III SA/Wa 495/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. na kwotę 203 892 zł. Organy podatkowe zakwestionowały koszty uzyskania przychodów w kwocie 874 010 zł, uznając faktury wystawione przez firmę P. na rzecz skarżącego za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Sąd szczegółowo analizował dowody, w tym sposób płatności (gotówka na wysokie kwoty), rozbieżności w datach faktur i dowodów KP, brak zasad ustalania wynagrodzenia, zeznania świadków oraz niewiarygodność kontrahenta (K.G.). Sąd stwierdził, że faktury nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a usługi były fikcyjne, co uzasadniało wyłączenie ich z kosztów uzyskania przychodów. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących wykorzystania dowodów z innych postępowań i wyroku TSUE C-189/18, uznając je za niezasadne w kontekście okoliczności sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla odmowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych nierzetelnymi fakturami, zwłaszcza w kontekście płatności gotówkowych, braku zasad ustalania wynagrodzenia i niewiarygodności kontrahenta.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące specyfiki usług i kontrahenta.
Zagadnienia prawne (3)
Czy faktury dokumentujące usługi, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków w koszty uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków w koszty uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktury wystawione przez firmę P. na rzecz skarżącego były fikcyjne, co potwierdzały liczne dowody, takie jak płatność gotówką na wysokie kwoty, rozbieżności w datach, brak zasad ustalania wynagrodzenia oraz niewiarygodność kontrahenta. W związku z tym wydatki te nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Czy organy podatkowe są zobowiązane do szacowania kosztów uzyskania przychodów w przypadku nierzetelnego prowadzenia ksiąg przez podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku podatników prowadzących nierzetelnie urządzenia księgowe organy podatkowe nie są zobligowane do szacowania kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że w sytuacji, gdy podatnik prowadzi księgi w sposób nierzetelny, opierając się na fakturach dokumentujących fikcyjne transakcje, organy nie mają obowiązku szacowania kosztów uzyskania przychodów.
Czy wykorzystanie przez organ podatkowy fragmentów dokumentów z innych postępowań, bez udostępnienia ich w całości podatnikowi, narusza prawo do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli fragmenty te służą wykazaniu konkretnej tezy dowodowej, a ich fragmentaryczne wykorzystanie nie stanowi nieproporcjonalnej ingerencji w prawo do obrony i jest uzasadnione celem postępowania.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE, stwierdził, że fragmentaryczne wykorzystanie dokumentów z innych postępowań jest dopuszczalne, jeśli służy wykazaniu konkretnej okoliczności (np. niemożności świadczenia usług przez kontrahenta) i nie narusza prawa do obrony w sposób nieproporcjonalny. Celem nie jest zapoznanie podatnika ze szczegółami rozliczeń kontrahenta, lecz wykazanie konkretnej tezy dowodowej.
Przepisy (20)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
O.p. art. 193 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 220 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 30c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 27 § 1
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2zzs4 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury dokumentujące usługi nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków w koszty uzyskania przychodów. • Organy podatkowe nie są zobowiązane do szacowania kosztów uzyskania przychodów w przypadku nierzetelnego prowadzenia ksiąg. • Wykorzystanie fragmentów dokumentów z innych postępowań jest dopuszczalne, jeśli służy wykazaniu konkretnej tezy dowodowej i nie narusza prawa do obrony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, gdy podatnik wyliczył i wpłacił podatek stosownie do przepisów. • Naruszenie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez nieuznanie kosztów uzyskania przychodów wynikających z faktur. • Naruszenie zasad postępowania podatkowego (zaufanie, rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika, legalizm) poprzez oparcie rozstrzygnięcia o subiektywną ocenę. • Naruszenie art. 123, art. 188 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów. • Naruszenie zasady prawdy materialnej, dowolna ocena dowodów, oparcie na dowodach z innych postępowań, przekroczenie swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez niewskazanie przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
Godne uwagi sformułowania
faktury wystawione w roku 2014 przez K.G. (P.) na rzecz Skarżącego były puste, tj. nie potwierdzały żadnych rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • zarówno forma płatności, jak i niepamięć ich beneficjenta co do okoliczności uiszczenia tej gotówkowej formy zapłaty, pozwalają uznać, że w rzeczywistości nie wystąpiła żadna zapłata • Osoba K.G. jest więc niewiarygodna, o czym dodatkowo świadczy podniesiony przez niego samego fakt, iż od stycznia do października 2015 r. odbywał karę pozbawienia wolności.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Agnieszka Sułkowska
członek
Jarosław Trelka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla odmowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych nierzetelnymi fakturami, zwłaszcza w kontekście płatności gotówkowych, braku zasad ustalania wynagrodzenia i niewiarygodności kontrahenta."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące specyfiki usług i kontrahenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne prowadzenie dokumentacji księgowej i jak organy podatkowe oraz sądy weryfikują rzeczywisty charakter transakcji gospodarczych, nawet przy skomplikowanych zarzutach procesowych.
“Fikcyjne faktury na ponad 800 tys. zł – sąd wyjaśnia, dlaczego nie można ich wrzucić w koszty.”
Dane finansowe
WPS: 246 546 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.