III SA/WA 531/24

III SA/Wa 531/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran
Dariusz Czarkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Sarnowiec-Cisłak
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 1179/24 - Wyrok NSA z 2025-03-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 111 par. 1, art. 64
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran, asesor WSA Marta Sarnowiec - Cisłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia o pozostawieniu podania o umorzenie postępowania zabezpieczającego bez rozpatrzenia. oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził do majątku V. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") postępowanie zabezpieczające na podstawie własnych zarządzeń zabezpieczenia z 25.07.2019 r. o nr od [...] do [...], wystawionych w celu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 12/2014 r. do 2/2015 r. oraz od 3/2015 r. do 4/2015 r., w łącznej kwocie głównej 1.833.757,00 zł plus odsetki w wysokości 640.870,00 zł. Ww. zarządzenia zabezpieczenia zostały doręczone 29.07.2019 r.
Pismem z 28.09.2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. pozostawił bez rozpatrzenia wniesione przez Panią M.M. pismem z 21.07.2023 r. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...].07.2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego. W uzasadnieniu wskazał, że nadesłane pełnomocnictwo uprawnia Panią M.M. do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu zabezpieczającym, prowadzonym na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, zakończonym wydaniem decyzji o zabezpieczeniu, a nie w postępowaniu zabezpieczającym wykonawczym, prowadzonym na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 25.07.2019 r. o numerach od [...] do [...]. Są to bowiem dwa odrębne postępowania i wymagają dwóch odrębnych pełnomocnictw. Ww. pismo zostało doręczone Skarżącej 5.10.2023, natomiast Pani M.M. 9.10.2023 r.
Pismem z 12.10.2023 r., działając w imieniu Skarżącej adwokat K.S., złożył na podstawie art. 111 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosek o uzupełnienie - co do prawa rozstrzygnięcia i co do prawa odwołania - ww. pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. We wniosku pełnomocnik wskazał, że w powyższym rozstrzygnięciu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie zawarł stanowiska co do prawa jego zaskarżenia. W postanowieniu brak jest również wyodrębnionej sentencji z której wynikałoby konkretne rozstrzygniecie Organu II instancji.
Postanowieniem z [...].11.2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. odmówił uzupełnienia pisma z 28.09.2023 r. co do treści rozstrzygnięcia oraz co do prawa wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pismo informujące o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia nie jest postanowieniem. Nie można więc go uzupełnić w trybie art. 111 § 1 k.p.a.
Pismem z 17.11.2023 r. adwokat K.S., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...].11.2023 r. w sprawie odmowy uzupełnienia pisma z 28.09.2023 r. co do rozstrzygnięcia oraz co do prawa wniesienia odwołania. W treści wniosku pełnomocnik powołał argumentację tożsamą do wcześniej przedstawionej we wniosku z 12.10.2023 r. Jednocześnie wskazał, cyt.: (...) pozostawienie pisma bez rozpatrzenia nie może być uznane za czynność materialno-techniczną, gdyż oznacza to, że Skarżąca zostaje pozbawiona możliwości dalszego prowadzenia sprawy oraz skorzystania z instytucji odwoławczej. Ze względu na brak konkretnego rozstrzygnięcia strona nie może kontynuować postępowania ani właściwie zareagować na decyzje Organu. Brak jasnego stanowiska uniemożliwia Stronie podjęcie skutecznych działań mających na celu obronę jej praw i interesów.
Postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor powołał się na art. 23, art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, dalej: "u.p.e.a.") i art. 64 § 2 k.p.a. i stwierdził, że dla zakończenia postępowania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. ustawodawca nie przewidział możliwości wydania postanowienia, a jedynie pisma informującego stronę o pozostawieniu złożonego przez nią podania bez rozpatrzenia. Wprawdzie pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 28.09.2023 r. pozostawiające bez rozpatrzenia zażalenie z 21.07.2023 r., zawiera oznaczenie organu, adresata i podpis osoby reprezentującej organ, nie zawiera jednak merytorycznego rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Nie posiada zatem walorów oraz budowy orzeczenia, o którym mowa w art. 124 k.p.a.
Zdaniem Organu odwoławczego pismo z 28.09.2023 r. nie jest aktem administracyjnym, tj. postanowieniem. Jest jedynie pismem, w którym organ egzekucyjny poinformował o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą pismem z 21.07.2023 r. zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...].07.2023 r. w przedmiocie umorzenia prowadzonego wobec Skarżącej postępowania zabezpieczającego.
