III SA/Wa 542/09Organy podatkowe zadaja dokumentów od kontrahentów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatniczki (P.) na indywidualną interpretację Ministra Finansów dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżąca zwróciła się o interpretację w zakresie możliwości żądania przez organy podatkowe od jej kontrahentów, w ramach czynności sprawdzających (art. 274c Ordynacji podatkowej, art. 13b ustawy o kontroli skarbowej), przedstawienia dokumentów takich jak rejestry VAT, deklaracje VAT-7, dowody zapłaty podatku czy dokumenty rejestracyjne. Skarżąca argumentowała, że te dokumenty dotyczą wyłącznie jej rozliczeń podatkowych i nie służą sprawdzeniu rzetelności dokumentów objętych kontrolą u jej kontrahenta. Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, wskazując, że przepisy nie ograniczają rodzaju dokumentów, które mogą być żądane, a kluczowy jest ich związek z prowadzonym postępowaniem lub kontrolą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra Finansów. Sąd uznał, że kryterium wyznaczającym zakres czynności sprawdzających jest związek żądanych dokumentów z kontrolą u podatnika oraz cel postępowania (sprawdzenie prawidłowości i rzetelności), a nie sam rodzaj dokumentów. Sąd podkreślił, że ocena przydatności dokumentu należy do organu prowadzącego postępowanie, a wyłączenie pewnych kategorii dokumentów a priori jest niedopuszczalne. Sąd zaznaczył jednak, że organ nie powinien działać mechanicznie i żądać dokumentów bez uzasadnienia w konkretnej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zakresu czynności sprawdzających prowadzonych przez organy podatkowe wobec kontrahentów podatnika.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów, a ocena działań organu w indywidualnej sprawie może być odmienna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy podatkowe w ramach czynności sprawdzających prowadzonych u kontrahenta podatnika mogą żądać od innego kontrahenta (skarżącej) przedstawienia dokumentów dotyczących rozliczeń podatkowych skarżącej, które nie służą bezpośrednio sprawdzeniu rzetelności dokumentów objętych kontrolą u kontrolowanego kontrahenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe mogą żądać od kontrahentów przedstawienia dokumentów, jeśli są one związane z prowadzonym postępowaniem lub kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. Kryterium zakresu czynności sprawdzających jest związek żądanych dokumentów z kontrolą u podatnika i cel postępowania, a nie rodzaj dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca nie ograniczył rodzaju dokumentów, które mogą być objęte czynnościami sprawdzającymi. Kluczowe jest, aby żądane dokumenty były w zakresie objętym kontrolą u podatnika i służyły sprawdzeniu ich prawidłowości i rzetelności. Ocena przydatności dokumentu należy do organu prowadzącego postępowanie, a wyłączenie pewnych kategorii dokumentów a priori jest niedopuszczalne.
Czy żądanie przez organy podatkowe od skarżącej rejestrów VAT, deklaracji VAT-7, dowodów zapłaty podatku oraz udowodnienia zgodności rejestrów z deklaracją, w ramach czynności sprawdzających u jej kontrahenta, wykracza poza uprawnienia organów określone w art. 274c O.p. i art. 13b ustawy o kontroli skarbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie takich dokumentów nie wykracza poza uprawnienia organów, jeśli w okolicznościach danej sprawy są one niezbędne do wyjaśnienia sprawy i spełniają kryteria określone w przepisach (związek z kontrolą u podatnika, cel sprawdzenia prawidłowości i rzetelności).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że kryterium wytyczającym zakres czynności sprawdzających jest związek żądanych dokumentów z kontrolą u podatnika i cel postępowania, a nie rodzaj dokumentów. Organ może żądać różnych dokumentów, pod warunkiem, że w okolicznościach danej sprawy są one potrzebne do wyjaśnienia sprawy i spełniają wymogi przepisów. Ocena przydatności dokumentu należy do organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
O.p. art. 274c § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową, może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności.
Ustawa o kontroli skarbowej art. 13b § ust. 1
Inspektor, w związku z prowadzonym u kontrolowanego postępowaniem kontrolnym, może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności.
Pomocnicze
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej.
O.p. art. 272
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może dokonać czynności sprawdzających u podatnika.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kryterium zakresu czynności sprawdzających jest związek żądanych dokumentów z kontrolą u podatnika i cel postępowania (sprawdzenie prawidłowości i rzetelności), a nie rodzaj dokumentów. • Ocena przydatności dokumentu dla potrzeb wyjaśnienia sprawy decyduje organ, a nie skarżący. • Wyłączenie pewnych kategorii dokumentów a priori jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Żądanie przez organy rejestrów VAT i deklaracji VAT-7 skarżącej, dowodów zapłaty podatku oraz wykazania zgodności prowadzonych rejestrów cząstkowych VAT ze złożoną deklaracją podatkową wykracza poza uprawnienia organów określone przepisami art. 274c O.p. oraz art. 13b ustawy o kontroli skarbowej, ponieważ dokumenty te dotyczą rozliczeń skarżącej, a nie kontrolowanego kontrahenta. • Dokumenty rejestracyjne, rejestry VAT, deklaracje VAT-7 oraz wykazanie zgodności prowadzonych rejestrów ze składanymi deklaracjami podatkowymi Skarżącej nie mają na celu sprawdzenia rzetelności i prawidłowości dokumentów kontrahenta, ponieważ dotyczą rozliczeń Skarżącej i kontrolowany podatnik nie jest w ich posiadaniu. • Rejestry VAT, deklaracje VAT-7 i dowody zapłaty podatku Skarżącej nie znajdują się w zakresie objętym kontrolą u podatnika.
Godne uwagi sformułowania
ani organ podatkowy w drodze interpretacji indywidualnej, ani Sąd dokonując kontroli tej interpretacji nie może stwierdzić, iż pewien rodzaj dokumentów powinien być, bez względu na okoliczności, wyłączony z czynności sprawdzających. • kryterium wytyczającym zakres czynności sprawdzających jest związek żądanych dokumentów z kontrolą u podatnika (...) i cel postępowania, a nie rodzaj dokumentów jakich organ może żądać w ramach czynności sprawdzających. • Odmienną kwestią jest, czy organ dokonując konkretnych czynności sprawdzających nie przekracza uprawnień przyznanych mu ww. przepisami, ale ocena działań tego organu może nastąpić tylko w indywidualnej sprawie, a nie poprzez interpretację odnoszącą się do wszystkich czynności sprawdzających dokonanych, bądź mających być dokonane przez właściwe organy.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący-sprawozdawca
Sylwester Golec
sędzia
Krystyna Kleiber
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakresu czynności sprawdzających prowadzonych przez organy podatkowe wobec kontrahentów podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów, a ocena działań organu w indywidualnej sprawie może być odmienna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego praktycznie zagadnienia zakresu uprawnień organów podatkowych w kontaktach z kontrahentami podatników, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy organy podatkowe mogą żądać od Ciebie dokumentów dotyczących Twoich kontrahentów?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.