III SA/Wa 583/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-22
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od spadków i darowiznulga mieszkaniowazbycie nieruchomościdarowiznatermininterpretacja przepisówwarunki mieszkaniowesąd administracyjny

WSA w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że podatniczka prawidłowo skorzystała z ulgi podatkowej przy zbyciu darowanego lokalu, mimo zakupu nowego przed upływem 5 lat.

Sprawa dotyczyła prawa do ulgi w podatku od spadków i darowizn przy zbyciu darowanego lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat. Skarżąca zbyła darowany lokal, a środki ze sprzedaży przeznaczyła na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup innego lokalu. Organy podatkowe odmówiły ulgi, uznając, że nie zachowano terminu do nabycia nowego lokalu. Sąd administracyjny uchylił decyzję, interpretując przepis art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w sposób korzystny dla podatniczki, uznając, że wcześniejsze nabycie nowego lokalu nie wyklucza prawa do ulgi, jeśli istnieje związek przyczynowo-skutkowy z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. F.– J. i T. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Skarżąca nabyła w drodze darowizny lokal mieszkalny, który następnie zbyła przed upływem 5 lat, przeznaczając środki na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup innego lokalu. Organy podatkowe odmówiły zastosowania ulgi przewidzianej w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, argumentując, że warunek nabycia nowego lokalu nie został spełniony w wymaganym terminie. Sąd, dokonując wykładni wspomnianego przepisu, uznał, że termin „nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia” nie wyklucza sytuacji, w której nabycie nowego lokalu nastąpiło wcześniej. Kluczowe dla sądu było wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między zbyciem darowanego lokalu a nabyciem nowego, wynikającego z konieczności zmiany warunków mieszkaniowych. Ponieważ skarżąca wykazała ten związek, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wcześniejsze nabycie nowego lokalu nie wyklucza prawa do ulgi, jeśli zostało wykazane, że zbycie darowanego lokalu i nabycie nowego wynikało z konieczności zmiany warunków mieszkaniowych.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, uznając, że termin „nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia” nie jest terminem sztywnym i dopuszcza sytuację, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło wcześniej, pod warunkiem wykazania związku przyczynowo-skutkowego z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.s.d. art. 16 § ust. 7

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Termin 'nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia' nie wyklucza wcześniejszego nabycia nowego lokalu, jeśli jest to uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych i istnieje związek przyczynowo-skutkowy.

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 16 § ust. 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

ord. pod. art. 120

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 121

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 180

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § par.1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez bezpodstawne pozbawienie prawa do ulgi podatkowej. Naruszenie art. 120, 121, 180 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, błędne zastosowanie przepisów prawa i nieuwzględnienie wyjaśnień składanych przez skarżącą.

Godne uwagi sformułowania

„ściśle” nie oznacza interpretacji zawężającej, gdyż taka interpretacja również nie odzwierciedla rzeczywistej treści przepisu i byłaby błędna. Oznacza to, iż zachowany będzie ów termin także w takiej sytuacji, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło wcześniej niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. odwrócenie sekwencji zdarzeń nie może stanowić podstawy do pozbawienia podatnika prawa do ulgi.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący

Małgorzata Długosz-Szyjko

sprawozdawca

Jerzy Płusa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście terminu nabycia nowego lokalu przy zbyciu darowanego, gdy występuje związek przyczynowo-skutkowy z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbycia lokalu darowanego i nabycia nowego, z koniecznością wykazania związku przyczynowo-skutkowego z poprawą warunków mieszkaniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądowa interpretacja przepisów może być korzystniejsza dla podatnika niż ścisłe trzymanie się literalnego brzmienia, zwłaszcza gdy chodzi o ulgi podatkowe i potrzebę zmiany warunków mieszkaniowych.

Darowany lokal sprzedany za szybko? Sąd wyjaśnia, kiedy ulga podatkowa nadal obowiązuje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 583/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący/
Jerzy Płusa
Małgorzata Długosz-Szyjko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko (spr.), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. F.– J. i T. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Jak wynika z akt sprawy Skarżąca – A. F. –J. nabyła w dniu [...] listopada 2002r. w drodze darowizny dokonanej przez rodziców lokal mieszkalny o wartości [...],- zł położony w W. przy ul. S.O. [...] (akt notarialny Rep: [...]). Notariusz nie pobrał podatku od darowizny w związku ze złożeniem przez nią oświadczenia o spełnianiu warunków do ulgi określonej w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 28.07.1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. 1997, Nr16, poz.89 ze zm.).
W dniu [...] kwietnia 2003r. Skarżąca zbyła darowany lokal. Wcześniej w dniu [...] stycznia 2003 r. p. A.F. – J. nabyła lokal mieszkalny położony w W. przy ul. A.J. [...] o wartości [...],- zł, który w całości sfinansowany został środkami z kredytu mieszkaniowego (akt notarialny Rep: A nr [...]).
Według oświadczenia Skarżącej środki ze sprzedaży darowanego lokalu położonego przy ul. S. O. [...] przeznaczone zostały na spłatę zaciągniętego kredytu.
Urząd Skarbowy W. [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] ustalił Skarżącej podatek z tytułu otrzymanej darowizny w kwocie [...] zł.
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie zarzucając lakoniczność uzasadnienia decyzji organu I instancji, brak odniesienia do przedstawionych wyjaśnień i argumentów. Nieuwzględnienie postanowień art. 16 ust. 7 w/w ustawy.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, wskazując, iż art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn przewiduje zachowanie prawa do ulgi w przypadku zbycia otrzymanego w drodze darowizny lokalu przed upływem 5- letniego okresu tylko w przypadku, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż wobec zakupu nowego lokalu mieszkalnego przed zbyciem lokalu darowanego Skarżąca nie zachowała określonego w art. 16 ust.7 6-ciomiesięcznego terminu, a ponieważ zbyła darowany lokal przed upływem 5- ciu lat od dnia nabycia, to zasadnie urząd skarbowy dokonał ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn.
Na tę decyzję pismem z dnia [...] marca 2004r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
• art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn – poprzez bezpodstawne pozbawienie prawa do ulgi podatkowej,
• art. art. 120, 121, 180 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)- dalej ord. pod – poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, błędne zastosowanie przepisów prawa i nieuwzględnienie wyjaśnień składanych przez skarżącą.
Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę nie uznał zgłoszonych zarzutów podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pozwala stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art.16 ust.7 ustawy z dnia 28.07.1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. 1997, Nr16, poz.89 ze zm.) "nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji zbycie udziału w budynku lub lokalu na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia".
W rozpatrywanej sprawie nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami postępowania spełnienie warunku wystąpienia konieczności zmiany warunków mieszkaniowych. Spór dotyczy drugiego z wymogów, który dla zachowania prawa do ulgi musi być spełniony łącznie, tj. zachowania terminu do nabycia nowego lokalu.
Niewątpliwie interpretując przepisy prawa podatkowego dotyczące ulg i zwolnień należy interpretować je ściśle, nierozszerzająco, bowiem zasadą jest powszechność opodatkowania i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być stosowane ściśle. Jednakże "ściśle" nie oznacza interpretacji zawężającej, gdyż taka interpretacja również nie odzwierciedla rzeczywistej treści przepisu i byłaby błędna.
Dokonując gramatycznej wykładni art.16 ust 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, iż wprowadzając obowiązek dotrzymania zakreślonego terminu dla zachowania ulgi, ustawodawca wymaga jedynie, by nabycie nowego lokalu, budynku lub uzyskanie pozwolenia na budowę nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. Oznacza to, iż zachowany będzie ów termin także w takiej sytuacji, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło wcześniej niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.
Jednakże zauważając różnicę znaczeń określeń: " w ciągu sześciu miesięcy" i " nie później niż w ciągu sześciu miesięcy", stwierdzić należy, iż nie każdy przypadek wcześniejszego nabycia nowego lokalu czy budynku będzie wyczerpywał hipotezę przepisu art.16 ust 7 cyt. ustawy. Ustawa uzależnia bowiem prawo do zachowania ulgi w podatku, w przypadku zbycia lokalu nabytego w drodze darowizny, od zaistnienia łącznie drugiej okoliczności tj. by sprzedaż ta i zakup nowego mieszkania wynikał z konieczności zmiany warunków mieszkaniowych realizowanych w zbywanym lokalu otrzymanym w drodze darowizny. Musi więc występować związek przyczynowo- skutkowy między zbyciem lokalu nabytego w drodze darowizny lub spadku i nabyciem drugiego a koniecznością poprawy warunków mieszkaniowych.
W rozpoznawanej sprawie- zdaniem Sądu- ten związek został wykazany, Skarżąca przedstawiając umowy kupna-sprzedaży obu lokali wykazała, że nabycie nowego lokalu opłacone w całości zostało kredytem, który jak wynika ze składanych przez nią wyjaśnień spłacony został ze środków uzyskanych ze zbycia lokalu otrzymanego w drodze darowizny. Strona wykazała także związek przyczynowy między zakupem nowego a zbyciem darowanego lokalu a koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. Okoliczności tych wskazujących na spełnienie warunków dla zachowania ulgi nie kwestionują organy podatkowe, powołując jako uzasadnienie swojej decyzji wyłącznie niezachowanie wynikającego z ustawy terminu.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie -wobec treści art.16 ust.7 ustawy o podatku od spadków i darowizn (który nie wyklucza spełnienia wymogu zachowania terminu przy wcześniejszym nabyciu nowego lokalu) i wykazania wymaganych ustawą związków przyczynowo-skutkowych - odwrócenie sekwencji zdarzeń nie może stanowić podstawy do pozbawienia podatnika prawa do ulgi.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzając naruszenie art.16 ust.7 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. 1997, Nr16, poz.89 ze zm.) na podstawie art. 145 par.1 lit. a) i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI