III SA/Wa 567/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego VAT i zabezpieczenia jej na majątku, uznając zasadność obaw organu o niewykonanie zobowiązania z uwagi na potencjalne posługiwanie się 'pustymi fakturami'.
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT i zabezpieczenia jej na majątku. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację spółki. Kluczowym argumentem było uprawdopodobnienie, że spółka mogła posługiwać się fakturami dokumentującymi nieistniejące transakcje ('puste faktury'), co uzasadnia obawę o niewykonanie przyszłego zobowiązania podatkowego, a także analiza jej sytuacji majątkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki B. Sp. z o.o. SKA na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące 2019 r. oraz orzekającą o zabezpieczeniu tej kwoty na majątku spółki. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły przesłanki do zastosowania instytucji zabezpieczenia. Podstawą takiej oceny było uprawdopodobnienie, że spółka mogła ująć w swoich ewidencjach faktury VAT wystawione przez powiązane ze sobą podmioty, które z dużym prawdopodobieństwem nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych ('puste faktury'). Sąd podkreślił, że posługiwanie się takimi fakturami stanowi uzasadnioną obawę niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo, analiza sytuacji majątkowej spółki wykazała brak wystarczających aktywów, które mogłyby stanowić gwarancję wykonania zobowiązania. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące wadliwego zebrania dowodów i braku analizy jej sytuacji majątkowej, wskazując, że postępowanie zabezpieczające ma odrębną specyfikę i nie wymaga tak kompletnego postępowania dowodowego jak postępowanie wymiarowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uprawdopodobnienie posługiwania się 'pustymi fakturami' stanowi uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, co uzasadnia zastosowanie zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że możliwość posługiwania się przez spółkę fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych ('puste faktury') oraz analiza jej sytuacji majątkowej uzasadniają obawę niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego, co jest przesłanką do zastosowania zabezpieczenia zgodnie z art. 33 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 33 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przed terminem płatności jest dopuszczalne, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań lub dokonuje czynności zbycia majątku utrudniających egzekucję. Zabezpieczenia można dokonać także w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, jeżeli sprzedaż została udokumentowana fakturami albo fakturami wewnętrznymi, które potwierdzają czynności, że nie zostały dokonane.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawdopodobnienie posługiwania się przez spółkę fakturami dokumentującymi nieistniejące transakcje ('puste faktury') stanowi uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Analiza sytuacji majątkowej spółki wykazała brak wystarczających aktywów do zabezpieczenia zobowiązania. Postępowanie zabezpieczające nie wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty spółki dotyczące wadliwego zebrania dowodów i braku analizy jej sytuacji majątkowej. Argumentacja spółki, że wysokie obroty gwarantują wykonanie zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
posługiwanie się 'pustymi fakturami' stanowi uzasadnienie dla obawy, że przyszłe zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane instytucja zabezpieczenia ewentualnych zobowiązań podatkowych może być stosowana nie tylko do podatników znajdujących się w trudnej sytuacji majątkowej postępowanie w sprawie zabezpieczenia ewentualnych zobowiązań podatkowych jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego posiadającym specyfikę w zakresie gromadzenia dowodów i ich oceny
Skład orzekający
Jarosław Trelka
przewodniczący
Konrad Aromiński
członek
Radosław Teresiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego w kontekście 'pustych faktur' i analizy majątkowej w postępowaniu zabezpieczającym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'pustych faktur' i ich konsekwencji w postaci zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy oceniają ryzyko niewykonania zobowiązania.
“Puste faktury jako podstawa do zabezpieczenia majątku firmy – co musisz wiedzieć?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 567/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jarosław Trelka /przewodniczący/ Konrad Aromiński Radosław Teresiak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 33 § 1 i § 2, 187, 122,121, 191, 210 § 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika oddala skargę Uzasadnienie W związku z prowadzoną kontrolą celno-skarbową, wszczętą w dniu 21.01.2021 r. wobec B. Sp. z o.o. Spółki Komandytowo–Akcyjnej (dalej Skarżąca, Spółka, Strona) w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. (dalej Organ I instancji, NUCS) wydał decyzję z dnia [...] .04.2021 r., w której określił przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku B. Sp. z o.o. Spółki Komandytowe – Akcyjnej a także przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług. Decyzja doręczona została Stronie w dniu 12.05.2021 r. Od powyższej decyzji w dniu 24.05.2021 r. Strona, złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji NUCS. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS lub Organ II instancji) decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał następujące okoliczności. W dniu [...] .01.2021 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej dokonał blokady rachunków bankowych Strony. Blokada przedłużona została następnie na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 miesiące, tj. do [...] .04.2021 r. Z posiadanych informacji wynikało, że Spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego. W toku kontroli celno-skarbowej ustalono, że Spółka została zarejestrowana w dniu 6.12.2013 r., uzyskała nr KRS: [...] , pod nazwą P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa. Zmiany w rejestrze nazwy firmy, pod która działa Spółka dokonano w dniu 15.01.2016r. na B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo Akcyjna. Kapitał Spółki wynosi [...] zł i składa się z [...] akcji zwykłych imiennych serii A o wartości nominalnej 100 zł. Komplementariuszem reprezentującym Spółkę jest aktualnie B. Spółka z o.o., prezesem zarządu komplementariusza jest A.K. . Przeważająca działalność B. Sp. z o.o. SKA według Polskiej Klasyfikacji Działalności jest działalność pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach (47.19.Z). Dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług Spółka B. Sp. z o.o. SKA składała deklaracje VAT-7, szczegółowe dane zawarte w deklaracjach zawarte są na stronie 5 zaskarżonej decyzji. Wynika z nich, że Spółka w 2019 r. wykazała dostawy na poziomie 34 117 821,00 zł, zaś nabycia (wewnątrzwspólnotowe oraz krajowe) na poziomie 92 798 049,00 zł. Mimo znacznej wartości deklarowanych dostaw, Spółka w wykazała w okresie objętym kontrolą za okres styczeń - marzec 2019 r. jedynie 114 760,00 zł podatku do wpłaty, deklarując w pozostałych miesiącach wyłącznie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Mając na uwadze wartość deklarowanych nabyć na poziomie niemal trzykrotnie wyższym od deklarowanych dostaw (co przy ustaleniu wyniku finansowego powinno wygenerować wysoką stratę), szczegółowej analizie podczas kontroli poddano dane zwarte w plikach JPK_KR (zawierającego informacje z ksiąg rachunkowych) przekazanym na żądanie kontrolujących oraz w składanych przez Spółkę plikach JPK_VAT, zawierających informacje o stronach transakcji (dostawach i odbiorach), otrzymywanych i wystawionych fakturach VAT, oraz wynikających z nich wartościach nabyć i dostaw oraz podatku naliczonego i należnego. Wynika z nich, że za okres od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. Spółka B. Sp. z o.o. Sp. SKA wykazała, w części dotyczącej nabyć, faktury wystawione przez podmioty - szczegółowo wymienione na stronie 5-7 zaskarżonej decyzji. Wartości wynikające z JPK_VAT zgodne są z wartościami wykazanymi przez Spółkę w złożonych deklaracjach. Z sytemu VIES wynika, że Spółka zadeklarowała nabycia wewnątrzwspólnotowe od A. GmbH ([...] ) w wysokości 25,2 min zł oraz w wysokości 0,38 min zł od W. ([...] ) i od łotewskiego podatnika C. ([...] ) wysokości 0,81 min zł. Dla numeru [...] nabycia Spółki nie zostały potwierdzone w systemie VIES, wykazane zostały natomiast dostawy do Spółki od A. GmbH zarejestrowanej pod innym numerem ([...] ) - z opisu podatnika w systemie VIES wynika, że pod tym numerem A. GmbH zarejestrowana jest jako przedstawiciel podatkowy. Z zestawienia faktur dokumentujących nabycia, raportu o transakcjach z podatnikami z Unii Europejskiej wynika, że Spółka zadeklarowała wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów od niemieckiego podatnika A. Gmbh ([...]). Ze zgromadzonego w trakcie kontroli celno - skarbowej materiałów wynika, że Spółka poza podatkiem naliczonym przysługującym jej do doliczenia z tytułu nabyć wewnątrz wspólnotowych (po wcześniejszym ich opodatkowaniu), obniżyła podatek należny również o podatek naliczony wynikających z faktur wystawionych przede wszystkim przez spółki: N. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., B. Sp. z O.O., M. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. Faktury wystawiane przez ww. podmioty dotyczą fakturowania usług czy kontraktów, które miałby być wykonywane w oparciu o zawarte umowy. Kontrolowana Spółka przestawiła zawarte w grudniu 2019 r. umowy z M. , M. , B. , N., A.. Umowy, co do zasady są tożsame, co do treści i zakresu umówionych usług, różnią się jedynie wysokością wynagrodzenia. Przedmiotem umówionych usług jest: badanie rynku w zakresie sprzedaży towarów handlowych pochodzących z krajów Azji Wschodniej oraz działania marketingowe zmierzające do nawiązania współpracy w zakresie sprzedaży przez zleceniodawcę. Analiza danych z JPK_VAT złożonych przez Skarżącą, przeprowadzona przez kontrolujących wskazuje, że faktury o największych łącznych wartościach były wystawione przez M. Sp. z o.o. , B. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., N. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. W związku z brakiem sporządzonego sprawozdania finansowego za 2020 r. (informacja z pisma Strony z dnia 25.02.2021 r.) nie wiadomo jak ujmowano rozliczenia między okresowe kosztów przy ustalaniu wyniku finansowego. Ujęcie tej pozycji ma zasadniczy wpływ na prezentację w księgach rachunkowych rentowności transakcji zawieranych przez B. Sp. z o.o. SKA. Ponadto w oparciu o dane z KRS w trakcie kontroli ustalono, że podmioty świadczące usługi były ze sobą powiązane osobowo, poprzez osoby sprawujące w nich zarząd. Zdaniem Organu pierwszej instancji, zebrany w kontroli materiał dowodowy, wskazuje że Spółka ujęła w ewidencjach podatkowych faktury VAT, na których jako wystawca widnieją powiązane ze sobą osobowo podmioty: N. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., a które to faktury z dużym prawdopodobieństwem nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Tym samym B. Sp. z o.o. SKA mogła być uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, zgodnie z art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r. poz. 685). Okoliczność ta ma wpływ na wysokości deklarowanych przez B. Sp. z o.o. SKA zobowiązań podatkowych, gdyż faktury te nie mogą stanowić podatku do obniżenia podatku należnego. W celu ustalenia przesłanek do dokonania zabezpieczenia na majątku zobowiązanego organ podatkowy dokonał analizy sytuacji majątkowej B. Sp. z o.o. SKA. Jak wynika z danych dotyczących stanu majątkowego B. Sp. z o.o. SKA, Spółka nie posiada majątku gwarantującego zabezpieczenie wyżej określonych zobowiązań. W Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych nie znaleziono nieruchomości, brak także ruchomości w postaci własnych środków transportu co potwierdził wydruk z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Adresy wskazane organom podatkowym jako adresy: rejestracyjny oraz prowadzenia działalności dotyczą pomieszczeń wynajmowanych od innych podmiotów. Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, tj. na najniższym wymaganym prawem poziomie. Spółka nie wykazała nabyć środków trwałych w złożonych deklaracjach VAT-7. Wśród operacji realizowanych za pośrednictwem rachunku bankowego nie stwierdzono wypłaty wynagrodzeń, ani przelewów składek do ZUS, co oznacza, że Spółka nie zatrudnia pracowników. Z historii na rachunkach bankowych wynika, że zobowiązania podatkowe regulowane były przez spółkę z opóźnieniem. Z zestawiania obrotów i sald wygenerowanych z przekazanego przez kontrolowaną Spółkę pliku JPK_KR wynika, że spółka utrzymuje wysoki stan nieuregulowanych należności odbiorców i zobowiązań wobec dostawców. B. Sp. z o.o. SKA według zmianek w KRS nie złożyła za 2019 r. i 2020 r., sprawozdania finansowego, ostatnie złożone sprawozdanie finansowe dotyczy 2017 r. (data złożenia 15.01.2019 r.). Spółka nieprawidłowo prezentuje w księgach rachunkowych koszty nabycia usług, a co za tym idzie swoją sytuację finansową. W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT- 8 za 2019 r. wykazała stratę w wysokości 117 173 zł, przy przychodach w wysokości 34 440 435,46 zł oraz kosztach uzyskania przychodu 34 557 608,29 zł, za 2018 r. wykazała dochód w wysokości 57 350,00 zł, przy przychodach w wysokości 44 897 781,00 zł oraz kosztach uzyskania przychodów 44 834 413,00 zł. Za rok 2020 Strona nie złożyła zeznania CIT-8. Z przedstawionych danych wynika, że sytuacja Spółki uległa pogorszeniu (strata w działalności gospodarczej), która prowadzi do trudności w realizowaniu przewidywanych kwot zobowiązań podatkowych. Ponadto w okresie od stycznia 2019 r. do listopada 2020 r. Spółka w składanych deklaracjach VAT- 7 tylko trzykrotnie wykazał podatek do zapłaty (styczeń - marzec 2019 r.) w pozostałych miesiącach wykazywała nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnych okresach rozliczeniowych. Zobowiązanie podatkowe, mimo relatywnie niewielkich kwot w stosunku do osiągalnych obrotów wpłacane były po terminie tytułem VAT za grudzień 2018 r. - wpłata 14.02.2019 r. w kwocie 9 119,00 zł, za styczeń 2018 r., korekta z dnia 25.03.20219 r. wpłata 30.04.2019 r. kwota 35 408,60 zł, za luty 2019 r. wpłata w dniu 30.04.2019 r. - kwota 60 641,60 zł. Łączna wartość dostaw wykazanych w deklaracjach VAT-7 przez Skarżącą w okresie styczeń - grudzień 2019 r. wynosiła 34 017 821,00 zł, zaś wartość nabyć 64 119 629,00 zł, w tym 28 663 901,00 zł wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów. Nabycia B. Sp. z o.o. SKA wynoszą prawie dwukrotność wartości dostaw. Zdaniem Organu II instancji, powyższa analiza wykazuje, iż sytuacja finansowa Spółki jest zła, a przewidywana kwota zobowiązania podatkowego znacznie przewyższa jej możliwości płatnicze. W ocenie DIAS w świetle akt sprawy, obawę niewykonania przez B. Sp. z o.o. SKA zobowiązania podatkowego stanowi m.in. • brak nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej oraz brak rzeczy ruchomych, które mogłyby być przedmiotem zastawu skarbowego; • wysokość generowanych przez Stronę dochodów daje podstawę do stwierdzenia, że nie zaspokoi ona przewidzianych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług; • charakter uchybień tj. obniżenie podatku należnego do zapłaty poprzez odliczanie od podatku należnego podatku naliczonego wynikającego z faktur, które mogły nie odzwierciedlać rzeczywistych zdarzeń gospodarczych; • stwierdzone w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej nieprawidłowości w rozliczeniach podatku od towarów i usług mogą świadczyć o nieprawidłowym i nierzetelnym prowadzeniu przez Stronę ewidencji dla celów podatkowych. Skargą wniesioną w dniu 27 stycznia 2022 r. Strona wniosła o uchylenie decyzji DIAS, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie: 1. art. 33 § 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 2 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 1325 ze zm., dalej O.p.) wskutek wadliwego zastosowania ww. przepisów prawa w sytuacji, w której stan faktyczny sprawy wskazywał, iż powołane wyżej przepisy prawa nie powinny zostać zastosowane; 2. art. 187 § 1, art. 122, art. 121 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4, O.p., poprzez przekroczenie prawa do swobodnej oceny dowodów, brak pełnego zebrania i prawidłowej analizy materiału dowodowego oraz poprzez brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w sprawie jest decyzja organu odwoławczego wydana w przedmiocie określenia oraz dokonania zabezpieczenia na majątku B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowo - Akcyjnej, przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji. Wyjaśniając materialnoprawne podstawy orzekania w tej sprawie wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 i § 2 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zabezpieczenia w okolicznościach ww. można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji m.in. określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że organ podatkowy ma obowiązek określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, oraz dokonać obliczenia i określenia kwoty odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania tej decyzji. (por. wyrok z dnia 31 maja 2022 r. NSA (I FSK 42/22). W niniejszej sprawie organy dokonały ww. ustaleń. Zgodnie z przywołaną regulacją prawną zawartą w art. 33 § 1 i 2 O.p, przesłanką zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych wskazówką istnienia "obawy braku zapłaty zobowiązania podatkowego" może być sytuacja majątkowa podatnika świadcząca o tym, że nie dysponuje on odpowiednimi aktywami dla uiszczenia ewentualnego podatku dobrowolnie lub przymusowo, jak również rzetelność podatnika w wywiązywaniu się ze zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2022 r. II FSK 1437/21). Podkreślić więc należy, że instytucja zabezpieczenia ewentualnych zobowiązań podatkowych może być stosowana nie tylko do podatników znajdujących się w trudnej sytuacji majątkowej. Uzasadnienie dla "obawy braku zapłaty zobowiązania podatkowego" może wynikać również z innych okoliczności wskazanych przez organ podatkowy a nie związanych z sytuacją majątkową podatnika. Ponadto zwrócić również należy uwagę, że postępowanie w sprawie zabezpieczenia ewentualnych zobowiązań podatkowych jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego posiadającym specyfikę w zakresie gromadzenia dowodów i ich oceny. W postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia należności podatkowych organy podatkowe mogą wykazywać ziszczenie się przesłanek ustawowych zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków, a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne uprawdopodobniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego, przy czym nie można mówić w tym przypadku o klasycznym postępowaniu dowodowym i tradycyjnych dowodach. Ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2022 r. (I FSK 742/18). W konsekwencji, w postępowaniu tym, co ma istotne znaczenie w kontekście podniesionych przez Skarżącego zarzutów, organ podatkowy w szczególności nie ocenia "dobrej wiary" podatnika posługującego się "pustymi fakturami" oraz nie przeprowadza kompletnego (zupełnego) postępowania dowodowego – jak w przypadku postępowań wymiarowych. Zadaniem organu jest wskazanie okoliczności które uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Przechodząc do podstawowej kwestii w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego przez Skarżącego wynika z dotychczasowych ustaleń procesowych organów. Po pierwsze, zebrane w sprawie dowody mogą wskazywać, że Spółka ujęła w ewidencjach podatkowych faktury VAT, na których jako wystawca widnieją powiązane ze sobą osobowo podmioty - wskazane w skarżonej decyzji - a wystawione przez nie faktury z dużym prawdopodobieństwem nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Tym samym B. Sp. z o.o. SKA mogła być uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, zgodnie z art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Po drugie należy podkreślić, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 19.01.2021 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej dokonał blokady rachunków bankowych B. Sp. z o.o. SKA na okres 72 godzin. Blokada przedłużona została następnie na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 miesiące, tj. do [...] .04.2021 r. Zatem dotychczasowe ustalenia procesowe wskazują, że Skarżący mógł rozliczyć podatek VAT wynikający z tzw. "pustych faktur", czyli faktur nie dokumentujących rzeczywistego przebiegu transakcji. Oczywiście okoliczność ta będzie przedmiotem postępowania wymiarowego, które ostatecznie przesądzi, czy Skarżący miał prawo do odliczenia podatku naliczonego. W judykaturze nie budzi jednak wątpliwości fakt, że do powodów, których zaistnienie może rodzić obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, należy także okoliczność dokonania przez podatnika obniżenia podatku należnego VAT na podstawie fikcyjnych faktur. (wyrok NSA z dnia 16 marca 2022 r. (I FSK 2613/21). Zatem w ocenie Sąd przypuszczenie, że podatnik był uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, uzasadnia zabezpieczenie wykonania zobowiązania. (por. także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2022 r. (I SA/Po 1059/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że jedną z okoliczności stanowiących uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego jest, zgodnie z art. 33 § 1 O.p., trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Jeżeli zatem podatnik rozliczał VAT na podstawie m.in. "pustych faktur", to jego zobowiązanie podatkowe powstałe z mocy prawa przez cały ten okres było zaniżone. Zatem należy stwierdzić, że trwale nie uiszczał zobowiązań podatkowych powstałych w określonej prawidłowej wysokości z mocy prawa. (por. także wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 kwietnia 2022 r. I SA/Rz 147/22). Na powyższą okoliczność jako przesłankę uzasadniającą zastosowanie instytucji zabezpieczenia wskazywał również Trybunał Konstytucyjny w przywołanym przez organ odwoławczym w wyroku z dnia 08.10.2013 r. sygn. akt SK 40/12. Sąd w niniejszym składzie w całości podziela i czyni swoimi powyższe poglądy. Konstatując, w ocenie Sądu organy w skarżonej decyzji wykazały, że prawdopodobne jest, iż faktury otrzymane przez Skarżącego od wskazanych w skarżonej decyzji podmiotów mogą dokumentować czynności, które nie zostały wykonane. Posługiwanie się "pustymi fakturami" stanowi z kolei – uzasadnienie dla obawy, że przyszłe zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Odnoszą się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że powodem wydania skarżonej decyzji była znaczna wysokość przybliżonej wartości zobowiązań podatkowych. Zasadniczym powodem wynikającym ze skarżonej decyzji a zarazem przesłanką wskazującą na uzasadnioną obawę niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego było uprawdopodobnienie okoliczności posługiwania się przez Skarżącego "pustymi fakturami". Jak wskazano w niniejszym uzasadnieniu, w ocenie Sądu, organy wykazały istnienie przesłanek uzasadniających dokonanie zabezpieczenia ewentualnych zobowiązań podatkowych oraz dokonały analizy sytuacji majątkowej. W tym kontekście zauważyć należy, że również w skardze Skarżący nie wskazuje konkretnego majątku a jedynie przywołuje okoliczność osiągania wysokich obrotów. Słusznie zatem organ podnosi, że środki finansowe oraz towary stanowią szybko zbywalne aktywa które nie zapewniają gwarancji wykonania ewentualnego zobowiązania podatkowego. Końcowo Sąd nie podziela również stanowiska Skarżącego, że "brak zebrania dowodów i brak odniesienia w skarżonej decyzji do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej ma zasadnicze znaczenie dla zaistnienia wadliwości tej decyzji, gdyż braki te uniemożliwiają twierdzenie, że istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Organ odwoławczy nie wykazał i nie próbował wykazać (czy też nawet uprawdopodobnić), że powołane okoliczności (rzekome nieuiszczanie zobowiązań podatkowych i zbywanie majątku) mogą udaremnić czy utrudnić egzekucje lub też skutkować obawą niewykonania zobowiązań podatkowych. Skarżona decyzja wydana więc została w tych okolicznościach z naruszeniem art. 187 § l.art. 122, art. 121 § l,art. 191 i art. 210 § 4 uop. Skutkiem naruszenia ww. przepisów prawa procesowego było naruszenie przepisów prawa wynikających z art. 33 § 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 2 uop". Jak była już o tym mowa, uzasadniona obawa, że nie zostanie wykonane przyszłe zobowiązanie podatkowe może wynikać także z innych okoliczności niż sytuacja majątkowa podatnika. W niniejszej sprawie powyższe obawa wynika, wbrew stanowisku Skarżącego, zarówno z Jego sytuacji majątkowej jak i z prawdopodobnej okoliczności posługiwania się "pustymi fakturami". Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI