III SA/WA 450/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-09-20
NSAinneWysokawsa
PFRONulgiobniżenie wpłatkorekta deklaracjiterminprzedawnienieustawa o rehabilitacjiprawo administracyjnepostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, uznając, że spółka miała prawo do korekty deklaracji wpłat na PFRON i uwzględnienia ulg, mimo że pierwotnie nie wykazała ich w deklaracjach miesięcznych.

Spółka P. S.A. złożyła korekty deklaracji wpłat na PFRON za 2017 r., aby uwzględnić ulgi, które nabyła, ale nie wykazała w pierwotnych deklaracjach. Organ pierwszej instancji i Minister Rodziny i Polityki Społecznej odmówili uwzględnienia tych ulg, uznając, że prawo do ich zastosowania wygasło z powodu przedawnienia. WSA w Warszawie uchylił decyzję ministra, stwierdzając, że spółka miała prawo do korekty deklaracji i uwzględnienia ulg w terminie 6 miesięcy od uzyskania informacji o kwocie obniżenia, a złożenie korekty było czynnością techniczną.

Sprawa dotyczyła prawa spółki P. S.A. do uwzględnienia ulg we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za 2017 rok poprzez złożenie korekt deklaracji. Spółka pierwotnie złożyła deklaracje wpłat i deklaracje o korzystaniu z obniżenia, a następnie, na wezwanie organu, przedstawiła zestawienie nabytych ulg, których nie wykazała w deklaracjach miesięcznych. Organ pierwszej instancji (Prezes PFRON) uznał, że ulgi te wygasły z powodu przedawnienia i określił wyższe zobowiązania spółki. Minister Rodziny i Polityki Społecznej utrzymał w mocy tę decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o rehabilitacji, w tym błędną interpretację art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, który określa 6-miesięczny termin na uwzględnienie kwoty obniżenia od dnia uzyskania informacji o niej. Spółka argumentowała, że korekta deklaracji była czynnością techniczną, a ulgi zostały uwzględnione w okresie, gdy nie upłynął jeszcze 6-miesięczny termin. WSA w Warszawie przychylił się do stanowiska spółki. Sąd uznał, że użyty w art. 22 ust. 4 ustawy zwrot „może być uwzględniona” oznacza, że kwota obniżenia może być rozliczona we wpłatach na PFRON za okres 6 miesięcy od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia. Sąd stwierdził, że spółka wykazała ulgi w deklaracjach, które dotyczyły okresu, w którym nie upłynął jeszcze 6-miesięczny termin od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia. Sąd podkreślił, że złożenie korekty było dopuszczalne na podstawie art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej i nie czyniło prawa do ulgi iluzorycznym. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka miała prawo do uwzględnienia ulg poprzez złożenie korekty deklaracji, ponieważ złożenie korekty było czynnością techniczną, a ulgi zostały uwzględnione w okresie, w którym nie upłynął jeszcze 6-miesięczny termin od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji pozwala na uwzględnienie kwoty obniżenia we wpłatach na PFRON przez okres 6 miesięcy od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia. Złożenie korekty deklaracji było dopuszczalne na gruncie art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej i nie zamykało drogi do skorzystania z ulgi, jeśli mieściła się ona w ustawowym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.o.r. art. 22 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Art. 22 ust. 4 określa 6-miesięczny termin na uwzględnienie kwoty obniżenia wpłat na PFRON od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia. Korekta deklaracji jest dopuszczalna w tym terminie.

Pomocnicze

o.p. art. 81 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do złożenia korekty deklaracji.

o.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W razie niejasności przepisów nakazuje dokonywać ich wykładni na korzyść podmiotu zobowiązanego.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nakazuje działanie organów w sposób budzący zaufanie do tych organów.

ppsa art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

ppsa art. 146 § § 1 pkt 1) lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady zasądzania kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka miała prawo do złożenia korekty deklaracji wpłat na PFRON w celu uwzględnienia nabytych ulg, ponieważ nie upłynął jeszcze 6-miesięczny termin od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia. Złożenie korekty deklaracji było czynnością techniczną, mającą na celu wykazanie prawidłowej podstawy obniżenia wpłat. Praktyka organów polegająca na uznawaniu prawa do ulgi za wygasłe po 6 miesiącach, mimo złożenia korekty w tym terminie, jest niezgodna z prawem i zasadą zaufania do organów.

Odrzucone argumenty

Organy administracji (Prezes PFRON i Minister) argumentowały, że prawo do zastosowania ulgi wygasło z powodu przedawnienia, ponieważ spółka nie wykazała jej w pierwotnych deklaracjach miesięcznych, a jedynie w korektach złożonych po upływie pewnego czasu.

Godne uwagi sformułowania

kwota obniżenia może być uwzględniana we wpłatach na Fundusz przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia skarżąca nie wykorzystała informacji o kwotach obniżenia po upływie terminu, o którym mowa w ostatnim z przytoczonych przepisach dokonana przez nią korekta stanowiła de facto czynność techniczną zaakceptowanie stanowiska organu odwoławczego czyniłoby całkowicie iluzorycznym prawo skarżącej do złożenia korekty błędnych deklaracji jakakolwiek wątpliwość w tym zakresie winna zostać rozstrzygnięta na korzyść skarżącej, stosownie do treści art. 2a ordynacji podatkowej

Skład orzekający

Agnieszka Baran

sprawozdawca

Jacek Kaute

przewodniczący

Jarosław Trelka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w kontekście możliwości korygowania deklaracji wpłat na PFRON i uwzględniania ulg po terminie pierwotnego złożenia deklaracji, gdy nie upłynął jeszcze 6-miesięczny termin od uzyskania informacji o kwocie obniżenia. Podkreślenie znaczenia zasady zaufania do organów i wykładni przepisów na korzyść podatnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ulgami na PFRON i terminami ich uwzględniania. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych obszarów prawa, gdzie terminy są bardziej rygorystyczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą stosować przepisy w sposób, który prowadzi do utraty przez podatników należnych im ulg, a także jak sądy administracyjne mogą korygować takie praktyki, chroniąc prawa obywateli.

Czy można odzyskać ulgę na PFRON, jeśli popełniłeś błąd w deklaracji? Sąd wyjaśnia, kiedy korekta jest możliwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 450/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran /sprawozdawca/
Jacek Kaute /przewodniczący/
Jarosław Trelka
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 5064/21 - Wyrok NSA z 2023-11-22
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 426
art. 22 ust. 1-4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Starszy referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2021 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2017 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz P. S.A. z siedzibą w P. kwotę 7002 zł (słownie: siedem tysięcy dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P. S.A. z siedzibą w P. (dalej jako: "skarżąca", "spółka") złożyła w wymaganym terminie miesięczne deklaracje wpłat na PFRON (DEK-I-0) oraz deklaracje o korzystaniu z obniżenia tych wpłat (DEK-I-u) za luty 2017 r., czerwiec 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r. i październik 2017 roku. Na ich podstawie spółka dokonała wpłat:
- za luty 2017 r. w kwocie 44.638 zł,
- za czerwiec 2017 r. w kwocie 51.039 zł,
- za lipiec 2017 r. w kwocie 52.154 zł,
- za sierpień 2017 r. w kwocie 52.579 zł,
- za październik 2017 r. w kwocie 53.959 zł.
Fundusz pismem z dnia 18 marca 2019 r. wezwał spółkę do złożenia korekt deklaracji m.in. za luty 2017 r., czerwiec 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r. i październik 2017 r. z uwagi na wykorzystanie obniżenia wpłat w wyższej wysokości niż przysługujące. Odpowiadając na to wezwanie, pismem z 6 maja 2019 r. spółka przedstawiła zestawienie obniżeń, które nabyła, ale nie wykazała w deklaracjach miesięcznych do wykorzystania.
Pismem z 16 maja 2019 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "Prezes PFRON", "organ pierwszej instancji") poinformował spółkę, że wskazane w piśmie z 6 maja 2019 r. obniżenia, z uwagi na przedawnienie do ich wykorzystania, nie mogą zostać zastosowane.
W dniu 13 maja 2019 r. spółka złożyła dokumenty korygujące za ww. okres, nie uwzględniając stanowiska Funduszu wyrażonego w piśmie z dnia 16 maja 2019 roku.
W związku z powyższym, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. wszczął wobec P. S.A. postępowanie mające na celu określenie wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za luty 2017 r., czerwiec 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r. i październik 2017 roku.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] września 2019 r. określił wysokość zobowiązań P. S.A. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za:
- luty 2017 r. w kwocie 88.979 zł,
- czerwiec 2017 r. w kwocie 57.838 zł,
- lipiec 2017 r. w kwocie 55.787 zł,
- sierpień 2017 r. w kwocie 59.844 zł,
- października 2017 r. w kwocie 71.989 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że spółka nie miała podstaw, aby w skorygowanych w dniu 13 maja 2019 r. deklaracjach uwzględnić ww. ulgi, gdyż uległy przedawnieniu. Organ pierwszej instancji określając zobowiązanie spółki nie uwzględnił:
a) za luty 2017 r.:
- ulgi z dnia 28 lutego 2017 r., otrzymanej w dniu 8 marca 2017 r., wystawionej przez S. S. Sp. z o.o. na kwotę 1.706,53 zł;
- ulgi z dnia 27 stycznia 2017 r., otrzymanej w dniu 3 lutego 2017 r. wystawionej przez C. S. Sp. z o.o. na kwotę 6.002,32 zł;
- ulgi z dnia 27 stycznia 2017 r., otrzymanej w dniu 3 lutego 2017 r. wystawionej przez C. S. Sp. z o.o. na kwotę 7.312,75 zł;
- ulgi z dnia 10 marca 2017 r,, otrzymanej w dniu 15 marca 2017 r. wystawionej przez C. S. Sp. z o.o. na kwotę 543,05 zł;
- ulgi z dnia 24 stycznia 2017 r., otrzymanej w dniu 6 lutego 2017 r. wystawionej przez P. Sp. z o.o. na kwotę 944,24 zł;
- ulgi z dnia 27 grudnia 2016 r., otrzymanej w dniu 2 stycznia 2017 r. wystawionej przez A. O. A. J. Z. W. Sp. z o.o. na kwotę 6.325,21 zł;
- ulgi z dnia 29 grudnia 2016 r,, otrzymanej w dniu 2 stycznia 2017 r. wystawionej przez C. S. Sp. z o.o. na kwotę 7.349,36 zł;
- ulgi z dnia 28 grudnia 2016 r. otrzymanej w dniu 3 stycznia 2017 r., wystawionej przez S. S. Sp. z o.o. na kwotę 1.761,71 zł;
- ulgi z dnia 30 stycznia 2017 r., otrzymanej w dniu 2 lutego 2017 r. wystawionej przez A. O. A. J. Z. W. Sp. z o.o. na kwotę 6.455,61 zł;
- ulgi z dnia 27 stycznia 2017 r., otrzymanej w dniu 3 lutego 2017 r., wystawionej przez S. S. Sp. z o.o. na kwotę 1.647,95 zł;
- ulgi z dnia 16 lutego 2017 r., otrzymanej w dniu 20 lutego 2017 r., wystawionej przez A. O. D. na kwotę 39.399,41 zł;
- ulgi z dnia 24 stycznia 2017 r., otrzymanej w dniu 6 lutego 2017 r. wystawionej przez P. Sp. z o.o. na kwotę 1.247,02 zł;
- ulgi z dnia 25 stycznia 2017 r., otrzymanej w dniu 6 lutego 2017 r. wystawionej przez P. Sp. z o.o. na kwotę 661,79 zł;
b) za czerwiec 2017 r.:
- ulgi z dnia 16 lutego 2017 r., otrzymanej w dniu 20 lutego 2017 r., wystawionej przez A. O. D. na kwotę 39.399,41 zł;
- ulgi z dnia 10 marca 2017 r., otrzymanej w dniu 15 marca 2017 r., wystawionej przez C. S. Sp. z o.o. na kwotę 8.316,95 zł;
c) za lipiec 2017 r.:
- ulgi z dnia 16 lutego 2017 r., otrzymanej w dniu 20 lutego 2017 r. wystawionej przez A. O. D. na kwotę 39.399,41 zł;
d) za sierpień 2017 r.:
- ulgi z dnia 27 lipca 2017 r., otrzymanej w dniu 31 lipca 2017 r. wystawionej przez C. S. Sp. z o.o. na kwotę 7.693,75 zł;
- ulgi z dnia 17 sierpnia 2017 r., otrzymanej w dniu 22 sierpnia 2017 r. wystawionej przez A. P. Sp. z o.o. na kwotę 19.331,91 zł;
- ulgi z dnia 31 sierpnia 2017 r., otrzymanej w dniu 4 września 2017 r. wystawionej przez A. O. A. J. Z. W. Sp. z o.o. na kwotę 8.819,12 zł;
- ulgi z dnia 28 lutego 2017 r., otrzymanej w dniu 10 marca 2017 r. wystawionej przez B. O. P. M. Sp. z o.o. na kwotę 5.458,87 zł;
e) za październik 2017 r.:
- ulgi z dnia 21 sierpnia 2017 r., otrzymanej w dniu 28 sierpnia 2017 r. wystawionej przez A. P. Sp. z o.o. na kwotę 2.367,22 zł;
- ulgi z dnia 2 października 2017 r., otrzymanej w dniu 5 października 2017 r. wystawionej przez A. P. Sp. z o.o. na kwotę 19.822,20 zł.
Od decyzji Organu pierwszej instancji spółka złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 81 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej także "ordynacja podatkowa") w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej także "ustawa o rehabilitacji") oraz art. 22 ust. 4 tej ustawy poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niezgodne z obowiązującymi przepisami kwestionowanie prawa spółki do korekty deklaracji, w związku z przysługującym jej uprawnieniem do obniżenia wpłat na PFRON na podstawie art. 22 ustawy o rehabilitacji, poprzez skorygowanie błędnie wypełnionej deklaracji miesięcznej wpłaty na PFRON. W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przyjęcie złożonych korekt deklaracji za prawidłowe i umorzenie postępowania w sprawie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej jako: "minister", "organ drugiej instancji") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, co do czasu na wykorzystanie obniżenia wpłat na PFRON. Zdaniem ministra, stanowisko strony, że póki zobowiązanie wynikające z przedmiotowej deklaracji nie uległo przedawnieniu, droga proceduralna do dokonania zmian (skorzystania z ulgi) nie została definitywnie zamknięta, pozostaje w sprzeczności z art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, który nie wskazuje żadnych wyjątków.
Podniesiony przez stronę zarzut dotyczący naruszenia art. 81 § 1 ordynacji podatkowej, tj. kwestionowania prawa strony do korekty deklaracji, minister uznał za bezzasadny wskazując, że wygasło prawo do zastosowania ulgi.
Pismem z 12 stycznia 2021 r. spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję ministra, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
1) art. 81 § 1 ordynacji podatkowej, w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niezgodne z obowiązującymi przepisami kwestionowanie prawa skarżącej do korekty deklaracji, w związku z przysługującym jej uprawnieniem do dokonywania obniżenia wpłat na PFRON na podstawie art. 22 ustawy o rehabilitacji poprzez skorygowanie błędnie wypełnionej deklaracji miesięcznej wpłaty składanej Zarządowi PFRON;
2) art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 2a i art. 121 § 1 ordynacji podatkowej oraz art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji polegające na przyjęciu nieznajdującej oparcia w treści przepisu praktyki administracyjnej opartej na koncepcji "przedawnienia" prawa do obniżenia wpłaty na PFRON w ramach, której Prezes PFRON podejmuje weryfikację złożonych deklaracji po upływie 6 miesięcznego terminu od złożenia deklaracji i w wyniku przyjętej praktyki przyjmuje, że droga do skorygowania błędów jest zamknięta, w efekcie czego art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji stanowi swoistą "pułapkę" na płatników składek, którzy tracą prawo od obniżenia wpłaty na PFRON pomimo spełnienia warunków ulgi i zrealizowania preferowanego przez ustawodawcę celu w postaci wykorzystania produkcji lub usługi pochodzących od podmiotów spełniających kryteria w zakresie zatrudniania osób niepełnosprawnych.
Mając na uwadze przedstawione zarzuty spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] grudnia 2020 r., uchylenie w całości - na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnoprawnych z 18 września 2019 r. określającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając pierwszy z zarzutów, spółka podniosła, że kwota przysługującego obniżenia we wpłatach na PFRON w momencie zastosowania spełniała łącznie następujące warunki:
- została już nabyta (Spółka znajdowała się w posiadaniu informacji o kwocie obniżenia),
- nie została jeszcze w całości wykorzystana w innych deklaracjach (Spółka nie wykazała jej w żadnej deklaracji),
- nie upłynął okres na korzystanie z niej (w dacie wykorzystywania obniżenia Skarżącej przysługiwało prawo do przedmiotowego obniżenia, które zostało wykazane w deklaracji DEK-I-0 i w tym zakresie brak jest podstaw do przyjęcia, że upłynął przewidziany w art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji sześciomiesięczny termin).
Tym samym - według skarżącej - spełniła ona wszelkie przewidziane prawem oraz wskazane przez Prezesa PFRON przesłanki do skorzystania z przedmiotowej ulgi. Dodatkowo, w momencie złożenia korekty deklaracji nie upłynął jeszcze okres przedawnienia zobowiązania "składkowego", w związku z czym spółka miała prawo do złożenia korekt na formularzach DEK-I-u.
Uzasadniając drugi z zarzutów podniesionych w skardze, spółka wskazała, że wychodząc od błędnego określenia o przedawnieniu prawa do obniżenia wpłat na PFRON, prezes przyjął praktykę administracyjną, w której przyjmuje deklaracje płatników, a następnie po upływie sześciomiesięcznego terminu uznawanego przez ten organ za termin "przedawnienia" prawa do obniżenia wpłaty wzywa do korekt, które w jego ocenie mogą prowadzić wyłącznie do utraty prawa do ulgi, ponieważ powiązanie ulgi z wykazaniem ściśle określonego zaświadczenia wyklucza możliwość korekty błędu. Zdaniem spółki, Prezes PFRON toleruje sytuację, którą uznaje za błąd w składanych deklaracjach oraz podejmuje czynności w czasie, w którym w jego ocenie z uwagi na upływ sześciomiesięcznego terminu brak jest możliwości dokonania korekty błędu zaistniałego w deklaracji, o którym miał wiedzę. Zdaniem skarżącej, można mówić o swoistym wyczekiwaniu przez organ na zamknięcie drogi do skorygowania błędu. W efekcie przyjętej praktyki art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji stanowi swoistą "pułapkę" na płatników składek, którzy tracą prawo do obniżenia wpłaty na PFRON pomimo spełnienia warunków ulgi i zrealizowania preferowanego przez ustawodawcę celu w postaci wykorzystania produkcji lub usługi pochodzących od podmiotów spełniających kryteria w zakresie zatrudniania osób niepełnosprawnych tylko z uwagi na fakt popełnienia formalnego błędu w złożonej deklaracji w zakresie wskazania dokumentu dającego prawo do obniżki, tak jak miało miejsce w przypadku skarżącej. Na skutek błędu w składanych deklaracjach wpisano zaświadczenia, które już zostały wykazane w deklaracjach za miesiące poprzedzające, a jednocześnie z uwagi na "skonsumowanie" pełnej kwoty ulgi nie wpisano "na zapas" innych zaświadczeń. Zdaniem spółki, zachowanie Prezesa PFRON wpisuje się w nurt zachowań, gdzie źródłem dodatkowych wpływów z tytułu należności publicznoprawnych nie jest zmiana przepisów ustawowych realizowana przez parlament, a swoista maksymalizacja dochodów przez agendy państwowe w wyniku przyjęcia praktyki administracyjnej wykraczającej poza ustawowy sens przepisów oraz podważającej cel preferowany przez ustawodawcę. Przyznana przez parlament preferencja, która ma skłaniać do zakupów od podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne "znika" w procesie stosowania prawa przez Prezesa PFRON podyktowanym wyłącznie celem maksymalizacji wpływów ze składek. Takie zachowanie Prezesa PFRON, zaakceptowane przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej trudno uzasadnić w świetle:
- art. 2 Konstytucji RP, który statuuje Polskę jako demokratyczne państwo prawne;
- art. 2a ordynacji podatkowej, który w razie niejasności przepisów nakazuje dokonywać ich wykładni na korzyść podmiotu zobowiązanego do uiszczenia danin publicznych oraz;
- art. 121 § 1 ordynacji podatkowej statuującego obowiązek działania przez wszelkie organy pobierające należności publicznoprawne w sposób budzący zaufanie do tych organów.
W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na rozprawie przeprowadzonej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył możliwość wykorzystania przez skarżącą ulg we wpłatach na PFRON, wykazanych w korektach deklaracji DEK-I-0 za luty, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2017 roku.
Stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest sporny. Organ odwoławczy ustalił, że za wskazany okres, spółka złożyła – w wymaganym przepisami terminie – miesięczne deklaracje wpłat na PFRON oraz deklaracje o korzystaniu z obniżenia tych wpłat. Z materiału dowodowego sprawy wynika również, że – na wezwanie organu pierwszej instancji – w piśmie z 6 maja 2019 roku skarżąca przedstawiła zestawienie obniżeń, które nabyła, ale nie wykazała w deklaracjach miesięcznych do wykorzystania. Skarżąca złożyła również korekty deklaracji za wskazany wyżej, sporny okres. Okoliczności te pozostają w sprawie poza sporem. Poza sporem pozostaje również, że informacje o kwocie obniżenia wskazane przez spółkę w korektach deklaracji, były w jej posiadaniu już w okresie, którego dotyczyła korekta. Nie jest również sporne w sprawie, że spółka nie wykorzystała przedmiotowego obniżenia w żadnej innej deklaracji. Te okoliczności podnoszone przez spółkę w odwołaniu nie zostały zakwestionowane przez organ odwoławczy. Podkreślić należy, że jedyną okolicznością, dla której organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość stanowiska skarżącej, jest fakt złożenia deklaracji i tym samym "ujawnienia" informacji o kwocie obniżenia dopiero w maju 2019 roku, co stanowi – w ocenie organu – o przekroczeniu terminu, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji.
Jest to zatem spór co do prawa – rozumienia wskazanego przepisu ustawy o rehabilitacji.
Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wpłaty na Fundusz, o których mowa w art. 21, ulegają obniżeniu z tytułu zakupu produkcji lub usługi, z wyłączeniem handlu, odpowiednio wytworzonej lub świadczonej przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, który osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do:
1)znacznego stopnia niepełnosprawności lub
2)umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych
- w wysokości co najmniej 30%, zwanego dalej "sprzedającym".
Przepis ust. 2 art. 22 ww. ustawy stanowi natomiast, że warunkiem obniżenia wpłaty jest:
1)udokumentowanie zakupu fakturą;
2)uregulowanie należności za zakup produkcji lub usługi w terminie określonym na fakturze, z tym że w przypadku płatności dokonywanych za pośrednictwem banku za datę uregulowania należności uważa się datę obciążenia rachunku bankowego nabywcy na podstawie polecenia przelewu;
3)udokumentowanie przez nabywcę kwoty obniżenia informacją o kwocie obniżenia wystawioną przez sprzedającego w terminie, o którym mowa w ust. 10 pkt 1.
Stosownie do treści art. 22 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, obniżenie wpłaty przysługuje do wysokości 50% wpłaty na Fundusz, do której obowiązany jest nabywca w danym miesiącu. Natomiast w myśl (kluczowego w sprawie) ustępu 4 art. 22 ustawy o rehabilitacji, przysługująca, a niewykorzystana kwota obniżenia może być uwzględniana we wpłatach na Fundusz przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia.
W ocenie sądu, wbrew stanowisku wyrażonemu przez organy w obu wydanych w sprawie decyzjach, skarżąca nie wykorzystała informacji o kwotach obniżenia po upływie terminu, o którym mowa w ostatnim z przytoczonych przepisach. Użyty przez ustawodawcę zwrot "kwota obniżenia może być uwzględniona" oznacza, że kwota ta może być brana pod uwagę – "rozliczona" we wskazanym okresie 6 miesięcy (w odniesieniu do wpłat na PFRON za ten okres), licząc od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. W złożonych pierwotnie deklaracjach skarżąca wykazała kwotę obniżenia. Wówczas miało miejsce jedynie błędne wskazanie informacji co do dokumentów stanowiących podstawę obniżenia. Korekta doprowadziła do wskazania prawidłowych dokumentów stanowiących podstawę do obniżki wpłat na PFRON. Ma zatem rację skarżąca, że dokonana przez nią korekta stanowiła de facto czynność techniczną – wykazanie podstawy obniżenia w deklaracji DEK-I-u, zaś przepis art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji nie uzależnia prawa do obniżenia od takiej czynności technicznej.
Zdaniem sądu, nawet gdyby uznać, że złożenie korekty nie stanowiło czynności technicznej, stanowisko organów nie jest prawidłowe. Złożona przez skarżącą korekta odniosła ten skutek, że sporne obniżenie wpłat na PFRON odnosiło się do okresu rozliczeniowego, w którym nie upłynął sześciomiesięczny termin od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia Sporne obniżenie, choć wykazane w korekcie z 2019 roku, nie dotyczyło tego okresu, lecz właśnie ww. sześciomiesięcznego terminu od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia – lutego, czerwca, lipca, sierpnia i października 2017 roku.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, odnosząc się do kwestii prawa złożenia korekty deklaracji, że w sprawie niniejszej wygasło prawo do zastosowania ulgi z art. 22 ust. 4 wygasło. Z takim poglądem można byłoby się zgodzić gdyby np. informację otrzymaną 8 stycznia 2017 roku skarżąca zamierzała uwzględnić we wpłatach na PFRON dotyczących okresu po 8 lipca 2017 roku (tj. po upływie 6 miesięcy). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Jak to już zostało podniesione – sporne kwoty obniżenia zostały uwzględnione we wpłatach na PFRON odnoszących się do okresu, w którym nie upłynęło 6 miesięcy od dnia uzyskania przez skarżącą informacji o kwocie obniżenia. Zdaniem sądu, skarżąca trafnie podniosła w skardze, że w sprawie niniejszej nie doszło do "rozszerzenia ram czasowych na wykorzystanie obniżenia". Na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie ulega przecież wątpliwości, że:
- skarżąca znajdowała się w posiadaniu informacji o kwocie obniżenia,
- powyższe sporne informacje, w których posiadaniu była skarżąca nie zostały wykazane w żadnej deklaracji,
- w okresie w którym "wykorzystano" przedmiotowe obniżenie nie upłynął sześciomiesięczny termin, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji.
W ocenie sądu, w sytuacji gdy złożone przez skarżącą pierwotne deklaracje zawierały błędy, była ona uprawniona do złożenia ich korekty – na podstawie art. 81 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 49 ust.1 ustawy o rehabilitacji, co zresztą uczyniła i co akcentowała w toku postępowania w niniejszej sprawie.
Zaakceptowanie stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w zaskarżonej decyzji czyniłoby całkowicie iluzorycznym prawo skarżącej do złożenia korekty błędnych deklaracji. Zauważyć przy tym należy, że w przepisach ustawy o rehabilitacji nie została wyłączona możliwość złożenia korekty deklaracji, wynikająca z powołanych przepisów. Jakakolwiek wątpliwość w tym zakresie winna zostać rozstrzygnięta na korzyść skarżącej, stosownie do treści art. 2a ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów art. 22 ust. 4 ustawy o rehabilitacji oraz art. 81 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, co słusznie zostało zarzucone w skardze. Powyższe świadczy również o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, o której stanowi przepis art. 121 § 1 ordynacji podatkowej. Z uwagi na wskazane naruszenia, zaskarżona decyzja organu odwoławczego została uchylona na podstawie art. 146 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ppsa, o czym sąd orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku. W toku dalszego postępowania w sprawie, organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania są orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Łączną kwotę 7 002 zł zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżącej stanowią: wpis od skargi -1 602 zł i wynagrodzenie pełnomocnika - 5400 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI