III SA/Wa 50/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-09-25
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówfakturynierzetelność fakturgiełda samochodowaVATprawo podatkoweorzecznictwokontrola podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że podatnik miał prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki udokumentowane fakturami, mimo ich nierzetelności, ze względu na specyfikę transakcji na giełdzie samochodowej.

Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia przez organ podatkowy wydatków udokumentowanych fakturami do kosztów uzyskania przychodów. Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, argumentując, że transakcje miały miejsce na giełdzie samochodowej, gdzie weryfikacja kontrahentów jest utrudniona, a płatności dokonywano gotówką. Sąd, opierając się na wcześniejszym prawomocnym wyroku dotyczącym VAT, uznał, że podatnik miał prawo do odliczenia VAT i zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, uchylając zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Organ podatkowy zakwestionował koszty uzyskania przychodów wynikające z faktur VAT, uznając je za nierzetelne, ponieważ wystawcy nie potwierdzili transakcji, a dane podmiotów na fakturach różniły się od danych w rejestrach. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT, wskazując, że transakcje miały miejsce na giełdzie samochodowej, gdzie zakupywał części samochodowe niezbędne do działalności. Podkreślił, że wcześniejszy wyrok WSA w sprawie podatku VAT dotyczący tych samych faktur uznał prawo do odliczenia podatku naliczonego. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że kwestia rzetelności faktur była już rozstrzygnięta w prawomocnym wyroku dotyczącym VAT, który uznał, że transakcje miały miejsce i nie było podstaw do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia. Sąd uznał, że wymogi dokumentacyjne dla kosztów uzyskania przychodów są niższe niż dla VAT, a specyfika transakcji na giełdzie samochodowej, gdzie płatności gotówką i poleganie na istnieniu sprzedawcy oraz towaru są typowe, usprawiedliwiają zaliczenie wydatków do kosztów. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki udokumentowane fakturami, nawet jeśli wystawcy tych faktur zostali uznani za nierzetelnych, pod warunkiem, że transakcje miały miejsce, a specyfika obrotu na giełdzie samochodowej uzasadnia brak szczegółowej weryfikacji kontrahentów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszym prawomocnym wyroku dotyczącym VAT, który stwierdził, że transakcje miały miejsce i podatnik miał prawo do odliczenia VAT. Uznał, że wymogi dokumentacyjne dla kosztów uzyskania przychodów są niższe niż dla VAT, a specyfika giełdy samochodowej (płatności gotówką, poleganie na istnieniu sprzedawcy i towaru) usprawiedliwia brak głębokiej weryfikacji kontrahentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wydatki udokumentowane fakturami, mimo ich nierzetelności, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, jeśli transakcje miały miejsce, a specyfika obrotu uzasadnia brak głębokiej weryfikacji kontrahentów.

Pomocnicze

O.p. art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcje miały miejsce na giełdzie samochodowej, gdzie specyfika obrotu uzasadnia brak głębokiej weryfikacji kontrahentów. Prawomocne orzeczenie WSA w sprawie VAT dotyczące tych samych faktur przesądza o tym, że transakcje miały miejsce i podatnik miał prawo do odliczenia VAT. Wymogi dokumentacyjne dla kosztów uzyskania przychodów są niższe niż dla VAT.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 Op, art. 187 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 121 O.p i art. 124 O.p., art. 191 O.p. okazały się niezasadne. Faktury wystawione przez podmiot 'J' zostały uznane przez Skarżącego za nie dokumentujące rzeczywistych operacji i nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, co zostało potwierdzone korektą deklaracji VAT.

Godne uwagi sformułowania

organ nie zakwestionował nabycia towaru przez Skarżącego. Transakcje zatem miały miejsce. oczekiwanie od Skarżącego, by prowadził drobiazgową i głęboką weryfikację podmiotów, które sprzedawały mu towary na giełdzie samochodowej, jest zbyt daleko idące. Giełda samochodowa to publicznie dostępne miejsce sprzedaży, nie ma więc podstaw, by w stosunku do podmiotów dokonujących sprzedaży w takim miejscu należało wykazywać szczególną ostrożność, a wręcz podejrzliwość.

Skład orzekający

Honorata Łopianowska

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Baran

sędzia del. SO

Jarosław Trelka

sędzia WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami od nierzetelnych kontrahentów, gdy transakcje miały miejsce w specyficznych warunkach (np. giełda samochodowa) i zostały potwierdzone w postępowaniu VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki transakcji na giełdach samochodowych i sytuacji, gdy wcześniejsze orzeczenie w sprawie VAT potwierdziło istnienie transakcji. Nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik miał wiedzę o nierzetelności kontrahenta lub gdy transakcje nie miały miejsca.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak specyfika miejsca transakcji (giełda samochodowa) może wpływać na ocenę rzetelności kontrahentów i prawo do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, nawet w obliczu nierzetelnych faktur. Jest to ciekawy przykład interpretacji przepisów podatkowych w kontekście praktyki gospodarczej.

Giełda samochodowa a koszty uzyskania przychodów: czy nierzetelne faktury zawsze oznaczają brak prawa do odliczenia?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 50/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran
Honorata Łopianowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Trelka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 593/20 - Wyrok NSA z 2022-10-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. W. kwotę 3.817 zł (słownie: trzy tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W związku z prowadzoną przez Pana P. W. [dalej: "Skarżący"] od 14 czerwca 2012 r. działalnością gospodarczą pod nazwą "D." P. W. organ podatkowy przeprowadził kontrolę za rok 2012 i 2013. W jej następstwie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał decyzję z [...] sierpnia 2018 r. nr [...]określającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 140 688,00 zł, stwierdzając
1) zawyżenie przychodu o 2 131,80 zł w wyniku nie pomniejszenia wartości przychodu wynikającego z trzech faktur VAT o kwoty należnego podatku od towarów i usług dotyczącego odpowiednio przewozu kontenerów o nr: HLXU 338820-5, 276831-9, ECMU 122671-0, CRXU 185770-0 oraz FSCU 309164-1 i MEDU 614693-1, wyliczonego według stawki VAT 23%;
2) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o 627 580,00 zł wynikającą z faktur VAT, na których jako wystawcy widnieją podmioty, tj.: "T", "A s.c. ", "A s.c." i "J. J. K.";
3) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o 100 000,00 zł wynikającą z faktur VAT, na których jako nabywca widnieje inny podmiot, tj. firma T. ul. [...], [...] R., NIP [...]
2. W następstwie wniesienia przez Skarżącego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., ponownie przeanalizował sprawę, by decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymać w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] sierpnia 2018 r. nr [...].
Organ odwoławczy podzielił zapatrywanie organu pierwszej instancji, że faktury wystawione przez podmioty: "T.", "A. s.c.", "A s.c." i "J." są nierzetelne, podmioty mające być rzekomo ich wystawcami nie potwierdziły wynikających z nich transakcji.
Powyższą ocenę organ oparł o ustalenia dotyczące wymienionych kontrahentów Skarżącego, zgodnie z którymi długo przed data transakcji ze Skarżącym zaprzestały one działalności [A. s.c. – w połowie 2009 r.]; prowadzą działalność pod innymi nazwami, adresami oraz posiadają inne nr NIP aniżeli podane na fakturach [Pan D. od 15 września 1996 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą D., S. ul. [...], natomiast nigdy nie prowadził działalności gospodarczej pod nazwą " T.", [...] S. ul. [...]; nie zawierały transakcji ze Skarżącym Z. s.c. nie zawierała żadnych transakcji ze Skarżącym, a dane firmy podane na fakturach są niezgodne z danymi tego podmiotu].
Organy ustaliły też, że Pan D. S. poinformował, że zgłosił do Prokuratury Rejonowej w M. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa tj. wystawiania fikcyjnych faktur w związku z utworzeniem fikcyjnej firmy i posługiwaniem się jego imieniem, nazwiskiem oraz numerem NIP [pismo z 13 maja 2016 r. z załącznikami tj. kopiami: zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z 24 lipca 2013 r., zawiadomienia Komendy Powiatowej Policji w M. oraz postanowienia Komendy Powiatowej Policji w M. z [...] września 2013 r. nr [...] o umorzeniu dochodzenia wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa].
Organ zauważył, że właściciel firmy D. oraz Pan Z. C. i D. C. wspólnicy spółki A. s.c. C. Z.C. D., jednoznacznie zaprzeczyli przeprowadzenia jakichkolwiek transakcji ze Skarżącym.
Organ wyeksponował zatem, że dane kontrahentów Skarżącego tj.: " T." s.c. A. s.c.", podane na zakwestionowanych fakturach VAT, różnią się zarówno w zakresie nazw podmiotów jak i adresów, od danych wykazanych w CEIDG oraz Bazie Internetowej Regon.
Organ zaakcentował również, że płatności za kwestionowane faktury dokonywane były gotówką.
W konkluzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał, że faktury wystawione w 2012 r. przez firmy, tj.: "T", "A s.c., A s.c." na rzecz Skarżącego nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych; podmioty wymienione w kwestionowanych fakturach nie wykonywały operacji gospodarczych w nich wykazanych, co oznacza, że faktury te stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane. Zdaniem organu, stwierdzenie, że dane zawarte w ww. fakturach VAT są nieprawdziwe, uzasadnia natomiast pozbawienie podatnika prawa do zaliczenia wydatków w nich wykazanych do kosztów uzyskania przychodów, a w konsekwencji wszystkie kwestionowane faktury VAT nie stanowią w świetle art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. podstawy do zaliczenia wydatków z nich wynikających do kosztów uzyskania przychodów.
3. Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., Skarżący wniósł 14 grudnia 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 233 § 1 Op poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) lub b) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa [Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej również jako "O.p."];
2) art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych [tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej również: "u.p.d.o.f.", poprzez bezpodstawne i nieumotywowane w wyczerpujący sposób zebranym materiałem dowodowym określenie, iż Skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodu;
3) art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie gromadzenia materiału dowodowego na okoliczności przeczące tezie organu i ograniczenie się do gromadzenia materiału dowodowego wystarczającego, zdaniem organu, do zakwestionowania faktur dokumentujących koszt uzyskania przychodu;
4) art. 122 O.p. poprzez niedostateczne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechanie gromadzenia materiału dowodowego;
5) art. 121 O.p i art. 124 O.p. poprzez działania ograniczające zaufanie obywateli do organów podatkowych oraz odrzucanie środków dowodowych i uniemożliwianie Pełnomocnikowi reprezentowania swojego mocodawcy na podstawie udzielonego pełnomocnictwa;
6) art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej w oparciu o niepełny materiał dowodowy, szczególnie, że stan faktyczny został już całkowicie odmiennie oceniony prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie podatku od towarów i usług, obarczonego znacznie bardziej rygorystycznymi obowiązkami dokumentacyjnymi.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że organy odmówiły prawa do zaliczenia w koszty uzyskania przychodu, wartości netto wynikających z faktur wystawionych przez: A., T. oraz A., stwierdzając jednocześnie, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podmioty wskazane na zakwestionowanych fakturach VAT, nie potwierdziły faktu ich wystawienia.
Skarżący podkreślił, że nie jest kwestionowane dokonywanie przez Skarżącego faktycznych zakupów towarów, dysponowanie nimi i wykorzystywanie w prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że transakcje odbywały się na giełdach samochodowych, tj. w miejscach, w których brak jest możliwości weryfikacji jakichkolwiek danych sprzedawcy widniejącego na fakturze, a jedynym kryterium decydującym o rzetelności kontrahenta jest oferowany przez niego towar i aktualne zapotrzebowanie nabywcy na ten towar.
Skarżący zauważył, że przedmiotowy stan faktyczny był przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z 27 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 118/16 stwierdził, że Skarżący miał prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu faktur wystawionych przez A. T. oraz A., a pomimo to organy zakwestionowały przedmiotowe faktury w zakresie możliwości zaliczenia ich w koszty uzyskania przychodu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skarżący wskazał, że zakup części samochodowych w przypadku działalności transportowej jest potrzebą chwili, gdyż niesprawność pojazdu generuje koszty alternatywne w postaci utraconych przychodów, dlatego zakup na giełdzie samochodowej, tj. w miejscu z możliwie największą ofertą używanych części, nie może być rozpatrywany jedynie w kategoriach przedsiębiorczości przejawiającej się w postępowaniu Skarżącego.
Ponadto, twierdzenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., że postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych jest odrębnym postępowaniem od postępowania rozstrzygniętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 lutego 217 r. sygn. akt III SA/Wa 118/16, jest założeniem wykraczającym poza powagę rzeczy osądzonej przez sądownictwo administracyjne i jawnie podważa prawomocność ww. orzeczenia i zawartych w nim motywów.
Zdaniem Skarżącego, organ podatkowy uzyskując pisemne wyjaśnienia od podmiotów, pod które prawdopodobnie "podszyli się" wystawcy zakwestionowanych faktur, nie dążył do uzyskania szczegółowych informacji w tym zakresie. W szczególności nie przesłuchano w charakterze świadków osób udzielających pisemnych wyjaśnień. Zdaniem Skarżącego, istotne jest również to, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż osoby te mogły świadomie uczestniczyć w tym procederze "wyprowadzając część swojej działalności do czarnej strefy", wobec czego nie miałyby interesu prawnego w opisaniu w pisemnych wyjaśnieniach rzeczywistego stanu faktycznego.
Końcowo Skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji rażąco ograniczył czynny udział Skarżącego w postępowaniu podatkowym, co mogło mieć istotny wpływ na przebieg postępowania nienadzorowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe uchybienie przejawiało się w zawiadomieniu bezpośrednio Skarżącego o wszczęciu postępowania podatkowego, pomimo dysponowania szerokim pełnomocnictwem szczególnym, złożonym wtoku kontroli podatkowej, a następnie wraz z pismem przewodnim w toku postępowania podatkowego. Ponadto niezrozumiałym i niczym nieuzasadnionym było twierdzenie organu pierwszej instancji, że jeżeli w treści umocowania wskazano kilka spraw, pełnomocnictwo uwzględnia się tylko w pierwszej sprawie.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.] sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a."], stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.].
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej kryteria Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, w części w której organ uznał za nierzetelne, tj. niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych faktury wystawione przez trzy podmioty: " T." w S., "A" - s.c. w A" w L., "A. S.C." w G. A. w L.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że kwestia rzetelności faktur za okres objęty postępowaniem została poddana ocenie w zakresie związanym z odliczeniem na ich podstawie podatku od towarów i usług. Prawomocnym wyrokiem z 17 lutego 2017 r. w spr. o sygn. akt III SA/Wa 118/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – w odniesieniu do faktur, w których jako sprzedawcy figurują A., NIP [...], C., NIP [...] oraz A. s.c., NIP [...] uznał, że nie było podstaw do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku, to jest do obciążenia Skarżącego negatywnymi, dotkliwymi konsekwencjami tego, że ktoś podszył się pod rzeczywiście funkcjonujące podmioty i sprzedał Skarżącemu towar w okolicznościach nie skłaniających do podejrzeń czy wzmożonej czujności. W wyroku tym Sąd podkreślił, że organ nie zakwestionował nabycia towaru przez Skarżącego, transakcje zatem miały miejsce, organ nie zakwestionował też tego, że nabyte towary miały związek z czynnościami opodatkowanymi.
Powyższe, definitywne ustalenie, przesądzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ma znaczenie także w zakresie zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z tych samych faktur VAT. Przypomnienia wymaga, że wymogi dokumentacyjne w zakresie wykazania tytułu do odliczenia podatku od towarów i usług są wyższe dla celów tego podatku aniżeli dla podatku dochodowego. Warunkiem bowiem dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest jego poniesienie oraz związek z uzyskiwanymi przez podatnika przychodami, względnie poniesienie go w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Jeśli wiec te same faktury uznane zostały za potwierdzające czynności [pozostające z opodatkowaną działalnością podatnika] a także co do których we wspomnianym wyroku uznano, że "organ nie zakwestionował nabycia towaru przez Skarżącego. Transakcje zatem miały miejsce. Organ nie zakwestionował też tego, że nabyte towary miały związek z czynnościami opodatkowanymi. Po drugie, Skarżący powołuje się na to, że nabywał towary [części samochodowe] na giełdach samochodowych. Twierdzenia tego organ nie kwestionuje.".
W ocenie Sądu, definitywne przesądzenie, że transakcje miały miejsce, jakkolwiek dokonywane były w warunkach relatywnie swobodnego kontraktowania, tj. na giełdzie samochodowej, gdzie zwyczajem jest poleganie na samym fakcie istnienia sprzedawcy i oferowanego przez niego towaru, w tym płatności realizowane w formule gotówkowej, powoduje, że zasadny jest wniosek, zgodnie z którym Skarżącemu przysługuje uprawnienie do zaliczenia wydatków z tego tytułu poniesionych do kosztów uzyskania przychodów, o których stanowi art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. W odniesieniu do tych samych wydatków bowiem uznane zostało uprawnienie Skarżącego do odliczenia podatku od towarów i usług od nabytego asortymentu, jako posiadającego związek z czynnościami opodatkowanymi.
Sąd podziela zatem – wyrażoną już w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2017 r. w spr. o sygn. akt III SA/Wa 118/16 w odniesieniu do tych samych operacji, które są przedmiotem analizy w rozpoznawanej sprawie – ocenę, zgodnie z którą oczekiwanie od Skarżącego, by prowadził drobiazgową i głęboką weryfikację podmiotów, które sprzedawały mu towary na giełdzie samochodowej, jest zbyt daleko idące. Giełda samochodowa to publicznie dostępne miejsce sprzedaży, nie ma więc podstaw, by w stosunku do podmiotów dokonujących sprzedaży w takim miejscu należało wykazywać szczególną ostrożność, a wręcz podejrzliwość.
Celem przedsiębiorcy jest przede wszystkim prowadzenie działalności gospodarczej, nie zaś dochodzenie, czy poznani na giełdzie samochodowej kontrahenci – sprzedawcy rozmaitych komponentów do pojazdów podszywają się pod inne podmioty i czy pod ich danymi dokonywane są transakcje. W takich okolicznościach jak sprzedaż na giełdzie, podstawowym kryterium decydującym o rzetelności kontrahenta, w tym przede wszystkim o jego istnieniu, decydował oferowany przez niego towar: jego zaoferowanie, istnienie i przekazanie za zapłatą nabywcy.
Specyfika obrotu dokonywanego na giełdzie samochodowej pozwala na uznanie, że płatności dokonywane były gotówką. Jeśli takie były uwarunkowania dokonywanych na giełdzie transakcji, to trudno oczekiwać od Skarżącego, który przybył nabyć określone, potrzebne mu rzeczy, by kontestował przyjęty sposób dokonywania transakcji.
Przyjmując zatem ustalenia organów co do tego, że podmioty dokonujące po drugiej stronie operacji gospodarczych ze Skarżącym okazały się nierzetelne [w istocie nie istniały, osoby sprzedające na giełdzie "podszyły" się pod nie], stwierdzenia zarazem wymaga, że z perspektywy Skarżącego brak jest podstaw do uznania, że dokonane przez niego operacje, udokumentowane fakturami, które następczo ujawnione zostały jako wystawione przez inne osoby czy podmioty, niż te, których dane na nich wskazano nie miały miejsca i że nie uprawniają do zaliczenia poniesionych w związku z tym wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie związany przedstawionym powyżej stanowiskiem Sądu.
3. Pozostałe zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Sąd wziął pod uwagę, że uznane przez organ za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów wydatki udokumentowane fakturami wystawionymi przez podmiot opisany jako "J"., W., ul. [...], NIP [...]" zostały uznane samodzielnie przez Skarżącego za niekorzystające z prawa odliczenia podatku VAT. Organy powołując się – trafnie – na ustalenia poczynione w innym postępowaniu, to jest tym, które dotyczyło podatku od towarów i usług [decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] listopada 2017 r. nr [...]wydanej wobec Strony], zgodnie z którymi Skarżący po uwzględnieniu ustaleń zawartych w protokole kontroli dotyczącej marca 2013 r., dokonał korekt deklaracji VAT-7 za okresy od czerwca do grudnia 2012 r. poprzez korektę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez podmiot nieistniejący, tj. J., 0., ul. [...], NIP [...]. Trafnie też zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji, że, z wyjaśnień Pełnomocnika Strony wynika, że Pan P. W. dokonując weryfikacji transakcji z jednym z nieuczciwych kontrahentów, dobrowolnie, z własnej inicjatywy skorygował rozliczenie po ustaleniu, że ma do czynienia z fakturą wadliwą pod względem podmiotowym. Skoro zatem Skarżący dokonał korekt w zakresie podatku od towarów i usług wynikających z powyższych faktur, doszedł do przekonania, że nie dokumentują one rzeczywistych operacji- takich które wiążą się z działalnością opodatkowaną w rozumieniu podatku od towarów i usług, nie stanowią tez kosztów uzyskania przychodów, o których stanowi art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.
Sąd za prawidłowe uznaje także rozstrzygnięcie w części odnoszącej się do zmniejszenia Skarżącemu przychodu, oparte na stwierdzeniu, że Skarżący zawyżył przychody o kwotę o kwotę 2 131,80 zł. Organ wyjaśnił bowiem powyższe zaniechaniem pomniejszenia wartości przychodu wynikającego z trzech faktur VAT. tj.: z 4 lipca 2012 r. nr 037/2012 i z 5 grudnia 2012 r. nr 539/2012 i z 20 grudnia 2012 r. nr 587/2012, o kwoty należnego podatku od towarów i usług dotyczącego odpowiednio przewozu kontenerów o nr:[...], [...],[...].[...] oraz [...] i [...]. wyliczonego według stawki VAT 23%; nadto ta część rozstrzygnięcia jest dla Skarżącego korzystna i nie kwestionowana przez niego.
4. Za niezasługujące na uwzględnienie Sąd uznał zastrzeżenia Skarżącego co do ograniczenia jego czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, przejawiającego się w korespondencji w postępowaniu przed organem pierwszej instancji bezpośrednio ze Skarżącym. Podkreślenia bowiem wymaga, że postępowanie toczyło się w dwóch instancjach, czynnie uczestniczył w nim pełnomocnik Skarżącego, ewentualnie kierowanie części pism bezpośrednio do Skarżącego pozostaje więc bez wpływu na wynik postępowania.
5. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 lit. a) i c) P.p.s.a.
6. Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na Jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.].
Stosownie do art. 206 p.p.s.a. w brzmieniu od 15 sierpnia 2015 r., zasądzone przez Sąd na rzecz strony skarżącej koszty sądowe mogą być odpowiednio zmniejszone w uzasadnionych przypadkach, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Sąd w niniejszej sprawie wprawdzie skargę uwzględnił, ale uznał, że nie wszystkie zarzuty okazały się uzasadnione, uwzględnił także nakład pracy związany z analogicznym postępowaniem w spr. III SA/Wa 51/19.
Sąd zasądził zatem od organu podatkowego – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Skarżącego, który wygrał postępowanie wynagrodzenie za reprezentację Skarżącego w wysokości kwotę 3 817 zł, obejmującą uiszczony wpis w wysokości 2 000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego Skarżącego [doradcy podatkowego] w wysokości 1 200 zł, oraz uiszczoną opłatę skarbową tj. 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI