III SA/Wa 3955/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneczynności egzekucyjnezajęcie ruchomościprotokół zajęciadoręczenieterminskargaMinister FinansówWSA Warszawaprawo administracyjne

WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne, uznając, że skarga została wniesiona w terminie, gdyż zobowiązany nie został prawidłowo powiadomiony o zajęciu ruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia ruchomości. Organ egzekucyjny i Minister Finansów uznali skargę za wniesioną po terminie, ponieważ termin biegu rozpoczął się od daty zawiadomienia o wycenie ruchomości. Sąd administracyjny uchylił postanowienie Ministra Finansów, stwierdzając, że zobowiązany nie został prawidłowo powiadomiony o zajęciu ruchomości, gdyż nie doręczono mu odpisu protokołu zajęcia zgodnie z przepisami, a wysłanie faksem nie jest skutecznym doręczeniem. W związku z tym termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów, które utrzymywało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. oddalające skargę spółki Z. sp. z o.o. w likwidacji na czynności egzekucyjne. Spółka zarzucała naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 98 § 1 i § 2, wskazując na brak doręczenia protokołu zajęcia ruchomości i odpisów tytułów wykonawczych. Organy administracji uznały skargę za wniesioną z uchybieniem 14-dniowego terminu, licząc go od dnia zawiadomienia o wycenie ruchomości (7 grudnia 2004 r.), podczas gdy skarga została złożona 21 lutego 2005 r. Sąd administracyjny uznał jednak, że termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, jaką jest zajęcie ruchomości, powinien być liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu protokołu z zajęcia. Podkreślono, że ustawa nie przewiduje doręczenia faksem jako skutecznego sposobu powiadomienia, a protokół zajęcia ruchomości jest podstawą do zastosowania środka egzekucyjnego i zawiera pouczenia o środkach zaskarżenia. Ponieważ zobowiązany nie był obecny przy zajęciu i nie doręczono mu odpisu protokołu w przewidzianym prawem trybie, termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu. Sąd stwierdził, że zawiadomienie o wycenie nie jest równoznaczne z powiadomieniem o zajęciu i nie zawiera wymaganych pouczeń. W związku z tym uchylono postanowienie Ministra Finansów, uznając, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, w tym na zajęcie ruchomości, powinien być liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu protokołu z zajęcia ruchomości, zgodnie z art. 98 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile zobowiązany nie był obecny przy zajęciu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie odpisu protokołu zajęcia jest kluczowe dla rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, ponieważ protokół ten zawiera pouczenia o środkach zaskarżenia. Doręczenie faksem nie jest skuteczne, a samo zawiadomienie o wycenie nie jest równoznaczne z powiadomieniem o zajęciu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora.

u.p.e.a. art. 54 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skargę wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

u.p.e.a. art. 98 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie.

u.p.e.a. art. 98 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 67 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z ruchomości jest protokół zajęcia i odbioru ruchomości.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 48

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczenia w postępowaniu egzekucyjnym dokonuje się w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

u.p.e.a. art. 58

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący wniosku o przywrócenie terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe doręczenie odpisu protokołu zajęcia ruchomości zobowiązanemu. Doręczenie faksem nie jest skuteczne w świetle przepisów. Termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne nie rozpoczął biegu z powodu braku skutecznego powiadomienia o zajęciu.

Odrzucone argumenty

Skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona po terminie, licząc od dnia zawiadomienia o wycenie ruchomości. Zawiadomienie o wycenie ruchomości stanowiło wystarczające powiadomienie o zajęciu.

Godne uwagi sformułowania

Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia... Nie ma więc wpływu na skuteczność tej czynności fakt podpisania protokołu przez inne podmioty. Wprawdzie ustawa egzekucyjna stanowi, że obecni przy zajęciu zobowiązany i świadkowie powinni protokół podpisać, ale nie jest to warunek konieczny do oceny skuteczności dokonanego zajęcia ruchomości. W ocenie Sądu nie doręczenie zobowiązanemu odpisu protokołu z zajęcia ruchomości skutkuje brakiem powiadomienia zobowiązanego przez organ egzekucyjny o dokonaniu zajęcia.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący

Aneta Trochim-Tuchorska

sprawozdawca

Dariusz Turek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, w szczególności w kontekście prawidłowości doręczeń protokołów zajęcia ruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku obecności zobowiązanego przy zajęciu i sposobu doręczenia protokołu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania egzekucyjnego, a konkretnie prawidłowość doręczeń, dla zachowania terminów procesowych. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Czy zapomniany protokół może uratować majątek? Kluczowa lekcja o doręczeniach w egzekucji.

Dane finansowe

WPS: 747 383,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 3955/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska /sprawozdawca/
Dariusz Turek
Jerzy Płusa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi "Z." sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] oddalające skargę Z. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. na czynności egzekucyjne organu rekwizycyjnego Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych.
Postanowienie zostało oparte na następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Z. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w łącznej kwocie należności głównej 747...383,60 zł.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2004 r., nr NE-E/721-1854/04 Naczelnik Urzędu Skarbowego P. zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. jako organu rekwizycyjnego o dokonanie czynności egzekucyjnych w stosunku do majątku ruchomego zobowiązanego, tj... formy wtryskowej do obudów odbiorników o nr fabrycznym [...] oraz [...]. Pismo to wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało przekazane do właściwego w sprawie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w dniu 7 września 2004 r.
W toku postępowania egzekucyjnego dnia 7 października 2004 r. poborca skarbowy dokonał zajęcia przedmiotowych ruchomości będących własnością zobowiązanej Spółki, znajdujących się na terenie firmy "H." sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. [...]. Zajęcia dokonano w obecności pracownika wyżej wymienionej firmy "H.", pod dozorem którego pozostawiono przedmiotowe ruchomości i który wraz z poborcą skarbowym podpisał protokół zajęcia.
W dniu 7 grudnia 2004 r. doręczono Likwidatorowi Spółki za zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienie o wycenie powyższych ruchomości. Następnie w dniu 10 lutego 2005 r. doręczono mu obwieszczenie o pierwszej licytacji ruchomości, wyznaczonej na dzień 21 lutego 2005 r.
Pismem z dnia 21 lutego 2005 r. Likwidator Spółki złożył skargę na czynności egzekucyjne dokonane w toku postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.. Wskazał, że zajęcie ruchomości zostało dokonane z naruszeniem art. 98 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nie udostępnienie pełnomocnikowi Spółki do podpisania protokołu zajęcia. Podniósł także, że nie otrzymał do dnia złożenia skargi protokołu zajęcia, a także odpisów tytułów wykonawczych.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. oddalił powyższą skargę na czynności egzekucyjne organu rekwizycyjnego Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w łącznej kwocie należności głównej 747.383,60 zł.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że nieprawdziwe są twierdzenia podnoszone w skardze, iż organ egzekucyjny nie doręczył do siedziby zobowiązanej Spółki odpisów tytułów wykonawczych, zgodnie bowiem z informacją uzyskaną od Naczelnika Urzędu Skarbowego P. odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone na adres siedziby Spółki wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisu art. 98 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie udostępnienie do podpisania i nie doręczenie zobowiązanemu protokołu zajęcia organ stwierdził, iż protokół zajęcia ruchomości został przesłany Likwidatorowi Spółki faksem w dniu 18 lutego 2005 r. Ponadto wskazał, że istotą zajęcia ruchomości jest wpisanie jej do protokołu zajęcia podpisanego następnie przez poborcę skarbowego. Zajęcie jest dokonane w momencie podpisania protokołu przez poborcę skarbowego. Nie ma więc wpływu na skuteczność tej czynności fakt podpisania protokołu przez inne podmioty. Wprawdzie ustawa egzekucyjna stanowi, że obecni przy zajęciu zobowiązany i świadkowie powinni protokół podpisać, ale nie jest to warunek konieczny do oceny skuteczności dokonanego zajęcia ruchomości. Zobowiązany może bowiem nie być obecny przy tych czynnościach, a mimo to poborca skarbowy może skutecznie zająć należące do niego ruchomości.
W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. doręczono Likwidatorowi Spółki zawiadomienie o wycenie zajętych ruchomości... W ocenie organu w tej dacie Likwidator dowiedział się o wcześniejszym zajęciu ruchomości należących do Spółki, a zatem przewidziany w art. 54 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) termin 14 dni na złożenie skargi na czynności egzekucyjne biegnie od tej daty. W konsekwencji złożenie skargi dnia 22 lutego 2005 r. nastąpiło z uchybieniem terminu.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. zażalenie wniósł Likwidator Z. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P., zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez uznanie, że protokół zajęcia ruchomości nie musi być podpisany przez zobowiązanego lub świadka, a także nie musi być doręczony zobowiązanemu.
W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że skarga z 21 lutego 2005 r. dotyczyła naruszeń przez organ egzekucyjny przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest art. 98 § 1 i § 2. Podkreślił, że nie doręczono mu protokołu zajęcia ruchomości oraz odpisów tytułów wykonawczych. Podniósł, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości doręczenia czegokolwiek drogą elektroniczną czy faksową. Fax nie stanowi doręczenia.
Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skargę tę wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności egzekucyjnej. W myśl art. 98 tej ustawy zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Moment dokonania czynności egzekucyjnej nie zawsze jest jednak jednocześnie dniem, w którym zobowiązany dowiedział się o czynności egzekucyjnej. Mając zatem na uwadze słuszny interes zobowiązanego upływ omawianego terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną należałoby liczyć od dnia powiadomienia zobowiązanego o dokonanym zajęciu.
Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż strona nie była obecna przy czynności zajęcia ruchomości. Obliczając zatem termin do wniesienia skargi na powyższą czynność egzekucyjną przyjęto za wiążącą datę, w której strona niewątpliwie powzięła wiadomość o dokonaniu zajęcia, tj. dzień 7 grudnia 2004 r., w którym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru doręczono jej zawiadomienie o wycenie zajętych ruchomości. W ocenie organu termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne upłynął z dniem 21 grudnia 2004 r. Natomiast strona wniosła skargę w dniu 21 lutego 2005 r., a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Uchybienie terminu do złożenia skargi powoduje bezskuteczność czynności dokonanej przez zobowiązanego. Skarga została więc oddalona z przyczyn formalnych i nie podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Jednocześnie Minister Finansów zauważył, że postanowienie organu pierwszej instancji obciążone jest wadą polegającą na merytorycznym ustosunkowaniu się do zarzutów zawartych w skardze pomimo jej wniesienia z uchybieniem terminu. Wada ta pozostaje jednak bez wpływu na zasadność orzeczenia, co przemawia za pozostawieniem go w obrocie prawnym.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra Finansów złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Likwidator Z. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, że skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona z opóźnieniem. W uzasadnieniu powtórzyła zarzuty zawarte w skardze na czynności egzekucyjne oraz w zażaleniu. Ponadto wskazała, że Minister Finansów błędnie przyjął, iż termin do złożenia skargi na zajęcie biegnie w niniejszej sprawie od otrzymania zawiadomienia o wycenie. Termin do wniesienia skargi na zajęcie ruchomości biegnie bowiem od dnia dowiedzenia się przez zobowiązanego o czynności zajęcia. Zobowiązany w ciągu 14 dni od dowiedzenia się o zajęciu od komornika złożył skargę na zajęcie. Z zawiadomienia o wycenie nie wynika, że ruchomości były zajęte i kiedy to się stało. Zobowiązany w ogóle nie został zawiadomiony o zajęciu w sposób zgodny z prawem, dlatego nie można czynić mu zarzutu, że złożył skargę na zajęcie z przekroczeniem terminu.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, że z zawiadomienia o wycenie nie wynika, że ruchomości były zajęte i kiedy, organ wskazał, iż istotnie w zawiadomieniu tym nie zawarto takich informacji. W zawiadomieniu tym wskazano jednak, iż na podstawie art. 67b i art. 99 § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc przepisów dotyczących oszacowania wartości zajętych ruchomości, zleca się oszacowanie wartości ruchomości w postaci dwóch form do produkcji obudów należących do zobowiązanego i znajdujących się na terenie firmy "H." sp. z o.o. Strona pomimo otrzymania w dniu 7 grudnia 2004 r. zawiadomienia o wycenie nie wykazała jakiegokolwiek zainteresowania informacjami zawartymi w tym zawiadomieniu i potraktowała je jako niebyłe. Ponadto organ podniósł, że odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu przed dokonaniem zajęcia ruchomości. Natomiast protokół zajęcia ruchomości został przesłany stronie faksem w dniu 18 lutego 2005 r., okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na skuteczność dokonanego zajęcia, a także z uwagi na powzięcie przez stronę informacji o dokonanym zajęciu w dniu 7 grudnia 2004 r. bez wpływu na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie wskazał, że strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, przewidzianego w art. 58 kpa, wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynności egzekucyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie jest uzasadniona.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, ze zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skargę tę wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4)... Moment dokonania czynności egzekucyjnej nie zawsze jest jednak jednocześnie dniem, w którym zobowiązany dowiedział się o czynności egzekucyjnej. Taka sytuacja może wystąpić w przypadku dokonywania zajęcia majątku zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Mając na uwadze słuszny interes zobowiązanego należy wówczas liczyć upływ terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne od dnia powiadomienia zobowiązanego o dokonanym zajęciu.
Zgodnie z art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez czynność egzekucyjną rozumienie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a) powołanej ustawy. Jednym z tych środków egzekucyjnych jest egzekucja z ruchomości.
W świetle powyższego wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania i zrealizowania egzekucji z ruchomości stanowią czynności egzekucyjne.
Egzekucja należności pieniężnych uregulowana jest w dziale II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 67 § 1 tej ustawy podstawą zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z ruchomości jest protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Protokół ten zawiera: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności; okres, za który należność została ustalona lub określona; termin płatności należności; rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia zajęcia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; datę zajęcia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego; podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów; wyszczególnienie zajętych nieruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które z ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór.
Ponadto, zgodnie ze wzorem protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, stanowiącym załącznik nr 22 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), protokół ten zawiera także pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, o której mowa w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także prawo do wniesienia skargi na oszacowanie dokonane przez poborcę skarbowego, o której mowa w art. 99 tej ustawy.
W myśl art. 98 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 tej ustawy).
Na organie egzekucyjnym ciąży zatem obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu protokołu zajęcia. W przypadku, gdy zobowiązany jest nieobecny przy czynności zajęcia ruchomości, doręczenie powinno nastąpić w trybie przewidzianym w art. 43-48 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (vide: wyrok NSA z 22 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 238/98). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie przewiduje sytuacji, w której organ egzekucyjny byłby zwolniony z powyższego obowiązku.
Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy zobowiązany nie był obecny przy zajęciu ruchomości, termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, jaką jest zajęcie ruchomości, powinien być liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu protokołu z zajęcia ruchomości. Wymóg taki wynika bowiem z przepisu art. 98 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa ta nie przewiduje innego sposobu powiadomienia o dokonanym zajęciu. Zatem dopiero z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu protokołu o zajęciu można stwierdzić, że został on powiadomiony o dokonaniu zajęcia ruchomości. Ponadto protokół zajęcia i odbioru ruchomości jest podstawą zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z ruchomości.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że zobowiązany nie był obecny przy zajęciu w dniu 7 października 2004 r. przedmiotowych ruchomości, nie doręczono mu także, w trybie przewidzianym w art. 43-48 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odpisu protokołu zajęcia ruchomości. Nie spełnia bowiem powyższych wymogów przesłanie tego protokołu faksem. Na marginesie należy podnieść, że przesłanie faksem nastąpiło dopiero w dniu 18 lutego 2005 r.
W ocenie Sądu nie doręczenie zobowiązanemu odpisu protokołu z zajęcia ruchomości skutkuje brakiem powiadomienia zobowiązanego przez organ egzekucyjny o dokonaniu zajęcia. Skoro zobowiązany nie został powiadomiony o dokonaniu zajęcia w sposób przewidziany w art. 98 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest poprzez doręczenie mu odpisu protokołu - to nie rozpoczął też biegu termin do wniesienia skargi na tę czynność egzekucyjną. Należy mieć również na uwadze, że czynność zajęcia ruchomości jest - co do zasady - pierwszą czynnością egzekucyjną w egzekucji z ruchomości. Organ egzekucyjny dokonując tę czynność obowiązany jest więc pouczyć zobowiązanego o przysługujących mu środkach zaskarżenia. Stosowne pouczenia zawiera protokół zajęcia ruchomości. Wobec nie doręczenia zobowiązanemu tego protokołu - nie został on pouczony o prawie wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz o terminie do jej wniesienia.
W związku z powyższym, nie można uznać, że organ egzekucyjny powiadomił zobowiązanego o zajęciu ruchomości poprzez doręczenie mu w dniu 7 grudnia 2004 r. zawiadomienia z dnia 1 grudnia 2004 r. o zleceniu oszacowania wartości ruchomości. Podkreślić należy, że zawiadomienie to nie zawiera informacji o zajęciu przedmiotowych ruchomości, ani pouczenia o przysługujących zobowiązanemu środkach zaskarżenia.
Ponadto stwierdzić należy, że zarówno w skardze z dnia 21 lutego 2005 r., jak również w piśmie z dnia 11 marca 2005 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, nie wskazano, że jest to skarga na zajęcie ruchomości. Fakt, że zarzucono naruszenie art. 98 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie oznacza jeszcze, że przedmiotem skargi jest jedynie zajęcie ruchomości. Wskazano bowiem, że jest to skarga na czynności egzekucyjne i wniesiono o uchylenie wszystkich dotychczasowych czynności egzekucyjnych. Jak już powyżej wskazano przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania i zrealizowania środka egzekucyjnego, w tym przypadku egzekucji z ruchomości. W rozpoznawanej sprawie czynnościami egzekucyjnymi podejmowanymi przez organ egzekucyjny poza zajęciem ruchomości były także takie czynności jak zlecenie oszacowania ruchomości oraz obwieszczenie o licytacji. Należy podkreślić, że obwieszczenie o licytacji zostało doręczone Likwidatorowi Spółki w dniu 10 lutego 2005 r. Skarga na czynności egzekucyjne została natomiast wniesiona w dniu 22 lutego 2005 r. Tym samym nie było podstaw, by uznać, że skarga ta została wniesiona po terminie.
Zaskarżone postanowienie Ministra Finansów zostało zatem wydane z naruszeniem przepisu art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym, iż organ pierwszej instancji rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, pomimo stwierdzenia, że została wniesiona po terminie, ustosunkował się merytorycznie do zarzutów zawartych w skardze na czynności egzekucyjne, natomiast Minister Finansów ograniczył się jedynie do stwierdzenia wniesienia tej skargi po terminie, a więc oceny formalnej, uchyleniu podlegało tylko zaskarżone postanowienie Ministra Finansów. Uchylenie przez Sąd orzeczenia pierwszej instancji, bez uprzedniego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy (ustosunkowania się do zarzutów zawartych w skardze na czynności egzekucyjne) stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) , art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI