III SA/Wa 524/04

III SA/Wa 524/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący/
Bożena Dziełak
Hanna Kamińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Sygn. powiązane
II FSK 324/05 - Wyrok NSA z 2006-02-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Hanna Kamińska ( spr. ), Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
III SA/Wa 524/04
UZASADNIENIE
Państwo M. i A. S. w dniu [...] sierpnia 2003r. złożyli w Urzędzie Skarbowym w S. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 4.278,40zł. Do wniosku podatnicy dołączyli trzecią korektę zeznania podatkowego za 2002r. - PIT-37. Wniosek uzasadnili tym, iż jako małżonkowie, między którymi istnieje ustrój wspólności majątkowej, dokonali odliczenia darowizn przekazanych na cele przewidziane w art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Posiadają dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego dokonany z rachunku bankowego jednego ze współmałżonków, określający kwotę darowizny oraz jej cel. Darowiznę odliczyli w sposób proporcjonalny do osiągniętych dochodów.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 9 i ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r..
Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpoznaniu odwołania podatników, decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. wydaną w oparciu o przepis art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wszelkie wydatki uprawniające do skorzystania z ulg podatkowych powinny być udokumentowane. W nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 21 listopada.2001 r. (Dz. U. Nr 134, poz. 1509) w art. 26 ust. 7 ustawodawca postanowił, że wysokość wydatków na cele uprawniające do ulgi ustala się wprawdzie jak w latach ubiegłych - na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, ale jeśli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków z tego tytułu ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że przedmiotowa darowizna została dokonana przez A. S., z jego rachunku bankowego, zaś jego żona - M.S. nie jest współposiadaczką rachunku, ani jego dysponentka, jak również osobą reprezentującą podatnika. Z tych względów nie można traktować jej jako darczyńcy w rozumieniu art. 26 ust. 7 ustawy. Podatniczka nie mogła zatem dokonać odliczenia od podstawy opodatkowania kwoty darowizny.
Organ odwoławczy podkreślił, iż uregulowania zawarte w przepisach artykułów 36 i 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie mogą modyfikować treści ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem prawo podatkowe jest autonomiczną dziedziną prawa, a przepisy o ulgach i odliczeniach od podatków nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający intencje ustawodawcy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej wydanie decyzji z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa podatkowego jaki i cywilnego, w szczególności naruszenie przepisów art. 36 i art. 37 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.
Podatnicy podkreślają, iż żaden przepis prawa cywilnego i rodzinnego nie precyzuje szczególnej formy przekazywania darowizn przez małżonków, których łączy małżeńska wspólność majątkowa. W tej sytuacji posiadane przez nich dowody potwierdzające dokonanie darowizny są wystarczające do stwierdzenia przez organy podatkowe prawidłowości dokonanej czynności prawnej i nie ma podstaw do kwestionowania jej skutków gruncie prawa podatkowego.
Skarżący z faktu nie wskazania w sposób jednoznaczny darczyńcy w dowodzie przelewu dokonanym z konta jednego z małżonków wywodzą wniosek, że darowizna została przekazana przez oboje małżonków składających wspólne zeznanie majątkowe.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że instytucja unormowana w art. 36 i 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego tzn. zarząd majątkiem wspólnym i potwierdzenie czynności prawnych przez małżonka nie może stanowić podstawy do rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego, bowiem prawo podatkowe jest autonomiczną dziedziną prawa i wobec tego nie należy poddawać go reinterpretacji na podstawie przepisów z innych dziedzin prawa.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem art. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26.
Rezultatem powyższego uregulowania są odrębne limity odliczeń przysługujące każdemu z małżonków na ponoszone prze nich wydatki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 26 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) podstawą obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28-30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2 oraz ust. 4-6 i 8-12 lub art. 24b ust. 1 i 2 lub art. 25, po odliczeniu kwot darowizn dokonanych:
a) na cele naukowe, naukowo-techniczne, oświatowe, oświatowo-wychowawcze, kulturalne, kultury fizycznej i sportu, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów, a także wspierania inicjatyw społecznych w zakresie budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę - łącznie do wysokości nie przekraczającej 15% dochodu,
b) na cele kultu religijnego i na działalność charytatywno-opiekuńczą, bezpieczeństwa publicznego, obrony narodowej, ochrony środowiska, dobroczynne, a także na cele związane z budownictwem mieszkaniowym dla samorządu terytorialnego i na budowę strażnic jednostek ochrony przeciwpożarowej, w rozumieniu przepisów o ochronie przeciwpożarowej, oraz ich wyposażenie i utrzymywanie - łącznie do wysokości nie przekraczającej 10% dochodu,
Natomiast z treści ustępu 7 cyt. przepisu wynika, że wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym że, jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków na cele wymienione w ust. 1 pkt 9 ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.
Do skuteczności umowy darowizny Kodeks cywilny w art. 890 przewiduje formę aktu notarialnego, jednakże niedochowanie tej formy przy jednoczesnym spełnieniu świadczenia sprawia, iż umowa jest ważna. Podstawę odliczenia darowizn może zatem stanowić dowód wpłaty dokonany przez darczyńcę.
Z dokumentów źródłowych tj. dowodów wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego jednoznacznie wynika, że darczyńcą uprawnionym do odliczenia darowizny jest tylko podatnik A.S., ponieważ tylko jego nazwisko jest wymienione na dowodzie wpłaty. Przekazana darowizna pochodziła z jego rachunku bankowego, zaś żona M. S. nie była współposiadaczką rachunku, ani też jego dysponentką. Jednocześnie w aktach sprawy nie znajduje się żaden dowód, świadczący o tym, iż darczyńcami są oboje małżonkowie.
Ulgi podatkowe przewidziane w przepisach prawa podatkowego, stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania. Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Podstawę odliczenia może, wiec stanowić jedynie wydatek poniesiony zgodnie z wolą ustawodawcy. Ustawodawca dokładnie uregulował w przepisach prawa podatkowego kto może z ulg skorzystać i w jakich sytuacjach, przewidział w związku z tym konieczność stosownego udokumentowania poniesionych wydatków. Dlatego też wszelkie dowody wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego powinny zawierać nazwisko darczyńcy, kwotę darowizny oraz cel na jaki darowiznę przekazano. Tylko dowód wpłaty zawierający ww. elementy stanowi dla darczyńcy dowód o jakim mowa w art. 26 ust.. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujące stosunki majątkowe między małżonkami nie mogą stanowić podstawy do rozszerzającej wykładni przepisów prawa podatkowego. Prawo podatkowe jest autonomiczną gałęzią prawa i samodzielnie reguluje instytucję ulg i odliczeń od podatków. Posługując się interpretacją przepisów prawa rodzinnego i opiekuńczego nie można "tworzyć" nowych ulg podatkowych, nie przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. . Prawo rodzinne i opiekuńcze nie reguluje bowiem kwestii danin publicznoprawnych i stosunków państwo - jednostka.
Reasumują powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż tylko A. S. skutecznie zawarł umowę darowizny i tylko on mógł skorzystać z odliczenia od dochodu wskazanej w treści przelewu kwoty. W formularzu PIT O każdy z małżonków wskazuje, bowiem odrębnie kwoty do odliczenia, w wysokości zadeklarowanej w darowiźnie.
Należy dodać, iż ustalenia dokonane przez Sąd w niniejszej sprawie, są zgodne z interpretacją Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w sprawie "art. 26 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), wydaną na podstawie art. 14 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Minister Finansów wyjaśnił, iż użyte przez ustawodawcę pojęcie w art. 26 ust. 7 ustawy "dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego" jest pojęciem o szerokim zakresie znaczeniowym i obejmuje swoim zakresem rozmaite formy dowodzenia wpłat na rachunek bankowy. Dlatego też wszelkie dowody wpłat na rachunek bankowy obdarowanego, z których oprócz numeru tego rachunku, jednoznacznie wynika nazwisko darczyńcy, kwota darowizny, jak również cel, na jaki ją przekazano, będą stanowić dla darczyńcy dowód, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie".
Jedną z podstawowych zasad prawa podatkowego jest zasada, zgodnie z którą wszelkie wydatki uprawniające do skorzystania z ulg podatkowych powinny być należycie udokumentowane. W trakcie trwania postępowania podatkowego, skarżący nie przedstawili dowodu zawarcia umowy darowizny przez oboje małżonków, zatem rozstrzygnięcie organów podatkowych odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002r. nie narusza prawa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) skargę oddalił.