III SA/Wa 3922/06

III SA/Wa 3922/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Małgorzata Jarecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
II FSK 1344/07 - Wyrok NSA z 2008-12-23
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Asesor WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... września 2006 r. nr ... w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z ... stycznia 2006 r. nr ..., 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. B. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. przesłał ... listopada 2005r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dwa tytuły wykonawcze wystawione na A. B. w celu wszczęcia egzekucji do ... listopada 2005r., gdyż odwołanie podatniczki nie zostanie rozpatrzone przed upływem terminu określonego w art. 139 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływanej dalej jako O.p.).
Do [...] Urzędu Skarbowego w G. wpłynęło ... września 2005r. pełnomocnictwo udzielone przez stronę doradcy podatkowemu Z. B., z którego wynika m.in., iż został on upoważniony do występowania przed organami egzekucyjnymi wszystkich instancji (k...-... akt administracyjnych).
Strona ... grudnia 2005r. odebrała adresowane na nią osobiście zawiadomienie od Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o zajęciu wierzytelności (rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Oddział w [...], Banku [...] w G.) wraz z dwoma tytułami wykonawczymi z ... listopada 2005r. o numerach ..., ... (k. ... akt administracyjnych).
W skardze na czynności egzekucyjne z ... grudnia 2005r. pełnomocnik strony wyjaśnił, iż postępowanie egzekucyjne nie zostało skutecznie wszczęte, gdyż: 1) od decyzji "egzekwowanej" zostało złożone 2 września 2005r. odwołanie, a postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone w terminie przewidzianym w art. 139 § 3 O.p., więc zastosowanie miał art. 225 O.p.; 2) strona złożyła również skutecznie w [...] Urzędzie Skarbowym w G. pełnomocnictwo, więc zastosowanie powinien mieć art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej zwana p.e.a.); 3) Naczelnicy Urzędów Skarbowych w G. i S. działali w zmowie, wbrew prawu.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z ... stycznia 2006r. oddalił, jako bezpodstawną, skargę na czynności egzekucyjne, w podstawie prawnej podając art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i 5, art. 54 § 1 i 5 p.e.a. W uzasadnieniu podkreślił, iż wprawdzie zobowiązana otrzymała tytuły wykonawcze i zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych ... grudnia 2005r., ale banki zawiadomienie o zajęciu otrzymały 21 listopada 2005r. W dniu 22 listopada 2005r. doszłoby do wstrzymania wykonania decyzji z mocy prawa, która stanowiła podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, gdyż 21 listopada 2005r. był dniem wolnym od pracy. Organ wyjaśnił również, że na mocy art. 26 § 5 p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (bankowi) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne zostało więc wszczęte przed wstrzymaniem wykonania decyzji podatkowej.
Organ nadzorczy, powołując się na art. 32 p.e.a., stwierdził też, iż czynność egzekucyjna, do której zalicza się doręczenie tytułu egzekucyjnego, dokonana przez organ egzekucyjny wymaga konkretnych działań ze strony zobowiązanego, tj. przyjęcia dokumentów do wiadomości i potwierdzenia ich otrzymania, a charakter czynności podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym w zasadniczy sposób ogranicza zakres zastępowania strony przez pełnomocnika. Organ powołał się w tym zakresie na art. 32 k.p.a., z którego wynika, iż strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jedną z takich czynności jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego.
W odniesieniu do zarzutu działania w zmowie Naczelników Urzędów Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że pozostawia go bez komentarza i dodał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. został jedynie zobowiązany do zbadania czy postanowienie z ... listopada 2005r. wysłano do strony, czy jej pełnomocnika. Nie ma to jednak znaczenia dla sprawy, gdyż na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych nie wyegzekwowano żadnych kwot.
Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia strony z ... lutego 2006r., postanowieniem z ... września 2006r. utrzymał w mocy ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., w podstawie prawnej wskazując art. 18, art. 54 p.e.a., art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż 21 listopada 2005r. egzekwowane należności - objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi na stronę, ..., ..., na podstawie których dokonano czynności kwestionowanych przez stronę - były wymagalne i mogły być egzekwowane w drodze egzekucji. Wstrzymanie wykonania decyzji będącej podstawą tytułów wykonawczych z mocy prawa nastąpiło dopiero 22 listopada 2005r. Stwierdził ponadto, że w myśl art. 26 § 5 p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie to nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Bank [...] S.A. oraz Bank [...] w G. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego strony z ... listopada 2005r. odebrały 21 listopada 2005r., więc wszczęcie egzekucji nastąpiło właśnie w tym dniu.
Organ drugiej instancji wyjaśnił ponadto, iż na podstawie akt administracyjnych ustalił, że odwołanie strony od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z ... grudnia 2005r., będącej podstawą wystawionych tytułów wykonawczych wpłynęło do organu odwoławczego 19 września 2005r., a więc termin do załatwienia odwołania upływał 21 listopada 2005r., gdyż ostatni dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy, i zgodnie z art. 12 § 3 i 5 O.p. przypadał na następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Do wstrzymania ww. decyzji, w wyniku nie rozpatrzenia odwołania w terminie mogło zatem dojść, stosownie do art. 225 O.p. dopiero 22 listopada 2005r. Organ nadzoru podkreślił również, iż odwołanie wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego ... września, a do organu odwoławczego ... września, tym samym został zachowany 14-dniowy termin przewidziany w art. 227 § 1 O.p.
Minister Finansów odnosząc się do prawidłowości dokonania zajęcia rachunku bankowego stwierdził, że zgodnie z art. 7 § 1 i 2 p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Katalog środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zawiera art. 1 a pkt 12 lit. a) p.e.a. Jednym z nich jest egzekucja z rachunków bankowych. Zasady prowadzenia tej egzekucji normują przepisy działu II rozdziału 4 - art. 80-87 p.e.a. Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi Organ egzekucyjny wzywa jednocześnie bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty (art. 80 § 1 p.e.a.). Zgodnie z treścią § 2 powołanego przepisu zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Stosownie do treści § 3 art. 80 p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
W odniesieniu do kwestii działania pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym i konieczności skierowania do niego a nie strony odpisów tytułów wykonawczych oraz odpisów zawiadomień o zajęciu praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych Minister Finansów podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne - wykonawcze ma szczególny charakter i służy doprowadzeniu do realizacji przy użyciu środków przymusu obowiązków ciążących na dłużniku. Zgodnie natomiast z art. 18 p.e.a. przepisy k.p.a. należy w postępowaniu egzekucyjnym stosować odpowiednio, a nie wprost, uwzględniając specyfikę postępowania egzekucyjnego. Przy dokonaniu czynności egzekucyjnej (działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego) udział zobowiązanego jest niezbędny, gdyż czynności te skierowane są bezpośrednio do majątku i praw majątkowych zobowiązanego. Nie może być zastąpiony przez pełnomocnika, także z uwagi na potrzebę ochrony praw osób trzecich. Zobowiązany posiada informacje czy do majątku, do którego skierowano egzekucję roszczą sobie pretensje osoby trzecie. Takich informacji nie posiada pełnomocnik. W tym zakresie organ powołał się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki: NSA z 26 października 1999r. sygn. akt I SA/Ka 30/98, WSA we Wrocławiu z 19 lutego 2004r. sygn. akt I SA/Wr 2939/01, WSA z 25 marca 2004r. sygn. akt I SA/Wr 233/02).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 sierpnia 2005r. strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia Ministra Finansów oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, ze względu na: 1) błędną kwalifikację podstawy prawnej zarzutów, 2) wadliwe zastosowanie: art. 139 § 3 w świetle art. 223 § 1 O.p.; art. 18 p.e.a. w odniesieniu do art. 32 i 40 § 2 k.p.a.; art. 26 § 5 pkt 2 p.e.a. 3) brak zastosowania art. 120 O.p. W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko wyrażone w postępowaniu administracyjnym oraz stwierdziła, że organy nie wskazały dowodów, z których wynika, w jakiej dacie nastąpiło faktyczne przekazanie odwołania między Naczelnikiem Urzędu Skarbowego a Dyrektorem Izby Skarbowej. Nie zgodziła się również z twierdzeniem organów, iż czynność odbioru korespondencji, a w szczególności zawiadomień o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi jest czynnością egzekucyjną, która wymaga osobistego działania zobowiązanego. Dopiero złożenie wyjaśnień przez podatnika, poddanie się przesłuchaniu, stawienie się celem stwierdzenia tożsamości strony nie mogą być wykonane bez obecności strony. Podkreśliła, że pełnomocnik od dnia doręczenia pełnomocnictwa organowi powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach, w tym również o zajęciu prawa majątkowego, czy o wystawieniu tytułów egzekucyjnych (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2006, s. 264). Wynika to zarówno z art. 32 k.p.a., jak i art. 40 § 2 k.p.a. Tym samy doręczenie pisma stronie, która ustanowiła pełnomocnika ma jedynie charakter informacyjny (postanowienie SN z 6 stycznia 1999r., sygn. akt III RN 95/98, OSNP 1999/21/672, wyrok WSA z 13 września 2006r., sygn. akt III SA/Wa 1678/06, postanowienie NSA z 11 marca 1997r., sygn. akt I SA/Po 1333/96, wyroki NSA z: 25 czerwca 1997r., sygn. akt SA/Lu 157/96, 26 marca 1998r., sygn. akt II SA 157/98, 15 maja 2001r., sygn. akt I SA 2605/99). Pominięcie pełnomocnika w postępowaniu jest równoznaczne z pominięciem strony, i niweczy skutki staranności w dążeniu do ochrony praw i interesów strony, która ustanawiając pełnomocnika chroni się przed skutkami nieznajomości prawa. W tym zakresie odwołano się do wyroku Sądu Najwyższego z 9 września 1993r., III ARN 45/93 (OSNCP 1994/5/112).
Strona wyraziła przekonanie, iż do naruszenia art. 26 § 5 pkt 1 2 p.e.a. doszło w związku z niespełnieniem warunku doręczenia tytułów egzekucyjnych oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stronie, a tym samym nieskutecznym wszczęciem egzekucji.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, znacznie je rozszerzając w zakresie argumentacji dotyczącej działania przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mogły być uwzględnione.
Stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 P.p.s.a.).
Na wstępie Sąd zauważa, iż przepisy art. 1a pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 54 § 1 p.e.a. wskazują, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tych unormowań są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, na co konsekwentnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1996r., sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274). Skarga w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. może dotyczyć też przewlekłości postępowania egzekucyjnego.
Strona w skardze złożonej w postępowaniu przed organami egzekucyjnymi na podstawie art. 54 § 1 p.e.a., na co wskazuje analiza akt sprawy oraz zaskarżonego do Sądu postanowienia i poprzedającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwestionowała dwa rodzaje czynności egzekucyjnych: 1) wszczęcie postępowania egzekucyjnego po wstrzymaniu wykonania decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, na mocy art. 225 O.p., 2) doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych wraz z odpisami tytułów wykonawczych zamiast pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie stronie. W związku z tym strona uznał, iż czynności egzekucyjne były bezskuteczne.
Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwała skarga na czynności egzekucyjne w zakresie nieskuteczności zajęcie - wszczęcie postępowania egzekucyjnego po wstrzymaniu wykonania decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, na mocy art. 225 O.p.
Z akt sprawy, którymi dysponował Sąd i na podstawie, których orzeka - stosownie do art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. - wynika (k... akt administracyjnych), że odwołanie strony od decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, na mocy których dokonano zajęcia rachunków bankowych strony skarżącej, wpłynęło do organu odwoławczego 19 września 2005r.
Tym samym prawidłowe jest stanowisko organów nadzoru obu instancji rozpoznających skargę na czynności egzekucyjne w niniejszej sprawie, iż do 21 listopada 2005r. możliwe było podejmowanie działań przez organy egzekucyjne, gdyż wstrzymanie z mocy prawa decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych nastąpiło dopiero 22 listopada 2005r. (art. 225 O.p. w związku z art. 12 § 3 i 5 O.p.). Skoro zatem 21 listopada 2005r. banki, w których skarżąca posiadała rachunki bankowe odebrały zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności z ... listopada 2005r. (k..., ... akt administracyjnych), należało uznać, że czynność egzekucyjne dokonane na mocy art. 80 § 1 p.e.a., były skuteczne. Zgodnie bowiem z treścią art. 80 § 2p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Skład orzekający w tym miesjcu stwierdza, że na podstwie akt, którymi dysponował Sąd nie jest możliwe ustaosunkowanie się do zarzutu strony, czy odwołanie od decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych zostało przekazane organowi odwoławczemu z zachowaniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 227 § 1 O.p. nie jest możliwe. Wyjaśnia jednocześnie, iż okoliczność ta nie ma istotnego wyływu na rozstrzygnięcie organów nadzoru rozpoznających skargę na czynności egzekucyjne, skoro z akt sprawy wynika, iż przed wstrzymaniem wykonania decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu organy nadzoru obu instancji nie naruszyły również dyspozycji art. 26 § 5 p.e.a., przyjmując iż do wszczęcie egzekucji może dojść w dwojaki sposób albo przy zastosowaniu pkt 1 tego przepisu, albo pkt 2 tego przepisu. Skorzystanie przez organ egzekucyjny jedynie z art. 26 § 5 pkt 2 p.e.a. nie implikuje, wbrew twierdzeniom strony, braku skuteczności egzekucji. Przepis ten stwarza bowiem alternatywę rozłączną. Warto również zauważyć, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w przypadku zajęcia rachunku bankowego wcześniejsze doręczenie stronie tytułu wykonawczego mogłoby niweczyć podstawowy cel egzekucji administracyjnej, dłużnik mógłby bowiem działać na szkodę wierzyciela wypłacając przed dokonaniem zajęcia wypłaty znajdujących się na rachunku bankowym pieniędzy (por. np. wyroki NSA z: 22 grudnia 1999r., sygn. akt III SA 8328/98, ONSA 2001/1/32, 22 grudnia 1999r., sygn. akt III SA 8330/98).
Sąd stwierdza jednak, że nie podziela stanowiska organów nadzoru w zakresie drugiej czynności, co do której skargę na złożyła strona. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi jest bowiem czynnością materialno-techniczną, z którą prawo wiąże określone skutki prawne. W literaturze czynność doręczenia określana jest jako wyraźna, władcza, obligatoryjna, formalna i nieodwołalna czynność procesowa techniczna właściwego organu administracji publicznej (por. G. Łaszczyca, A. Matan: Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998r., s. 47). Za pomocą doręczenia przekazuje (udostępnia) się pisma adresatowi, w sposób przewidziany prawem. Tym samy na tą czynność materialno-techniczną strona może złożyć skargę na mocy art. 54 § 1 p.e.a. w związku z art. 1a pkt 2 p.e.a. i art. 80 § 3 p.e.a. Ostatni bowiem z wymienionych przepisów stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.
Sąd stoi na stanowisku, iż organy nadzoru w sposób nieprawidłowy zinterpretowały art. 32 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. W ocenie Sądu czynność doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi nie jest czynnością, która wymaga osobistego działania strony, szczególnie w sytuacji, gdy już wcześniej doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego, przez co uniemożliwiono stronie podejmowanie gotówki z rachunku bankowego. Czynność ta polegająca na odbiorze korespondencji, jak prawidłowo podniesiono w skardze nie wiąże się ani z poddaniem się przez stronę przesłuchaniu, ani ze złożeniem wyjaśnień, ani ze stwierdzeniem tożsamości strony. Skoro w postępowania administracyjnym możliwe jest doręczenie decyzji administracyjnej, z której mogą wynikać również obowiązki natury majątkowej - np. konieczność zapłaty podatku w określonej wysokości - pełnomocnikowi, Sąd nie widzi przeszkód do doręczenia tytułu wykonawczego, z którego wynikają m.in. kwoty egzekwowanych w drodze przymusu należności, jak również zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, po wcześniejszym dokonaniu czynności tego zajęcia, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie przez stronę. Inaczej zdaniem Sądu doszłoby do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie na mocy art. 18 p.e.a. W tym zakresie Sąd nie podzielił stanowiska prezentowanego przez inne sądy administracyjne, w szczególności w orzeczeniach powołanych przez Ministra Finansów w zaskarżonym postanowieniu, tj. w wyrokach: NSA z 26 października 1999r. sygn. akt I SA/Ka 30/98, WSA we Wrocławiu z 19 lutego 2004r. sygn. akt I SA/Wr 2939/01, WSA z 25 marca 2004r. sygn. akt I SA/Wr 233/02. Sąd zwraca również uwagę, iż w doktrynie podkreśla się, że pełnomocnik od dnia doręczenia pełnomocnictwa organowi powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach, w tym również o zajęciu prawa majątkowego, czy o wystawieniu tytułów egzekucyjnych (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2006, s. 264). Wynika to zarówno z art. 32 k.p.a., jak i art. 40 § 2 k.p.a.
Tym samy za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko strony skarżącej, iż doręczenie pisma wyłącznie stronie, a nie pełnomocnikowi, którego ustanowiła, ma jedynie charakter informacyjny. W tym zakresie aktualność zachowują postanowienie Sądu Najwyższego z 6 stycznia 1999r., sygn. akt III RN 95/98, OSNP 1999/21/672, postanowienie NSA z 11 marca 1997r., sygn. akt I SA/Po 1333/96, wyroki NSA z: 25 czerwca 1997r., sygn. akt SA/Lu 157/96, 26 marca 1998r., sygn. akt II SA 157/98, 15 maja 2001r., sygn. akt I SA 2605/99, wyrok WSA z 13 września 2006r., sygn. akt III SA/Wa 1678/06.
Zdaniem Sądu pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu stronie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych jest równoznaczne z pominięciem strony, i niweczy skutki staranności w dążeniu do ochrony praw i interesów strony, która ustanawiając pełnomocnika chroni się przed skutkami nieznajomości prawa. W tym zakresie warto przywołać stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 9 września 1993r., III ARN 45/93 (OSNCP 1994/5/112), jak również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który rozstrzygając sprawę wspólniczki strony skarżącej z tego samego zakresu (skargi na czynności egzekucyjne - nieprawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego zamiast stronie pełnomocnikowi) wyraził pogląd identyczny do wyżej zaprezentowanego (por. wyrok z 5 września 2006r., sygn. akt III SA/Wa 1678/06).
W związku z wyżej zaprezentowanymi tezami organy nadzoru obu instancji, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, która de facto w swym zakresie zawiera skargi na dwie czynności egzekucyjne, powinny wydać rozstrzygnięcie innej treści, niż to uczyniły. Skargę na czynności egzekucyjne mogła być bowiem oddalona jedynie w zakresie dotyczącym skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z zajęciem rachunków bankowych strony przed wstrzymaniem wykonania decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych stronie skarżącej.
Zasadne było więc wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 132 P.p.s.a., a punktu drugiego na mocy art. 152 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075), strona skarżąca była bowiem reprezentowana przez doradcę podatkowego.