazania sformułowane w niniejszym wyroku.
Strona wniosła w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z oświadczeń firmy P. z dnia [...] stycznia 2018 r. Sąd postanowił oddalić wniosek o dopuszczenie takiego dowodu, przede wszystkim z uwagi na to, że oświadczenia te powstały po wydaniu zaskarżonej decyzji ([...] grudnia 2017 r.).
Odmienna ocena dokonana w niniejszej sprawie przez Sąd od przyjętej przez organ w zaskarżonej decyzji skutkowała jej uchyleniem przez Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI