III SA/Wa 614/08

III SA/Wa 614/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska
Krystyna Chustecka
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 33,  art. 34,  art. 17
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku "V. " Sp. z o. o., z siedzibą w S. z wniosku Okręgowego Urzędu Miar w K. Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 16 sierpnia 2007 r., dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono za potwierdzeniem odbioru w dniu 20 sierpnia 2007 r., zaś zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 17 sierpnia 2007 r.
Pismem z dnia 21 sierpnia 2007 r. spółka wniosła zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej jako "u.p.e.a.").
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. zwrócił się do wierzyciela - Okręgowego Urzędu Miar w K. o wyrażenie w formie postanowienia stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Dyrektor Okręgowego Urzędu Miar w piśmie z dnia 3 września 2007 r. stwierdził, iż zarzut spółki w przedmiocie błędu co do osoby zobowiązanego jest bezpodstawny, gdyż zmianie uległa nazwa spółki z M. Sp. z o.o. na V. Sp. z o.o.
Organ egzekucyjny w piśmie skierowanym do wierzyciela z dnia [...] września 2007r. wyjaśnił, iż odpowiedź wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu winna być udzielona w formie postanowienia. W odpowiedzi wierzyciel w pismach z dnia 25 września, 2007r., 18 października 2007 r. i z dnia 8 listopada 2007 r. nie zgodził się z poglądem organu egzekucyjnego, uznając, iż prawidłową formą, w jakiej w niniejszej sprawie wierzyciel winien odnieść się do zgłoszonego zarzutu jest forma zwykłego pisma, a nie postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...]listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. mając na względzie stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów, wyrażone w piśmie z dnia 3 września 2007 r. uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony.
Zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, iż nie podziela racji, którymi kierował się organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, gdyż o związaniu organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie oceny zarzutu z art. 33 pkt 4 u.p.e.a. można mówić w sytuacji, gdy wierzyciel wyrazi stanowisko w formie postanowienia. Zdaniem spółki oparcie rozstrzygnięcia o pismo z dnia 3 września 2007 r. nie wywołuje skutku w postaci związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...]stycznia 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu pierwszej instancji. W wydanym postanowieniu uznał, iż pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar z dnia [...]września 2007 r., uzupełnione pismami z dnia 24 września 2007 r. oraz z dnia 18 października 2007 r. i z dnia 8 listopada 2007 r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w sprawie stanowiska wierzyciela nie wyczerpuje formuły postanowienia w rozumieniu przepisów art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako "kpa").
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie Dyrektor Okręgowego Urzędu Miar podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej podzielając stanowisko zobowiązanego przyjął, iż wypowiedź wierzyciela o której mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a. winna być wyrażona w formie postanowienia.
Zdaniem strony skarżącej nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu ponieważ. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. nie używa pojęcia "postanowienia". Jedynie w art. 34 § 1a u.p.e.a. nakazuje wierzycielowi w przypadkach w tym przepisie wymienionych ustosunkować się do zarzutów dłużnika w formie postanowienia.
W opinii Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w sprawie będącej przedmiotem postępowania nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w przepisie art. 34 § 1a u.p.e.a. Brak jest podstaw do przyjęcia, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutu dłużnika winno zostać wyrażone w formie postanowienia.
Ponadto strona skarżąca podniosła, iż przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie postanowienia, jakie powinno zostać wydane w przypadku stanu faktycznego sprecyzowanego w przepisie art. 34 § 1a u.p.e.a. i nie jest samodzielną podstawą do nakazania wierzycielowi wydania postanowienia zawierającego jego stanowisko co do zarzutów dłużnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 u.p.e.a. są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją.
Z konstrukcji prawnej przepisów normujących postępowanie w sprawie zarzutów wynika, iż na skutek ich zgłoszenia w postępowaniu egzekucyjnym dochodzi do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Tego rodzaju rozstrzygnięcia nie mogą być wydawane przez organ egzekucyjny, gdyż organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, o czym stanowi art. 29 u.p.e.a. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do przymusowego wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 34 u.p.e.a., wniesienie przez zobowiązanego zarzutu kreuje dla organu egzekucyjnego obowiązek zwrócenia się do wierzyciela o zajęcie merytorycznego stanowiska co do zgłoszonych zarzutów.
Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 ust. 1 -7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Zdaniem składu orzekającego przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozostawiają wątpliwości co do tego, iż wypowiedzi wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów ustawodawca nadał sformalizowaną formę postanowienia.
W pierwszej kolejności wskazać należy na unormowanie zawarte w art. 17 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny i wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa, lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi.
Przepis ten wprowadza zatem zasadę, zgodnie z którą dla rozstrzygnięć i innych oświadczeń woli organu egzekucyjnego i wierzyciela właściwa jest forma postanowienia.
Zasada ta pozostaje aktualna także na gruncie regulacji dotyczącej postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Wniosku tego nie zmienia podnoszona przez stronę okoliczność, iż w § 1 art. 34 u.p.e.a. ustawodawca nie używa pojęcia "postanowienie", stanowiąc jedynie o wypowiedzi wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów. Kwestie tę jednoznacznie rozstrzyga § 2 omawianego przepisu, stanowiąc, iż na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Nie ma racji skarżący twierdząc, iż przepis ten odnosi się jedynie do § 1a, który określa przesłanki wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca formę postanowienia chciał zarezerwować wyłącznie do rozstrzygnięcia o niedopuszczalności zarzutu, w § 2 zamiast "postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela" znalazłby się zapis o "postanowieniu o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu".
Także analiza kolejnych jednostek redakcyjnych omawianego artykułu nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż dla wypowiedzi wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów wymagana jest forma postanowienia. Z§4 art. 34 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Jeżeli natomiast wierzyciel nie wyrazi stanowiska w terminie 14 dni od powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, do czasu wydania postanowienia o którym mowa w §4 (czyli postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, lub postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów).
Nie ulega wątpliwości, iż treść przepisów winna być związana z ich sensem i celem. Samo bowiem sformułowanie przepisów dokonywane jest z punktu widzenia celów, jakie mają realizować. Instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym służy ochronie praw zobowiązanego. Aby ochrona ta nie była iluzoryczna, pozbawiona normatywnego znaczenia, ustawodawca wypowiedzi wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów nadał sformalizowaną formę prawną. Takie rozwiązanie stwarza możliwość kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej postanowienia wierzyciela, a w konsekwencji stanowi gwarancję rzetelnego rozstrzygnięcia wątpliwości co do dopuszczalności prowadzenia w danej sprawie egzekucji administracyjnej.
Trafnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego S. jako organu egzekucyjnego wydane zostało przedwcześnie, tj. przed wydaniem przez wierzyciela postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, co w konsekwencji skutkować musiało jego uchyleniem.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.