III SA/Wa 49/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn. Przedmiotem sporu była umowa zawarta pomiędzy spółką (darczyńcą) a jej pracownikiem (obdarowanym) na kwotę 10.309,26 zł, przeznaczona na zagospodarowanie pracownika, w tym wkład własny i obsługę kredytu na zakup samochodu. Organy podatkowe uznały, że umowa ta, ze względu na powiązanie ze stosunkiem pracy, nie jest darowizną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, lecz stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym postępowanie w sprawie podatku od spadków i darowizn zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Spółka skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że umowa spełnia wymogi darowizny, a wyłączenie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT uniemożliwia opodatkowanie jej podatkiem dochodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczową cechą darowizny jest jej nieodpłatność, co oznacza brak jakiegokolwiek ekwiwalentu dla darczyńcy. Analiza postanowień umowy wykazała, że jej celem było utrzymanie stosunku pracy przez określony czas, a istniały mechanizmy (prawo odstąpienia, potrącenia) powiązane z tym stosunkiem, co świadczyło o braku nieodpłatności. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały świadczenie jako przychód ze stosunku pracy, a tym samym postępowanie w sprawie podatku od spadków i darowizn było bezprzedmiotowe. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 395 § 1 KC, uznając go za trafny w kontekście dopuszczalności zastrzeżenia prawa odstąpienia od umowy darowizny, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia nieodpłatności w kontekście umów między pracodawcą a pracownikiem oraz kwalifikacja prawnopodatkowa takich świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy powiązanej ze stosunkiem pracy, gdzie celem jest utrzymanie zatrudnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zawarta pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, przewidująca świadczenie pieniężne na zagospodarowanie pracownika i powiązana ze stosunkiem pracy, może być uznana za umowę darowizny podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa nie może być uznana za umowę darowizny, ponieważ brakuje jej kluczowej cechy, jaką jest nieodpłatność. Świadczenie pracodawcy ma ekwiwalent w postaci zobowiązania pracownika do pozostawania w stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd analizował definicję darowizny z art. 888 KC, podkreślając wymóg nieodpłatności. W przypadku umowy między pracodawcą a pracownikiem, powiązanie z utrzymaniem stosunku pracy, możliwość odstąpienia od umowy w przypadku ustania zatrudnienia oraz prawo potrącenia świadczeń wskazują na istnienie ekwiwalentu, co wyklucza kwalifikację jako darowiznę.
Czy postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn jest bezprzedmiotowe, jeśli świadczenie nie może być opodatkowane tym podatkiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli świadczenie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prawidłowa kwalifikacja prawna świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy, a nie darowizny, oznacza brak podstaw do ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Brak przedmiotu postępowania (sprawy podatkowej) prowadzi do jego bezprzedmiotowości.
Czy możliwość zastrzeżenia prawa odstąpienia od umowy darowizny wpływa na jej kwalifikację jako darowizny?
Odpowiedź sądu
Choć samo zastrzeżenie prawa odstąpienia od umowy darowizny może być dopuszczalne, w kontekście umowy powiązanej ze stosunkiem pracy, stanowi ono dodatkowy argument za brakiem nieodpłatności i tym samym za brakiem kwalifikacji jako darowizny.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzut naruszenia art. 395 § 1 KC przez organ odwoławczy za trafny w tym sensie, że dopuszczalne jest zastrzeżenie prawa odstąpienia od umowy darowizny. Jednakże, w analizowanej sprawie, to postanowienie, w połączeniu z innymi elementami umowy, potwierdzało brak nieodpłatności i nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi.
Przepisy (6)
Główne
u.p.s.d. art. 1 § 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Zakres przedmiotowy podatku od spadków i darowizn obejmuje m.in. darowizny, których nabycie przez osoby fizyczne podlega temu podatkowi.
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zawiera definicję przychodów ze stosunku pracy podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
o.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
Nakazuje umorzenie postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego.
k.c. art. 888 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę darowizny jako zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia kosztem majątku darczyńcy.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 2 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłącza z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
k.c. art. 395 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje prawo odstąpienia od umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, powiązana ze stosunkiem pracy i mająca na celu jego utrzymanie, nie jest darowizną z uwagi na brak nieodpłatności. • Świadczenie pracodawcy na rzecz pracownika w takiej sytuacji stanowi przychód ze stosunku pracy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. • Postępowanie podatkowe w sprawie podatku od spadków i darowizn jest bezprzedmiotowe, gdy świadczenie nie podlega temu podatkowi.
Odrzucone argumenty
Umowa zawarta z pracownikiem na zagospodarowanie jest darowizną w rozumieniu KC. • Przychód uzyskany na podstawie tej umowy nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na wyłączenie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Godne uwagi sformułowania
istotą darowizny określoną w tych przepisach jest bezpłatność świadczenia • nie może ono mieć odpowiednika w świadczeniu drugiej strony umowy • Umowa darowizny jest bowiem umową jednostronnie zobowiązującą • uzyskane przez pracownika świadczenie miało źródło w istniejącym stosunku pracy • mieściło się w kategorii przychodów określonych w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych • nie może być uznana za umowę darowizny umowa, której celem jest utrzymanie łączącego strony tej umowy stosunku pracy przez określony, jako minimalny, okres czasu • Taka umowa nie ma bowiem zasadniczej cechy darowizny jaką jest jej nieodpłatność • Ekwiwalentem świadczenia "darczyńcy" jest tutaj świadczenie "obdarowanego", którym jest zobowiązanie się do pozostawania w stosunku pracy przez pewien okres czasu
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Hanna Kamińska
członek
Ewa Radziszewska-Krupa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieodpłatności w kontekście umów między pracodawcą a pracownikiem oraz kwalifikacja prawnopodatkowa takich świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy powiązanej ze stosunkiem pracy, gdzie celem jest utrzymanie zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między darowizną a przychodem ze stosunku pracy, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i pracodawców. Wyjaśnia, kiedy świadczenie od pracodawcy nie jest darowizną.
“Czy prezent od szefa to darowizna? Sąd wyjaśnia, kiedy świadczenie pracodawcy nie jest darowizną, a staje się przychodem ze stosunku pracy.”
Dane finansowe
WPS: 10 309,26 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.