III SA/Wa 489/23

III SA/Wa 489/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Izabela Fiedorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Kamil Kowalewski
Maciej Kurasz
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1406
art. 17 ust. 1 pkt 53
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14c § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Kamil Kowalewski, sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: wnioskodawca, spółka lub skarżąca) wystąpiła o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia:
- czy otrzymane przez nią 31 grudnia 2021 r. środki stanowiły jej przychód wolny od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2020.1406 t.j., dalej: ustawa o CIT)
- czy ewentualne przyszłe zwroty z inwestycji otrzymywane przez spółkę będą stanowiły jej przychód wolny od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT.
W powyższym wniosku przedstawiono stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe, z którego wynikało, że K. Spółka Akcyjna (dalej: K.) podpisała w roku 2010 umowę ze Skarbem Państwa (Ministrem Rozwoju Regionalnego - obecnie Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: MFiPR) w sprawie realizacji projektu "Poprawa otoczenia biznesu i dostępu do finansowania małych i średnich przedsiębiorstw" w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy (dalej: Projekt).
Środki na realizację Projektu zostały przekazane na rachunek powierniczy prowadzony na rzecz K. dedykowany do obsługi Projektu (dalej: rachunek powierniczy). Wypłata środków z rachunku powierniczego następowała na rachunek podstawowy K. na podstawie wniosku K. i zgody MFiPR. środki pochodzące z Projektu K. przeznaczał na udzielenie wsparcia finansowego funduszom kapitałowym w rozumieniu ustawy o Krajowym Funduszu Kapitałowym z 4 marca 2005 r. (dalej: ustawa o KFK), tj. na objęcie akcji, udziałów lub certyfikatów inwestycyjnych emitowanych przez te fundusze kapitałowe, zgodnie z właściwym rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy (w zależności od daty udzielenia przez K. wsparcia finansowego funduszowi kapitałowemu zastosowanie ma Rozporządzenie z 2005 r. albo rozporządzenie z 2016 r.) (dalej: rozporządzenie). Zgodnie z umową z MFiPR, K. była zobowiązana do zapewnienia inwestowanym środkom charakteru rewolwingowego, tj. do ponownego ich przeznaczania na wsparcie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka.
31 grudnia 2019 r. doszło do połączenia K. z wnioskodawcą, w trybie przewidzianym w art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Dz.U.2020.1526, dalej k.s.h.), w drodze przeniesienia całego majątku spółki przejmowanej (K.) na spółkę przejmującą, tj. wnioskodawcę. Połączenie nastąpiło w wykonaniu ustawy z 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (ustawa o SIR), która przewidywała, że spółka zależna – P. S.A. (dalej: P. SA) wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki K. (a zatem i w prawa i obowiązki wynikające z umowy z MFiPR dotyczącej realizacji Projektu). Zgodnie z ustawą o SIR, zadaniem wnioskodawcy, będącego spółką zależną P. SA było kontynuowanie realizacji Projektu.
Aktualnie fundusze kapitałowe znajdują się w fazie budowania wartości inwestycji oraz wyjścia z inwestycji, tj. sprzedaży aktywów w rozumieniu, odpowiednio, § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. albo § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia z 2016 r., objętych w przedsiębiorcach (dezinwestycji). Środki uzyskane przez fundusze kapitałowe z dezinwestycji podlegają zwrotowi do inwestorów funduszy kapitałowych zgodnie z kolejnością określoną w Rozporządzeniu, w tym także do PFRV.
Zgodnie z decyzją MFiPR, pod koniec 2021 r. nastąpiło całkowite rozliczenie Projektu i zamknięcie rachunku powierniczego w konsekwencji czego 31 grudnia 2021 r. wnioskodawca otrzymał wszystkie środki zgromadzone na rachunku powierniczym. W tym dniu na rachunku powierniczym znajdowały się następujące środki (dalej: środki):
(i) niewykorzystany budżet na opłatę za zarządzanie dla wnioskodawcy,
(ii) niewykorzystany budżet na objęcie akcji w Funduszach VC z przeznaczeniem na opłatę za zarządzanie dla tych Funduszy VC,
(iii) środki zwrócone przez Fundusze VC w związku z ich wyjściem z inwestycji,
(iv) odsetki narosłe od środków zgromadzonych na rachunku powierniczym.
Zgodnie z pismem MFiPR, Departament Programów Pomocowych, w którym MFiPR potwierdził, że Projekt został ostatecznie zakończony i rozliczony, to jest:
• umowa dotycząca Projektu z [...] grudnia 2021 r. uległa rozwiązaniu,
• PFRV przejął wszystkie zgromadzone na rachunku powierniczym środki,
• PFRV stał się wyłącznym beneficjentem nie tylko środków zgromadzonych na rachunku powierniczym, ale również wszystkich środków pochodzących z przyszłych zwrotów z inwestycji dokonywanych przez fundusze kapitałowe, w tym także odsetek od tych środków, tj. będzie miał pełne i wyłączne prawo do dysponowania tymi środkami, w tym do wpływów finansowych wygenerowanych przez te środki,
• MFiPR zobowiązało jednocześnie PFRV do kontynuowania celów Projektu tzn. do dalszego inwestowania wszystkich środków (przekazanych oraz przyszłych zwrotów) w MŚP zgodnie z celem Projektu.
Zgodnie z pismem, środki zdeponowane na rachunku powierniczym zostały przeniesione na utworzony przez wnioskodawcę rachunek podstawowy dedykowany dalszej realizacji celów Projektu. W przyszłości spółka może otrzymywać dalsze wpływy zwracane przez fundusze kapitałowe w związku z ich wyjściem z inwestycji. MFiPR zobowiązało wnioskodawcę do kontynuowania celów Projektu również w tym zakresie, tzn. do dalszego inwestowania również tych przyszłych zwrotów w MŚP.
W uzupełnieniu wniosku będącym odpowiedzią na wezwanie organu z 2 listopada 2022 r. i wymienione tam pytania, spółka wskazała, że:
1. K. był instytucją realizującą Projekt oraz beneficjentem Projektu.
2. W momencie całkowitego rozliczenia Projektu i zamknięcia rachunku powierniczego dysponentem znajdujących się na tym rachunku środków (do kogo należały środki znajdujące się na rachunku powierniczym) był Minister Rozwoju Regionalnego (MRR) jako powierzający. Uwolnienie środków z rachunku powierniczego na rachunek K. następowało na podstawie zaakceptowanego przez MRR (Krajowa Instytucja Koordynująca) wniosku o uwolnienie środków. Decyzją MRR (Krajowej Instytucji Koordynującej) z [...] grudnia 2021 r. środki znajdujące się na rachunku powierniczym (oszczędności w pierwotnym budżecie projektu SPPW, zwroty z inwestycji i odsetki) zostały przekazane na rachunek bankowy wnioskodawcy, który stał się dysponentem tak przekazanych środków a także środków z przyszłych zwrotów z inwestycji.
3. Przez wyjście z inwestycji przez fundusze kapitałowe należy rozumieć zaksięgowanie na koncie Funduszu Kapitałowego środków pochodzących z zakończenia inwestycji, tj. z likwidacji, spłaty, sprzedaży, umorzenia wszystkich lub części posiadanych w przedsiębiorcy przez fundusz kapitałowy instrumentów kapitałowych (akcji, udziałów) lub innych sposobów zakończenia inwestycji. Co do zasady, fundusze kapitałowe dokonują wyjścia poprzez sprzedaż posiadanych w przedsiębiorcy aktywów na rzecz podmiotu trzeciego, w tym także na rzecz pozostałych akcjonariuszy/udziałowców przedsiębiorcy w przypadku inwestycji odpisanych przez fundusz na 0 PL.
4. Właścicielem akcji, udziałów objętych w przedsiębiorcach w związku z dokonaniem inwestycji jest fundusz kapitałowy. Formalnie właścicielem akcji, udziałów i certyfikatów wyemitowanych przez dany fundusz kapitałowy są jego akcjonariusze, udziałowcy, uczestnicy - a więc także wnioskodawca, z zastrzeżeniem, że wnioskodawca nie mógł rozporządzać tymi środkami, ponieważ, jak wskazano w pkt 2 dysponentem było MRR. Po decyzji MRR o przekazaniu środków, wnioskodawca może nimi dysponować wyłącznie na cele wskazane w decyzji MRR. Wypłata środków przez fundusz na rzecz jego akcjonariuszy, udziałowców lub uczestników następuje zgodnie z przepisami rozporządzenia wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o K. (w zakresie dotyczącym kolejności spłaty inwestorów funduszu kapitałowego) oraz przepisami k.s.h. (w zakresie dot. procedury umorzenia akcji, udziałów i wypłaty środków) a także postanowieniami statutów/aktów założycielskich tych funduszy uwzględniających przywołane na wstępie przepisy oraz postanowieniami umowy o udzielenie wsparcia finansowego, o której mowa w art. 13 i art. 15 ustawy o KFK.
5. Zwrot środków następuje:
(i). w wartości faktycznie uzyskanej ze zdarzenia związanego z wyjściem funduszu z danej inwestycji, oraz
(ii). z uwzględnieniem kolejności spłaty akcjonariuszy, udziałowców lub uczestników wynikającej z, odpowiednio, § 7 rozporządzenia z 2007 wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o KFK, albo § 13 ust. 2 rozporządzenia z 2016 wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o KFK (zgodnie z § 22 rozporządzenia z 2016 r. do wsparcia udzielonego przez wnioskodawcę przed datą wejścia w życie rozporządzenia z 2016 r. ma zastosowanie rozporządzenie z 2007 r.). Na wartość dokonanych przez fundusz zwrotów na rzecz jego akcjonariuszy, udziałowców lub uczestników środków uzyskanych przez fundusz z wyjścia z inwestycji ma wpływ wartość całego portfela inwestycyjnego danego funduszu (w przypadku gdy wartość ta jest niższa, fundusz nie będzie posiadał środków na zaspokojenie jego inwestorów zgodnie z kolejnością wynikającą z wyżej przywołanych przepisów).
6. Środki zgromadzone na rachunku powierniczym na 31 grudnia 2021 r. wnioskodawca otrzymał na podstawie decyzji Krajowej Instytucji Koordynującej zawartej w piśmie z [...] grudnia 2021 r.
7. W zakresie dokładnego wyjaśnienia wymienionych we wniosku źródeł pochodzenia środków na rachunku powierniczym na 31 grudnia 2021 r., w tym:
a) niewykorzystanego budżetu na opłatę za zarządzanie dla wnioskodawcy,
b) niewykorzystanego budżetu na objęcie akcji w funduszach VC z przeznaczeniem na opłatę za zarządzanie dla tych funduszy VC,
c) odsetek narosłych od środków zgromadzonych na rachunku powierniczym,
- wnioskodawca wskazał, że do dnia zamknięcia rachunku powierniczego, wszystkie zgromadzone tam środki były własnością SP (w dyspozycji MRR) i mogły być przeznaczone na inwestycje, koszty funduszy kapitałowych oraz Bezzwrotne Świadczenia, o których mowa w § 4 rozporządzenia z 2007. Projekt został zakończony 31 stycznia 2017 r. Do tego dnia fundusze mogły dokonywać inwestycji w przedsiębiorców, tj. obejmować akcji/udziały emitowane przez te przedsiębiorstwa. Po dacie zakończenia Projektu fundusze kapitałowe dalej funkcjonują zgodnie z obowiązującymi je horyzontami inwestycyjnymi (okres obejmujący maks. 12 lat, liczony od dnia wniesienia przez K. do funduszu pierwszego wkładu po dacie rejestracji funduszu w KRS), tj. prowadzą działalność mająca na celu budowanie wartości portfela inwestycyjnego oraz realizację wyjść z inwestycji i dystrybucji, zgromadzonych na rachunku bankowym funduszu w związku z wyjściem z inwestycji, środków zgodnie z zasadami wynikającymi z przywołanych wyżej przepisów i postanowień.
Ad.a. zgodnie z umową o dofinansowanie zawartą przez K. a MRR, ze środków zgromadzonych na rachunku powierniczym wnioskodawca mógł pokrywać ponoszone przez niego koszty realizacji projektu do wys. 10% kwoty dofinansowania przyznanego przez MRR na realizację projektu.
Ad.b. środki na opłatę za zarządzanie mogą być wnoszone do funduszy w okresach półrocznych i obejmują cały horyzont inwestycyjny, zgodnie z obowiązującymi te fundusze budżetami (załącznik do umowy o udzielenie wsparcia finansowego).
Ad.c. zgodnie z umową o dofinansowanie zawartą przez K. a MRR, odsetki narosłe na rachunku powierniczym mogły być przeznaczone na realizację celów projektu na podstawie decyzji Krajowej Instytucji Koordynującej.
8. Zgodnie z umową o dofinansowanie zawartą przez K. a MRR, po 31 marca 2017 r. (data zakończenia projektu), środki znajdujące się na rachunku powierniczym, po uzgodnieniu z Krajową Instytucją Koordynującą, mogły być przeznaczone na pokrycie kosztów zarządzania funduszy kapitałowych, koszty zarządzania ponoszone przez wnioskodawcę (instytucji realizującej) oraz na inwestycje realizowane przez fundusze po 31 marca 2017 r. w zakresie uzgodnionym z Krajową Instytucją Koordynującą.
9. Przedmiotem pytania nr 1 we wniosku są wszystkie środki (ze wszystkich tytułów) pozostające na rachunku powierniczym na 31 grudnia 2021 r. (a nie tylko te, których źródłem są zwroty z funduszy inwestycyjnych).
10. Wnioskodawca opisując zasady przekazania i wykorzystania środków pozostałych na rachunku powierniczym na 31 grudnia 2021 r. oraz przyszłych zwrotów dokonywanych przez fundusze inwestycyjne, podał, że przekazanie środków z rachunku powierniczego nastąpiło zgodnie z umową rachunku powierniczego i na podstawie, zaakceptowanego przez Krajową Instytucją Koordynującą, wniosku o uwolnienie środków przedstawionego przez wnioskodawcy. Ponadto wskazał, że:
a) Pismo MFiPR nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo zawiera stanowisko/decyzję MRR w zakresie dotyczącym przeznaczenia środków zgromadzonych na rachunku powierniczym oraz środków pochodzących z przyszłych zwrotów dokonywanych przez fundusze;
b). Wnioskodawca ma wykorzystać przekazane środki:
- wykorzystanie środków na koszty zarządzania ponoszone przez fundusze - do dnia wykreślenia funduszy z KRS.
- wykorzystanie środków na koszty zarządzania ponoszone przez wnioskodawcę - do dnia wykreślenia funduszy z KRS.
- wykorzystanie środków na świadczenia bezzwrotne dla funduszy - do dnia
wykreślenia funduszy z KRS.
W pozostałym zakresie - brak jest wskazania okresu wykorzystania środków przez wnioskodawcę.
c) Niewykorzystane w wyznaczonym okresie środki nie podlegają przekazaniu na rzecz Skarbu Państwa.
d) Środki zwrócone przez fundusze - podlegają wykorzystaniu na inwestycje kontynuacyjne i początkowe w spółki z siedzibą w RP oraz w spółki z siedzibą na terenie UE i Wielkiej Brytanii. Środki zgromadzone na rachunku powierniczym nie wykorzystane na inwestycje, zwroty z inwestycji oraz odsetki od tych środków (nie wykorzystane na koszty zarządzania funduszy, koszty zarządzania PFRV oraz bezzwrotne świadczenia), podlegają wykorzystaniu na inwestycje kontynuacyjne i początkowe w spółki z siedzibą w RP.
e) Kontynuacja celów Projektu wynika z umowy o dofinansowanie zawartej pomiędzy K. a MRR oraz dodatkowo z decyzji Krajowej Instytucji Koordynującej zawartej w piśmie z [...] grudnia 2021 r.
f). MFiPR nie posiada uprawnienia do kontrolowania działań wnioskodawcy w zakresie dalszej realizacji celów Projektu i dysponowania środkami.
g) rachunek podstawowy dedykowany dalszej realizacji celów Projektu został powołany jedynie w celu dalszej realizacji celów Projektu i nie zasilają go inne wpłaty i nie jest wykorzystywany na inne rozliczenia.
h). Akt założycielski wnioskodawcy zawiera postanowienia wynikające z ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
Zgodnie z Aktem Założycielskim PFRV, do kompetencji Rady Nadzorczej należy wyrażenie zgody na rozporządzenie składnikami aktywów trwałych w rozumieniu ustawy o rachunkowości, zaliczonymi do wartości niematerialnych i prawnych, rzeczowych aktywów trwałych lub inwestycji długoterminowych, w tym wniesienie jako wkładu do spółki lub spółdzielni, których wartość rynkowa przekracza 2.000.000 zł, a nie przekracza wartości 5% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego, z zastrzeżeniem pkt 24 - 28 poniżej, z wyłączeniem sprzedaży nie w pełni opłaconych certyfikatów inwestycyjnych, których sprzedaż realizowana będzie w wykonaniu umów o współpracy dotyczących tworzenia, administrowania i zarządzania instytucjami zbiorowego inwestowania, przy czym w przypadku certyfikatów inwestycyjnych nie w pełni opłaconych za wartość prawa uważa się wartość nominalną tych certyfikatów.
Do kompetencji Zgromadzenia Wspólników należy:
1) wyrażenie zgody na rozporządzenie składnikami aktywów trwałych w rozumieniu ustawy o rachunkowości, zaliczonymi do wartości niematerialnych i prawnych, rzeczowych aktywów trwałych lub inwestycji długoterminowych, w tym wniesienie jako wkładu do spółki lub spółdzielni, jeżeli wartość rynkowa tych składników przekracza 5% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego, a także oddanie tych składników do korzystania innemu podmiotowi, na okres dłuższy niż 180 dni w roku kalendarzowym, na podstawie czynności prawnej, jeżeli wartość rynkowa przedmiotu czynności prawnej przekracza 5% sumy aktywów, przy czym, oddanie do korzystania w przypadku:
(a) umów najmu, dzierżawy i innych umów o oddanie składnika majątkowego do odpłatnego korzystania innym podmiotom - przez wartość rynkową przedmiotu czynności prawnej rozumie się wartość świadczeń za:
- jeden rok - jeżeli oddanie składnika majątkowego nastąpi na podstawie umowy zawieranej na czas nieoznaczony,
- cały czas obowiązywania umowy - w przypadku umów zawartych na czas oznaczony,
(b) umów użyczenia i innych nieodpłatnych umów o oddanie składnika majątkowego do korzystania innym podmiotom - przez wartość rynkową przedmiotu czynności prawnej rozumie się równowartość świadczeń, jakie przysługiwałyby w razie
zawarcia umowy najmu lub dzierżawy, za:
- jeden rok - jeżeli oddanie składnika majątkowego nastąpi na podstawie umowy zawieranej na czas nieoznaczony,
- cały czas obowiązywania umowy - w przypadku umów zawartych na czas oznaczony;
2) wyrażenie zgody na nabycie składników trwałych w rozumieniu ustawy o rachunkowości, o wartości przekraczającej:
(a) 100.000.000 złotych, lub
(b) 5% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego;
3) wyrażenie zgody na objęcie albo nabycie akcji bądź udziałów innej spółki o wartości przekraczającej:
(a) 100.000.000 złotych, lub
(b) 10% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego;
4) wyrażenie zgody na zbycie akcji bądź udziałów innej spółki o wartości rynkowej przekraczającej:
(a) 100.000.000 złotych, lub
(b) 10% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego.
Ponadto, aktualnie statut zawiera postępowanie, zgodnie z którym zbywanie składników aktywów trwałych w rozumieniu ustawy o rachunkowości następuje przy zastosowaniu trybu przetargu w przypadku zbywania przez spółkę składników aktywów trwałych, o wartości rynkowej przekraczającej 0,1% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatnio zatwierdzonego sprawozdania finansowego, chyba, że wartość rynkowa tych składników nie przekracza 20.000 złotych.
Aktualnie spółka czeka na rejestrację w KRS zmiany Aktu Założycielskiego poprzez zmianę powyższego postanowienia na następujące brzmienie: Zbywanie składników aktywów trwałych w rozumieniu ustawy o rachunkowości następuje przy zastosowaniu trybu przetargu w przypadku zbywania przez spółkę składników aktywów trwałych, o wartości rynkowej przekraczającej 0,1% sumy aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatnio zatwierdzonego sprawozdania finansowego, chyba, że:
(i) wartość rynkowa tych składników nie przekracza 20.000 złotych lub
(ii) zbycie następuje na rzecz P. S.A. lub spółki zależnej od P. S.A. lub spółki z grupy kapitałowej P. lub spółki powiązanej z P. S.A. lub spółki wskazanej przez P. S.A. lub spółki, wobec której spółka jest spółką dominującą w rozumieniu kodeksu spółek handlowych (w tym także w ramach wniesienia składników aktywów trwałych wkładem niepieniężnym (aportem) do takiej spółki) lub
(iii) zbycie następuje w wykonaniu uprawnień lub zobowiązań przysługujących spółce zgodnie ze statutem/umową spółki, w której spółka objęła lub nabyła udziały/akcje, w tym w wykonaniu uprawnień osobistych lub w wykonaniu uprawnień lub zobowiązań przez pozostałych udziałowców/akcjonariuszy takiej spółki, w tym, m in., w związku z umorzeniem udziałów/akcji, czy zbyciem w związku z wyjściem z inwestycji.
W każdym z przypadków, o których mowa w pkt (i) - (iii) powyżej, nie stosuje się obowiązku zastosowania trybu przetargu.
11. Środki finansowe otrzymane przez K. na realizację Projektu nie korzystały w momencie ich otrzymania bądź przekazania na rzecz funduszy inwestycyjnych ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT lub uchylonego ustawą z 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju art. 17 ust. 1 pkt 41 ustawy o CIT. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT w aktualnym brzmieniu obowiązuje od 4 czerwca 2022 r. (K. został przejęty przez wnioskodawcę 31 grudnia 2019 r.).
Przepis art. 17 ust. 1 pkt 41 (uchylony został z 5 września 2019 r.).
K. nie stosowała zwolnień, gdyż nie rozpoznała przychodu z tytułu otrzymania środków finansowych na realizację Projektu z następujących powodów:
• nie posiadała kontroli nad środkami pieniężnymi nie mogąc nimi swobodnie dysponować;
• nie uzyskiwała żadnych korzyści ekonomicznych z posiadania środków pieniężnych i inwestycji w aktywa finansowe, gdyż np., zyski w formie odsetek nie przekładały się na poprawę lub zmianę sytuacji finansowej K.;
• efektywnie nie ponosiła kosztów ani ryzyk związanych z utrzymywaniem środków pieniężnych ani inwestycjami w aktywa finansowe.
Zostało to potwierdzone w ostatecznych decyzjach Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w W. wydanych dla K. za lata 2009-2013 dotyczących zwrotu podatku od odsetek od środków z POIG/SPPW. W tych decyzjach organ stwierdził, że odsetki wygenerowane od środków zdeponowanych na rachunku powierniczym projektu nie były przychodem K. w rozumieniu ustawy o CIT, ponieważ K. nie była uprawniona do dysponowania tymi środkami i nie stanowiły one definitywnego, trwałego przysporzenia majątkowego.
W związku z powyższym opisem, spółka zadała następujące pytania:
1. Czy otrzymane przez nią 31 grudnia 2021 r. środki stanowiły jej przychód wolny od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT?
2. Czy ewentualne przyszłe zwroty z inwestycji otrzymywane przez wnioskodawcę będą stanowiły jego przychód wolny od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT?
W ocenie spółki:
Ad 1. Środki stanowią, co do zasady, przychód wnioskodawcy. Jednocześnie środki te korzystają ze zwolnienia przedmiotowego wskazanego w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT.
Wnioskodawca argumentował, że 31 grudnia 2021 r. otrzymał wszystkie środki zgromadzone na rachunku powierniczym (a zatem niewykorzystany budżet na opłatę za zarządzanie dla wnioskodawcy, niewykorzystany budżet na objęcie akcji w Funduszach VC z przeznaczeniem na opłatę za zarządzanie dla tych Funduszy VC, środki zwrócone przez Fundusze VC w związku z ich wyjściem z inwestycji oraz odsetki narosłe od środków zgromadzonych na Rachunku powierniczym).
MFiPR zobowiązało wnioskodawcę do wydatkowania tych środków w określony sposób (tj. do kontynuowania celów Projektu przez dalsze inwestowanie przekazanych oraz przyszłych zwrotów w MŚP). Dodatkowo statut wnioskodawcy przewiduje pewne ograniczenia w sposobie wydatkowania środków wnioskodawcy. Jednak mimo tych ograniczeń, 31 grudnia 2021 r. przeszło na niego w sposób definitywny prawo do rozporządzania środkami jak właściciel (choć z pewnymi ograniczeniami wynikającymi z Pisma i ze statutu wnioskodawcy).
W opisywanym stanie faktycznym Projekt realizował K.. W wyniku połączenia w trybie przewidzianym w art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., tj. w drodze przeniesienia całego majątku, wnioskodawca wszedł z mocy prawa we wszystkie prawa i obowiązki K., zatem jako następca prawny kontynuuje jego realizację. Jednocześnie zgodnie ze stanowiskiem MFiPR wyrażonym w piśmie, środki finansowe zgromadzone na Rachunku powierniczym są przekazane przez wnioskodawcę na dalszą realizację celów Projektu. Cele te dodatkowo są zbieżne z celami wnioskodawcy określonymi w statucie. Uznać należy, że wnioskodawca jest uczestnikiem Projektu, bo:
(i) jest następcą prawnym K. oraz
(ii) kontynuuje realizację celów Projektu wynikających z Umowy wykorzystując do tego środki pochodzące z Projektu.
Ad 2. Identyczne przedmiotowe zwolnienie będzie miało także zastosowanie do środków, które wpłyną na rachunek dedykowany wnioskodawcy, w wyniku zwrotów dokonywanych przez Fundusze VC w związku z wyjściem z inwestycji. Wszystkie cztery przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT będą spełnione, gdyż:
(i) wnioskodawca otrzyma środki na utworzony przez wnioskodawcę rachunek dedykowany dalszej realizacji celów Projektu,
(ii) wnioskodawca jest następcą prawnym K. i kontynuuje realizację celów Projektu,
(iii) środki są tożsame ze środkami przekazanymi są jako pomoc udzielona w ramach programu SPPW i
(iv) nadal są to środki europejskie.
Wpływy jakie wnioskodawca uzyska z dezinwestycji to dokładnie te same środki pomocowe uzyskane ze środków europejskich w ramach Projektu przez K. - są to te same środki tyle, że "odzyskane" w związku z wyjściem z inwestycji. Jako takie są zatem zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych w myśl art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT. Nie ma na to wpływu fakt, że środki zostają technicznie przelane do wnioskodawcy przez Fundusze VC.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS lub organ) w interpretacji indywidualnej z 8 grudnia 2022 r., nr 0111-KDWB.4010.19.2022.3.AZE, uznał stanowisko spółki w zakresie postawionych pytań za nieprawidłowe.
Organ wskazał, że środki pochodzące ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy wymienione są art. 5 ust. 3 pkt 2 i uznawane w myśl ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.) za środki europejskie. Jednakże okoliczność, iż źródłem finansowania realizowanego w latach 2010-2017 przez Krajowy Fundusz Kapitałowy projektu "Poprawa otoczenia biznesu i dostępu do finansowania małych i średnich przedsiębiorstw" były środki pochodzące ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy nie oznacza, że w przypadku opisanym we wniosku spełnione są warunki zwolnienia, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy.
W celu dokonania oceny stanowiska spółki organ przeanalizował kolejność zdarzeń przedstawionych w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w kontekście wymogów zwolnienia określonych przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT. Zauważył, że Projekt realizowany przez K. został zakończony kilka lat przed otrzymaniem przez wnioskodawcę środków finansowych, a umowa dotycząca projektu uległa rozwiązaniu w tym samym dniu (31 grudnia 2021 r.), w którym wnioskodawcy zostały przekazane niewykorzystane w ramach Projektu środki zgromadzone na rachunku powierniczym. Środki te, jak wynika z uzupełnienia wniosku (pyt. 2), były po zakończeniu Projektu w dyspozycji Skarbu Państwa. Decyzją MRR - inaczej niż środki na rzecz K. w ramach Projektu - nie wpłynęły na rachunek powierniczy lecz zostały przekazane rachunek bankowy utworzony przez wnioskodawcę jako właściciela środków bez względu na to, czy środki w całej przekazanej wysokości zostaną wydatkowane na określony cel.
Organ argumentował, że - jak wynika z uzupełnienia wniosku (pyt. 10 lit. f) - Skarb Państwa (MFiPR) nie posiada uprawnienia do kontrolowania działań wnioskodawcy w zakresie dalszej realizacji celów projektu i dysponowania środkami. Brak jest wskazania daty, do której wnioskodawca musi wydatkować środki (poza wykorzystaniem środków na koszty zarządzania oraz na świadczenia bezzwrotne dla funduszy - do dnia wykreślenia funduszy z KRS - co również nie jest ograniczone czasowo) - pyt. 10 lit. b. Niewykorzystane środki nie podlegają przekazaniu na rzecz Skarbu Państwa (pyt. 10 lit. c). Wnioskodawca został przez MFiPR co prawda "zobowiązany" do kontynuowania celów Projektu tzn. do dalszego inwestowania wszystkich środków (przekazanych oraz przyszłych zwrotów) lecz nie będzie to już odbywać się w ramach Projektu. Z treści wniosku wynika, że inwestowanie przez wnioskodawcę zgodnie z celami projektu stanowi również jego statutową działalność. Ponadto wątpliwości budzi, w kontekście kontynuowania celów Projektu, który zakładał pomoc w finansowaniu małych i średnich przedsiębiorstw, inwestowanie przez PFRV w spółki z siedzibą poza RP - na terenie UE i Wielkiej Brytanii.
Zdaniem Dyrektora KIS, wnioskodawca ze środków otrzymanych 31 grudnia 2021 r. nie realizuje Projektu "Poprawa otoczenia biznesu i dostępu do finansowania małych i średnich przedsiębiorstw". Projekt został zakończony w 2017 roku (jak wynika z informacji zawartych na stronie internetowej Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/szwajcarsko-polski-program-wspolpracy) 14 czerwca 2017 r., po dziesięcioletnim okresie wdrażania, Szwajcarsko-Polski Program Współpracy został zamknięty, wyjątek stanowi projekt, o którym mowa we wniosku, który wkroczył w fazę monitorowania dokonanych w nim inwestycji) i ostatecznie rozliczony pod koniec 2021 roku. Otrzymanych środków nie można więc uznać za pomoc udzieloną w ramach programu finansowanego ze środków europejskich, korzystających ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT.
Ad. 2
Zdaniem Dyrektor KIS, analogicznie – jako niekorzystające ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 53 ww. ustawy - należy ocenić środki, które wpłyną do wnioskodawcy jako przyszłe zwroty z inwestycji. Ponadto środki z tego tytułu (także te, które wpływały w trakcie realizacji Projektu) nie mieszczą się w dyspozycji art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT, gdyż pochodzą z innych zdarzeń niż "otrzymanie" w ramach programu pomocowego. Jak wynika z uzupełnienia wniosku (pyt. 3, 4 i 5) - wyjście z inwestycji dokonywane jest przez fundusze kapitałowe na skutek likwidacji, spłaty, sprzedaży, umorzenia wszystkich lub części posiadanych w przedsiębiorcy przez nie instrumentów kapitałowych (akcji, udziałów). Co do zasady, fundusze kapitałowe dokonują wyjścia poprzez sprzedaż posiadanych w przedsiębiorcy aktywów na rzecz podmiotu trzeciego, w tym także na rzecz pozostałych akcjonariuszy/udziałowców przedsiębiorcy w przypadku inwestycji odpisanych przez fundusz na 0 PL. Z kolei wypłata środków przez fundusz na rzecz jego akcjonariuszy, udziałowców lub uczestników - w tym także wnioskodawcy - następuje zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Rozwoju z 23 marca 2016 r. w sprawie wsparcia finansowego udzielanego przez Krajowy Fundusz Kapitałowy (Dz.U. z 2016 r. poz. 465 ) wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o K. (w zakresie dotyczącym kolejności spłaty inwestorów funduszu kapitałowego) oraz przepisami kodeksu spółek handlowych (w zakresie dotyczącym procedury umorzenia akcji, udziałów i wypłaty środków) a także postanowieniami statutów/aktów założycielskich tych funduszy uwzględniających przywołane na wstępie przepisy oraz postanowieniami umowy o udzielenie wsparcia finansowego, o której mowa w art. 13 i art. 15 ustawy o Krajowym Funduszu Kapitałowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 57 poz. 491 ze zm.). Zwrot środków następuje nie w wartości przekazanej przez K. funduszom lecz w wartości faktycznie uzyskanej ze zdarzenia związanego z wyjściem funduszu z danej inwestycji, oraz z uwzględnieniem kolejności spłaty akcjonariuszy, udziałowców lub uczestników wynikającej ze stosownych rozporządzeń.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ podsumował, że środki wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT korzystają ze zwolnienia w momencie ich otrzymania. Dochody uzyskane z późniejszego "gospodarowania" tymi środkami i ich inwestowania stanowią dochody uzyskane z samodzielnych (odrębnych) zdarzeń, których konsekwencje podatkowe są oceniane samodzielnie w momencie ich zaistnienia. Kwalifikacji tych dochodów nie zmienia okoliczność, iż muszą one zostać przeznaczone na określone preferowane cele. Ograniczenie możliwości dysponowania uzyskanymi środkami nie modyfikuje "źródła" ich uzyskania. W niniejsze sprawie w styczniu (marcu) 2017 roku Projekt został zakończony, całkowite rozliczenie Projektu zostało dokonane pod koniec grudnia 2021 roku, a umowa o dofinansowanie zawarta pomiędzy K. a MRR została rozwiązana 31 grudnia 2021 roku. W rezultacie otrzymane przez spółkę 31 grudnia 2021 r. środki stanowiły przychód wnioskodawcy, podlegający opodatkowaniu, jak również ewentualne przyszłe zwroty z inwestycji otrzymywane przez wnioskodawcę będą stanowiły przychód wnioskodawcy podlegający opodatkowaniu. Zatem stanowisko spółki zawarte we wniosku należało uznać za nieprawidłowe.
Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą interpretację indywidualną. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:
a) przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT, przez dowolną i błędną jego interpretację, w wyniku której uznano, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym otrzymane przez wnioskodawcę środki pieniężne oraz przyszłe zwroty z inwestycji nie są wolne od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz
(b) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 14c § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2021.1540 z późn. zm.), poprzez nieprzeprowadzenie pełnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżona interpretacja odpowiada prawo, stanowisko Dyrektora KIS jest prawidłowe, brak jest bowiem podstaw prawych aby skarżącą uznać, za uczestnika Projektu otrzymującego środki, w rozumieniu art. 17ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT.
Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT, wolne od podatku są środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4, pkt 5 lit. a i b i pkt 5a-5d ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. To aktualne brzmienie przepisu obowiązuje od 4 czerwca 2022 r.
W poprzednim brzmieniu – obowiązującym na 31 grudnia 2021 r., w której to dacie skarżąca otrzymała opisane we wniosku środki finansowe - przepis stanowił, że wolne od podatku są środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu, jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Powyższe zwolnienie przedmiotowe ograniczone zostało do tych środków, które otrzymał uczestnik projektu, jako pomoc w ramach programu finansowego z udzielanych środków europejskich.
Przede wszystkim organ trafnie zauważył, że środki na realizację Projektu zostały przekazane na rachunek powierniczy, a wypłata na rachunek podstawowy K. następowała na podstawie zgody właściwego Ministra (Skarbu Państwa związanego umową zawartą z K.). Istotne jest także to, że – jak wynika wprost z uzupełniania opisu sprawy - środki finansowe otrzymane przez K. na realizację Projektu nie korzystały w momencie ich otrzymania bądź przekazania na rzecz funduszy inwestycyjnych ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT (lub uchylonego ustawą z 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju art. 17 ust. 1 pkt 41 ustawy o CIT.). K. nie stosowała zwolnień, gdyż nie rozpoznała przychodu z tytułu otrzymania środków finansowych na realizację Projektu, przede wszystkim dlatego, że nie posiadała kontroli nad środkami pieniężnymi nie mogąc nimi swobodnie dysponować.
K. został przejęty przez wnioskodawcę 31 grudnia 2019 r.
Spółka swoje uprawnienie wynikające ze statusu uczestnika Projektu, do zwolnienia przedmiotowego wywodziła z połączenia z K. w trybie art.492 § 1 pkt 1 k.s.h., tj. w drodze przeniesienia całego majątku spółki przejmowanej K. nas spółkę skarżącą. Skarżąca argumentowała też, że źródłem środków otrzymanych 31 grudnia 2021 r. są środki otrzymane wcześniej w ramach dofinansowania ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.
Dyrektor KIS trafnie podkreślił znaczenie chronologii zdarzeń:
1. W 2010 r. K. podpisał umowę ze Skarbem Państwa (MFiPR) w sprawie realizacji Projektu.
2. Środki na realizację Projektu zostały przekazane na rachunek powierniczy prowadzony na rzecz K. dedykowany do obsługi Projektu. Wypłata środków, jak zaznaczono powyżej, z Rachunku powierniczego następowała na rachunek podstawowy K. na podstawie wniosku K. i zgody MFiPR.
3. Środki pochodzące z Projektu, K. przeznaczał na udzielenie wsparcia finansowego funduszom kapitałowym, które z kolei dokonywały inwestycji w przedsiębiorców (inwestowane środki miały charakter rewolwingowy w celu ponownego ich przeznaczenia na wsparcie funduszy).
4. 31 stycznia 2017 r. (wnioskodawca wskazał także na 31 marca 2017 r.), Projekt został zakończony - do tego dnia fundusze mogły dokonywać inwestycji w przedsiębiorców.
5. 31 grudnia 2019 r. nastąpiło połączenie K. z wnioskodawcą w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h.
6. Pod koniec 2021 r. nastąpiło całkowite rozliczenie Projektu i zamknięcie rachunku powierniczego.
7. 31 grudnia 2021 r. na rachunku powierniczym znajdowały się środki zwrócone przez fundusze w związku z ich wyjściem z inwestycji, niewykorzystany budżet na opłatę za zarządzanie dla skarżącej, niewykorzystany budżet na objęcie akcji w funduszach z przeznaczeniem na opłatę za zarządzanie dla tych funduszy, odsetki narosłe od środków zgromadzonych na rachunku powierniczym.
8. W wyniku rozliczenia 31 grudnia 2021 r. została rozwiązana umowa dotycząca Projektu zawarta w 2010 roku przez K. ze Skarbem Państwa (MFiPR).
9. Na podstawie pisma MFiPR (które nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego) skarżąca otrzymała wszystkie środki zgromadzone na rachunku powierniczym oraz stała się beneficjentem wszystkich środków pochodzących z przyszłych zwrotów z inwestycji dokonywanych przez fundusze kapitałowe. Środki zostały przekazane na utworzony przez skarżącą rachunek podstawowy. Spółka stała się także dysponentem środków z przyszłych zwrotów z inwestycji.
10. MFiPR zobowiązało skarżącą do kontynuowania celów Projektu, tzn. do dalszego inwestowania wszystkich środków (przekazanych oraz przyszłych zwrotów) zgodnie z celem Projektu.
11. Przekazane środki spółka miała wykorzystać na koszty zarządzania oraz na świadczenia bezzwrotne dla funduszy - do dnia wykreślenia funduszy z KRS, w pozostałej części termin wydatkowania środków nie został określony.
12. Niewykorzystane w wyznaczonym okresie środki nie podlegają przekazaniu na rzecz Skarbu Państwa. Środki zwrócone przez fundusze podlegają wykorzystaniu na inwestycje kontynuacyjne i początkowe w spółki z siedzibą w RP oraz na terenie UE i Wielkiej Brytanii.
Podkreślić ponownie należy, że w 2017 r. (spółka podała dwie daty syczeń lub marzec 2017 r.) Projekt został zakończony (do tego momentu fundusze mogły dokonywać inwestycji w przedsiębiorców). Połączenie K. ze skarżącą w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., nastąpiło natomiast 31 grudnia 2019 r. Pod koniec 2021 r. nastąpiło rozliczenia Projektu i zamknięcie rachunku powierniczego, także 31 grudnia 2021 r. w wyniku rozliczenia Projektu została rozwiązana umowa dotycząca Projektu zawarta ze Skarbem Państwa i K. w 2010 r. i dopiero na podstawie pisma Ministra skarżąca otrzymała środki z rachunku powierniczego na utworzony przez siebie rachunek podstawowy. Bezspornie na rachunku powierniczym 31 grudnia 2021 r. znajdowały się środki zwrócone przez fundusze w związku z ich wyjściem z inwestycji, niewykorzystany budżet na opłatę za zarządzanie dla wnioskodawcy, niewykorzystany budżet na objęcie akcji w funduszach z przeznaczeniem na opłatę za zarządzanie dla tych funduszy, odsetki narosłe od środków zgromadzonych na rachunku powierniczym (opis stanu faktycznego).
Po pierwsze, należy zaznaczyć, że sama okoliczność połączenia skarżącej z K. poprzez przejecie tego funduszu, w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., nie ma dla rozstrzygnięcia w sprawie znaczenia. Zgodnie z tym przepisem, połączenie może być dokonane, przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca przyznaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie i literaturze, że w takiej sytuacji spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej (art. 494 § 1 k.s.h.). Wykładnia literalna powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że zasadą jest, iż spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w ramach sukcesji uniwersalnej.
Rzecz w tym, ze K. w dacie połączenia nie korzystał z analizowanego zwolnienia podatkowego o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT; jak wynikało z opisu stanu faktycznego – K. w ogóle nie rozpoznawał przychodu, jako że nie dysponował środkami przekazanymi na realizację Projektu, środki te znajdowały się bowiem na rachunku powierniczym dedykowanym do obsługi Projektu, a ich wypłata na rachunek podstawowy K. mogła odbywać się jedynie po uzyskaniu stosownej zgody MFiPR.
Po drugie co, co istotne realizacja Projektu została zakończona w 2017 r.
Z literalnego brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT wynika, że ustawodawca ograniczył przedmiotowe zwolnienie jedynie do tych środków finansowych, które otrzymał uczestnik projektu jako pomoc w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich.
Zwrot "środki otrzymane" należy rozumieć jako otrzymane pierwotnie, nie zaś otrzymane wtórnie. Przekazanie środków na rachunek podstawowy, po tym jak zakończono realizację Projektu, było przekazaniem wtórnym, związanym z zakończeniem rozliczania tego Projektu. Należy też podkreślić, że – jak wskazano w opisie stanu faktycznego - przekazanie środków z rachunku powierniczego na rachunek podstawowy spółki skarżącej 31 grudnia 2021 r. nastąpiło zgodnie z umową rachunku powierniczego i na podstawie, zaakceptowanego przez Krajową Instytucją Koordynującą, wniosku o uwolnienie środków przedstawionego przez skarżącą. Powyższe wskazuje na mające miejsce po zakończeniu Projektu czynności, mające na celu "uwolnienie" środków pozostałych po realizacji Projektu, które zostały przekazane już (po wykonaniu Projektu) skarżącej do dyspozycji, na to jednak skarżąca musiała otrzymać akceptację Krajowej Instytucji Koordynującej. W związku z rozliczeniem Projektu do 31 grudnia 2021 r., skarżąca na podstawie zgody podmiotu trzeciego otrzymała wszelkie środki zgromadzone na rachunku powierniczym, w tym stałą się dysponentem środków z przyszłych zwrotów z inwestycji. W opisie stanu faktycznego wskazano bowiem wprost, że 31 grudnia 2021 r. na rachunku powierniczym znajdowały się następujące środki:
(i) niewykorzystany budżet na opłatę za zarządzanie dla wnioskodawcy,
(ii) niewykorzystany budżet na objęcie akcji w Funduszach VC z przeznaczeniem na opłatę za zarządzanie dla tych Funduszy VC,
(iii) środki zwrócone przez Fundusze VC w związku z ich wyjściem z inwestycji.
Po zakończeniu Projektu w 2017 r. i po przekazaniu środków skarżącej (będących dotąd w gestii Skarbu Państwa) 31 grudnia 2021 r. zmieniło się źródło pochodzenia tych środków; środki te nie są to już środki, których źródłem jest pomoc udzielona w ramach wskazanego Projektu, programu finansowanego z udziałem środków europejskich. Nie mamy tu bowiem do czynienia ze zdarzeniem "otrzymania środków" w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT, a zatem z pierwotnym otrzymaniem tychże środków w rozumieniu tego przepisu.
Dyrektor KIS trafnie także zwrócił uwagę, że - jak wynika z opisu sprawy - Skarb Państwa (MFiPR) nie posiada po przekazaniu skarżącej ww. środków na jej rachunek podstawowy, uprawnienia do kontrolowania działań wnioskodawcy w zakresie dalszej realizacji celów projektu i dysponowania środkami. Brak jest wskazania daty, do której skarżąca musi wydatkować środki (poza wykorzystaniem środków na koszty zarządzania oraz na świadczenia bezzwrotne dla funduszy - do dnia wykreślenia funduszy z KRS - co również nie jest ograniczone czasowo. Niewykorzystane środki nie podlegają przekazaniu na rzecz Skarbu Państwa. Skarżąca została przez MFiPR co prawda "zobowiązana" do kontynuowania celów Projektu, tzn. do dalszego inwestowania wszystkich środków (przekazanych oraz przyszłych zwrotów) lecz nie będzie to już odbywać się w ramach Projektu. Z treści wniosku wynika, że inwestowanie przez skarżącą zgodnie z celami projektu stanowi również jego statutową działalność. Ponadto wątpliwości budzi, w kontekście kontynuowania celów Projektu, który zakładał pomoc w finansowaniu małych i średnich przedsiębiorstw, inwestowanie przez PFRV w spółki z siedzibą poza RP – na terenie UE i Wielkiej Brytanii.
Wszystkie powyższe okoliczności wskazują, że przy przekazaniu środków na rachunek podstawowy skarżącej doszło do zerwania związku ze zdarzeniem "otrzymania środków" w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT, a zatem z pierwotnym otrzymaniem tychże środków w rozumieniu tego przepisu.
Dyrektor KIS uznając stanowisko skarżącej za nieprawidłowe w zakresie pytania nr 1, nie naruszył zatem przepisu art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT. Dokonał jego prawidłowej wykładni.
Prawidłowo także przyjęto w zaskarżonej interpretacji, że analogicznie należy ocenić środki, które wpłyną do skarżącej jako przyszłe zwroty z inwestycji (pytanie nr 2).
Środki z tego tytułu (także te, które wpływały w trakcie realizacji Projektu) nie mieszczą się w dyspozycji art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT, gdyż pochodzą z innych zdarzeń niż "otrzymanie" w ramach programu pomocowego.
Mianowicie, wyjście z inwestycji dokonywane jest przez fundusze kapitałowe na skutek likwidacji, spłaty, sprzedaży, umorzenia wszystkich lub części posiadanych w przedsiębiorcy przez nie instrumentów kapitałowych (akcji, udziałów). Co do zasady, fundusze kapitałowe dokonują wyjścia poprzez sprzedaż posiadanych w przedsiębiorcy aktywów na rzecz podmiotu trzeciego, w tym także na rzecz pozostałych akcjonariuszy/udziałowców przedsiębiorcy w przypadku inwestycji odpisanych przez fundusz na 0 PL. Z kolei wypłata środków przez fundusz na rzecz jego akcjonariuszy, udziałowców lub uczestników - w tym także skarżącej - następuje zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju z 23 marca 2016 r. w sprawie wsparcia finansowego udzielanego przez Krajowy Fundusz Kapitałowy (Dz.U. z 2016 r. poz. 465 ) wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o KFK (w zakresie dotyczącym kolejności spłaty inwestorów funduszu kapitałowego) oraz przepisami kodeksu spółek handlowych (w zakresie dotyczącym procedury umorzenia akcji, udziałów i wypłaty środków) a także postanowieniami statutów/aktów założycielskich tych funduszy uwzględniających przywołane na wstępie przepisy oraz postanowieniami umowy o udzielenie wsparcia finansowego, o której mowa w art. 13 i art. 15 ustawy o Krajowym Funduszu Kapitałowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 57 poz. 491 ze zm.). Zwrot środków następuje nie w wartości przekazanej przez KFK funduszom lecz w wartości faktycznie uzyskanej ze zdarzenia związanego z wyjściem funduszu z danej inwestycji, oraz z uwzględnieniem kolejności spłaty akcjonariuszy, udziałowców lub uczestników wynikającej ze stosownych rozporządzeń.
W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjęto, że środki wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT korzystają ze zwolnienia w momencie ich otrzymania. Dochody uzyskane z późniejszego "gospodarowania" tymi środkami i ich inwestowania stanowią dochody uzyskane z samodzielnych (odrębnych) zdarzeń, których konsekwencje podatkowe są oceniane samodzielnie w momencie ich zaistnienia. Kwalifikacji tych dochodów nie zmienia okoliczność, iż muszą one zostać przeznaczone na określone preferowane cele. Ograniczenie możliwości dysponowania uzyskanymi środkami nie może modyfikować "źródła" ich uzyskania (por. np. wyrok NSA z 24 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 239/14, wyroki WSA w Krakowie z 5 września 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1028/13 oraz z 10 marca 2015 sygn. akt I SA/Kr 1692/14).
Powyższe stanowisko jest ze wszech miar słuszne. Należy odnieść je także do odpowiedzi na pytanie nr 1, bowiem w opisanej sytuacji nie mamy do czynienia z pierwotnym otrzymaniem środków przez skarżącą, a z uwolnieniem środków po rozliczeniu Projektu) znajdujących się 31 grudnia 2021 r. na rachunku powierniczym (funkcjonującym w czasie trwania Projektu).
W rezultacie Dyrektor KIS prawidłowo uznał, że otrzymane przez skarżącą 31 grudnia 2021 r. środki, jak również ewentualne przyszłe zwroty z inwestycji otrzymywane przez skarżąca stanowią jej przychód podlegający opodatkowaniu. Jednocześnie przychód ten nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego.
W rezultacie, za bezpodstawny należało uznać także zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W myśl art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Chybiony był także zarzut naruszenia art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie pełnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT.
Organ wydając zaskarżoną interpretację indywidualną dokonał prawidłowej i pełnej analizy przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w tej sprawie, w sposób właściwy dokonał ich wykładni, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji. Organ pominął powołane przez skarżącą interpretacje indywidualne, bowiem dotyczyły odmiennych stanów faktycznych, nadto nie mają one zastosowania czy też skutków więżących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego. Ponadto, nieodniesienie się przez organ do orzecznictwa wskazanego przez podatnika samo w sobie nie stanowi naruszenia prawa, jeżeli organ uzasadnił swoje stanowisko i wykazał dlaczego nie podziela stanowiska strony. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem organ wydając zaskarżoną interpretację indywidualną dokonał pełnej oceny stanowiska skarżącej, wskazał prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym i swoją ocenę poparł odpowiednią normą prawną.
W konsekwencji wszystkie zarzuty podniesione w skardze okazały się niezasadne. Zaskarżona interpretacja odpowiada prawu.
Wobec powyższego orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).