III SA/Wa 615/08
Podsumowanie
WSA w Warszawie oddalił skargę spółki F. sp. z o.o. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, uznając, że ZUS nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o wysokości zadłużenia zbywcy nieruchomości w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej, gdyż ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje takiego odesłania.
Spółka F. sp. z o.o. wniosła o wydanie zaświadczenia o wysokości zadłużenia A. Sp. z o.o. wobec ZUS w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej. ZUS umorzył postępowanie, wskazując na brak podstaw prawnych. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (uosus) nie przewiduje odpowiedniego stosowania art. 306g Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Sprawa dotyczyła skargi F. sp. z o.o. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję ZUS o umorzeniu postępowania w sprawie wydania zaświadczenia o wysokości zadłużenia zbywcy nieruchomości (A. Sp. z o.o.) wobec ZUS. Skarżąca spółka domagała się wydania takiego zaświadczenia w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej (Op), powołując się na odesłanie zawarte w art. 112 Op, który stosuje się odpowiednio do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na mocy art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (uosus). ZUS i Minister Pracy i Polityki Społecznej uznali, że art. 31 uosus zawiera zamknięty katalog przepisów Ordynacji podatkowej, które stosuje się odpowiednio do spraw ubezpieczeniowych, a art. 306g Op nie znajduje się w tym katalogu. W związku z tym, zdaniem organów, ZUS nie był zobowiązany do wydania takiego zaświadczenia, a umorzenie postępowania było zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że odesłanie zawarte w art. 31 uosus ma charakter enumeratywny (zamknięty) i nie obejmuje art. 306g Op. Sąd wyjaśnił również, że pojęcie 'odpowiedniego stosowania' przepisów wymaga uwzględnienia specyfiki regulacji, do której są one przenoszone, i nie może prowadzić do wypaczenia sensu tej regulacji. Sąd stwierdził również, że skarżąca spółka nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ przepisy prawa nie dawały podstawy do jego wydania w żądanym trybie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 306g Ordynacji podatkowej nie może być stosowany odpowiednio w postępowaniu przed ZUS, ponieważ art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera zamknięty katalog przepisów Ordynacji podatkowej, które stosuje się odpowiednio, a art. 306g nie znajduje się w tym wykazie.
Uzasadnienie
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera enumeratywne wyliczenie przepisów Ordynacji podatkowej podlegających odpowiedniemu stosowaniu. Brak art. 306g Op w tym wykazie oznacza, że nie można go stosować w sprawach ubezpieczeniowych, nawet jeśli art. 112 Op, który odsyła do art. 306g, jest stosowany odpowiednio. 'Odpowiednie stosowanie' wymaga uwzględnienia specyfiki regulacji i nie może prowadzić do wypaczenia jej sensu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
uosus art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Op art. 112
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Op art. 306g
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
uosus art. 31
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
uosus art. 112
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
uosus art. 50 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
uosus art. 66 § 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Op art. 31
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
uosus art. 50 § 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
uosus art. 50 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
uosus art. 50 § 9
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
uosus art. 50 § 10
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 217 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu, gdyż przepisy prawa nie dawały podstawy do wydania zaświadczenia w żądanym trybie.
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera zamknięty katalog przepisów Ordynacji podatkowej podlegających odpowiedniemu stosowaniu, a art. 306g Op nie jest w nim wymieniony. Odpowiednie stosowanie przepisów wymaga uwzględnienia specyfiki regulacji i nie może prowadzić do wypaczenia jej sensu. Skarżąca nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia w trybie art. 217 Kpa, ponieważ przepisy prawa nie dawały podstawy do jego wydania w żądanym trybie.
Odrzucone argumenty
Art. 112 Ordynacji podatkowej, stosowany odpowiednio na mocy art. 31 uosus, pozwala na wydanie zaświadczenia o wysokości zadłużenia zbywcy na wniosek nabywcy (art. 306g Op). Ustawodawca, rozszerzając odpowiedzialność nabywców za składki na ubezpieczenia społeczne poprzez odesłanie do art. 112 Op, nie wyłączył możliwości ograniczenia tej odpowiedzialności do wysokości zaległości wskazanych w zaświadczeniu. Brak bezpośredniego odesłania do art. 306g Op w art. 31 uosus nie wyklucza jego zastosowania, skoro art. 112 Op odsyła do art. 306g Op. Art. 306g Op jest przepisem technicznym regulującym tryb wydania zaświadczenia, a jego niezastosowanie pozbawiłoby nabywcę ochrony prawnej z art. 112 § 6 i § 7 Op. Katalog podmiotów uprawnionych do udostępniania informacji o stanie kont ubezpieczonych (art. 50 ust. 3 i 4 uosus) nie jest zamknięty i dopuszcza udostępnianie informacji innym podmiotom upoważnionym na podstawie przepisów prawa. Utrzymanie stanowiska organów prowadziłoby do niebezpiecznych konsekwencji dla obrotu gospodarczego i wstrzymania transakcji zakupu nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
"Odpowiednie stosowanie" polegające na przenoszeniu określonych rozwiązań prawnych, zawartych w jednej z ustaw, na grunt innej regulacji ustawowej, musi respektować postanowienia tego ostatniego aktu normatywnego. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem taka sytuacja, w której "odpowiednio stosowany" przepis wypaczałby sens i cel regulacji o znaczeniu zasadniczym i podstawowym. Zastosowanie na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...) art. 306g tej ostatniej ustawy, nie może mieć miejsca. Odesłanie do Ordynacji podatkowej, zawarte w art. 31 uosus ma charakter numerus clausus, nie może być zatem interpretowane rozszerzająco. W ocenie Sądu, "odpowiednie stosowanie" polegające na przenoszeniu określonych rozwiązań prawnych, zawartych w jednej z ustaw, na grunt innej regulacji ustawowej, musi respektować postanowienia tego ostatniego aktu normatywnego. W związku z tym, zdaniem Sądu, zastosowanie na gruncie uosus (na podstawie odesłania z art. 112 Op) art. 306g Op (...) nie mogło mieć miejsca. Wywody Skarżącej należało ocenić jako okoliczności świadczące o jej interesie faktycznym, a nie prawnym.
Skład orzekający
Marta Waksmundzka-Karasińska
przewodniczący
Krystyna Chustecka
sprawozdawca
Aneta Trochim-Tuchorska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniach dotyczących ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście wydawania zaświadczeń dla nabywców nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera zamknięty katalog przepisów Ordynacji podatkowej podlegających odpowiedniemu stosowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa i ich wzajemnego stosowania, co jest kluczowe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ubezpieczeniowym. Pokazuje, jak precyzyjne brzmienie przepisów wpływa na prawa i obowiązki stron.
“Czy nabywca nieruchomości może uzyskać od ZUS zaświadczenie o długu zbywcy? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Wa 615/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska
Krystyna Chustecka /sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 123, art. 217 par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 112, art. 306g
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
art. 31, art. 50 ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Tezy
"Odpowiednie stosowanie" polegające na przenoszeniu określonych rozwiązań prawnych, zawartych w jednej z ustaw, na grunt innej regulacji ustawowej, musi respektować postanowienia tego ostatniego aktu normatywnego. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem taka sytuacja, w której "odpowiednio stosowany" przepis wypaczałby sens i cel regulacji o znaczeniu zasadniczym i podstawowym.
Zastosowanie na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, ze zm.; (na podstawie odesłania z art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.,) art. 306g tej ostatniej ustawy, nie może mieć miejsca.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia o wysokości zadłużenia oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 138 § 1pkt 1 w zw. z art. 105 §1 (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako "Kpa") oraz art. 31, art. 50 ust. 4 w zw. z art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, ze zm.; dalej jako "uosus"), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w O. z [...] września 2007 r. umarzającą postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o wysokości zadłużenia zbywcy nieruchomości, tj. dłużnika ZUS - A. Sp. z o.o., w trybie art. 306g ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "Op") dla nabywcy nieruchomości - F. Sp. z o.o. ("Skarżącej" w niniejszej sprawie).
Minister Pracy i Polityki Społecznej powyższe rozstrzygnięcie wydał na podstawie następującego stanu faktycznego.
Pismem z 28 czerwca 2007 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do ZUS z wnioskiem o wydanie w trybie art. 306g w zw. z art. 112 §1 Op zaświadczenia o wysokości zaległości A. Sp. z o.o. wobec ZUS. We wniosku wskazał, że oświadczenie o wyrażeniu zgody A. Sp. z o.o., jako zbywcy nieruchomości, na wystąpienie przez Skarżącą do organów właściwych w zakresie ubezpieczeń społecznych z wnioskiem o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, zostanie doręczone przez A. Sp. z o.o. bezpośrednio, jako załącznik do wniosku.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z 18 lipca 2007 r. ZUS poinformował Skarżącą, iż brak jest podstaw do wydania w tym trybie zaświadczenia. ZUS wskazał, że zaświadczenia o stanie rozliczeń na kontach płatników mogą być wydawane wyłącznie na wniosek płatników składek i tylko w trybie określonym przepisami Kpa, który to tryb wynika z art. 123 uosus w zw. z art. 50 ust. 4 uosus. ZUS wskazał również, że w myśl art. 31 uosus do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio wymienione przepisy Op, w tym jej art. 112, jednakże przepisy te nie zawierają odesłania do art. 306g Op.
Powyższe stanowisko zostało potwierdzone, wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 123 uosus, decyzją ZUS z [...] września 2007 r., którą organ umorzył postępowanie w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia. W jej uzasadnieniu ZUS ponownie wskazał na brak podstaw prawnych do wydania zaświadczenia w trybie art. 306g Op. Podniósł, że powołany przepis reguluje wystawianie zaświadczeń na wniosek osób trzecich, jednakże aby ZUS mógł na tej postawie wydawać zaświadczenia to art. 31 uosus powinien zawierać wyraźne odesłanie do odpowiedniego stosowania tego przepisu. W związku z tym stwierdził, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o żądanej treści stało się bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie. Doręczając powyższe rozstrzygnięcie pouczył Skarżącą o przysługującym jej prawie wniesienia odwołania do sądu powszechnego.
Stosując się do powyższego pouczenia Skarżąca wniosła odwołanie, kierując je do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SO w K.. W odwołaniu zarzuciła decyzji ZUS naruszenie:
- art. 31 uosus w zw. z art. 112 i art. 306g Op poprzez przyjęcie, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nabywca środków, o których mowa w art. 112 § 1 Op nie jest uprawniony do wystąpienia o wydanie zaświadczenia o wysokości zaległości zbywcy wobec ZUS oraz
- art. 217 Kpa poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie miała interesu prawnego w wystąpieniu o zaświadczenie o wysokości zaległości wobec ZUS zbywcy nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i wydanie zaświadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W związku z postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt IV U 1339/07 o uznaniu się sądu powszechnego za niewłaściwy w niniejszej sprawie, powyższe odwołanie zostało przekazane do rozpoznania Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Minister Pracy i Polityki Społecznej stanął na stanowisku, iż odwołanie nie jest zasadne, ponieważ Skarżąca wnioskowała o wydanie zaświadczenia w trybie art. 306g §1 Op, natomiast przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu przed ZUS.
Organ II instancji wskazał, iż w myśl art. 306g §1 Op organy podatkowe, za zgodą zbywającego, wydają na wniosek nabywcy, o którym mowa w art. 112 § 1 Op, zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego. Organ odwoławczy podkreślił, że uosus pozwala na odpowiednie stosowanie przepisów Op do należności z tytułu składek, ale zastosowanie mają tylko przepisy enumeratywnie wymienione w art. 31 uosus. Z kolei z treści tego przepisu nie wynika, by odpowiednie zastosowanie miał także art. 306g § 1 Op.
Zdaniem organu odwoławczego, nie można podzielić poglądu Skarżącej, zgodnie z którym art. 31 uosus zawiera odesłanie bezpośrednio do art. 112 oraz pośrednio do art. 306g Op, bowiem ustawodawca uznał za zbędne bezpośrednie odsyłanie w art. 31 uosus do art. 306g Op, skoro takie odesłanie zawarte jest w art. 112 Op.
Ustosunkowując się do powyższej kwestii organ II instancji, w pierwszej kolejności wskazał, że odesłanie do Ordynacji podatkowej, zawarte w art. 31 uosus ma charakter numerus clausus, nie może być zatem interpretowane rozszerzająco. Z kolei odpowiednie stosowanie, na podstawie art. 31 uosus, art. 112 Op nie oznacza, że na tej podstawie w postępowaniu przez ZUS stosuje się także art. 306g tej ustawy. W ocenie organu, brak w uosus wyraźnego nakazu stosowania odpowiedniego stosowania art. 306g Op powoduje, iż przepis ten ma zastosowanie jedynie przed organami podatkowymi.
Organ II instancji wyjaśnił, iż ZUS stosuje przepisy Op w zakresie ściśle określonym treścią art. 31 uosus, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 123 uosus, zgodnie z którym w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, brak było podstawy do wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem Skarżącej, co uzasadniało umorzenie postępowania.
Dodatkowo Minister Pracy i Polityki Społecznej zauważył, że adresatami art. 306g Op są podatnicy. W związku tym, organy podatkowe mogą wydać zaświadczenie w kwestii zaległości podatkowych nie tylko zbywcy, ale za jego zgodą także nabywcy. Inaczej jest natomiast w przypadku zaświadczeń wydawanych przez ZUS, bowiem katalog osób uprawnionych do otrzymania zaświadczeń dotyczących stanu kont ubezpieczeniowych jest węższy. Przepis art. 50 ust. 4 nie włącza do kręgu tych osób nabywców przedsiębiorstwa, nawet gdyby byli oni umocowani do takich działań.
W skierowanej do tutejszego Sądu skardze, pełnomocnik Skarżącej zarzucił decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej naruszenie:
- art. 31 uosus w zw. z art. 112 § 1 i § 6 i § 7 w zw. z art. 306g Op, poprzez przyjęcie, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nabywca środków, o których mowa w art. 112 § 1 Op nie jest uprawniony do wystąpienia o wydanie zaświadczenia o wysokości zaległości zbywcy wobec ZUS,
- art. 217 Kpa poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie miała interesu prawnego w wystąpieniu o zaświadczenie o wysokości zaległości zbywcy nieruchomości wobec ZUS.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż w jej ocenie, wskazała właściwe podstawy dla wydania wnioskowanego zaświadczenia. Przepis art. 31 uosus, nakazuje bowiem odpowiednie stosowanie wybranych przepisów Op, w tym jej art. 112. Zdaniem Skarżącej, przepis art. 112 Op w całości (a nie tylko jego § 1) znajduje odpowiednie zastosowanie do "należności z tytułu składek" na ubezpieczenia społeczne. W ten sposób przewidziana w Ordynacji podatkowej konstrukcja odpowiedzialności osób trzecich została rozszerzona także na zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W ocenie Spółki, zgodnie z postulatem racjonalności ustawodawcy, przyjąć należy że skoro ustawodawca rozszerzając odpowiedzialność nabywców za zobowiązania z tytułu składek uczynił w art. 31 uosus odesłanie do art. 112 Op jako całości, nie czyniąc wyłączenia § 6 i § 7, to w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie pozbawił on nabywcy możliwości ograniczenia swojej odpowiedzialności do wysokości zaległości wskazanych w przedmiotowym zaświadczeniu. Spółka podniosła, iż takie rozumowanie jest zgodne z elementarnymi zasadami logiki, gdyż w przeciwnym wypadku należałoby przyjąć, że nabywca nieruchomości jest w stanie uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe zbywcy, lecz nie jest w stanie uchronić się od tej odpowiedzialności w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne.
Ponadto, zdaniem Skarżącej fakt, że art. 31 uosus nie odsyła do art. 306g Op nie znaczy, iż przepis ten nie znajduje w tym przypadku zastosowania, lecz raczej, iż ustawodawca uznał za zbędne czynienie tegoż odesłania skoro art. 112 Op wyraźnie odsyła do art. 306g tej ustawy. Jednocześnie, w ocenie Spółki, nie sposób podzielić przytoczonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentu, iż art. 112 oraz art. 306g Op są przepisami regulującymi dwie różne kwestie. Przepisy te są bowiem ściśle ze sobą związane i wymagają łącznego stosowania.
Na marginesie Skarżąca wskazała, że nawet jeśli przyjąć, że art. 306g Op nie znajdzie zastosowania w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie można z tego faktu wywodzić wniosku, że nabywca został pozbawiony ochrony prawnej przyznanej mu wprost przez art. 112 § 6 i § 7 Op. Przepis art. 306g Op jest bowiem jedynie normą o charakterze technicznym - reguluje tryb wydania zaświadczenia wskazanego w art. 112 ww. ustawy. W takiej sytuacji, zdaniem Spółki, odpowiednie zastosowanie winien znaleźć przepis art. 217 § 1 pkt 2 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać zaświadczenie, jeśli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Jednocześnie, Skarżąca stanęła na stanowisku, iż powołany przez organ argument, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 50 ust. 3 i 4 uosus informacje o stanie składak udostępniane są jedynie podmiotom wskazanym w tym przepisie, jest zbyt daleko idący. Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie nie wskazał, że katalog ten ma charakter zamknięty oznacza to, że możliwe jest udostępnianie przedmiotowych informacji innym podmiotom upoważnionym do tego na podstawie przepisów prawa.
Dodatkowo Skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja narusza wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę praworządności, której treścią jest działanie organów na podstawie prawa. Jej zdaniem, utrzymanie w mocy stanowiska organów prowadziłoby do niezwykle niebezpiecznych dla obrotu gospodarczego konsekwencji i mogłoby prowadzić do wstrzymania transakcji zakupu nieruchomości z uwagi na obawy nabywców przed odpowiedzialnością za ujawnione zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych zbywców. Dodatkowo Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że okres przedawnienia zobowiązań wobec ZUS wynosi aż 10 lat, a zatem okres niepewności nabywcy nieruchomości byłby niezwykle długi.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, według ww. kryterium, Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu.
Formułując powyższą ocenę Sąd miał na uwadze stan faktyczny ustalony w sprawie oraz następujące przepisy prawa.
Zgodnie z art. 123 uosus w sprawach uregulowanych powoływaną ustawą stosuje się przepisy Kpa, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Od zasady stanowiącej o obowiązku stosowania Kpa do spraw objętych uosus, ustawodawca przewidział jednak wyjątki. Stosownie do art. 31 uosus do należności z tytułu składek stosuje się bowiem odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33, art. 33a, art. 33b, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3-5, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, 1a, i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 4, art. 110 § 1, § 2 pkt 2, § 3, art. 111 § 1-4 i 5 pkt 1, art. 112, art. 113, art. 114, art. 115, art. 116, art. 116a, art. 117, art. 118 § 1 i 2 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Z powyższego wyliczenia, zawartego w przepisie art. 31 uosus, wynika, że odesłania do instytucji uregulowanych w Op, stanowią katalog zamknięty. Nie posłużono się tu zwrotem "w szczególności", który w praktyce legislacyjnej stosowany jest do wyliczenia przykładowego (otwartego). Z powyższego wynika zatem, że uosus pozwala na odpowiednie stosowanie, do należności z tytułu składek, przepisów Op, ale zastosowanie mają tylko przepisy enumeratywnie wymienione w art. 31 tej pierwszej ustawy. Przepis ten nie odsyła wprost do art. 306g Op.
Tym niemniej należy zauważyć, że odesłania z art. 31 uosus nie są jednorodne. Część z nich odnosi się bowiem do określonych jednostek redakcyjnych przepisów poprzez wskazanie konkretnych artykułów i podporządkowanych im paragrafów oraz punktów; cześć zaś – ogólnie do całych przepisów. W tej ostatniej grupie znajduje się zaś art. 112 Op. Z powyższego nie należy jednak wyprowadzać, bez uprzedniej refleksji, wniosku, że art. 112 Op w całości znajduje zastosowanie w sprawach uregulowanych w uosus, ponieważ mowa jest o "odpowiednim stosowaniu" poszczególnych jednostek redakcyjnych.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że "o odpowiednim stosowaniu przepisu mówimy wówczas, gdy sama norma prawna nakazuje nam zastosować przepis prawny lub przepisy prawne należące do innej instytucji prawnej. Użycie w tym kontekście formuły, która mówi o odpowiednim stosowaniu przepisu nakazuje interpretatorowi uwzględnienie ewentualnych różnic między instytucjami, do których należy przepis odsyłający i przepis odesłania" (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Dom Organizatora TNOiK, Toruń 2002, s.294).
"Odpowiednie stosowanie" nie oznacza, że unormowania stosowane odpowiednio należy przenosić w sposób mechaniczny, bezpośredni, bez uwzględnienia specyfiki i charakteru określonego trybu w jakim działa organ. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bowiem:
- stosowanie pełne (bez modyfikacji);
- stosowanie ze zmianami (z modyfikacjami);
- niestosowanie ich w ogóle.
Ponadto w ocenie Sądu, "odpowiednie stosowanie" polegające na przenoszeniu określonych rozwiązań prawnych, zawartych w jednej z ustaw, na grunt innej regulacji ustawowej, musi respektować postanowienia tego ostatniego aktu normatywnego. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem taka sytuacja, w której "odpowiednio stosowany" przepis wypaczałby sens i cel regulacji o znaczeniu zasadniczym i podstawowym.
W związku z tym wskazać należy na konkretne postanowienia uosus, które przewidują udostępnianie informacji o danych zgromadzonych na kontach ubezpieczonych i płatników składek. Zgodnie z art. 50 ust. 3 uosus dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, mogą być udostępniane sądom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, komornikom sądowym, ośrodkom pomocy społecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie oraz Komisji Nadzoru Finansowego, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.
Dane, o których mowa w ust. 3, udostępnia się także na wniosek osób fizycznych i płatników składek, których dotyczą informacje zawarte na kontach, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, o czym stanowi ust. 4 powoływanego przepisu.
Ponadto zgodnie z art. 50 ust. 9 uosus dane zgromadzone na kontach, o których mowa w ust. 3, udostępnia się bezpłatnie sądom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, ośrodkom pomocy społecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie oraz Komisji Nadzoru Finansowego, a także w zakresie niezbędnym do realizacji świadczeń rodzinnych wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Dane zgromadzone na kontach, o których mowa w ust. 3, udostępnia się komornikom sądowym, w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji, odpłatnie, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej (art. 50 ust. 10 zd. 1 uosus).
Z powyższych regulacji wynika, że ustawodawca w sposób wyraźny przewidział dostęp do danych zgromadzonych na ww. kontach dla dwóch grup. Po pierwsze dla zainteresowanych, tj. ubezpieczonych i płatników składek, po drugie dla szeroko pojmowanych organów administracji. Wśród nich nie wymienił natomiast podmiotów, takich jak Skarżąca, tzn. nabywających przedsiębiorstwo (nieruchomość). Wydanie wnioskowanego zaświadczenia stanowiłoby zatem o nierespektowaniu postanowień ustawy mającej fundamentalne znaczenie w sprawie.
Zważywszy na powyższe, zdaniem Sądu, zastosowanie na gruncie uosus (na podstawie odesłania z art. 112 Op) art. 306g Op, który stanowi, że organy podatkowe, za zgodą zbywającego, wydają na wniosek nabywcy, o którym mowa w art. 112 § 1, zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego, nie mogło mieć miejsca.
W ocenie Składu orzekającego, w realiach niniejszej sprawy, wbrew wywodom skargi, brak było również podstaw do wydania zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2 Kpa. Powołany przepis stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
W tym miejscu wskazać należy, że interes prawny, aby mógł zostać zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, wyd. 7 uzupełnione i rozszerzone, Warszawa 2005, s. 224 i n).
Należy podkreślić, że interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Można ująć go też, jako potrzebę ochrony sfery prawnej obywatela wyznaczającą zakres jego działań lub subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego, lub spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny, przy czym korzyść ta musi mieć swoje źródło w prawie (zob. J. Klimkowicz, Interwencja uboczna według k.p.c., Warszawa 1972, s. 50).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skoro art. 31 uosus nie zwiera bezpośredniego odesłania do przepisów Op dotyczących wydawania zaświadczeń, to Skarżąca nie ma interesu prawnego w ubieganiu się o wydanie takiego zaświadczenia. Jak bowiem wspomniano interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, mającą swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Powyższej oceny nie zmienia także powoływany przez Skarżącą art. 112 § 6 Op, z którego wywodzi ona swoje prawo jako nabywcy do ograniczenia odpowiedzialności za zaległości wobec ZUS, do tych tylko które wymieniono w art. 306g Op. Jeśli bowiem przepisy prawa nie dają podstaw do wydania dla niej zaświadczenia, o którym mowa w art. 306g Op, to nie osiągnie ona "korzyści" polegającej na ograniczeniu jej odpowiedzialności wobec ZUS. W konsekwencji wywody Skarżącej należało ocenić jako okoliczności świadczące o jej interesie faktycznym, a nie prawnym.
W tym stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę