III SA/Wa 516/19

III SA/Wa 516/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Matylda Arnold-Rogiewicz
Piotr Dębkowski
Waldemar Śledzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 724/20 - Wyrok NSA z 2022-11-24
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 200
art. 21 ust. 25
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Piotr Dębkowski, Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi G. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 grudnia 2018 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.564.2018.1.MM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz G. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 stycznia 2019 r. G. S. (zwany dalej: "Wnioskodawcą" lub "Skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Zaskarżona interpretacja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 6 listopada 2018 r. wpłynął do organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
W dniu 17 sierpnia 1985 r. Wnioskodawca zawarł związek małżeński z E. S.
W dniu 26 kwietnia 2004 r. (Repertorium A Nr [...]) w ramach majątkowej wspólnoty małżeńskiej Wnioskodawca wraz z żoną nabył notarialnie na własność mieszkanie w W. ul. [...].
W dniu 1 września 2005 r. (sygn. Akt [...]) Sąd Okręgowy w W. Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy orzekł rozwód między Wnioskodawcą i E. S. bez orzekania o winie stron i bez podziału majątku wspólnego. Zgodnie z art. 52 § 2 k.r.o. po rozwodzie ustała wspólność małżeńska i w ramach rozdzielczości majątkowej Wnioskodawca oraz jego była małżonka stali się współwłaścicielami majątku w częściach ułamkowych (zgodnie z art. 43 § 1 k.r.o.) w postaci mieszkania przy [...], po 1/2 każde z nich.
Od czasu rozwodu Wnioskodawca zamieszkiwał wspólnie z byłą małżonką w mieszkaniu w W. na ul. [...], którego (po rozwodzie) byli właścicielami po 1/2 części. Mieszkanie nie było obciążone żadnymi kredytami.
W dniu 29 kwietnia 2013 r. zmarła matka Wnioskodawcy – B. S.
W dniu 19 czerwca 2013 r. (Repertorium A Nr [...]) notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia Wnioskodawca został jedynym spadkobiercą po jego zmarłej matce. W skład spadku wchodziło między innymi mieszkanie własnościowe w W. na ul. [...].
W dniu 16 grudnia 2015 r. (Repertorium A Nr [...]) aktem notarialnym Wnioskodawca sprzedał mieszkanie w W. na ul. [...] za 209 tys. zł osobie fizycznej. Zbycie lokalu nabytego w spadku nie nastąpiło w wyniku działalności gospodarczej.
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie ochrony zdrowia i jego działalność nie ma związku ze sprzedażą lub pośrednictwem sprzedaży nieruchomości.
W dniu 15 stycznia 2016 r. (Repertorium A Nr [...]) aktem notarialnym Wnioskodawca dokonał podziału majątku którego był współwłaścicielem z E. S. i w ramach spłaty 1/2 udziału we własności mieszkania w W. na ul. [...] (którego wartość w całości zgodnie wycenili na 400 tys. zł) Wnioskodawca przekazał jego byłej małżonce E. S. 200 tys. zł.
Za pozostałą kwotę wynikającą z różnicy kwoty sprzedaży mieszkania odziedziczonego po matce Wnioskodawcy (209 tys. zł), a spłatą udziałów byłej żony Wnioskodawcy w mieszkaniu przy ul. [...] (200 tys. zł), Wnioskodawca zakupił okna z montażem w mieszkaniu na ul. [...], w którym cały czas zamieszkuje, (potwierdzone fakturami z dnia 14 czerwca 2016 r. i 15 lipca 2016 r.)
W lokalu W. na ul. [...] Wnioskodawca zamieszkuje na stałe i w księdze wieczystej tej nieruchomości w dziale II figuruje jako jedyny właściciel.
Wnioskodawca zamierza mieszkać dalej i ewentualnie założyć rodzinę.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy kwota spłaty 200 tys. zł, która stanowi ekwiwalent za 1/2 mieszkania w W. na ul. [...] należącą po podziale majątku do byłej żony Wnioskodawcy (wartym w całości 400 tys. zł), którego byli współwłaścicielami po rozwodzie - może być uwzględniona przez Wnioskodawcę jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, a co za tym idzie czy Wnioskodawca może być zwolniony z podatku dochodowego związanego ze sprzedażą przed upływem 5 lat odziedziczonego po jego zmarłej matce mieszkania w W. na ul. [...], o czym mówi art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.?
Zdaniem Wnioskodawcy, po rozwodzie ustała wspólność małżeńska i zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ustawowo Wnioskodawca i jego była żona stali się współwłaścicielami w częściach ułamkowych (domyślnie po 1/2 każde) dotychczasowego majątku wspólnego. Kwota przeznaczona na spłatę zobowiązania dokonanego na rzecz byłej żony Wnioskodawcy z tytułu podziału majątku wspólnego stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 3 grudnia 2018 r. uznał stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego za nieprawidłowe.
Organ interpretacyjny, po omówieniu szeregu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, wskazał, że za wydatek poniesiony na własny cel mieszkaniowy, jakim jest nabycie lokalu mieszkalnego, nie można uznać spłaty dokonanej na rzecz byłej małżonki w związku z dokonaniem podziału w zamian za 1/2 udziału we własności mieszkania, które znajdowało się uprzednio we wspólności majątkowej małżeńskiej. Spłata na rzecz byłej małżonki jest wydatkiem dokonanym z tytułu podziału majątku wspólnego w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej, nie jest natomiast wydatkiem na nabycie nieruchomości w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f.
Mając powyższe na uwadze, przeznaczenie środków ze sprzedaży mieszkania odziedziczonego po zmarłej matce Wnioskodawcy na spłatę na rzecz byłej żony 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym, który znajdował się uprzednio we wspólności majątkowej małżeńskiej i została przyznana w wyniku rozwodu po 1/4 dla Wnioskodawcy i jego byłej małżonki, nie może być uznane za wydatek na własne cele mieszkaniowe umożliwiający skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f. w zw. z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: "Op"), poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że spłata małżonki po podziale majątku nie może stanowić wydatku na własne cele mieszkaniowe, a także poprzez brak dokonywania wykładni zgodnie z zasadą in dubio pro tributario oraz błędne i nielogiczne wysnucie niekorzystnych wniosków z korzystnych dla podatnika orzeczeń NSA.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
|Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - |
|Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem |
|zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. |
|Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami |
|administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej |
|przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w |
|indywidualnych sprawach. |
|Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten |
|akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zatem interpretacja|
|podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające |
|podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c |
|p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). |
|Podkreślenia wymaga, że przepisy art. 3 § 2 pkt 4a i art. 146 § 1 P.p.s.a. w tym brzmieniu wprowadzone zostały w art. 3 pkt 1 lit. a) |
|i pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw|
|(Dz. U. Nr 217, poz. 1590) i obowiązują od dnia 1 lipca 2007 r. |
|Pomimo istotnych zmian wprowadzonych z dniem 1 lipca 2007 r. w zakresie trybu wydawania indywidualnych interpretacji na wniosek |
|zainteresowanego, w ocenie Sądu, aktualne pozostały wypracowane w dotychczasowym orzecznictwie poglądy |
|dotyczące zakresu ich kontroli sądowej. |
|I tak, w ślad za uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt I FPS 1/06 (publ. ONSAiWSA z|
|2007 r., Nr 2, poz. 7) należy także powtórzyć, że sąd administracyjny - sprawując na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrolę |
|działalności administracji publicznej, w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wydawane na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji |
|podatkowej (po 1 lipca 2007 r. na indywidualną interpretację wydaną na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji |
|podatkowej) - jest obowiązany do kontroli takich decyzji (indywidualnych interpretacji) również z punktu widzenia poprawności |
|merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. |
|Kontrola sądowa - jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały - zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o |
|ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. zawsze musi być dokonywana w trzech płaszczyznach, którymi są: a) ocena |
|zgodności rozstrzygnięcia (decyzji albo innego aktu) lub działania z prawem materialnym, b) ocena dochowania wymaganej prawem |
|procedury, c) ocena respektowania reguł kompetencji. Wyeliminowanie którejkolwiek z nich czyniłoby kontrolę sądową ułomną i to w |
|sposób, który godziłby w konstytucyjne prawo do sądu, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. |
|Przepis ten, stanowiąc, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, |
|niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozstrzygnięcia w sytuacji sporu prawnego o prawach |
|danego podmiotu. Obowiązek kontroli działalności administracji publicznej przy wydawaniu interpretacji przepisów podatkowych zostanie |
|zrealizowany jedynie wówczas, gdy sąd przeprowadzi weryfikację zaskarżonej indywidualnej interpretacji pod względem formalnym, jak |
|również merytorycznie oceni stanowisko organu, gdyż w ten sposób zostaje spełniony postulat dokonania pełnej i rzeczywistej kontroli |
|działalności administracji publicznej. |
|Reasumując, indywidualna interpretacja może być uznana za naruszającą prawo zarówno wtedy, gdy jest niezgodna z przepisami normującymi|
|wydawanie interpretacji, jak i z przepisami, które są przedmiotem interpretacji. |
|Jednocześnie zastrzec należy, że w myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w |
|indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub |
|niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd, działając w ramach powyższego przepisu, nie jest zatem |
|uprawniony przy kontroli podatkowej interpretacji indywidualnej do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co|
|do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi, a zatem jest "ściśle" związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. |
|Dokonując kontroli legalności wydanej Interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego przez Skarżącego zdarzenia i stanu prawnego |
|obowiązującego w dniu jej wydania oraz według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu. |
|Ponieważ stanowiska prawne stron zostały opisane w tzw. części historycznej nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ponownego ich |
|przedstawienia, akcentując jedynie, że spór prawny w niniejszej sprawie dotyczył możliwości zastosowania zwolnienia określonego w art.|
|21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., w której środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości nabytej przez Skarżącego w drodze spadku po |
|rodzicach (po zmarłej matce) zostają wydatkowane na nabycie udziału w nieruchomości lokalowej od byłego małżonka na skutek podziału |
|majątku, przy czym nabycie powyższego udziału następuje przed uzyskaniem przychodu ze zbycia nieruchomości spadkowej, natomiast |
|wydatkowanie powyższych środków następuje po uzyskaniu przychodu z powyższego zbycia. |
|Zdaniem Organu, Skarżącemu nie przysługuje przedmiotowe zwolnienie albowiem nie można uznać za wydatek poniesiony na własny cel |
|mieszkaniowy, jakim jest nabycie lokalu mieszkalnego, spłaty dokonanej na rzecz byłej małżonki w związku z dokonaniem podziału w |
|zamian za ½ udziału we własności mieszkania , które znajdowało się uprzednio we wspólności majątkowej małżeńskiej, a ponadto warunkiem|
|uznania poniesionych wydatków za przeznaczone na własne cele mieszkaniowe jest to, aby zarówno wydatkowanie środków, jak i samo |
|nabycie prawa nastąpiło przed dniem odpłatnego zbycia nieruchomości, stanowiącego źródło przychodu w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a |
|ustawy o PIT. |
|W ocenie Sądu powyższe stanowisko Organu jest wadliwe. |
|Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f., źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu jest m.in. odpłatne zbycie |
|nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej |
|i zostało dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Przepis |
|art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. stanowi, że wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeżeli |
|przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Z kolei w myśl art. 21 ust. 25 pkt 1 |
|lit. a u.p.d.o.f. za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się m.in. wydatki poniesione na nabycie lokalu|
|mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa |
|użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym lokalem. |
|W tak zakreślonych ramach prawnych, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią uchwały składu 7 sędziów |
|Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.05.2017 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II FPS 2/17, dla celów opodatkowania podatkiem |
|dochodowym od osób fizycznych odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c |
|u.p.d.o.f. nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień|
|nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków. |
|W uzasadnieniu powyższej uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że problemy interpretacyjne w odniesieniu do |
|analizowanego przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f. dotyczą określenia momentu nabycia nieruchomości w sytuacji, gdy |
|małżonkowie pozostający w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej nabyli (wybudowali) nieruchomość, byli jej właścicielami dłużej |
|niż 5 lat, a następnie jeden z nich zmarł, a drugi w drodze dziedziczenia po nim otrzymał udział w nieruchomości, a potem ‒ przed |
|upływem pięcioletniego terminu liczonego od dnia śmierci współmałżonka ‒ dokonał odpłatnego zbycia posiadanego udziału w |
|nieruchomości. Zagadnienie to – jak wskazał NSA - doczekało się dwóch przeciwstawnych sobie poglądów. Zgodnie z pierwszym z nich, |
|chwila śmierci jednego z małżonków tworzy udziały w majątku wspólnym, z których udział przypadający zmarłemu podlega dziedziczeniu |
|zgodnie z zasadami prawa spadkowego, a zatem w takiej sytuacji do nabycia udziału przez małżonka pozostającego przy życiu dochodzi z |
|chwilą śmierci drugiego małżonka. Zgodnie natomiast z poglądem przeciwnym, nabycie nieruchomości w czasie trwania wspólności ustawowej|
|wiąże się z nabyciem przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale, natomiast z chwilą śmierci |
|jednego małżonka następuje przekształcenie współwłasności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych, nie następuje natomiast |
|nabycie prawa majątkowego. |
|NSA przyjął za słuszny drugi z opisanych wyżej poglądów, uznając, że skoro małżonkowie nabyli prawo majątkowe wspólnie w całości, to |
|nie można liczyć terminu nabycia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c u.p.d.o.f. od daty ustania ustawowej majątkowej |
|wspólności małżeńskiej wskutek śmierci jednego z nich. |
|Mimo, iż w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z nieco inną sytuacją, niż opisana w przywołanej uchwale, ponieważ źródłem |
|przychodu u Skarżącego jest wprawdzie nieruchomość spadkowa ale nabyta w spadku po rodzicach, a zatem sprawa ta nie dotyczy kwestii |
|zachowania terminu nabycia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c u.p.d.o.f., to jednak – w ocenie składu orzekającego – ma ona |
|również odpowiednie zastosowanie do analizowanego przypadku opisanego we wniosku niniejszej sprawy. |
|Sąd zauważa, że problem prawny występujący w niniejszej sprawie był także przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny |
|m.in. w wyroku z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1328/16 oraz w wyroku z dnia 6 czerwca 2019r., sygn. akt II FSK 2080/17. |
|Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanym wyroku i dlatego w dalszej części posłuży się |
|argumentacją w nim zawartą. |
|Jak już stwierdzono wcześniej, art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. stanowi, że wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego |
|zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału |
|wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy|
|od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód|
|uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki|
|poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. |
|Z wykładni językowej art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. nie wynika, by dla skorzystania ze zwolnienia musiała zaistnieć chronologia |
|zdarzeń (najpierw odpłatne zbycie, a następnie poniesienie wydatków na własne cele mieszkaniowe). Podstaw ku temu nie daje użyty w |
|przepisie zwrot "począwszy od dnia odpłatnego zbycia", który należy uznać za element normy wyznaczającej termin wydatkowania dochodu z|
|odpłatnego zbycia nieruchomości. Termin ten, jak z przepisu wyraźnie wynika, ma charakter terminu ad quem, który kończy się upływem |
|dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest zatem wydatkowanie |
|w tym terminie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, pod rygorem wygaśnięcia prawa do zwolnienia |
|podatkowego. Z przepisu nie wynika natomiast, by ustawodawca uzależniał je od uprzedniego chronologicznie odpłatnego zbycia |
|nieruchomości. |
|Wniosek ten znajduje wsparcie w wykładni celowościowej poddanego analizie przepisu. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, art. 21 |
|ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego (socjalnego), która w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest |
|zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych obywateli. Zadaniem, jakie ma spełnić ta norma, jest rozwój określonej dziedziny życia |
|gospodarczego i społecznego. Celem wprowadzenia tego przepisu było preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych |
|uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Ustawodawca, przyjmując taką|
|regulację, wyznaczył cel – podejmowanie przez podatników inwestycji mieszkaniowych służących zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, |
|który ze względów społecznych, nawet kosztem zasady równości podatkowej, zasługuje na preferencyjne potraktowanie podatkowe. Do |
|podatnika należy z kolei decyzja co do tego, w jaki możliwie racjonalny z jego punktu widzenia sposób, uwzględniając ograniczone |
|zazwyczaj możliwości finansowe, z preferencji takich skorzysta. Ustanowienie przesłanek uprawniających do skorzystania z ulgi |
|podatkowej, a także ocena czy w konkretnym przypadku przesłanki te zostały spełnione, nie powinny z założenia kolidować z |
|racjonalnością gospodarczą podejmowanych przez podatnika działań, chyba że prowadziłoby to do nieuzasadnionego nadużywania zakresu |
|ustanowionych preferencji (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., II FSK 1153/16 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). |
|Respektując zatem rezultaty wykładni językowej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wsparte argumentami natury celowościowej, |
|Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro uzyskany przez podatnika dochód z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego został w całości |
|wydatkowany na własne cele mieszkaniowe (spłatę rat na rzecz byłego męża w związku z nabyciem przez nią udziału w nieruchomości), co |
|nastąpiło w terminie w przepisie przewidzianym, to ma on prawo do skorzystania ze zwolnienia, mimo że odpłatne zbycie lokalu nastąpiło|
|później niż ugoda sądowa, na mocy której skarżącej została przyznana własność ww. nieruchomości. Decydujący w tym kontekście jest |
|bowiem warunek wydatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe w terminie dwóch lat od końca roku |
|podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, a nie wydatkowanie tego dochodu po uprzednim zbyciu nieruchomości. |
|Podzielając w pełni wyrażony w powyższym wyroku NSA pogląd, także w niniejszej sprawie uznać należy, że w opisanym stanie faktycznym |
|spełnione zostały warunki dla zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., a przez |
|to zaskarżona Interpretacja narusza prawo materialne, tj. wskazany skardze wyżej wym. przepis w związku z art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f. |
|Bezspornym bowiem jest, że w akcie notarialnym, w którym dokonano podziału majątku stwierdza się, że "lokal mieszkalny (...) nabywa w |
|całości G. S. (...) i zobowiązuję się wypłacić kwotę 200 tys. zł (...) odpowiadającą połowie wartości lokalu mieszkalnego". |
|W ocenie Sądu, nie można podzielić także poglądu Organu, że przeszkodzie do skorzystania przedmiotowego zwolnienia stoi także "moment |
|nabycia", tj. że samo nabycie udziału w lokalu mieszkalnym przez Skarżącego następuje przed uzyskaniem przychodu z tytułu zbycia |
|nieruchomości uzyskanej w drodze spadku. Biorąc pod uwagę, że wydatkowanie środków na tak określone cele, zdaniem Sądu, jest |
|realizacją własnych celów mieszkaniowych Skarżącego, przyjęcie stanowiska Organu prowadziłoby do nieuprawnionego zawężania |
|zastosowania przedmiotowego zwolnienia, sprzecznego z celem tego przepisu. W ocenie Sądu nie ma możliwości wyinterpretowania z treści |
|przepisów ustawy o PIT regulujących przedmiotowe zwolnienie takiej przesłanki jego zastosowania, która polegałaby na konieczności |
|dokonania nabycia nieruchomości (w tym przypadku – spłaty udziału) dopiero po uzyskaniu przychodu ze zbycia innej nieruchomości. |
|Sąd zwraca również uwagę, że w wyroku NSA z 14.06.2017 r. sygn. akt II FSK 1475/15, nie tylko stwierdzono (zgodnie z wskazaną wyżej |
|dotychczasową linią orzecznictwa), że dla zastosowania omawianego zwolnienia wystarczające jest, by wydatek na cele mieszkaniowe |
|został poniesiony nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i |
|praw majątkowych, lecz również podkreślono, że ustawa o PIT wymaga wyłącznie celowości działania podatnika, nie wymaga natomiast, by |
|podatnik nabył określone prawo we wskazanym w tym przepisie terminie, tj. w ciągu 2 lat od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości. |
|W stanie faktycznym sprawy rozpoznawanej przez NSA, nabycie przez podatnika nieruchomości nastąpiło po upływie powyższego okresu |
|dwuletniego z uwagi na fakt, iż dopiero po upływie tego okresu sąd cywilny wydał postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz |
|podatnika. Przyjmując w powołanym wyroku, że przepisy ustawy o PIT regulujące przedmiotowe zwolnienie nie wymagają w ogóle aby |
|określone prawa majątkowe zostały przez podatnika nabyte w terminie 2 lat od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości, NSA zwrócił |
|jednocześnie uwagę, że w przypadku nabycia nieruchomości na podstawie postanowienia sądu w sprawie przysądzenia własności, czasokres |
|oczekiwania na to postanowienie nie jest w żadnym stopniu zależny od strony, a w konsekwencji niedochowanie terminu o którym mowa w |
|art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. nastąpi w tym przypadku bez winy strony, która nie może ponosić z tego tytułu negatywnych skutków. |
|Reasumując dotychczasowe rozważania, biorąc pod uwagę związanie zarzutami skargi z mocy przepisu art. 57a p.p.s.a., Sąd odszedł do |
|przekonania, że zarzuty skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego są zasadne i dlatego w tym stanie rzeczy, na podstawie art. |
|146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną Interpretację. |
|O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego tytułem zwrotu kosztów |
|procesu łącznie 697 zł, na które składają się wpis sądowy w wysokości 200 zł, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz |
|wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 |
|października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). |
| |
| |
| |