Organ II instancji stwierdził, że ustawodawca w obowiązujących przepisach prawa, tj. zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i Kodeksie postępowania administracyjnego, nie przewidział możliwości składania wniosku w trybie art. 111 § 1 k.p.a. dla pism informacyjnych wysyłanych do strony w toku prowadzonego postępowania zarówno zabezpieczającego jak i egzekucyjnego. Skoro brak jest normy prawa, która dopuszczałaby możliwość złożenia wniosku o uzupełnienie pisma informacyjnego co do rozstrzygnięcia oraz prawa odwołania, to tym samym organ administracji publicznej nie może przyznać zobowiązanemu więcej praw, niż to wynika z ustawy i usankcjonować nieistniejących zasad. W konsekwencji, skoro pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...].09.2023 r. nie jest postanowieniem, nie można go uzupełnić, a przepis art. 111 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania. Ustalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. zawarte w postanowieniu z [...].11.2023 r. odmawiającym uzupełnienia własnego pisma z 28.09.2023 r. co do treści rozstrzygnięcia oraz prawa wniesienia odwołania, są prawidłowe i zgodne z zaistniałym stanem faktycznym i prawnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień Organów obu instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 111 § 1 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 2, a także art. 78 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...], w sytuacji, gdy organ ten bezzasadnie uznał, że pismo z dnia 28 września 2023 r., nr [...], stwierdzające, że pełnomocnictwo przedłożone przez doradcę podatkowego nie spełnia oczekiwań Organu, nie wymagało uzupełnienia co do rozstrzygnięcia, a przede wszystkim co do prawa odwołania od tego rozstrzygnięcia, w tym ewentualnie możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż pozostawienie zażalenia bez rozpatrzenia stanowi w ocenie Organu czynność materialno-techniczną i w związku z tym nie jest aktem administracyjnym, tj. postanowieniem, na które przysługuje środek zaskarżenia, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż Organ wydając tego typu rozstrzygnięcie bezzasadnie dokonał ograniczenia właściwej kontroli postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest postanowienie z [...] grudnia 2023r., którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy jego własne postanowienie z [...] listopada 2023 r. odmawiające uzupełnienia pisma z 28 września 2023 r. co do treści rozstrzygnięcia oraz co do prawa wniesienia odwołania.
Odnosząc się do ram prawnych wyjaśnić należy, iż w świetle art. 64 k.p.a jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania (§ 1). Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2).
Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd, zgodnie z którym pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o podjęciu której należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie. W literaturze przedmiotu nie ma w tej kwestii wątpliwości (por. np. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311; W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011, s. 120; G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2013, s. 625; R. Stankiewicz (w:) M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, s. 386). Nie jest to jednak czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie spełnia kryteriów określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, w której przyjęto, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., skład podejmujący uchwałę wywiódł, że "w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, spośród wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Prowadzi to do wniosku, że organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, (mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a.), pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji".
Przyjmując zatem, iż pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej w stosunku do pisma informującego o pozostawieniu podania bez rozpoznania nie może mieć zastosowanie art. 111 § 1 k.p.a.
Zgodnie z powyższą normą prawną strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Pismo informacyjne nie ma bowiem charakteru decyzji ani postanowienia.
W niniejszej sprawie DIAS słusznie stwierdził, że ustawodawca w obowiązujących przepisach prawa, tj. zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i Kodeksie postępowania administracyjnego, nie przewidział możliwości składania wniosku w trybie art. 111 § 1 k.p.a. dla pism informacyjnych wysyłanych do strony w toku prowadzonego postępowania zarówno zabezpieczającego jak i egzekucyjnego. Skoro brak jest normy prawa, która dopuszczałaby możliwość złożenia wniosku o uzupełnienie pisma informacyjnego co do rozstrzygnięcia oraz prawa odwołania, to tym samym organ administracji publicznej nie może przyznać zobowiązanemu więcej praw, niż to wynika z ustawy i usankcjonować nieistniejących zasad. W konsekwencji, skoro pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] września 2023 r. nie jest postanowieniem, nie można go uzupełnić, a przepis art. 111 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania. Sąd to stanowisko Organu w pełni popiera i przyjmuje jako własne.
W tym stanie sprawy wszystkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, uznawszy zarzuty skargi za niezasadne i nie dopatrzywszy się naruszeń prawa z urzędu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.