III SA/WA 3928/06

III SA/Wa 3928/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Maciej Kurasz, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2005 r. E. R. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o udzielenie pisemnej interpretacji prawa – art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1956 ze zm.) – dalej "ustawa zmieniająca"- oraz art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. ) – dalej "u.p.d.o.f." – w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu wniosku E. R. podała, że Stowarzyszenie Pracowników P. S.A. było właścicielem akcji spółki P. S.A. W latach 1998 – 1999 Stowarzyszenie sprzedało akcje swoim członkom. Zgodnie z uchwałą nr 3/1/2004 z dnia 7 stycznia 2004 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. nastąpiło połączenie tej spółki z P. S.A. Połączenie spowodowało wydanie akcjonariuszom P. S.A. akcji spółki M. S.A. Emisja akcji należnych akcjonariuszom P. S.A. oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, w obrocie publicznym.
W ocenie wnioskodawczyni, spełnione zostały wszystkie przesłanki przewidziane w wymienionych na wstępie przepisach niezbędne do uzyskania zwolnienia. Sprzedaż akcji nie była bowiem przedmiotem działalności gospodarczej, a jedyne incydentalnymi transakcjami zawartymi przez właścicieli akcji, a akcje zostały nabyte w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. (to jest miało miejsce nabycie akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, na podstawie publicznej oferty). Okoliczność powyższa wynikała wprost z prospektu emisyjnego, gdyż w jego nagłówku umieszczono stwierdzenie "wprowadzeniu do publicznego obrotu i oferowaniu" akcji serii F. Spełniona została także przesłanka dotycząca zachowania terminu nabycia akcji – zawarcie umowy, wydanie akcji, zapłata ceny miały miejsce przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Komisja Papierów Wartościowych i Giełd decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. wprowadziła przedmiotowe akcje do publicznego obrotu. Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej przepisów ustawy, o której mowa w art. 1 – to jest u.p.d.o.f. – nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. Z kolei z treści art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wynika, że zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 107, poz. 669 i Nr 113, poz. 715 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099) – przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych papierów wartościowych jest przedmiotem działalności gospodarczej.
Nabyte przez wnioskodawczynię akcje zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. lecz ich nabycie nie zostało dokonane w drodze publicznej oferty – akcje były dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi decyzją z 2004 r. – zatem dochód z ich zbycia osiągnięty w 2004 r. nie korzysta ze zwolnienia określonego w u.p.d.o.f.
Na powyższe rozstrzygnięcie E. R. wniosła zażalenie podnosząc, że jest ono niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie ma zastosowanie do dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jeżeli zostaną spełnione dwie przesłanki, tj. jeżeli:
* nabycie zbywanych akcji zostało dokonane przed 1 stycznia 2004 r.,
* nabycie zbywanych akcji nastąpiło w sposób określony w wyżej cytowanym
art. 52 pkt l lit. b) u.p.d.o.f.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że w 2004 r. wnioskodawczyni dokonała sprzedaży akcji serii F Spółki P. S.A. z siedzibą w W. przy ul. C.. Sprzedane akcje zostały nabyte (objęte) w 2004 r. w zamian za akcje P. S.A., na skutek połączenia Spółek M. S.A. oraz P. S.A. Organ zauważył przy tym, że dla spełnienia warunków zwolnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej nie ma znaczenia, czy akcje zostały objęte czy też nabyte, bowiem użyty w tym przepisie termin "nabyte" jest pojęciem szerszym niż termin "objecie". Z objęciem akcji mamy do czynienia tylko przy zawiązaniu spółki. Natomiast termin "nabycie" dotyczy każdej formy przeniesienia ich własności.
Potwierdzeniem, że akcje serii F Spółki S.A. (będące przedmiotem sprzedaży) wnioskodawczyni nabyła w 2004 r. miało być dołączone do wniosku "Potwierdzenie nabycia akcji" Nr [...] z dnia [...] września 2004 r., z którego wynika, że w 2004 r. E. R. nabyła 1418 akcji zwykłych na okaziciela serii F Spółki P. SA, o wartości nominalnej 1 zł każda, wyemitowanych zgodnie z uchwałami NWZA z dnia 7 stycznia 2004 r. M. S.A. oraz 29 stycznia 2004 r. P. S.A.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że dochód uzyskany w 2004 r. ze sprzedaży akcji serii F Spółki S.A., nabytych w 2004 r. nie jest objęty zwolnieniem z opodatkowania.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. R. zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP - poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawa,
- art. 14a) § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137. poz. 926 ze zm.) – powoływanej dalej jako "ord. pod." - poprzez brak wywiązania się przez organ z ciążących na nim obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji,
- art. 14b) § 5 pkt 2 ord. pod. - poprzez brak uchylenia lub zmiany postanowienia co do interpretacji prawa, które to postanowienie rażąco narusza prawo,
- art. 19 ustawy zmieniającej - poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wynikające z treści powołanego przepisu oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie ma zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie naruszenia prawa materialnego przez wydaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę E. R. stwierdziła, że stanowisko organów jest błędne i nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Po pierwsze sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, a incydentalnymi transakcjami sprzedaży.
Akcje zostały nabyte na podstawie publicznej oferty. Skarżąca raz jeszcze podkreśliła, że na stronie 28 prospektu emisyjnego mowa jest o "wprowadzeniu do publicznego obrotu", a na stronie 56 zostało stwierdzone, iż akcje serii F są "oferowane w ofercie publicznej". Decyzja KPWiG wprowadzająca akcje serii F do publicznego obrotu została powołana na stronie 57 prospektu – decyzja z dnia [...] czerwca 2004 r. nr[...]. Zdaniem skarżącej zostały więc spełnione wymogi odnośnie zbywanych akcji.
Odnosząc się do zachowania terminu E. R. podniosła, że nabycie ma charakter podmiotowy i wymaga określonego działania nabywcy – zawarcia umowy, przyjęcia prawa własności, zapłaty ceny. Wszystkich działań obecni zbywcy akcji dokonali przed dniem 1 stycznia 2004 r. Nabycie przez podatników miało miejsce w latach 1998 – 1999, a późniejsze operacje połączenia spółek M. S.A. oraz P. S.A. nie były transakcjami akcjonariuszy spółki P. S.A. (osób fizycznych). Osoby te zostały jedynie obarczone skutkiem prawnym fuzji – w związku z połączeniem spółek wydano im akcje spółki przejmującej w miejsce akcji spółki przejmowanej. Zasada sukcesji praw i obowiązków spółek podlegających połączeniu oznacza również sukcesję praw akcjonariuszy spółki przejmowanej. Potwierdza to, zdaniem skarżącej, brak jakiejkolwiek odpłatności przekształcanych akcji. E. R. wskazała, że w świetle powyższego został spełniony wymóg nabycia akcji przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności skarżąca stwierdziła, że należy uznać, iż dokonanie odpłatnego zbycia wskazanych wyżej akcji korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Organy podatkowe rozpatrując niniejszą sprawę błędnie uznały, że przepisy art. 19 ustawy zmieniającej oraz art. 52 u.p.d.o.f. nie obejmują swoim zakresem przedmiotowego stanu faktycznego. W ich ocenie decydujące znaczenie dla zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego ma okoliczność wydania akcjonariuszom P. S.A. akcji spółki P. S.A. Wydanie tych akcji w zamian za akcje P. S.A. nastąpiło w 2004 r., zatem w ocenie organów brak podstaw do zastosowania zwolnienia. Organy nie przeanalizowały jednak charakteru ani trybu wydania akcji akcjonariuszom w 2004 r. w kontekście użytego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej sformułowania: "zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.", a zagadnienie to ma decydujące znaczenie dla przedmiotowej sprawy i zastosowania zwolnienia wynikającego z treści tych przepisów. W ocenie skarżącej słowo "nabyte" wskazuje, iż chodzi o sytuacje, w których dominuje element woli akcjonariusza co do uzyskania akcji (umowa). W przeciwnym razie przepis posługiwałby się sformułowaniem "wydane", "przekazane". Z punktu widzenia wskazanego przepisu istotny jest zatem moment pierwotnego uzyskania statusu akcjonariusza (w przedmiotowym stanie faktycznym - uzyskania statusu akcjonariusza P. S.A.), a nie czysto techniczne przekształcenie statusu akcjonariusza spółki przejętej na status akcjonariusza spółki przejmującej, jako okoliczność wyłącznie faktyczna bez doniosłości prawnej, z punktu widzenia powołanych artykułów dotyczących zwolnienia z opodatkowania odpłatnego zbycia papierów wartościowych.
W przedmiotowym stanie faktycznym wydanie akcji było konsekwencją połączenia M. S.A. z P. S.A. W związku z powyższym po stronie dotychczasowych akcjonariuszy P. S.A. (w tym po stronie skarżącej) nie występował element woli związany z uzyskaniem statusu akcjonariusza P. S.A. W rezultacie z punktu widzenia przesłanek zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przesądzające powinno być uzyskanie statusu akcjonariusza spółki przejętej przez P. S.A., czyli uzyskanie statusu akcjonariusza P. S.A. (nabycie akcji nastąpiło w latach 1998/1999).
W kontekście powyższych uwag skarżąca zauważyła, że charakter okoliczności uzyskania akcji P. S.A. nie może w przedmiotowym przypadku zostać pominięty - jako nie mający istotnego znaczenia dla sprawy. Skarżąca wskazała, że jako podstawę do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odpłatnego zbycia akcji spółki przejmującej należy wziąć bowiem pod uwagę moment uzyskania statusu akcjonariusza spółki przejmowanej, z którym to momentem wiązało się istnienie elementu woli po stronie podatnika, co do nabycia/objęcia akcji. W opinii skarżącej użyte na gruncie art. 19 ustawy zmieniającej słowo "nabytych" należy odnosić zawsze i wyłącznie do sytuacji uzyskania akcji wiążącego się z elementem woli po stronie podatnika.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle art. 19 ustawy zmieniającej do stwierdzenia, iż akcje sprzedane w 2004 r. przez skarżącą spełniały warunki do zwolnienia z opodatkowania wystarczające jest ustalenie, iż doszło do zbycia papierów wartościowych oraz że były to papiery, o których mowa w art. 52 u.p.d.o.f. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 roku, tj. papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także że zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 roku. Do opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych papierów w ogóle nie stosuje się przepisów u.p.d.o.f.
Bezspornym między stronami był fakt zbycia przez skarżącą akcji spółki P. S.A. z siedzibą w W. w roku 2004 r. Spornym między stronami był przede wszystkim moment nabycia przedmiotowych akcji przez E. R. oraz fakt ich nabycia lub nie na podstawie publicznej oferty. We wniosku o udzielenie interpretacji skarżąca wskazała, że zbyła akcje nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. Organ pierwszej instancji potwierdził w uzasadnieniu postanowienia z dnia 1 czerwca 2005 r., że w istocie skarżąca nabyła akcje we wskazanym przez nią terminie. Organ drugiej instancji z kolei argumentował, iż akcje nabyte zostały już w 2004 r. zgodnie z potwierdzeniem nabycia akcji wystawionym dnia 15 września 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że w powyższym zakresie stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. nastąpiło połączenie tej spółki ze spółką P. S.A. w W. przez przejęcie spółki P. S.A. w W.. W wyniku połączenia powstała spółka o nazwie P. S.A. z siedzibą w W. a dotychczasowym akcjonariuszom spółki przejmowanej zostały wydane akcje spółki P. S.A. z siedzibą w W..
W pierwszej kolejności określić należy czy i w jaki sposób połączenie dwóch spółek kapitałowych oddziaływało na zasady opodatkowania dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych przez akcjonariusza jednej ze spółek łączonych. Łączenie się spółek regulują przepisy art. 491 i n. ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94 poz. 1037 ze zm.) – powoływanej dalej jako "k.s.h.". Zgodnie z art. 492 § 1 k.s.h. połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie) albo przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki). W trakcie połączenia dochodzi do wydania udziałów lub akcji wspólnikom spółki przejmowanej lub wspólnikom spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, gdyż od dnia połączenia staną się oni wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcjonariuszami spółki akcyjnej, natomiast spółka przejęta lub spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że połączenie się spółek jest czynnością prawną pomiędzy łączącymi się spółkami, nie zaś akcjonariuszami. Rola akcjonariuszy w tym procesie jest bierna i ogranicza się tylko do podjęcia stosownych uchwał o połączeniu. Akcjonariusz spółki przejmowanej czy łączącej się przez zawiązanie nowej spółki nie może nie uczestniczyć jako akcjonariusz w spółce przejmującej czy spółce nowo zawiązanej, jeżeli za połączeniem wypowiedziała się wymagana większość akcjonariuszy. Tym samym, nawet jeżeli spółkę przejmującą, czy spółkę nowo zawiązaną traktowałoby się jako oferenta (emitenta) papieru wartościowego, to wspomnianym wyżej akcjonariuszom trudno byłoby przypisać rolę oblata czyli adresata oferty emitenta. (zob. Komentarz do Kodeksu spółek handlowych Tom IV pod red. Prof. dr hab. Stanisława Sołtysińskiego, wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2004 r. str. 181). Powyższe rozumowanie można również odnieść do "nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych", o których mówił przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 2007 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.o.p.w.", obecnie zastąpionej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), to jest do nabycia akcji spółki przejmującej przez akcjonariuszy spółki przejmowanej, gdyż akcjonariusze ci nie są, w rozumieniu tego przepisu, nabywcami akcji spółki przejmującej, wydawanymi im w zamian za ich akcje w spółce przejmowanej, skoro oni nie mają indywidualnie wpływu na to nabycie, a głosując przeciwko uchwale łączeniowej nie są w ogóle skłonni uzyskać ("nabyć") akcji spółki przejmującej.
Potwierdzenie powyższego można znaleźć również w Komentarzu do k.s.h. Andrzeja Kidyby, Tom II, Zakamycze 2004, w którym na stronie 932 stwierdza się, że uzyskanie statusu wspólnika spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej nie wymaga dodatkowych oświadczeń ze strony wspólników spółek łączących się lub przejmowanych. Nie ma też konieczności składania oświadczeń przez wspólników spółki inkorporującej czy nowo tworzonej. Wszelkie oświadczenia w tym zakresie zastępuje uchwała walnego zgromadzenia lub zgromadzenia wspólników, także w stosunku do tych, którzy głosowali przeciwko połączeniu, wstrzymali się od głosu lub nie brali udziału w głosowaniu. Wspólnik nawet mimo sprzeciwu wobec łączenia i tak stanie się wspólnikiem lub akcjonariuszem spółki przejmującej lub nowo zawiązanej, a swoje udziały będzie mógł zbyć lub żądać umorzenia.
W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że sporne akcje zostały nabyte przez skarżącą przed dniem 1 stycznia 2004 r., to jest na mocy umowy z dnia 25 września 1998 r., a nie w roku 2004 po połączeniu się spółek kapitałowych jak twierdził organ drugiej instancji. Na marginesie zaznaczyć też należy, że nawet gdyby przyjąć interpretację organu co do nabycia akcji w 2004 r. należałoby odnieść się do kwestii bytu prawnego akcji spółki przejętej. Przyjmując bowiem, że w roku 2004 skarżąca nabyła "nowe" akcje, to akcje "stare" musiała zbyć, na przykład w drodze zamiany, przy czym wówczas konsekwentnie należałoby stwierdzić, że akcje spółki przejętej nabyte przed końcem roku 2004 E. R. zbyła po 1 stycznia 2004 r. Należałoby również w takiej sytuacji odrębnie rozważać kwestie związane z opodatkowaniem dochodu uzyskanego ze zbycia "starych", a odrębnie "nowych" akcji. Dlatego nie sposób zgodzić się z poglądem organu, jak i z tożsamym poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3493/05.
Odnosząc się do warunku "dopuszczenia do publicznego obrotu papierami wartościowymi" przede wszystkim wyjaśnić trzeba pojęcie "publicznego obrotu". Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 p.p.o.p.w. publicznym obrotem papierami wartościowymi, jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata z wyjątkiem wydania akcji akcjonariuszom w przypadku łączenia się spółek w trybie art. 492 k.s.h., gdy połączenie dotyczy spółek innych niż określone w art. 4 pkt 9 (czyli spółek publicznych). Stosownie zaś do art. 4 pkt 9 p.p.o.p.w. spółką publiczną jest spółka, której akcje co najmniej z jednej emisji są dopuszczone do publicznego obrotu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 p.p.o.p.w. w zakresie publicznego obrotu centralnym organem administracji rządowej jest Komisja Papierów Wartościowych i Giełd. Stosownie zaś do art. 4 pkt 3 p.p.o.p.w. przez dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu rozumie się wyrażenie przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd zgody na ich wprowadzenie do publicznego obrotu, otrzymanie dokumentu, o którym mowa w art. 62 a) ust. 1 pkt 3, albo złożenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 62 b) lub 63. Okolicznością bezsporną w sprawie był fakt, że emisja akcji oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, decyzją Komisji z dnia [...] czerwca 2004 r. o dopuszczeniu do publicznego obrotu.
Organy zakwestionowały stanowisko strony, zgodnie z którym akcje zostały nabyte na podstawie publicznej oferty. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe akcje oferowane były oznaczonemu adresatowi. Ich nabywcami byli bowiem akcjonariusze P. S.A., czyli członkowie Stowarzyszenia Pracowników P. S.A. Skarżąca podnosiła, że z twierdzeń prospektu emisyjnego wynika, iż akcje oferowane są na podstawie oferty publicznej. W zakresie dotyczącym nabycia akcji w drodze "publicznej oferty" wskazać należy, że Ustawa p.p.o.p.w. nie podaje jednoznacznej definicji publicznej oferty, definiuje bowiem tylko pojęcie "pierwszej oferty publicznej". Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 8 p.p.o.p.w. przez pierwszą ofertę publiczną rozumie się proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego, w sposób określony w art. 2, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych. Definicji "oferty publicznej" nie zawiera także u.p.d.o.f. Przedmiotowej definicji nie należy zdaniem Sądu wywodzić lub odnosić do definicji "obrotu publicznego" zawartej w art. 2 p.p.o.p.w., czy też definicji "pierwszej oferty pblicznej".
Pojęcie oferty określone zostało w prawie cywilnym – art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego i należy je rozumieć jako stanowczą propozycję zawarcia umowy skierowana do drugiej strony. W ustawie podatkowej mówi się, że wcześniejsze nabycie akcji w publicznej ofercie umożliwia w konsekwencji skorzystanie przez podatnika z przywileju opisanego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Zważyć należy, że oferta nie jest jeszcze obrotem, a zaledwie propozycją zawarcia umowy. Również oferta publiczna nie może być określoną postacią obrotu publicznego. Definicje zawarte w p.p.o.p.w. dotyczą konsekwentnie obrotu i pierwszej oferty publicznej. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest utworzenie definicji "oferty publicznej’ polegające na dokonaniu wyboru jednego lub kilku parametrów opisujących powyższe pojęcia z uwagi na dowolność takiego zabiegu. Trudno bowiem przyjąć pogląd, iż oferta skierowana do skonkretyzowanej grupy osób (większej niż 300) nabiera – tylko ze względu na to – charakteru publicznego. Pojęcie "publiczny" rozumieć należy jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony dostępny dla wszystkich.
Arbitralnie określony krąg adresatów nie może być bowiem utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością do propozycji oferenta.
Przyjąć należy uwzględniając także wnioski płynące z wykładni systemowej i celowościowej, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r. FSK 2626/04).
Dodatkowo należy zaznaczyć, że dopuszczenie akcji do publicznego obrotu, czy też brak sprzeciwu Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wobec wprowadzenia akcji do obrotu publicznego - nie mogą przesądzać o spełnieniu drugiej z przesłanek art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.
Sąd podziela jednocześnie stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2004 r. (FSK 259/04 oraz FSK 262/04), zgodnie z którymi brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w aktach normatywnych w pełni uzasadnia posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniają zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób.
Zdaniem składu rozpoznającego niniejszą sprawę, należy pamiętać o tym, że rozpoznawany spór dotyczy opodatkowania lub zwolnienia od podatku dochodów uzyskanych ze sprzedaży akcji, które zostały wcześniej nabyte przez ściśle określonych adresatów, do których kierowano ofertę.
Przedstawione wyżej rozważania okazują się szczególnie istotne, zwłaszcza w świetle zasady powszechności i równości opodatkowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa podatkowego są odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania) – zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1994 r. sygn. SA/Po 1598/93. Zaprzeczeniem idei powszechności podatkowania są wszelkiego rodzaju przywileje podatkowe, dlatego też przepisy będące podstawą do korzystania z ulg i odliczeń należy stosować ściśle.
Okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na uprzywilejowanie pozycji tych osób, do których adresowano ofertę nabycia akcji, w stosunku do ogółu podatników. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak było wyraźnego przepisu, na mocy którego możliwe byłoby zastosowanie zwolnienia od podatku dochodowego w stosunku do dochodu ze sprzedaży akcji, które zostały wcześniej nabyte w ofercie adresowanej wyłącznie do pracowników spółki. Zwolnienie od podatku mogło dotyczyć wyłącznie dochodów ze sprzedaży akcji, które wcześniej zostały nabyte w sposób enumeratywnie wymieniony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.
W ocenie składu orzekającego Sądu, zwolnienie od podatku dochodu ze sprzedaży akcji uzyskanego przez E. R. stanowiłoby dokonanie rozszerzającej wykładni omawianego przepisu prawa, bowiem naruszałoby zasady wykładni językowej. W świetle dotychczasowych rozważań dotyczących zasady powszechności i równości opodatkowania należałoby stwierdzić, że również zastosowanie wykładni celowościowej potwierdza stanowisko organów podatkowych.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że jakkolwiek organ drugiej instancji nieprawidłowo wskazał datę nabycia spornych akcji przez skarżącą, to i tak w świetle cytowanych przepisów nie mogłaby ona korzystać ze zwolnienia podatkowego. Aby ze zwolnienia takiego korzystać muszą być bowiem kumulatywnie spełnione wszystkie przesłanki, na które wskazuje przepis. Ustalono, że nie została spełniona przesłanka dotycząca nabycia akcji na podstawie oferty publicznej, a więc skarżąca nie może zostać zwolniona z opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia przedmiotowych akcji.
Organ odwoławczy nie naruszył zatem przepisu art. 14 b) § 5 ord. pod., gdyż postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadało prawu. Jednocześnie nie naruszono także przepisu art. 14 a) § 3 ord. pod. Organy dokonały interpretacji wskazanych przez stronę przepisów. Fakt, ze interpretacja nie jest tożsama z interpretacją samej strony nie stanowi w żadnym stopniu o tym, że jest ona przez sam ten fakt sprzeczna z obowiązującym prawem. Skarżąca w skardze podnosiła także naruszenie przez organy przepisów art. 19 ustawy zmieniającej w zw. z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Jak wskazano wyżej organ drugiej instancji nieprawidłowo określił moment nabycia akcji przez skarżącą. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik spawy, gdyż wobec niespełnienia przez stronę wszystkich warunków koniecznych do zwolnienia od opodatkowani i tak skutkowałoby odmową takiego zwolnienia. Nie naruszono także art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedstawione rozważania i wnioski z nich wyciągnięte pozwalają na stwierdzenie, że organy podatkowe prawidłowo udzieliły interpretacji skarżącej, gdyż dochód ze sprzedaży przedmiotowych akcji uzyskany przez E R. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W ocenie Sądu, organy podatkowe nie naruszyły także reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów podatkowych wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Sąd nie znalazł również podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w takim stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.