III SA/Wa 452/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Spółka planowała podwyższenie kapitału zakładowego poprzez emisję akcji obejmowanych przez Skarb Państwa, wnosząc wkład pieniężny lub niepieniężny. Spółka uważała, że czynność ta nie podlega PCC. DKIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że zmiany w ustawie o PCC od 2009 r. oraz przepisy Dyrektywy 2008/7/WE dotyczące podatków od gromadzenia kapitału dopuszczają takie opodatkowanie. WSA uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że kluczowe jest zastosowanie zasady 'stand still' z Dyrektywy 2008/7/WE, która zakazuje ponownego wprowadzania podatku kapitałowego, jeśli państwo członkowskie wcześniej zaprzestało jego naliczania po 1 stycznia 2006 r. Sąd stwierdził, że choć przepisy polskie formalnie nie zniosły PCC od podwyższenia kapitału, to mechanizm odliczeń od podstawy opodatkowania (art. 6 ust. 9 pkt 4 ustawy o PCC w brzmieniu do końca 2008 r.) sprawiał, że czynność ta nie była efektywnie opodatkowana. Uchylenie tego przepisu od 1 stycznia 2009 r. i wprowadzenie opodatkowania dla spółek nieświadczących usług użyteczności publicznej, gdy Skarb Państwa wnosi wkład, stanowiło naruszenie zasady 'stand still', ponieważ pogorszyło sytuację podatnika. Sąd podkreślił, że celem dyrektywy jest harmonizacja i ograniczenie opodatkowania gromadzenia kapitału, a zasada 'stand still' chroni przed pogorszeniem warunków podatkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że zmiana przepisów krajowych wprowadzająca opodatkowanie czynności, które wcześniej nie były efektywnie opodatkowane z powodu mechanizmów prawnych (np. odliczeń), może naruszać zasadę 'stand still' z prawa UE, zwłaszcza w kontekście podatków od gromadzenia kapitału.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podwyższenia kapitału przez Skarb Państwa i interpretacji przepisów UE w kontekście polskiej ustawy o PCC. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie zmiany legislacyjne pogarszają sytuację podatnika wbrew zasadzie 'stand still'.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wprowadzenie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych podwyższenia kapitału zakładowego spółki kapitałowej przez Skarb Państwa po 1 stycznia 2009 r. narusza zasadę 'stand still' wynikającą z art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2008/7/WE, jeśli przed tą datą czynność ta nie była efektywnie opodatkowana z uwagi na mechanizm odliczeń od podstawy opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wprowadzenie opodatkowania po 1 stycznia 2009 r. narusza zasadę 'stand still'.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mechanizm odliczeń od podstawy opodatkowania w poprzednim stanie prawnym sprawiał, że podwyższenie kapitału przez Skarb Państwa nie było efektywnie opodatkowane. Uchylenie tego mechanizmu i wprowadzenie opodatkowania po 2009 r. dla spółek nieświadczących usług użyteczności publicznej stanowiło pogorszenie sytuacji podatkowej i naruszenie zasady 'stand still', zakazującej ponownego wprowadzania podatku kapitałowego.
Przepisy (19)
Główne
Dyrektywa Rady 2008/7/WE art. 7 § ust. 1 i 2
Państwo członkowskie, które w dniu 1 stycznia 2006 r. naliczało podatek kapitałowy, może go nadal naliczać, ale nie może go ponownie wprowadzić, jeśli po tej dacie zaprzestanie jego naliczania.
Dyrektywa Rady 2008/7/WE art. 7 § ust. 5
Zakaz ponownego wprowadzania podatku kapitałowego od czynności zwolnionych.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
Pomocnicze
p.c.c. art. 6 § ust. 9 pkt 4
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Przepis w brzmieniu do końca 2008 r. przewidywał odliczenie od podstawy opodatkowania wartości wkładów wnoszonych przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, co skutkowało brakiem efektywnego opodatkowania.
p.c.c. art. 9 § pkt 11 lit. d
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Przepis w brzmieniu od 1 stycznia 2009 r. wprowadził zwolnienie od PCC dla umów spółki i ich zmian, jeśli przedmiotem działalności spółki jest świadczenie usług użyteczności publicznej i Skarb Państwa obejmuje co najmniej połowę udziałów/akcji.
Dyrektywa Rady 2008/7/WE art. 3 § lit. c
Definicja wkładu kapitałowego obejmuje m.in. podwyższenie kapitału spółki kapitałowej poprzez wniesienie wkładów jakiegokolwiek rodzaju.
Dyrektywa Rady 69/335/EWG art. 4 § ust. 2
Określa operacje, które mogły podlegać podatkowi kapitałowemu w dniu 1 lipca 1984 r.
Dyrektywa Rady 69/335/EWG art. 7 § ust. 1 i 2
Nakaz zwolnienia od podatku kapitałowego operacji, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą.
u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. k
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Podatkowi podlega umowa spółki i jej zmiana.
u.p.c.c. art. 1 § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Za zmianę umowy spółki kapitałowej uważa się m.in. podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja RP
Powszechność opodatkowania.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja RP
Określenie podatków, innych dan publicznych, zasad ich nakładania.
O.p. art. 14c § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych art. 1 § pkt 4 lit. b i pkt 5 lit. b
Przepisy wprowadzające zmiany w ustawie o PCC od 1 stycznia 2009 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie art. 6 ust. 9 pkt 4 ustawy o PCC z dniem 1 stycznia 2009 r. i wprowadzenie opodatkowania podwyższenia kapitału przez Skarb Państwa narusza zasadę 'stand still' z Dyrektywy 2008/7/WE, ponieważ czynność ta nie była efektywnie opodatkowana przed tą datą. • Zasada 'stand still' zakazuje pogarszania sytuacji podatników w zakresie opodatkowania gromadzenia kapitału. • Nawet jeśli podatek formalnie nie został zniesiony, mechanizm odliczeń od podstawy opodatkowania skutkował brakiem efektywnego poboru podatku, co jest równoznaczne z 'zaprzestaniem naliczania podatku' w rozumieniu dyrektywy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja DKIS, że zmiany w ustawie o PCC i dyrektywy UE dopuszczają opodatkowanie podwyższenia kapitału przez Skarb Państwa po 2009 r. • Stanowisko DKIS, że rezygnacja z naliczania podatku musi być rozumiana jako całkowite wyłączenie czynności z zakresu opodatkowania, a nie jako skutek mechanizmów prawnych prowadzących do braku efektywnego poboru.
Godne uwagi sformułowania
podwyższenie kapitału zakładowego Spółki poprzez emisję akcji na rzecz Skarbu Państwa pokrytą wkładem pieniężnym wniesionym przez Skarb Państwa nie będzie opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych. • Organ uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. • Zmiana ustawodawcza polegająca na uchyleniu z dniem 1 stycznia 2009 r. art. 6 ust. 9 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (...) nie stanowi naruszenia art. 7 Dyrektywy Rady Nr 2008/7/WE (...) i przewidzianej w nim zasady stand still. • Jeżeli w jakimkolwiek momencie po dniu 1 stycznia 2006 r. państwo członkowskie przestanie naliczać podatek kapitałowy, nie może go ono ponownie wprowadzić. • Niewątpliwie w stanie prawnym obowiązującym do końca 2008 r. (...) taka czynność cywilnoprawna, jak przedmiotowe podwyższenie jej kapitału zakładowego w następstwie wniesienia wkładu pieniężnego przez Skarb Państwa, w następstwie zastosowania odliczenia od podstawy opodatkowania wartości tego podwyższenia, nie byłaby efektywnie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. • W konsekwencji przez wyeliminowanie naliczania podatku należy rozumieć sytuację, w której podatek nie jest efektywnie pobierany niezależnie od tego, jaka konkretna konstrukcja prawna prowadzi do tego rezultatu; nienaliczanie podatku ma więc miejsce także wtedy, gdy jest wynikiem odliczenia od podstawy opodatkowania określonych wartości.
Skład orzekający
Marta Waksmundzka-Karasińska
przewodniczący
Maciej Kurasz
sprawozdawca
Marta Sarnowiec-Cisłak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zmiana przepisów krajowych wprowadzająca opodatkowanie czynności, które wcześniej nie były efektywnie opodatkowane z powodu mechanizmów prawnych (np. odliczeń), może naruszać zasadę 'stand still' z prawa UE, zwłaszcza w kontekście podatków od gromadzenia kapitału."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podwyższenia kapitału przez Skarb Państwa i interpretacji przepisów UE w kontekście polskiej ustawy o PCC. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie zmiany legislacyjne pogarszają sytuację podatnika wbrew zasadzie 'stand still'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawa unijnego ('stand still') w kontekście podatków od gromadzenia kapitału i jej zastosowania do polskiego prawa podatkowego. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą być kwestionowane z perspektywy prawa UE.
“Czy polski fiskus może wprowadzić nowy podatek, łamiąc zasady UE? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.