III SA/WA 57/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej przedłużające termin zwrotu VAT, uznając zasadność weryfikacji transakcji ze względu na ich specyficzny charakter i potencjalne ryzyko nadużyć.
Spółka złożyła skargę na postanowienie przedłużające termin zwrotu nadwyżki VAT za luty 2021 r. Skarżąca zarzucała organom brak należytego uzasadnienia decyzji i naruszenie zasady neutralności VAT. Sąd uznał jednak, że organy miały uzasadnione wątpliwości co do rzetelności transakcji, biorąc pod uwagę model biznesowy spółki (świadczenie usług niematerialnych na rzecz zagranicznych podmiotów, nabywanie usług od wąskiej grupy dostawców) oraz fakt prowadzenia kontroli podatkowej. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając prawo organów do przedłużenia terminu zwrotu w celu weryfikacji.
Sprawa dotyczyła skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (NUS) o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za luty 2021 r. Spółka wykazała nadwyżkę w wysokości 134.305 zł do zwrotu w terminie 60 dni. NUS przedłużył ten termin, powołując się na konieczność weryfikacji zasadności zwrotu, w związku ze świadczeniem przez spółkę usług niematerialnych poza terytorium kraju na rzecz podmiotów zagranicznych oraz nabywaniem tych usług od stałej grupy dostawców. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących uzasadnienia decyzji oraz naruszenie zasady neutralności VAT. DIAS podtrzymał stanowisko NUS, uznając, że organy mają prawo i obowiązek weryfikować transakcje obarczone ryzykiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu jest dopuszczalne w celu weryfikacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzetelności transakcji, a model biznesowy spółki (świadczenie usług niematerialnych, nabywanie ich od wąskiej grupy dostawców, transakcje z podmiotami zagranicznymi) mógł takie wątpliwości budzić. Sąd uznał, że organy wykazały przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu, a uzasadnienie postanowień było wystarczające. Podkreślono również, że wysoka kwota zwrotu dodatkowo uzasadniała ostrożność organów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma prawo i obowiązek przedłużyć termin zwrotu podatku VAT w celu weryfikacji zasadności zwrotu, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzetelności transakcji, nawet jeśli nie ma dowodów na niezasadność zwrotu.
Uzasadnienie
Przedłużenie terminu zwrotu VAT jest dopuszczalne w celu przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji, gdy istnieją wątpliwości co do rzetelności transakcji, co jest zgodne z celem przepisu i zabezpiecza interesy budżetowe państwa. Model biznesowy spółki, obejmujący świadczenie usług niematerialnych na rzecz zagranicznych podmiotów i nabywanie ich od wąskiej grupy dostawców, mógł budzić takie wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 87 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 87 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 28b
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
w zw. z art. 219
O.p. art. 217 § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 274b § § 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe mają prawo przedłużyć termin zwrotu VAT w celu weryfikacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzetelności transakcji. Model biznesowy spółki (świadczenie usług niematerialnych na rzecz zagranicznych podmiotów, nabywanie usług od wąskiej grupy dostawców) uzasadniał wątpliwości organów. Uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT powinno wskazywać na potrzebę weryfikacji, a nie dowodzić niezasadności zwrotu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty spółki dotyczące braku należytego uzasadnienia postanowień organów. Zarzuty spółki dotyczące naruszenia zasady neutralności podatku VAT przez przedłużenie terminu zwrotu.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe są uprawnione do przedłużania terminu zwrotu podatku celem zweryfikowania zasadności zwrotu dopكتوبرalność przedłużenia terminu zwrotu VAT nie jest uzależniona od wykazania konkretnych dowodów czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, a wystarczające w tym względzie jest uzasadnione podejrzenie czy też istnienie niejasności, wymagających dalszego sprawdzenia dobór metod i środków niezbędnych do weryfikacji zwrotu należy do organu podatkowego model działania przyjęty przez Spółkę [...] może prowadzić do nadużyć, polegających chociażby na posługiwaniu się fakturami dokumentującymi zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca lub ich przebieg był inny aniżeli przedstawiony w tych fakturach
Skład orzekający
Anna Zaorska
przewodniczący sprawozdawca
Aneta Trochim-Tuchorska
sędzia
Konrad Aromiński
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości przedłużenia terminu zwrotu VAT przez organy podatkowe w przypadku wątpliwości co do rzetelności transakcji, zwłaszcza w specyficznych modelach biznesowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego modelu biznesowego i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich przypadków przedłużenia zwrotu VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą weryfikować transakcje VAT w przypadku nietypowych modeli biznesowych, co jest istotne dla przedsiębiorców działających w obszarze usług niematerialnych i międzynarodowych.
“Organy podatkowe mogą wstrzymać zwrot VAT, jeśli Twój model biznesowy budzi wątpliwości. Sprawdź, dlaczego.”
Dane finansowe
WPS: 134 305 PLN
Sektor
usługi biznesowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 57/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-06-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Trochim-Tuchorska Anna Zaorska /przewodniczący sprawozdawca/ Konrad Aromiński Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1754/22 - Wyrok NSA z 2023-03-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 685 art. 86 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 i ust. 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 124, art. 210 § 4 w zw. z art. 219 oraz art. 217 § 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, asesor WSA Konrad Aromiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za luty 2021 r. oddala skargę Uzasadnienie 1.1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: "NUS") z [...] lipca 2021 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za luty 2021 r. 1.2. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 marca 2021 r. do NUS wpłynęła złożona przez P. sp. z o.o. sp.k. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za luty 2021 r. z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym w wysokości 134.305 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, tj. do 24 maja 2021 r. 1.3. Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. NUS przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2021 r. do 31 października 2021 r. Celem zbadania zasadności wykazanej w deklaracji VAT-7 za luty 2021 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, NUS podjął działania weryfikujące rozliczenie Spółki w ramach czynności sprawdzających. W tym celu, pismem z 15 kwietnia 2021 r. wystąpił do Spółki o przedłożenie dokumentów, na podstawie których sporządzono rozliczenie deklaracji VAT-7 za luty 2021 r. Na podstawie analizy przesłanych dokumentów NUS stwierdził, że Skarżąca – podobnie jak w poprzednich okresach rozliczeniowych – kontynuowała wykonywanie usług w ramach świadczenia usług poza terytorium kraju na rzecz dwóch podmiotów zagranicznych: B. Ltd, NIP: [...] z siedzibą na Malcie oraz B. Ltd, NIP: [...] z siedzibą w S. . Przedmiotowe usługi, jak wynikało z zawartych umów, świadczone były w zakresie wykonywania usług niematerialnych – outsourcingu procesów biznesowych i usług powiązanych. Spółka nie wykonywała żadnych usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług w Polsce, a jedynie świadczyła usługi, które na podstawie art. 28b ustawy o podatku od towarów usług, nie podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju. Konsekwencją tego było wystąpienie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy Spółki, w całości wynikająca z odliczenia podatku od towarów i usług od dokonanych nabyć. Transakcje zakupów zawarte były podobnie jak w okresach wcześniejszych, m.in. z: B. sp. z o.o. sp.k., I. Sp. z o.o. sp.k., I. sp. z o.o., O. sp. z o.o. Jak zauważył NUS, weryfikacja rzetelności wykazywanych transakcji przez ww. podmioty gospodarcze była przedmiotem prowadzonej wobec Spółki kontroli podatkowej za okres 09/2019-04/2020. Ponadto w ramach ww. kontroli podatkowej, w związku ze świadczeniem usług poza terytorium kraju, badana była prawidłowość zastosowanej stawki VAT. Mając na uwadze powyższe oraz fakt występowania comiesięcznych transakcji z tymi samymi podmiotami gospodarczymi, w ocenie NUS, ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej miały istotne znaczenie w ocenie rzetelności oraz prawidłowości opodatkowania wykazywanych transakcji w lutym 2021 r. 1.4. Pismem z 29 lipca 2021 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie na postanowienie NUS wnioskując o jego uchylenie w całości oraz zobowiązanie organu podatkowego pierwszej instancji do zwrotu na rzecz Spółki wnioskowanej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz.U. z 2021 r. poz. 685, ze zm., dalej: "ustawa o VAT") w związku z art. 274b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez pominięcie w treści postanowienia uzasadnienia, które w sposób obiektywny mogłoby stanowić należycie i wyczerpująco uzasadnioną oraz kompletną merytorycznie przyczynę podjęcia przez NUS decyzji o wstrzymaniu zwrotu na rzecz Spółki podatku VAT, - art. 120 O.p., poprzez nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych przedłużanie zwrotu należnych Spółce kwot podatku VAT w sposób prowadzący do jawnego złamania zasady neutralności opodatkowania VAT; - art. 121 O.p., poprzez działanie w sposób, który spowodował całkowitą utratę zaufania Spółki do NUS; - art. 124 O.p., poprzez skonstruowanie uzasadnienia postanowienia bez wskazania wystarczających i racjonalnych przesłanek za przedłużeniem zwrotu na rzecz Spółki wnioskowanej kwoty podatku VAT; - art. 217 § 2 O.p., poprzez brak należytego uzasadnienia, zarówno faktycznego jak i prawnego. 1.5. Utrzymując w mocy postanowienie NUS, DIAS stanął na stanowisku, że wniesione przez Spółkę zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a rozstrzygnięcie wydane w sprawie przez NUS było prawidłowe. W ocenie DIAS, w sytuacji, gdy zwrot dotyczy podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem organ podatkowy ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu. DIAS wskazał, że Spółka – podobnie jak w poprzednich okresach rozliczeniowych – kontynuowała wykonywanie usług w ramach świadczenia usług poza terytorium kraju na rzecz dwóch podmiotów zagranicznych: B. Ltd, NIP: [...] z siedzibą na Malcie oraz B. Ltd, NIP: [...] z siedzibą w S. . Przedmiotowe usługi, jak wynikało z zawartych umów, świadczone były w zakresie wykonywania usług niematerialnych – outsourcingu procesów biznesowych i usług powiązanych. Spółka nie wykonywała żadnych usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług w Polsce, a jedynie świadczyła usługi, które na podstawie art. 28b ustawy o VAT nie podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju. Konsekwencją tego było wystąpienie nadwyżki podatku naliczonego nad należny do zwrotu na rachunek bankowy, w całości wynikający z odliczenia podatku od towarów i usług od dokonanych nabyć. W związku ze świadczeniem ww. usług niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce dokonywane zakupy w całości generują kwotę podatku do zwrotu. Wśród podmiotów, od których dokonano nabyć usług wykazanych w lutym 2021 r., podobnie jak w poprzednich okresach rozliczeniowych, występują m.in. następujące podmioty gospodarcze: B. sp. z o.o. sp.k., NIP: [...] ; I. Sp. z o.o. sp.k., NIP: [...] ; I. sp. z o.o., NIP: [...] ; O. sp. z o.o., NIP: [...] . Jak zauważał DIAS, kwoty naliczonego podatku od towarów i usług wynikające z faktur zakupu dokonanych przez Spółkę od ww. podmiotów stanowią znaczną część kształtującą kwotę zwrotu podatku wykazaną w deklaracji VAT-7 za luty 2021 r. Weryfikacja rzetelności wykazywanych transakcji przez ww. podmioty jest przedmiotem kontroli podatkowych za okresy rozliczeniowe od września 2019 r. do kwietnia 2020 r. Jak argumentował DIAS, działania podejmowane w sprawie mają na celu ustalenie, czy zawarte transakcje sprzedaży usług niematerialnych, które w efekcie generują zwrot podatku, nie mają charakteru pozorności, co ściśle wiąże się z ustaleniem prawa do odliczenia podatku VAT. Ponadto badana jest prawidłowość zastosowanej stawki VAT. Zdaniem DIAS, dobór metod i środków niezbędnych do weryfikacji zwrotu należy do organu podatkowego. To naczelnik urzędu skarbowego jest organem uprawnionym do zweryfikowania zasadności zwrotu przed jego dokonaniem i to organ ocenia czy wystąpiły okoliczności w odniesieniu, do których niezbędnym jest zbadanie sprawy w szerszym zakresie. DIAS zwrócił również uwagę, że postanowieniem z [...] września 2021 r., doręczonym w dniu 4 października 2021 r., NUS wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia w podatku od towarów i usług za luty 2021 r. W ocenie DIAS, w realiach niniejszej sprawy NUS zasadnie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT i przedłużył termin dokonania zwrotu kwoty wykazanej w deklaracji VAT-7 za maj 2021 r. 2. W skardze do tutejszego Sądu Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 274b § 1 O.p., poprzez pominięcie w jego treści uzasadnienia, które w sposób obiektywny mogłoby stanowić należycie i wyczerpująco uzasadnioną oraz kompletną merytorycznie przyczynę podjęcia przez NUS decyzji o wstrzymaniu zwrotu na rzecz Spółki podatku VAT; - art. 124, art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p., poprzez brak należytego uzasadnienia postanowienia DIAS, jak i utrzymanego w mocy postanowienia NUS, które wskazywałoby na wątpliwości determinujące potrzebę dodatkowego weryfikowania zasadności zwrotu VAT, a w konsekwencji naruszenie funkcji gwarancyjnej postanowienia jako rozstrzygnięcia decydującego o zakresie praw i obowiązków podatnika; - art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w związku z naruszeniem zasady neutralności podatku od towarów i usług polegającym na naruszeniu mechanizmów konstrukcyjnych VAT, poprzez wstrzymanie zwrotu podatku za maj 2021 r. i tym samym przeniesienie na Spółkę ciężaru podatku, pomimo że w sprawie nie wystąpiły obiektywne wątpliwości co do nieprawidłowości dotyczące VAT w rozliczeniach Spółki za ten okres. W związku z powyższym, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia DIAS i poprzedzającego go postanowienia NUS w całości. 3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 4.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 4.2. Złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a."), na mocy którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. 4.3. Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie było postanowienie DIAS z [...] października 2021 r. utrzymujące w mocy postawienie NUS z [...] lipca 2021 r., przedłużające Skarżącej termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za luty 2021 r. w kwocie 134.305 zł do dnia 31 października 2022 r. 4.4. Na wstępie poczynić kilka uwag natury ogólnej na temat instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku, uregulowanej w art. 87 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. 4.5. Podkreślenia wymaga, że organy podatkowe są uprawnione do przedłużania terminu zwrotu podatku celem zweryfikowania zasadności zwrotu. Uzasadnione jest to m.in. neutralnością podatku od towarów i usług jako daniny od wartości dodanej i koniecznością zapobieżenia nienależnemu odliczaniu kwot podatku naliczonego oraz bezpodstawnym zwrotom nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Odsunięcie w czasie zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego jest warunkowane istnieniem określonych wątpliwości i potrzebą ich wyjaśnienia w kontekście prawidłowości rozliczenia przedłożonego przez podatnika. Jak wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie, dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu VAT nie jest uzależniona od wykazania konkretnych dowodów czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, a wystarczające w tym względzie jest uzasadnione podejrzenie czy też istnienie niejasności, wymagających dalszego sprawdzenia (tak wyroki NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I FSK 802/19 i sygn. akt I FSK 767/19; z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 845/19). Rolą organu podatkowego, decydującego się na sięgnięcie do art. 87 ust. 2 u.p.t.u., nie jest zatem wykazywanie (dowodzenie) braku podstaw do zwrotu VAT, lecz wskazanie (uprawdopodobnienie), że określone elementy stanu faktycznego nie są klarowne, budzą wątpliwości i powinny zostać zbadane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 powołując się na orzecznictwo TSUE, termin na dokonanie zwrotu VAT zasadniczo może być przedłużony w celu przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie staje się przez to nierozsądny, o ile przedłużenie nie wykracza poza to, co jest konieczne, by zakończyć procedurę kontroli. Każde państwo jest bowiem zobowiązane do podjęcia wszelkich środków legislacyjnych i administracyjnych odpowiednich, by zapewnić pełny pobór podlegającego zapłacie podatku VAT na swym terytorium. Nie można zatem aprobować takiej wykładni art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, która ograniczałaby stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadziłaby do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie. Należy również wskazać, że prawodawca przewidział formę ochrony, czy też wynagrodzenia podatnikowi niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku, gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, organ wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. W przypadku zatem niesłusznego przedłużenia terminu organ podatkowy ponosi konsekwencje wadliwej oceny zasadności zwrotu. Spełniony został zatem wymóg ustawowego uregulowania spornego zagadnienia, a ponadto zrównoważone zostały interesy stron, to jest podatnika i fiskusa, co oznacza, że spełnione zostały fundamentalne względy praworządności w zakresie wprowadzenia możliwości przedłużenia terminu do zwrotu podatku. 4.6. Odnosząc się do kwestii należytego uzasadnienia przez organy podatkowe przesłanek stanowiących podstawę do przedłużenia terminu zwrotu spornej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazać należy, że organ podatkowy powinien opierać się na odpowiednich okolicznościach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy, przy czym organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Organ winien natomiast wykazać, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2127/13). Organ winien wykazać, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Powinien więc wskazać i wykazać, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Uzasadnienie postanowienia, wydanego w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy o VAT powinno więc zawierać powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie z przedstawieniem istniejących w tym przedmiocie wątpliwości wraz ze wskazaniem przyczyn, dla których organ uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. W ocenie Sądu, wbrew argumentacji skargi, zaskarżone postanowienie, wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji, spełniają wskazane powyżej wymogi, niezbędne dla kontroli przez Sąd prawidłowości przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wątpliwości organów dotyczą prowadzonej przez Skarżąca działalność gospodarczej polegającej na świadczeniu usług niematerialnych – outsourcingu procesów biznesowych i usług powiązanych. Jak ustalono, Spółka prowadzi usługi sklasyfikowane jako branża wysokiego ryzyka, tj. doradztwo i inne usługi niematerialne. Organy zwróciły uwagę, że głównymi odbiorcami Skarżącej były dwa podmioty zagraniczne: B. Ltd, NIP [...] z siedzibą na Malcie oraz B. Ltd NIP [...] z siedzibą w S. . Co więcej zauważyły, że Spółka świadczone usługi realizowała jedynie poprzez nabycie usług od firm zewnętrznych (outsourcing usług), a kręg jej dostawców, podobnie jak we wcześniejszych okresach rozliczeniowych obejmował następujące podmioty: B. sp. z o.o. sp.k., NIP: [...] , I. sp. z o.o. s.k., NIP: [...] , I. sp. z o.o. s.k. NIP: [...] , O. sp. z o.o., NIP: [...] . Ponadto, Skarżąca nie wykonywała żadnych usług podatkowanych w Polsce. Konsekwencją powyższego było wstąpienie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bakowy podatnika, w całości wynikający z odliczenia VAT od dokonywanych nabyć. Zdaniem organów, konieczne jest dokonanie ustaleń, czy zawarte transakcje sprzedaży usług niematerialnych, które w efekcie generują zwrot podatku, nie mają charakteru czynności pozornych. Badaniu podlega również prawidłowość zastosowanej stawki VAT. W ocenie Sądu, organy dążąc do ustalenia stanu faktycznego sprawy przenalizowały takie elementy jak: profil działalności Spółki (obejmujący rodzaj świadczonych przez nią usług), strukturę jej relacji handlowych (która wskazuje, że dominującymi odbiorcami usług Spółki są dwa pomioty zagraniczne z których jeden ma siedzibę ulokowaną w S. , zaś drugi na Malcie), dobór partnerów handlowych (obejmujący w poszczególnych okresach rozliczeniowych te same podmioty), a także warunki prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej (świadczenie usług poprzez ich nabycie od podmiotów zewnętrznych). Dokonując analizy tych wszystkich okoliczności DIAS sformułował poprawny wniosek, że rozliczenie Spółki za luty 2021 r. może budzić wątpliwości, w zakresie rzetelności transakcji. Co istotne, organ nie przesądził, że Spółka działała w sposób nierzetelny, czy ukierunkowany na wyłudzenie podatku VAT, stwierdził jedynie, że jej rozliczenia wymagają dodatkowej weryfikacji. Sąd w składzie orzekającym podziela tę argumentacje ponieważ model działania przyjęty przez Spółkę, która: - świadczy wyłącznie usługi o charakterze niematerialnym, - realizując je na rzecz podmiotów mających siedzibę na Malcie i w S. , - a dodatkowo nabywa świadczone później usługi od stałej, wąskiej grupy dostawców, którzy na jej rzecz realizują również usługi niematerialne – może prowadzić do nadużyć, polegających chociażby na posługiwaniu się fakturami dokumentującymi zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca lub ich przebieg był inny aniżeli przedstawiony w tych fakturach, generujących znaczne kwoty nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym. DIAS swoje wnioski oparł więc na ocenie materiału dowodowego przeprowadzonej zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W tej sytuacji, podniesione przez Spółkę zarzuty naruszenia art. 124, art. 217 § 2, art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. w zakresie w jakim dotyczą uzasadnienia faktycznego skarżonego postanowienia, Sąd uznał za niezasadne. W ocenie Sądu, DIAS jako organ drugi instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie istniały podstawy do przedłużenia terminu zwrotu VAT, co uzasadniało utrzymanie w mocy postanowienia NUS. 4.7. W sprawie nie można również pominąć, na co słusznie zwracały uwagę organy podatkowe, że wobec Spółki toczy się kontrola podatkowa obejmująca okresy rozliczeniowe od 1 grudnia 2019 r. do 31 marca 2020 r. Wprawdzie zakres kontroli nie obejmuj okresu, za który Spółka oczekuje obecnie na zwrotu, niemniej jednak fakt prowadzenia tej kontroli oraz jej wynik, nie jest bez znaczenia w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, w której organy wskazywały, że Skarżąca na przestrzeli kolejnych okresów rozliczeniowych dokonuje analogicznych transakcji. DIAS, jak zauważono wyżej, ustalił bowiem że Spółka świadczy, analogiczne jak w okrasach objętych kontrolą, wyłączenie usługi niematerialne poza terytorium kraju w zakresie outsourcingu procesów biznesowych i usług powiązanych na rzecz tych samych podmiotów. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności, wskazane w skarżonym postanowieniu, pozwalały organom zastosować instytucję przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za luty 2021 r. Jeżeli bowiem przesłanką warunkującą możliwość zastosowania tego instrumentu, który – co należy podkreślić – służyć ma zabezpieczeniu interesów budżetowych Państwa, jest potrzeba przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, to konfiguracja działań biznesowych realizowanych przez Spółkę mogła wzbudzać w organach podatkowych obiektywnie uzasadnione przekonanie, że zasadność zwrotu podatku VAT Spółce za luty 2021 r. wymaga takiego sprawdzenia. Z pewnością w dacie orzekania o przedłużeniu terminu zwrotu podatku materiał dowodowy, którym dysponował organ pierwszej instancji nie uzasadniał podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie dokonania zwrotu podatku. Zwrócić należy uwagę, że w ramach kontroli jaka prowadzona jest wobec Spółki w dniu 26 stycznia 2021 r. do maltańskiej administracji podatkowej skierowane zostały kolejne zapytania dotyczące transakcji z B. Ltd. oraz realiów jej funkcjonowania na Malcie, na które – jak wynika z uzasadnienia – dotychczas nie otrzymano odpowiedzi. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, NUS gromadzi materiał dowodowy, wzywa Spółkę oraz inne podmioty o stosowne dokumenty i wyjaśnienia, włącza wskazane dokumenty do akt sprawy (zob. postanowienie z [...] maja 2021 r.). Na dzień wydania postanowienia przez NUS zgromadzono 110 kart akt. Przy czym istotnym jest również to, że kontrolowane postanowienie, a w zasadzie poprzedzające je postanowienie NUS jest dopiero drugim wydanym w sprawie przedłużenia Spółce terminu zwrotu podatku VAT za luty 2021 r. Z kolei postanowieniem z [...] września 2021 r., doręczonym w dniu 4 października 2021 r., NUS wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia w podatku od towarów i usług za luty 2021 r. 4.8. Podsumowując, Sąd stoi na stanowisku, że DIAS wydając zaskarżone postanowienie wykazał, że zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły odnieść skutku. Przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie można wykładać, w taki sposób, który uniemożliwiałby spełnienie celu tego przepisu – umożliwienie organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku, do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13). Z tych względów istniała uzasadniona konieczność przeprowadzania dalszej weryfikacji zwrotu podatku. Jak już wskazano gramatyczna wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie pozostawia wątpliwości, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług wystarczą wątpliwości organu. W takich okolicznościach chybiony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy o VAT (naruszenie zasady neutralności). Sąd zauważa bowiem, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi być świadomy, że organy mogą i w pewnych sytuacjach są wręcz zobligowane, kierując się dbałością o bezpieczeństwo finansowe państwa, by zweryfikować zasadność zwrotu podatku, czego nie należy postrzegać jako działanie nadzwyczajne i wyjątkowe. Z kolei ostrożność i celowość starannego zbadania podstaw zwrotu, przez organy, jeszcze przed jego dokonaniem, dodatkowo wzmacniać może to, że kwota jednorazowego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, której oczekuje podatnik jest wysoka, podobnie jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdzie wynosi ona ponad 130.000 zł. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. DIAS w skarżonym postanowieniu wystarczająco jasno wyjaśnił, jakiego rodzaju wątpliwości ma co do transakcji dokonanych w lutym 2021 r. oraz jakie są podstawy materialnoprawne tych wątpliwości i dlaczego konieczne jest przedłużenie terminu zwrotu podatku, powołując się na obowiązujące przepisy i wskazując okoliczności mające odzwierciedlenie w aktach sprawy. Zaskarżone postanowienie zawiera wystarczające uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku VAT. Spółka nie podważyła twierdzenia organu, że w świetle całości tych okoliczności wniosek o zwrot różnicy podatku wymaga dodatkowej weryfikacji. 4.9. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI