III SA/WA 600/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-28
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowysprzedaż akcjiprywatyzacjazwolnienie podatkowepubliczny obrót papierami wartościowymioferta publicznaWSAnadpłata podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że dochód ze sprzedaży akcji nabytych w procesie prywatyzacji nie korzysta ze zwolnienia podatkowego.

Podatnik domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, argumentując, że dochód ze sprzedaży akcji T. S.A., nabytych w drodze prywatyzacji, powinien być zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o PIT. Organ podatkowy i WSA uznały, że zwolnienie to nie ma zastosowania, ponieważ akcje nie zostały nabyte na podstawie publicznej oferty ani w obrocie publicznym w rozumieniu przepisów, a nabycie w drodze prywatyzacji stanowiło wyjątek od tej zasady. W konsekwencji skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, wynikającej ze sprzedaży akcji T. S.A. nabytych w drodze prywatyzacji. Podatnik powołał się na zwolnienie podatkowe określone w art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o PIT, które obejmowało dochody ze sprzedaży papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie. Organ podatkowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały jednak, że zwolnienie to nie ma zastosowania w tym przypadku. Sąd podkreślił, że przepis art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o PIT wymaga łącznego spełnienia wszystkich wymienionych warunków. W ocenie sądu, nabycie akcji w procesie prywatyzacji przez pracowników spółki, mimo że akcje te mogły być później dopuszczone do obrotu giełdowego, nie stanowiło nabycia na podstawie publicznej oferty ani w ramach publicznego obrotu w rozumieniu przepisów, a tym samym dochód ze sprzedaży tych akcji podlegał opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Sąd oddalił skargę podatnika, uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dochód ten nie korzysta ze zwolnienia, ponieważ nabycie w drodze prywatyzacji nie jest traktowane jako nabycie na podstawie publicznej oferty lub w ramach publicznego obrotu w rozumieniu przepisów podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwolnienie podatkowe z art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o PIT wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków, w tym nabycia akcji na podstawie publicznej oferty lub w obrocie publicznym. Nabycie w procesie prywatyzacji stanowi wyjątek, który wyłącza zastosowanie tego zwolnienia, nawet jeśli akcje były później dopuszczone do obrotu giełdowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie dotyczy dochodów ze sprzedaży papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu, nabytych na podstawie publicznej oferty lub w regulowanym obrocie, z wyłączeniem nabycia w drodze prywatyzacji przez pracowników.

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez sąd.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychody z kapitałów pieniężnych, w tym z odpłatnego zbycia akcji.

u.p.d.o.f. art. 19

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa sposób ustalania przychodu z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych.

p.p.o.p.w. art. 92

Ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Dotyczy zezwoleń związanych z obrotem papierami wartościowymi.

p.p.o.p.w. art. 93

Ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Dotyczy zezwoleń związanych z obrotem papierami wartościowymi.

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Podstawa prawna nabycia akcji w drodze prywatyzacji.

Ustawa o łączności

Podstawa prawna nabycia akcji w drodze prywatyzacji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Dochód ze sprzedaży akcji nabytych w procesie prywatyzacji korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o PIT, ponieważ akcje były dopuszczone do publicznego obrotu i nabyto je na podstawie publicznej oferty.

Godne uwagi sformułowania

wszystkie warunki wymienione w tym przepisie, aby sprzedaż akcji była zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych musiały zostać spełnione łącznie jeżeli jakiś stan faktyczny został przez ustawodawcę wyłączony spod pojęcia publicznego obrotu, to jednocześnie nie może być on zakwalifikować jako publiczna oferta papierów wartościowych.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego dla dochodów ze sprzedaży akcji nabytych w procesie prywatyzacji oraz definicji publicznego obrotu papierami wartościowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku i specyfiki nabycia akcji w drodze prywatyzacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą akcji nabytych w procesie prywatyzacji, co może być interesujące dla osób inwestujących na giełdzie lub uczestniczących w procesach prywatyzacyjnych.

Czy sprzedaż akcji z prywatyzacji zawsze oznacza podatek? WSA wyjaśnia kluczowe zwolnienie.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 600/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, , Protokolant, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi S. G. , K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. oddala skargę
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, że w kwietniu 2001 r. Pan S. G. osiągnął dochód ze sprzedaży akcji T. S.A.. w wysokości [...] zł, od którego zapłacił zaliczkę na podatek dochodowy w kwocie [...] zł.
Dochód ten, następnie, wykazał - obok innych - w zeznaniu podatkowym PIT-36/ za 2001 r. i zapłacił z tego tytułu należny podatek dochodowy od osób fizycznych.
W dniu [...] sierpnia 2003 r., podatnicy zwrócili się do Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodów osób fizycznych za 2001 rok w kwocie [...] zł wraz z odsetkami z uzyskanych dochodów ze sprzedaży akcji.
Wniosek powyższy uzasadnili tym, iż dochody z tytułu zbycia ww. akcji zwolnione są z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z dnia[...] października 2003 r. nr [...] , odmówił stwierdzenia, nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia[...] marca 2004r. Nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy ww. decyzję podtrzymując argumentację w niej zawartą.
Między innymi stwierdził, że stosownie do przepisu art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14. poz. 176 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2001 - zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1999r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2000 i. Nr 22. poz.270, Nr poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099).
Pojęcie "oferty publicznej" nie zostało zdefiniowane na gruncie prawa podatkowego. Art. 2 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi stanowi, iż publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nie oznaczonego adresata.
Jednocześnie ustawa określa przypadki, które mimo spełnienia warunków powyższej definicji nie stanowią publicznego obrotu. Do takich wyjątków należy udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki oraz producentom rolnym, na trwale związanym z przedsiębiorstwem.
W doktrynie prawa wyrażane są poglądy, iż oferta publiczna to proponowanie nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu, albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Jak wskazuje prof. dr hab. G. Domański oferta publiczna jest więc określoną postacią obrotu publicznego ( Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi komentarz s. 101-102, Warszawa 1999).
Można zatem stwierdzić, iż definicja obrotu publicznego obejmuje swoim zakresem również pojęcie oferty publicznej.
W konsekwencji, jeżeli jakiś stan faktyczny został przez ustawodawcę wyłączony spod pojęcia publicznego obrotu, to jednocześnie nie może być on zakwalifikować jako publiczna oferta papierów wartościowych.
Do takich właśnie wyjątków należy udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki oraz producentom rolnym, na trwale związanym z przedsiębiorstwem. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 09 listopada 1998 r. sygn. akt III S.A. 1003/97.
Z umowy nieodpłatnego zbycia akcji wynika, iż przeniesienie własności akcji Spółki T. S.A. nastąpiło nieodpłatnie od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Skarbu na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia I99d r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz.U. Nr 118, poz. 561 z późn. zm.), ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (Dz. U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564 późn. zm.) oraz ustawy o zmianie ustawy o łączności z dnia 26 listopada 1998 r. (Dz. U. Nr 150, poz. 984).
A zatem w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, ponieważ pracownikom T. S.A. udostępniono akcje w procesie prywatyzacji, ich nabywanie nie stanowiło publicznego obrotu i w konsekwencji nie było nabyciem na podstawie publicznej oferty, to dochód ze sprzedaży przedmiotowych akcji nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 52 pkt 1 lit b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W złożonej skardze na wymienioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. skarżący zarzucając naruszenie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych m.in. wnieśli o jej uchylenie. Podkreślili, że na mocy umowy z dnia [...].10.1999r. o nieodpłatnym zbyciu akcji, zawartej pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Skarbu Państwa, a skarżącym nabył on od zbywającego Skarbu Państwa [...] sztuk akcji T. S.A. każda o wartości nominalnej – [...] zł.
Przeniesienie wartości akcji, nastąpiło nieodpłatnie na podstawie ustawy z dnia 30.08.1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 118/96 poz. 561). Natomiast faktyczne nabycie akcji od Zbywającego nastąpiło w grudniu 1999r. na mocy przepisów ustawy z dnia 21.08.1997r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Następnie umową z dnia[...].11.1999r., o świadczenie usług brokerskich, zawartą pomiędzy skarżącymi a Biurem Maklerskim [...] S.A. w W., powierzyli oni zarządzanie swoimi ww. papierami wartościowymi z docelową ich najkorzystniejszą sprzedażą.
Ponieważ akcje pozostawały w publicznym obrocie giełdowym już ponad trzy miesiące, a wartość ich nie rosła lecz malała, polecili, aby Biuro Maklerskie dokonało ich zbycia na giełdzie. W wyniku tego polecenia akcje zostały sprzedane z obrotu publicznego i na giełdzie i na dowód tego Biuro Maklerskie wystawiło odpowiednie dokumenty.
Nie będąc odpowiednio poinformowani, a ponadto wprowadzony w błąd przez urzędniczkę skarbową, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji w obrocie publicznym, podlega opodatkowaniu, w zeznaniu podatkowym PIT za 2001 rok wykazany został dochód z tej transakcji w wysokości [...] zł i zapłacony od tej kwoty podatek w wysokości 19%.
Wskazując na treść art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zdefiniował pojęcia "oferta publiczna", to należy jej nadać znaczenie jakie posiada w języku potocznym. A zatem należy przyjąć, dokonany zakup akcji dotyczył papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu i nabyty został na podstawie "publicznej oferty".
Skarżący podkreślili, że dopuszczenie do publicznego obrotu nabytych akcji musiało nastąpić równocześnie z podjęciem przez Ministra Skarbu decyzji administracyjnej o zbywaniu akcji. Bez takiej decyzji dysponowanie własnością akcji Skarbu Państwa w żadnym razie nie mogło nastąpić. Decyzja o zbywaniu akcji automatycznie spowodowała, że akcje te znalazły się w publicznym obrocie, znacznie wcześniej niż skarżący nabyli na podstawie publicznej oferty.
O tym, że w czasie nabywania akcji od Skarbu Państwa były one w publicznym obrocie, świadczy treść umowy z dnia [...].10.1999r. W § 2 ust. 3 tej umowy potwierdza się, że nabycie akcji przez nabywającego nastąpiło na podstawie Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Tak więc zdaniem strony skarżącej, dochód ze sprzedaży akcji korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż zostały one dopuszczone do obrotu publicznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. W zaskarżonej decyzji nie zostało bowiem naruszone prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia, czy uzyskany w 2001r. przez Pana S. G. przychód ze sprzedaży akcji T. S.A. nabytych na zasadach preferencyjnych w 1999r. w wysokości [...] zł, od którego wpłacono podatek dochodowy podlegał opodatkowaniu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) czy też ja twierdzą skarżący przychód ten podlegał zwolnieniu na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b cyt. ustawy, co w konsekwencji stanowiłoby podstawę do uwzględnienia żądania z dnia 25 sierpnia 2003r. o stwierdzeniu nadpłaty za 2001r.
Stosownie do przepisu art. 52 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2001 – zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2003r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2000r. Nr 22, poz. 270 Nr 60, poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099).
Z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że wszystkie warunki wymienione w tym przepisie, aby sprzedaż akcji była zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych musiały zostać spełnione łącznie.
Zwolnienie wynikające z art. 52 pkt 1 lit b ustawy z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z którym, zwalnia się od podatku od dnia 1 stycznia 2001r do dnia 31 grudnia 2003r dochody uzyskane ze sprzedaży m.in. akcji, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych przed ich dopuszczeniem do tego obrotu, z wyjątkiem akcji nabytych nieodpłatnie od Skarbu Państwa, nie ma w tym przypadku zastosowania, a zatem uzyskany dochód ze sprzedaży akcji T. S. A. nabytych w opisany wyżej sposób podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych przepisami w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W skorygowanym zeznaniu PIT-36 skarżący wykazał przychód ze sprzedaży akcji w kwocie [...] tj. wartość nominalna zbytych [...] akcji, każda o nominale [...] zł. Zgodnie z art.17 ust.1 pkt.6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia własności udziałów w spółkach, akcji oraz innych papierów wartościowych, w tym także pochodnych instrumentów finansowych od papierów wartościowych.
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz
innych rzeczy, zgodnie z art.19 w/w ustawy o podatku dochodowym, jest ich
wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty
odpłatnego zbycia.
A zatem w związku z odpłatnym zbyciem w dniu [...].03.2001r. akcji, podatnik uzyskał przychód w kwocie [...] zł., koszty poniesione zostały w kwocie [...]zł.,dochód uzyskany z w/w transakcji wyniósł [...]zł.
Kwoty te zostały w prawidłowych wielkościach wykazane w zeznaniu podatkowym za 2001 rok.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI