Orzeczenie · 2023-08-17

III SA/Wa 583/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-08-17
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyCITdatio in solutumwierzytelnościkoszty uzyskania przychoduprzychód podatkowyinterpretacja podatkowaspółka z o.o.

Spółka W. sp. z o.o. wystąpiła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, dotyczącą sytuacji, w której w celu spłaty zobowiązania wobec pożyczkodawcy (finansującego działalność spółki), zamierzała przenieść na niego wierzytelności własne (np. pożyczkowe, prowizyjne, przedawnione, wyłudzone) na podstawie umowy datio in solutum (art. 453 k.c.). Spółka pytała, czy w związku z tym dojdzie do uregulowania zobowiązania świadczeniem niepieniężnym i czy powinna rozpoznać przychód podatkowy, a także czy będzie uprawniona do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu w wysokości wartości nominalnej przenoszonych wierzytelności. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że powstanie przychodu jest prawidłowe, ale zastosowanie znajdzie art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p. (nie zalicza się do kosztów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności), co oznaczało, że spółka nie mogła zaliczyć wartości przenoszonych wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów w zakresie, w jakim nie zostały one wcześniej zarachowane jako przychód należny. Spółka zaskarżyła interpretację, zarzucając organowi błędne zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., argumentując, że datio in solutum nie jest odpłatnym zbyciem wierzytelności, a jedynie sposobem wykonania istniejącego zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację spółce, uchylając zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że instytucja datio in solutum służy wykonaniu zobowiązania i nie stanowi odpłatnego zbycia wierzytelności w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., a contrario, przychód z tego tytułu jest regulowany przez art. 14a u.p.d.o.p. Sąd powołał się na liczne orzeczenia NSA, które konsekwentnie odrzucają utożsamianie datio in solutum z odpłatnym zbyciem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że umowa datio in solutum w celu spłaty zobowiązania nie jest odpłatnym zbyciem wierzytelności i nie podlega ograniczeniom z art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia wierzytelności w ramach datio in solutum w celu spłaty zobowiązania z tytułu finansowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przeniesienie wierzytelności własnych na pożyczkodawcę w ramach umowy datio in solutum w celu spłaty zobowiązania z tytułu finansowania stanowi odpłatne zbycie wierzytelności w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przeniesienie wierzytelności własnych na pożyczkodawcę w ramach umowy datio in solutum w celu spłaty zobowiązania nie stanowi odpłatnego zbycia wierzytelności w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p.

Uzasadnienie

Instytucja datio in solutum (art. 453 k.c.) jest sposobem wykonania istniejącego zobowiązania, a nie odpłatnym zbyciem wierzytelności. Przychód z tego tytułu jest regulowany przez art. 14a u.p.d.o.p., a nie art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. dotyczący odpłatnego zbycia. W związku z tym, art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., który odnosi się do odpłatnego zbycia, nie ma zastosowania.

Czy spółka może rozpoznać koszt uzyskania przychodu w wysokości wartości nominalnej wierzytelności przenoszonych w ramach umowy datio in solutum?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w zakresie, w jakim nie znajdzie zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., spółka może rozpoznać koszt uzyskania przychodu.

Uzasadnienie

Ponieważ umowa datio in solutum w tym przypadku nie jest traktowana jako odpłatne zbycie wierzytelności, ograniczenie z art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p. nie ma zastosowania, co pozwala na rozpoznanie kosztów uzyskania przychodu zgodnie z zasadami ogólnymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona interpretacja indywidualna została uchylona w części uznającej stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.p. art. 14a § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Reguluje rozpoznanie przychodu podatkowego w przypadku, gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości albo w części zobowiązanie.

k.c. art. 453

Kodeks cywilny

Stanowi, że jeśli dłużnik w celu zwolnienia się ze zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, to zobowiązanie wygasa.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Określa wydatki, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

pkt 39 - nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności.

u.p.d.o.p. art. 12 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

pkt 1 - zwrot kapitału pożyczki/kredytu nie stanowi przychodu podatkowego.

u.p.d.o.p. art. 12 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Kwota należnej prowizji stanowi przychód podatkowy.

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Ogólna zasada kosztów uzyskania przychodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Datio in solutum nie jest odpłatnym zbyciem wierzytelności w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p. • Instytucja datio in solutum jest sposobem wykonania zobowiązania, a nie odrębną transakcją zbycia. • Przychód z tytułu datio in solutum jest regulowany przez art. 14a u.p.d.o.p., a nie art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Dyrektora KIS, że datio in solutum jest odpłatnym zbyciem wierzytelności i podlega art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p.

Godne uwagi sformułowania

Datio in solutum nie jest tożsame z umową sprzedaży, czy też zamiany. • W ramach datio in solutum dochodzi jedynie do modyfikacji dotychczasowego, już istniejącego zobowiązania (pożyczki) i to tylko w zakresie sposobu jego wykonania. • Instytucja ta nie powoduje natomiast pojawienia się drugiej transakcji, polegającej na zbyciu składnika majątku.

Skład orzekający

Jacek Kaute

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Czarkowski

członek

Kamil Kowalewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowa datio in solutum w celu spłaty zobowiązania nie jest odpłatnym zbyciem wierzytelności i nie podlega ograniczeniom z art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia wierzytelności w ramach datio in solutum w celu spłaty zobowiązania z tytułu finansowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej instytucji prawa cywilnego (datio in solutum) i jej interpretacji na gruncie prawa podatkowego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Datio in solutum: Czy spłata długu wierzytelnościami to zawsze odpłatne zbycie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst