III SA/WA 4275/06

III SA/Wa 4275/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Maciej Kurasz
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
II FSK 1172/07 - Wyrok NSA z 2008-06-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...], na podstawie art. 14b § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), odmówił B. J. zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]lipca 2005 r., nr [...], w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego.
B. J., nazywany dalej skarżącym, zwrócił się do Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2005 r. o udzielenie pisemnej interpretacji art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1956). Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego sprawy wynikało, że w dniu 25 września 1998 r. skarżący jako pracownik Stowarzyszenia Pracowników P. nabył akcje tej spółki. Zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. z dnia [...] stycznia 2004 r., nastąpiło połączenie tej Spółki z P. S.A. Dotychczasowym akcjonariuszom P. S.A. wydane zostały w zamian za posiadane akcje, akcje serii F spółki P. S.A. Emisja akcji należnych akcjonariuszom P. S.A. oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, w obrocie publicznym.
Zdaniem skarżącego, przychód uzyskany ze sprzedaży akcji P. S.A. w 2004 r. winien być zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 19 wspomnianej ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. oraz na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.(Dz.U. z 2000 r. Nr 14.poz.176, dalej p.d.f.)
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał stanowisko skarżącego wyrażone w przedmiotowym wniosku za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że przychód ze sprzedaży akcji P. nie jest objęty postanowieniami art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1956 i Nr 222, poz. 2201), ponieważ akcje P. S.A. przeznaczone zostały wyłącznie dla określonych adresatów, tj. dotychczasowych akcjonariuszy spółki P. S.A. W związku z tym przychód ze sprzedaży akcji serii F P. S.A. nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nabycie tych akcji nastąpiło w szczególnym trybie, który nie może być utożsamiany z ofertą publiczną lub nabyciem na rynku regulowanym.
Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie. Twierdząc, że akcje P. S.A., wbrew stanowisku organu, zostały nabyte w publicznym obrocie, albowiem oferta ich nabycia została skierowana do więcej niż 300 osób, albowiem w momencie jej ogłoszenia , w 1992 r. stan zatrudnienia w Spółce wynosił 470 osób, a dodatkowo kilkaset osób pracowało na placówkach zagranicznych..
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko organu I-ej instancji za prawidłowe. Także wskazał, że sprzedane w 2004 r. akcje P. S.A. nabyte zostały w 2004 r. w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji P. S.A. Zatem przychód z ich sprzedaży podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 17 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ustosunkowując się do zarzutu niezastosowania zwolnienia z opodatkowania przychodów ze sprzedaży akcji P. S.A. na podstawie art. 52 pkt 1 lit b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 52 pkt 1 lit. b powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w okresie od 01 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. zwolnione od podatku dochodowego były dochody z odpłatnego zbycia akcji dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym, wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm., dalej.p.p.o.p.w.).
Natomiast dochody uzyskane po 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia akcji dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit b tej ustawy są zwolnione od podatku dochodowego, pod warunkiem, że akcje te zostały nabyte przed 01 stycznia 2004 r. (art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym oraz niektórych innych ustaw). W świetle powyższych przepisów warunkiem zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jest spełnienie łącznie przesłanek: nabycia akcji przed 01 stycznia 2004 r. oraz dopuszczenia akcji do publicznego obrotu papierami wartościowymi i ich nabycia na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych. Ponieważ ze stanu faktycznego sprawy wynika, że akcje serii F P. S.A. zostały nabyte w 2004 r. w zamian za akcje P.S.A., nie mogło mieć zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodu uzyskanego ze sprzedaży akcji serii F P. S.A. na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym oraz niektórych innych ustaw i art. 52 pkt 1 lit. Dyrektor Izby Skarbowej argument skarżącego, że akcje P. S.A. zostały nabyte w publicznym obrocie, gdyż zostały skierowane do więcej niż 300 osób, uznał za nietrafny. Zdaniem organu przedmiotem sprzedaży były akcje P. S.A., nie zaś akcje P. S.A., nabyte przez skarżącego w 1998 r.
Powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawa, art. 14a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - poprzez brak wywiązania się przez organ z ciążących na nim obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji,
naruszenia art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej - poprzez brak uchylenia lub zmiany postanowienia co do interpretacji prawa, które to postanowienie rażąco narusza prawo,
naruszenia art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wynikające z treści powołanego przepisu oraz art. 52 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie ma zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.
Skarżący wskazał, że Stowarzyszenie Pracowników P. S.A.. było właścicielem akcji spółki P.. W latach 1998-1999 Stowarzyszenie sprzedało akcje swoim członkom.
Uchwalą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. z dnia [...]stycznia 2004 r., nr [...],. nastąpiło połączenie tej spółki z P. S.A. Połączenie spowodowało wydanie akcjonariuszom P. S.A. akcji spółki P.. Emisja akcji należnych akcjonariuszom P. oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, w obrocie publicznym, czego potwierdzeniem było załączone do wniosku o interpretację pismo Domu Maklerskiego Banku [...] S.A. z dnia [...] września 2004 r. oraz dokument o nazwie "Potwierdzenie nabycia akcji".
W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, spełnione zostały wszystkie przesłanki skorzystania ze zwolnienia w przypadku sprzedaży wymienionych wyżej akcji.
Uzasadniając zasadność wniesionej do Sądu skargi skarżący podał, że istota sprawy sprowadza się do wykładni dwóch przepisów prawa.
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw: "przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r.:
1) z odpłatnego zbycia nabytych przed dniem 01 stycznia 2003 r. obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 01 stycznia 1989 r. oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po dniu 01 stycznia 1997 r.;
2) z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01 stycznia 2004 r., pod warunkiem że papiery te zostały nabyte przed dniem 01 stycznia 2004 r.;
3) z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 84, poz. 774, Nr 124, poz. 1151 i Nr 170, poz. 1651 ), nabytych przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Przepisu ust. l nie stosuje się do odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1, dokonywanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej".
Zgodnie zaś z art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2003 r.: "zwalnia się od podatku dochodowego: w okresie od dnia 01 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody: z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 107, poz. 669 i Nr 1 13, poz. 715 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099) - przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych papierów wartościowych jest przedmiotem działalności gospodarczej".
Skarżący podkreślił, że sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, a jedynie incydentalnymi transakcjami sprzedaży zawartymi przez właścicieli akcji, co oznacza brak spełnienia przesłanki negatywnej uniemożliwiającej zastosowani zwolnienia podatkowego.
Natomiast spełniona została przesłanka nabycia akcji w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych, tj. nabycia akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty. Okoliczność ta wynika wprost z Prospektu emisyjnego. Sam nagłówek Prospektu stanowi o "wprowadzeniu do publicznego obrotu i oferowaniu" akcji serii F czyli akcji, których sprzedaży dotyczył wniosek.
Na str. 28 Prospektu mowa jest o "wprowadzeniu /akcji serii F / do publicznego obrotu". Na str. 56 Prospektu zostało stwierdzone, iż akcje serii F są "oferowane w Ofercie Publicznej". Decyzja KPWiG wprowadzająca akcje serii F do publicznego obrotu została powołana na str. 57 Prospektu (decyzja z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...]).
A to oznacza, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wymogi dotyczące charakteru zbywanych akcji.
Skarżący wskazał, że spełniono również przesłankę terminową, dotyczącą nabycia akcji. Zgodnie z przepisami nabycie musi mieć charakter podmiotowy i wymaga określonego działania nabywcy (zawarcia umowy, przyjęcia prawa własności, zapłaty ceny). Wszystkich tych działań zbywcy akcji dokonali przed dniem 01 stycznia 2004 r. Nabycie ze strony podatników miało miejsce w latach 1998-1999. Późniejsze operacje połączenia spółek M. oraz. P. nie były transakcjami akcjonariuszy spółki P. (osób fizycznych, których dotyczy niniejszy wniosek). Żadna z łych osób nie złożyła oświadczenia woli konstytuującego umowę nabycia. Osoby te j zostały jedynie obarczone skutkiem prawnym fuzji: W związku z połączeniem spółek wydano im akcje spółki przejmującej w miejsce akcji spółki przejmowanej. Skoro zgodnie z art. 492 Kodeksu spółek handlowych akcjonariuszom wydano akcje spółki przejmującej nie była to transakcja zawarła przez osoby fizyczne, których dotyczył wniosek, a jedynie pochodna połączenia spółek. Zasada sukcesji praw i obowiązków spółek podlegających połączeniu oznacza również sukcesję praw akcjonariuszy spółki przejmowanej. Potwierdza to fakt braku jakiejkolwiek odpłatności (kosztu nabycia) przekształcanych akcji. Tym samym spełniony został wymóg nabycia akcji przed dniem 01 stycznia 2004 r.
Z uwagi na przedstawione okoliczności skarżący przyjął, że dokonanie odpłatnego zbycia wskazanych wyżej akcji korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych Skarżący wskazał, że organy nie przeanalizowały ani charakteru ani trybu wydania akcji akcjonariuszom w 2004 r. w kontekście użytego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. sformułowania: "zostały nabyte przed dniem 01 stycznia 2004 r.", a zagadnienie to ma decydujące znaczenie dla przedmiotowej sprawy i zastosowania zwolnienia wynikającego z treści tych przepisów. W ocenie skarżącego słowo "nabyte" wskazuje, iż chodzi o sytuacje, w których dominuje element woli akcjonariusza co do uzyskania akcji (umowa). W przeciwnym razie przepis posługiwałby sic sformułowaniem "wydane", "przekazane". Z punktu widzenia wskazanego przepisu istotny jest zatem moment pierwotnego uzyskania statusu akcjonariusza (w przedmiotowym stanie faktycznym uzyskania statusu akcjonariusza P S.A.), a nie czysto techniczne przekształcenie statusu akcjonariusza spółki przejętej na status akcjonariusza spółki przejmującej, jako okoliczność wyłącznie faktyczna bez doniosłości prawnej, z punktu widzenia powołanych artykułów dotyczących zwolnienia opodatkowania odpłatnego zbycia papierów wartościowych.
W przedmiotowym stanie faktycznym wydanie akcji było konsekwencją połączenia M. S.A. z P. SA. W związku z powyższym po stronie dotychczasowych akcjonariuszy P. S.A. (w tym po stronie skarżącego) nie występował element woli związany z uzyskaniem statusu akcjonariusza P. S.A. W rezultacie z punktu widzenia przesłanek zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przesądzające, zdaniem skarżącego, powinno być uzyskanie statusu akcjonariusza spółki przejętej przez P. S.A., czyli uzyskanie statusu akcjonariusza P. S.A. (nabycie akcji nastąpiło w latach 1998/1999).
Powyższe okoliczności nie powinny były być pominięte przy analizie stanu faktycznego sprawy i nie powinny być uznane za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Skarżący podkreślił, że intencją wprowadzenia przepisów regulujących opodatkowanie z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych było objęcie co do zasady opodatkowaniem tego rodzaju zdarzeń. Wprowadzenie nowej regulacji wiązało się jednak z kwestią określenia zasad przejściowych dotyczących stanów taktycznych funkcjonujących na przełomie obowiązywania starych i nowych regulacji. Wprowadzenie do ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. art. 19 wskazuje, że wolą ustawodawcy było wyłączenie z opodatkowania odpłatnego zbycia tych papierów wartościowych, co do których w momencie podjęcia decyzji o ich nabyciu (objęciu) akcjonariusz, zgodnie z. przepisami podatkowymi (ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.) oczekiwał braku opodatkowania przy ich zbyciu. Bez znaczenia z punktu widzenia przesłanek zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym jest, że w wyniku połączenia spółek, podatnik uzyskał akcje spółki przejmującej już po wprowadzeniu nowych regulacji, skoro pierwotnie status akcjonariusza -będący podstawą dla otrzymania akcji spółki przejmującej (P. S.A.) uzyskany został w wyniku podjęcia decyzji o nabyciu akcji, a ta miała miejsce przed zmianą stanu prawnego. Organy nie odniosły się do powyższej kwestii i nie wskazały argumentów prawnych przemawiających za pominięciem tej okoliczności przy podatkowej kwalifikacji przedstawionego stanu faktycznego, tym samym naruszyły art. I4a § 3 Ordynacji podatkowej.
W opinii skarżącego jako podstawę do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odpłatnego zbycia akcji spółki przejmującej należy wziąć pod uwagę moment uzyskania statusu akcjonariusza spółki przejmowanej, z którym to momentem wiązało się istnienie elementu woli po stronie podatnika, co do nabycia/objęcia akcji. Zdaniem skarżącego użyte na gruncie art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. słowo "nabytych" należy odnosić zawsze i wyłącznie do sytuacji uzyskania akcji wiążącego się z elementem woli po stronie podatnika.
W ocenie skarżącego nie jest prawnie dopuszczalna inna interpretacja art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. oraz art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., gdyż prowadziłoby to do pokrzywdzenia tych akcjonariuszy, którzy z przyczyn od siebie niezależnych, otrzymali w miejsce akcji spółki przejmowanej akcje spółki przejmującej po dniu 01 stycznia 2004 r., w stosunku do akcjonariuszy, po których stronie takie okoliczności nie wystąpiły. W opinii skarżącego, wykładnia zaprezentowana przez organy podatkowe obydwu instancji narusza powołane wyżej przepisy i jest sprzeczna z Konstytucja, Rzeczypospolitej Polskiej, która nakazuje równe traktowanie obywateli znajdujących się w podobnej sytuacji prawnej i faktycznej. Sama okoliczność przejęcia jednej spółki przez inną, w wyniku czego dotychczasowi akcjonariusze spółki przejętej otrzymują akcje spółki przejmującej, nie może w tym zakresie decydować o wyłączeniu tej zasady. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne Przepis ten pozostaje w ścisłym i bezpośrednim związku z art. 2 Konstytucji, stanowiącym, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Skarżący podkreślił, że organ podatkowy II instancji, uznając za prawidłowe stanowisko organu I instancji i nie dokonując uchylenia lub zmiany jego postanowienia co do interpretacji prawa, naruszył art. 14 b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, co do meritum sprawy i stwierdził, że brak jest podstawy do zastosowania w przedmiotowej sprawie zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodów uzyskanych w 2004 r. z tytułu sprzedaży akcji P. S.A., nabytych po dniu 01 stycznia 2004 r. Uznał, że zarzut naruszenia przepisów art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej jest bezzasadny oraz, że udzielona interpretacja zawiera wyczerpującą ocenę- stanowiska pytającego. Przytoczone zostały również przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie został naruszony przepis art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Oceniając zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu, który nakazywałby jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle art. 19 ustawy nowelizującej do stwierdzenia, iż akcje sprzedane w 2004 r. przez skarżącego spełniały warunki do zwolnienia z opodatkowania, wystarczające jest ustalenie, iż doszło do zbycia papierów wartościowych, oraz że były to papiery, o których mowa w art. 52 p.d.f. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 r., tj. papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub art. 93 przepisów ustawy p.p.o.p.w. a także, że zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Pomimo przeprowadzenia postępowania podatkowego, pomiędzy stronami istnieje spór w zakresie odmiennej interpretacji wymienionego art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej p.d.f. Jeszcze raz należy podkreślić, że powołany przepis uzależniał zwolnienie z opodatkowania dochodu ze zbycia papierów wartościowych, od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek tj. nabycia papierów wartościowych przed 1 stycznia 2004 r. w ofercie publicznej.
Odnośnie pierwszej przesłanki stwierdzić należy, że ustalenie prawidłowej normy prawnej, wymagało zbadania i określenia, czy i w jaki sposób połączenie dwóch spółek kapitałowych oddziaływało na zasady opodatkowania dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych przez akcjonariusza jednej ze spółek łączonych.
Stosownie do art. 492 § 1 ksh połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie) albo przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki). W trakcie połączenia dochodzi do wydania udziałów lub akcji wspólnikom spółki przejmowanej lub wspólnikom spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, gdyż od dnia połączenia stają się oni wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcjonariuszami spółki akcyjnej. Natomiast spółka przejęta lub spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że połączenie się spółek jest czynnością prawną pomiędzy łączącymi się spółkami, nie zaś akcjonariuszami. Rola akcjonariuszy w tym procesie jest bierna i ogranicza się tylko do podjęcia stosownych uchwał o połączeniu. Akcjonariusz spółki przejmowanej, czy łączącej się przez zawiązanie nowej spółki nie może nie uczestniczyć jako akcjonariusz w spółce przejmującej czy spółce nowo zawiązanej, jeżeli za połączeniem wypowiedziała się wymagana większość akcjonariuszy. Tym samym, nawet jeżeli spółkę przejmującą, czy spółkę nowo zawiązaną traktowałoby się jako oferenta (emitenta) papieru wartościowego, to wspomnianym wyżej akcjonariuszom trudno byłoby przypisać rolę oblata czyli adresata oferty emitenta. (zob. Komentarz do Kodeksu spółek handlowych Tom IV pod red. Prof. dr hab. Stanisława Sołtysińskiego, wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2004 r. str. 181). Powyższe rozumowanie można również odnieść do "nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych", o których mówił przepis art. 2 ust. 1 ustawy p.p.o.p.w., obecnie zastąpionej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), to jest do nabycia akcji spółki przejmującej przez akcjonariuszy spółki przejmowanej, gdyż akcjonariusze ci nie są, w rozumieniu tego przepisu, nabywcami akcji spółki przejmującej, wydawanymi im w zamian za ich akcje w spółce przejmowanej, skoro oni nie mają indywidualnie wpływu na to nabycie, a głosując przeciwko uchwale łączeniowej nie są w ogóle skłonni uzyskać ("nabyć") akcji spółki przejmującej.
W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że sporne akcje zostały nabyte przez skarżącego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to jest na mocy umowy z dnia 25 września 1998 r., a nie w roku 2004 po połączeniu się spółek kapitałowych, jak twierdził organ drugiej instancji. Na marginesie zaznaczyć też należy, że nawet gdyby przyjąć interpretację organu co do nabycia akcji w 2004 r. należałoby odnieść się do kwestii bytu prawnego akcji spółki przejętej. Przyjmując bowiem, że w roku 2004 skarżący nabył "nowe" akcje, to akcje "stare" musiał zbyć, na przykład w drodze zamiany, przy czym wówczas konsekwentnie należałoby stwierdzić, że akcje spółki przejętej nabyte przed końcem roku 2004 B. J. zbył po 1 stycznia 2004 r. Należałoby również w takiej sytuacji odrębnie rozważać kwestie związane z opodatkowaniem dochodu uzyskanego ze zbycia "starych", a odrębnie "nowych" akcji.
Mimo przyznania racji Skarżącemu, co do interpretacji w omawianym stanie faktycznym pojęcia "nabycia akcji", Sąd uznaje, że Skarżący nie może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania wymienionego w art. 19 ustawy nowelizującej kategorii dochodu, ponieważ ustawodawca uzależnił taką możliwość od łącznego wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Odnosząc się do drugiej przesłanki, Sąd stwierdza co następuje.
Organy słusznie uznały, że akcje nie zostały nabyte na podstawie oferty publicznej.
Okolicznością bezsporną w sprawie był fakt, że emisja akcji oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, decyzją Komisji z dnia [...] czerwca 2004 r. o dopuszczeniu do publicznego obrotu. Organy zakwestionowały natomiast stanowisko strony, zgodnie z którym akcje zostały nabyte na podstawie publicznej oferty. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe akcje oferowane były oznaczonemu adresatowi. Ich nabywcami byli bowiem akcjonariusze P. S.A., czyli członkowie Stowarzyszenia Pracowników P. S.A. Skarżący podnosił, że z twierdzeń prospektu emisyjnego wynika, iż akcje oferowane są na podstawie oferty publicznej.
W zakresie dotyczącym nabycia akcji w drodze "publicznej oferty" wskazać należy, że ustawa p.p.o.p.w. nie podaje jednoznacznej definicji publicznej oferty, definiuje bowiem tylko pojęcie "pierwszej oferty publicznej". Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 8 p.p.o.p.w. przez pierwszą ofertę publiczną rozumie się proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego, w sposób określony w art. 2, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych. Definicji "oferty publicznej" nie zawiera także p.d.f. Przedmiotowej definicji nie należy zdaniem Sądu wywodzić lub odnosić do definicji "obrotu publicznego" zawartej w art. 2 p.p.o.p.w., czy też definicji "pierwszej oferty publicznej".
Pojęcie oferty określone zostało w prawie cywilnym – art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego i należy je rozumieć jako stanowczą propozycję zawarcia umowy skierowana do drugiej strony. W ustawie podatkowej mówi się, że wcześniejsze nabycie akcji w publicznej ofercie umożliwia w konsekwencji skorzystanie przez podatnika z przywileju opisanego w art. 52 pkt 1 lit. b) p.d.f. Zważyć należy, że oferta nie jest jeszcze obrotem, a zaledwie propozycją zawarcia umowy. Również oferta publiczna nie może być określoną postacią obrotu publicznego. Definicje zawarte w p.p.o.p.w. dotyczą konsekwentnie obrotu i pierwszej oferty publicznej. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest utworzenie definicji "oferty publicznej’ polegające na dokonaniu wyboru jednego lub kilku parametrów opisujących powyższe pojęcia z uwagi na dowolność takiego zabiegu. Trudno bowiem przyjąć pogląd, iż oferta skierowana do skonkretyzowanej grupy osób (większej niż 300) nabiera – tylko ze względu na to – charakteru publicznego.
Pojęcie "publiczny" rozumieć należy jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony dostępny dla wszystkich. Arbitralnie określony krąg adresatów nie może być bowiem utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością do propozycji oferenta.
Przyjąć należy uwzględniając także wnioski płynące z wykładni systemowej i celowościowej, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r. FSK 2626/04).
Dodatkowo należy zaznaczyć, że dopuszczenie akcji do publicznego obrotu, czy też brak sprzeciwu Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wobec wprowadzenia akcji do obrotu publicznego - nie mogą przesądzać o spełnieniu drugiej z przesłanek art. 52 pkt 1 lit. b) p.d.f.
Sąd podziela jednocześnie stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2004 r. (FSK 259/04 oraz FSK 262/04), zgodnie z którymi brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w aktach normatywnych w pełni uzasadnia posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniają zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób.
Zdaniem składu rozpoznającego niniejszą sprawę, należy pamiętać o tym, że rozpoznawany spór dotyczy opodatkowania lub zwolnienia od podatku dochodów uzyskanych ze sprzedaży akcji, które zostały wcześniej nabyte przez ściśle określonych adresatów, do których kierowano ofertę.
Przedstawione wyżej rozważania okazują się szczególnie istotne, zwłaszcza w świetle zasady powszechności i równości opodatkowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa podatkowego są odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania) – zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1994 r. sygn. SA/Po 1598/93. Zaprzeczeniem idei powszechności podatkowania są wszelkiego rodzaju przywileje podatkowe, dlatego też przepisy będące podstawą do korzystania z ulg i odliczeń należy stosować ściśle.
Okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na uprzywilejowanie pozycji tych osób, do których adresowano ofertę nabycia akcji, w stosunku do ogółu podatników. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak było wyraźnego przepisu, na mocy którego możliwe byłoby zastosowanie zwolnienia od podatku dochodowego w stosunku do dochodu ze sprzedaży akcji, które zostały wcześniej nabyte w ofercie adresowanej wyłącznie do pracowników spółki. Zwolnienie od podatku mogło dotyczyć wyłącznie dochodów ze sprzedaży akcji, które wcześniej zostały nabyte w sposób enumeratywnie wymieniony w art. 52 pkt 1 lit. b) p.d.f.
W ocenie składu orzekającego Sądu, zwolnienie od podatku dochodu ze sprzedaży akcji uzyskanego przez stronę skarżącą stanowiłoby dokonanie rozszerzającej wykładni omawianego przepisu prawa, bowiem naruszałoby zasady wykładni językowej. W świetle dotychczasowych rozważań dotyczących zasady powszechności i równości opodatkowania należałoby stwierdzić, że również zastosowanie wykładni celowościowej potwierdza stanowisko organów podatkowych.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że jakkolwiek organ drugiej instancji nieprawidłowo wskazał datę nabycia spornych akcji przez skarżącego, to i tak w świetle cytowanych przepisów nie mógłby on korzystać ze zwolnienia podatkowego. Aby ze zwolnienia takiego korzystać muszą być bowiem kumulatywnie spełnione wszystkie przesłanki, na które wskazuje przepis. Ustalono, że nie została spełniona przesłanka dotycząca nabycia akcji na podstawie oferty publicznej, a więc Skarżącemu nie służyło zwolnienie z opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia przedmiotowych akcji.
Organ odwoławczy nie naruszył zatem przepisu art. 14 b) § 5 ord. pod., gdyż postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadało prawu. Jednocześnie nie naruszono także przepisu art. 14 a) § 3 ord. pod. Organy dokonały interpretacji wskazanych przez stronę przepisów. Fakt, ze interpretacja nie jest tożsama z interpretacją samej strony nie stanowi w żadnym stopniu o tym, że jest ona przez sam ten fakt sprzeczna z obowiązującym prawem. Skarżący w skardze podniósł także naruszenie przez organy przepisów art. 19 ustawy nowelizującej w zw. z art. 52 pkt 1 lit. b) p.d.f. Jak wskazano wyżej organ drugiej instancji nieprawidłowo określił moment nabycia akcji przez skarżącego. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik spawy, gdyż wobec niespełnienia przez stronę wszystkich warunków koniecznych do zwolnienia od opodatkowani i tak skutkowałoby odmową takiego zwolnienia. Nie naruszono także art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedstawione rozważania i wnioski z nich wyciągnięte pozwalają na stwierdzenie, że organy podatkowe prawidłowo udzieliły interpretacji skarżącej, gdyż dochód ze sprzedaży przedmiotowych akcji uzyskany przez skarżącego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W ocenie Sądu, organy podatkowe nie naruszyły także reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów podatkowych wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Sąd nie znalazł również podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w takim stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.