III SA/Wa 495/11

III SA/Wa 495/11 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-08-31
Data wpływu
2011-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Maciej Kurasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3 i par. 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanowił odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Uzasadnienie
G. Z. (dalej: "Skarżący") na formularzu PPF z dnia 5 stycznia 2011 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że wskutek wykonania decyzji organu podatkowego "nastąpiło zajęcie konta bankowego i majątku w wysokości uniemożliwiającej normalne funkcjonowanie". Podniósł, iż suma opłat sądowych od 7 jego skarg oraz 7 identycznych skarg jego żony – K. S. wynosi 2.800 zł. Ponadto ze złożonego wniosku wynikało, iż Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwiema córkami, posiada mieszkanie o powierzchni 150 m², działkę rolną o powierzchni 1 hektara, obciążony zastawem skarbowym samochód marki [...] 307 (rok produkcji 2002) i uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości około 6.000 zł, natomiast dochód żony wynosi około 3.500 zł.
Postanowieniem z 11 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z 17 maja 2011 r. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Podniósł, iż przy wydawaniu rozstrzygnięcia referendarz sądowy pominął okoliczności związane z deklarowanymi przez Skarżącego wydatkami ponoszonymi na utrzymanie gospodarstwa domowego, jak i fakt zajęcia konta bankowego w toku egzekucji administracyjnej. W ocenie Skarżącego powyższa okoliczność sprawia, że pomimo uzyskiwania dochodu, który obiektywnie wystarczyłby na pokrycie wpisu, w tej konkretnej sytuacji, z uwagi na zablokowanie kont płatniczych, uiszczenie wpisu jest niemożliwe do spełnienia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego i rodziny.
W wykonaniu zarządzenia z 9 czerwca 2011 r. wezwano Skarżącego do nadesłania, w terminie 7 dni, dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów jego i żony. Z obowiązku nadesłania informacji Skarżący nie wywiązał się.
Skarżący w dniu 11 sierpnia 2011 r. uiścił należny od 7 swoich skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sygn. akt III SA/Wa 495/11
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącego sprzeciwu skutkowało zatem usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 11 kwietnia 2011 r.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast - w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, którymi w niniejszej sprawie jest kwota wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Badając zasadność złożonego wniosku nie uszło jednak uwadze Sądu, iż na Skarżącym ciąży również obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w sześciu innych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tj. zgodnie z ww. żądaniem) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zawarte w nim oświadczenie strony okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć - na wezwanie - dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Możliwość wezwania daje Sądowi przepis art. 255 p.p.s.a.
Sygn. akt III SA/Wa 495/11
W niniejszej sprawie z możliwości tej Sąd skorzystał uznając, że dane zawarte w formularzu PPF nie są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Wezwanie z 9 czerwca 2011 r. precyzyjnie określało jakich oświadczeń Sąd oczekuje i jakie dokumenty powinny zostać przedstawione. Do dnia wydania niniejszego postanowienia Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Sądu. Brak reakcji na wspomniane wezwanie oznacza natomiast, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącego. Tym samym nie można stwierdzić czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Skoro zatem Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, z powodu których nie jest w stanie wygospodarować z sumy około. 9.500 zł, którą dysponuje wraz z osobą pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, należnej kwoty wpisu od skargi w niniejszej sprawie, to uznać należało, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za odmową przyznania prawa pomocy dodatkowo przemawia fakt, że Skarżący w dniu 11 sierpnia 2011 r. uiścił należny wpis od 7 swoich skarg w kwocie 700 zł.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Sygn. akt III SA/Wa 495/11
U Z A S A D N I E N I E
G. Z. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności Sąd nie dokonuje oceny zawartych w skardze zarzutów, ponieważ przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r.: sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, nie publ.). Stąd też wskazane w skardze okoliczności uzasadniające w ocenie Skarżącego uchylenie zaskarżonego postanowienia nie mogą być uwzględnione na obecnym etapie postępowania.
Przystępując do interpretacji powołanego art. 63 § 3 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2009 r., poprzedzić należy analizą przedstawionego uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w powołanym powyżej przepisie prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być szczegółowo uzasadniony. Konieczna jest też spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 71/04 (niepublikowane) i sygn. akt FZ 87/04 (niepublikowane) oraz z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04 (niepublikowane) podkreślił, iż na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania decyzji.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawiony wyżej pogląd i stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie Skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - jedynie, wniósł o jej wstrzymanie. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że potencjalna egzekucja należności podatkowych doprowadzi w jego sytuacji do następstw trudnych do odwrócenia czy też będzie skutkować powstaniem znacznej szkody. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). We wniosku brak jest natomiast jakichkolwiek danych, które umożliwiłyby Sądowi ocenę aktualnej sytuacji Skarżącego. W świetle powołanych wyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego takie dane i informacje są niezbędne, z uwagi na to, iż na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie.
Skoro zatem Skarżący w ogóle nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, tym samym nie wykazał, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza to, że brak było podstaw do udzielenia Skarżącemu ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.