III SA/WA 533/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-07-22
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciazaległości podatkoweVATzarząd spółkibezskuteczność egzekucjiupadłość spółkiOrdynacja podatkowapostępowanie sądowe

WSA w Warszawie oddalił skargę byłego członka zarządu spółki na decyzję o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, uznając, że nie wykazał przesłanek zwalniających go z tej odpowiedzialności.

Skarżący, były prezes zarządu spółki, zaskarżył decyzję o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka była niewypłacalna, egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości lub że nie mógł tego zrobić z przyczyn od niego niezależnych. Sąd podkreślił, że obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość istnieje nawet w przypadku jednego wierzyciela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT za I, II i III kwartał 2014 roku. Sąd uznał, że zobowiązania podatkowe spółki są wymagalne, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z postępowaniem karnym skarbowym. Sąd potwierdził, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie powstania zaległości, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była ocena przesłanek zwalniających z odpowiedzialności, w tym obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość. Sąd podkreślił, że skarżący nie złożył takiego wniosku, a jego argumentacja, że przesłanki do upadłości nie zachodziły z powodu istnienia tylko jednego wierzyciela, została uznana za nieuzasadnioną w świetle utrwalonego orzecznictwa NSA. Sąd wskazał, że niewypłacalność spółki wystąpiła już w kwietniu 2014 roku, a skarżący jako prezes zarządu miał obowiązek podjąć działania zmierzające do ochrony wierzycieli, w tym złożenia wniosku o upadłość. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a skarżącemu zapewniono czynny udział.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, członek zarządu może ponosić odpowiedzialność, jeśli nie wykaże, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości lub że nie mógł tego zrobić z przyczyn od niego niezależnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka była niewypłacalna, egzekucja z jej majątku była bezskuteczna, a skarżący jako prezes zarządu nie dopełnił obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość. Sąd podkreślił, że obowiązek ten istnieje nawet w przypadku jednego wierzyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prawo upadłościowe art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Prawo upadłościowe art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Prawo upadłościowe art. 10

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Pomocnicze

O.p. art. 108

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 108, 116 § 1, 120, 121 § 1 i § 2, 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 188, 191 i 197 O.p.) poprzez błędne uznanie argumentacji skarżącego. Zarzut wadliwego zastosowania i błędnej wykładni art. 116 § 1, 108 O.p. w zw. z art. 10 i 11 Prawa upadłościowego. Argument, że przesłanki do ogłoszenia upadłości nie zachodziły, ponieważ spółka miała tylko jednego wierzyciela. Argumenty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego, pominięcia wnioskowanych dowodów, oparcia decyzji na domniemaniach i sprzeczności z dokumentacją źródłową.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminu przedawnienia zobowiązań Spółki z dniem 25.09.2015 r. uległ zawieszeniu bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. w przypadku Spółki, w związku z nieregulowaniem wymagalnych zobowiązań, co najmniej w drugiej połowie maja 2014 r. zachodziła przesłanka niewypłacalności obligująca do zgłoszenia wniosku o upadłość z niewypłacalnością dłużnika, o czym mowa jest w art. 10 i art. 11 ust. 1 i 2 Prawo upadłościowe mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność.

Skład orzekający

Radosław Teresiak

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Izabela Fiedorowicz

członek

Konrad Aromiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość przez członka zarządu nawet w przypadku jednego wierzyciela, interpretacja przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi firmy, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców i prawników. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące obowiązku zgłoszenia upadłości nawet przy jednym wierzycielu.

Czy musisz zgłosić upadłość firmy, nawet jeśli masz tylko jednego wierzyciela? Sąd wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 1 436 126,67 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 533/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Izabela Fiedorowicz
Konrad Aromiński
Radosław Teresiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 5085/21 - Wyrok NSA z 2024-04-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 900
116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2014 r. oddala skargę
Uzasadnienie
S. B. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2014 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Postanowieniem z [...] października 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS", "Organ pierwszej instancji") wszczął wobec Skarżącego - członka zarządu R. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2014 r., odsetki za zwłokę od powyższych zaległości a także powstałe koszty egzekucyjne.
W następstwie ustaleń dokonanych w powyższym postępowaniu NUS decyzją z [...] grudnia 2019 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego - byłego członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od I do III kwartału 2014 r. w łącznej kwocie głównej wynoszącej 1.436.126,67 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 630.489,00 zł oraz powstałymi kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości 93.535,00 zł.
Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 120, 121 § 1 i § 2, 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 188, 191, 197ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 116 § 1, 108 O.p., w związku z art. 10 i 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2003 r. nr 60, poz. 535 ze zm., - wówczas Prawo upadłościowe i naprawcze, dalej Prawo upadłościowe).
DIAS decyzją z [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał w pierwszej kolejności, że 5-cio letni termin przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki za I, II, III kwartał 2014r., w myśl art. 70 § 1 O.p. upłynąłby w przypadku nie zaistnienia zdarzeń powodujących jego zawieszenie lub przerwanie z dniem 31.12.2019 r. Jednak bieg terminu przedawnienia zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I-III kwartał 2014 r. z dniem 25.09.2015 r. uległ zawieszeniu. Pismem z 21.10.2015 r. znak: [...], doręczonym Spółce w dniu 26.10.2015 r., NUS zawiadomił Spółkę, że z dniem 25.09.2015 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I-III kwartał 2014 r., na skutek wystąpienia przesłanki wymienionej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Z informacji uzyskanej od Organu pierwszej instancji wynika, iż postępowanie karne skarbowe nie zostało zakończone. Zgodnie z przepisami O.p. po ustaniu przesłanki zawieszającej bieg terminu przedawnienia zobowiązanie będzie wymagalne jeszcze co najmniej przez cały okres zawieszenia, o ile nie wystąpią nowe zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
W ocenie Organu odwoławczego NUS prawidłowo wykazał, że Skarżący może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za 1, II, III kwartał 2014 r. Strona pełniła bowiem funkcję prezesa zarządu Spółki w terminie płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych, tj. dnia: 25.04.2014 r.; 25.07.2014 r., 27.10.2014 r. Okoliczności te potwierdzają poniżej wymienione dokumenty.
Z umowy Spółki z dnia 27.10.2013 r. oraz wpisu KRS wynika, że w skład pierwszego zarządu Spółki powołany został D. T. jako prezes zarządu.
Na podstawie Uchwały Nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 22.01.2014 r. D. T. został odwołany z funkcji prezesa zarządu Spółki, a na podstawie Uchwały Nr 2 na prezesa zarządu Spółki powołany został S. B..
Zgodnie z KRS Strona pełniła funkcję prezesa zarządu Spółki do dnia jej wykreślenia z tego rejestru. Wpisem z dnia 25.10.2018 r. Spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, tym samym byt prawny Spółki ustał prawomocnie z dniem 13.11.2018 r.
Okoliczności powyższe znajdują odzwierciedlenie w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego o numerze [...].
Zatem, w okresie, w którym powstały zaległości w podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2014 r. Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Zarząd Spółki w tym czasie pozostawał jednoosobowy.
W związku z nieuregulowaniem przez Spółkę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za I. II, III kwartał 2014 r. określonych prawomocną decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...].07.2015 r. Nr [...], NUS wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 05.10.2015 r. o następujących numerach: [...] (za lQ2014r.); [...] (za IIQ2014r.); [...] (za IIIQ2014r.).
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu 07.10.2015 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku [...] S.A. Zajęcie zostało odebrane przez Bank w dniu 12.10.2015 r. Dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał żadnych środków pieniężnych w ramach realizacji zajęcia. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Spółka otrzymała w dniu 16.10.2015 r.
Z treści raportu ze służby w terenie wynika, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem. Lokal przy ul. [...] w W. Spółka podnajęła od Sp. z o. o. C.. Umowa najmu lokalu nie została rozwiązana.
Pismem z dnia 15.09.2015 r. wystąpiono do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z zapytaniem, czy na Spółkę zarejestrowane są środki transportu. Pismem z dnia 15.09.2015 r. wystąpiono do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu uzyskania informacji dotyczących rachunków bankowych, z których spółka reguluje należne składki. W odpowiedzi na powyższe Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców pismem z dnia 13.10.2015 r. poinformowała, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Pismem z dnia 22.09.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że Spółki nie odnaleziono w Centralnym Rejestrze Płatników Składek.
Z Bazy danych Ksiąg Wieczystych uzyskano informację, że Spółki nie odnaleziono w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych, co oznacza że Spółka nie jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości.
W aktach rejestracyjnych Spółki brak jest informacji o zmianie adresu siedziby Spółki.
Wszczęte w stosunku do majątku Spółki postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania należności przypadających na rzecz wierzyciela.
Mając na uwadze powyższe DIAS uznał, że wyczerpane zostały dostępne środki prawne, których celem była realizacja roszczenia podatkowego w stosunku do dłużnika, wobec czego postanowieniem z dnia [...].10.2015 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2014 r.
W tym stanie rzeczy, w ocenie DIAS należało stwierdzić, że Organ pierwszej instancji wykazał pozytywną przesłankę warunkującą powstanie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.
W ocenie DIAS bezsporne jest również to, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został w ogóle złożony, co potwierdza Odpis Pełny z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oraz kopie akt z KRS. W powyższych dokumentach brak wzmianki o wpływie wniosku o ogłoszenie upadłości czy postępowanie restrukturyzacyjne.
Stan niewypłacalności Spółki, rozumiany jako nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, wystąpił z końcem kwietnia 2014 r. po nieuregulowaniu zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. (termin płatności upływał z dniem 25.04.2014 r.) Spółka przynajmniej od tego momentu zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Zaprzestanie regulowania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań miało charakter trwały - w kolejnych okresach rozliczeniowych wysokość nieuregulowanych zobowiązań wzrastała.
Zdaniem DIAS w przypadku Spółki, w związku z nieregulowaniem wymagalnych zobowiązań, co najmniej w drugiej połowie maja 2014 r. zachodziła przesłanka niewypłacalności obligująca do zgłoszenia wniosku o upadłość wskazana w art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe.
Zgłoszenie wniosku o upadłość Spółki w tym czasie mogłoby zapobiec generowaniu kolejnych zaległości, rozporządzaniu ew. posiadanymi zasobami niezgodnie z przepisami Prawa upadłościowego dawało szansę/gwarancję chociaż częściowego zaspokojenia wierzycieli.
Spółka począwszy od zawiązania nie złożyła ani do Urzędu Skarbowego, ani do akt rejestracyjnych Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdań finansowych. Nie było więc możliwe ustalenie na podstawie wskaźników finansowych, czy zaszła druga okoliczność, o której mowa w art. 11 Prawo upadłościowe, wskazująca na niewypłacalność dłużnika, tj. sytuacja, w której zobowiązania podmiotu będącego osobą prawną przekroczą wartość jego majątku. Co więcej postępowanie egzekucyjne nie ujawniło majątku Spółki, z którego, możliwe było prowadzenie skutecznej egzekucji, co może wskazywać, że wartość jej zobowiązań przekraczała wartość jej majątku.
Nadto okoliczności, że: zarejestrowany kapitał zakładowy Spółki wynosi jedynie [...] zł, siedziba Spółki mieściła się w wirtualnym biurze, gdzie Spółka nie posiadała żadnego wyposażenia, fikcyjny charakter działalności Spółki - w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych Spółki, dodatkowo dowodzą, że w przypadku Spółki zachodziła już w trakcie 2014 r. i zachodzi nadal przesłanka z art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego, wskazująca na niewypłacalność Spółki.
W ocenie DIAS niewypłacalność Spółki rozumiana jako nieregulowanie wymagalnych zobowiązań miała miejsce z końcem kwietnia 2014 r. Stwierdzić więc należało, że w przypadku Spółki co najmniej w drugiej połowie maja 2014 r. zachodziła przesłanka obligująca Spółkę do zgłoszenia wniosku o upadłość wskazana w art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe, wynikająca z nieregulowania wymagalnych zobowiązań. W tym czasie jedynym członkiem zarządu Spółki był Skarżący i to na nim spoczywał obowiązek zabezpieczenia interesów wierzycieli Spółki poprzez złożenie stosownego wniosku do Sądu. Zatem podstawy do ogłoszenia upadłości Spółki istniały w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki przez Skarżącego, a Strona pełniąc tę funkcję nie zgłosiła stosownego wniosku do Sądu. Powyższe wyczerpuje przesłankę, o której mowa w art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe, pozwalającą uznać Spółkę za dłużnika niewypłacalnego. Poza tym Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek ekskulpacyjnych, uzasadniających odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy Organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Strona podniosła zarzuty naruszenia:
1. art. 108, 116 § 1, 120, 121 § 1 i § 2, 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 188, 191 i 197 O.p. poprzez błędne uznanie, że argumentacja Skarżącego dot. naruszenia ww. przepisów nie zasługuje na uwzględnienie, a w konsekwencji podtrzymanie przez Organ odwoławczy stanowiska Organu pierwszej instancji mimo,
iż:
- Organ pierwszej instancji dokonał wadliwych, jednostronnych, niemających odzwierciedlenia zarówno w stanie faktycznym sprawy jak i niemających oparcia w zebranym materiale dowodowym;
- nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe i pominięto wnioskowane przez stronę dowody, ograniczono postępowanie do z góry założonej tezy;
- nie wskazano w decyzji organu I instancji, na podstawie jakich dowodów organ uznał określone fakty za udowodnione, decyzja została oparta na domniemaniach, domysłach niemających oparcia w dokumentacji źródłowej, sprzecznych z tą dokumentacją;
- postępowanie kontrolne było prowadzone pod z góry założoną tezę, co najlepiej potwierdza, iż organ w istocie nawet nie próbował przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów osobowych;
- ograniczono postępowanie dowodowe, a co za tym idzie nie wyjaśniono sprawy, nie zebrano całości niezbędnego materiału dowodowego, celem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;
- nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy stronie można przypisać odpowiedzialność za zobowiązania Spółki, mimo iż strona zgłosiła w tym zakresie stosowne wnioski dowodowe;
- ewentualne zobowiązania Skarżącego względem Skarbu Państwa uległy przedawnieniu gdyż decyzja została doręczona skarżącemu po upływie 5 lat od terminu płatności zobowiązań;
2. art. 116 § 1, 108 O.p. w. zw. z art. 10 i 11 Prawo upadłościowe poprzez ich wadliwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuzasadnione uznanie, iż Strona odpowiada za zobowiązania Spółki solidarnie ze Spółką.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej: "P.p.s.a."), obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone zgodnie z regułami przewidzianymi w Ordynacji podatkowej, a zaskarżona decyzja jest konsekwencją prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, całokształtu zebranego materiału dowodowego i obowiązujących w sprawie przepisów prawa.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, zobowiązanie podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2014 r. są wymagalne. Termin przedawnienia ww. zobowiązań, w myśl art. 70 § 1 O.p., upłynąłby w przypadku nie zaistnienia zdarzeń powodujących jego zawieszenie lub przerwanie z dniem 31.12.2019 r. Jednak, jak słusznie wskazał Organ odwoławczy, bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań Spółki z dniem 25.09.2015 r. uległ zawieszeniu. Pismem z 21.10.2015 r., doręczonym Spółce w dniu 26.10.2015 r., NUS zawiadomił Spółkę, że z dniem 25.09.2015 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I-III kwartał 2014 r., na skutek wystąpienia przesłanki wymienionej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie niesporne jest wystąpienie pierwszej przesłanki warunkującej odpowiedzialność osoby trzeciej, tj. Skarżący w okresie powstania zaległości podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług pełnił obowiązki prezesa zarządu Spółki. Z umowy Spółki z dnia 27.10.2013 r. oraz wpisu KRS wynika, że w skład pierwszego zarządu Spółki powołany został D. T. jako prezes zarządu. Na podstawie Uchwały Nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 22.01.2014 r. D. T. został odwołany z funkcji prezesa zarządu Spółki, a na podstawie Uchwały Nr 2 na prezesa zarządu Spółki powołany został S. B.. Zgodnie z KRS Strona pełniła funkcję prezesa zarządu Spółki do dnia jej wykreślenia z tego rejestru. Wpisem z dnia 25.10.2018 r. Spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, tym samym byt prawny Spółki ustał prawomocnie z dniem 13.11.2018 r.
Bezsporne są również ustalenia Organu odwoławczego, zgodnie z którymi w niniejszej sprawie wystąpiła druga przesłanka warunkująca odpowiedzialność osoby trzeciej - bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec majątku Spółki.
Wszczęte w stosunku do majątku Spółki postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło bowiem do wyegzekwowania należności przypadających na rzecz wierzyciela. Sąd podziela zdanie Organu odwoławczego, zgodnie z którym wyczerpane zostały dostępne środki prawne, których celem była realizacja roszczenia podatkowego w stosunku do Spółki. Dlatego też postanowieniem z [...].10.2015 r. NUS zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2014 r. Powyższych ustaleń Skarżący nie kwestionuje.
Odnosząc się do kolejnej spornej kwestii, czy nie zachodzą okoliczności uwalniające Skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, należy wskazać, że racjonalne jest przypisanie członkowi zarządu obowiązku wykazania, że we właściwym czasie nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości. Z racji pełnionej funkcji członek zarządu posiada dostęp do pełnej dokumentacji Spółki, a przez to może dysponować wiedzą odnośnie jej kondycji finansowej. To zaś pozwala mu wykazać, że w czasie, gdy pełnił on swoją funkcję nie było potrzeby złożenia przedmiotowego wniosku.
W niniejszej sprawie Skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości. W zarzutach skargi Skarżący skupił się zasadniczo na argumentacji, zgodnie z którą ogłoszenie upadłości może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli przedsiębiorcy.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy podkreślić, że zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie dotyczy co prawda jednego wierzyciela (posiadającego znaczną wierzytelność, tj. kwotę 1.436.126,67 zł), lecz nie oznacza to, jak wywodzi Skarżący, że nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości. Innymi słowy Skarżący poprzez próbę wykazania, że przesłanki do ogłoszenia upadłości w niniejszej sprawie nie zachodzą, dąży do zwolnienia się z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Przedstawiony powyżej zarzut, zdaniem Sądu, należy uznać za nieuzasadniony i sprzeczny z dorobkiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W tym względzie Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2020 r., II FSK 2102/18, w którym wskazano, że z niewypłacalnością dłużnika, o czym mowa jest w art. 10 i art. 11 ust. 1 i 2 Prawo upadłościowe mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność. Przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. odnosi się bowiem wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 O.p. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć. Odróżnić należy przy tym obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd upadłości. Dłużnik ma jedynie obowiązek dokonania oceny, czy wykonuje swoje wymagalne zobowiązania, natomiast oceny, czy faktycznie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości władny jest dokonać wyłącznie sąd właściwy w sprawach upadłości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2016 r. sygn. akt III UK 13/16, opubl. w LEX pod nr 2183503). To do sądu upadłości należy zatem ocena, czy faktycznie zobowiązania nie są wykonywane i czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania upadłościowego. Nawet zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku. Art. 116 § 1 pkt 1 O.p. nie daje członkowi zarządu takiego uprawnienia. Dokonując wykładni tego przepisu należy mieć ponadto na względzie gwarancyjny i subsydiarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej. Przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z płatnościami wyłącznie w odniesieniu do jednego wierzyciela, stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela - Skarb Państwa - w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli. Doszłoby zatem do oczywistego nierównego traktowania członków zarządu (osób trzecich) w zależności od tego, ilu wierzycieli miały zarządzane przez nich spółki oraz do osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich. Powyższy pogląd dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3737/14, z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1624/15, z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1951/15, z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt II FSK 3005/16, z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II FSK 1686/18, z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 3336/18, z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt II FSK 63/18, z dnia 6 marca 2020 r. sygn. akt II FSK 2144/19, z dnia 18 września 2020 r. sygn. akt II FSK 729/20 opublikowano w: CBOSA).
Biorąc pod uwagę powyższe należy powtórzyć, że Skarżący w niniejszej sprawie nigdy nie złożył spełniającego wymogi prawa wniosku o ogłoszenie upadłości. Co więcej Skarżący, jako członek zarządu Spółki, miał pełną prawną możliwość i obowiązek prowadzenia spraw Spółki, w tym składania zgodnego z prawem wniosku o ogłoszenie upadłości. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał też, że nie miał możliwości złożenia skutecznego wniosku o upadłość Spółki z przyczyn od siebie niezależnych i niezawinionych. Tymczasem stan niewypłacalności, jak słusznie wskazał Organ odwoławczy, wystąpił z końcem kwietnia 2014 r. po nieuregulowaniu zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. (termin płatności upływał z dniem 25.04.2014 r.). Spółka przynajmniej od tego momentu zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Co więcej zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań miało charakter trwały - w kolejnych okresach rozliczeniowych wysokość nieuregulowanych zobowiązań wzrastała. Dlatego też w związku z nieregulowaniem wymagalnych zobowiązań, co najmniej w drugiej połowie maja 2014 r. zachodziła przesłanka niewypłacalności obligująca do zgłoszenia wniosku o upadłość wskazana w art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe.
Sąd za bezzasadne uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 108, 116 § 1, 120, 121 § 1 i § 2, 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 188, 191 i 197 O.p.
W prowadzonym postępowaniu zapewniono bowiem Skarżącemu czynny udział na każdym jego etapie. Strona, nie skorzystała z tego prawa. Skarżącemu umożliwiono wykazanie okoliczności istotnych z punktu widzenia uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej. Stan faktyczny w sprawie ustalony został w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Organy przeprowadziły zaś jego subsumpcję pod obowiązujące przepisy prawa, których wykładnia zaprezentowana w zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości. Dowody, którymi dysponowały organy podatkowe zostały poddane ocenie w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Dodatkowo należy wskazać, że ustalenia podjęte przez organy podatkowe nie zostały skutecznie przez Skarżącego zakwestionowane. Strona w toku postępowania nie składała żadnych wniosków dowodowych. Zaś przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie było w niniejszej sprawie konieczne i podlegało swobodnej ocenie organu podatkowego.
W świetle powyższych okoliczności, zarzuty skargi w zakresie dotyczącym naruszenia przez organy podatkowe, zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego - uznać należy za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI