III SA/Wa 392/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV, uznając obowiązek zapłaty za zasadny.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odrzucające zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV. Skarżąca argumentowała, że nie posiadała odbiorników RTV i nie rejestrowała ich. Sąd uznał jednak, że obowiązek zapłaty abonamentu wynika z prawa po zarejestrowaniu odbiornika, a brak dowodu wyrejestrowania lub zwolnienia z opłat czyni zarzut niezasadnym. Skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odrzucające zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty zaległej opłaty abonamentowej RTV. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego opłaty abonamentowej za okres od września 2015 r. do maja 2018 r. Skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że nie posiadała odbiorników RTV i nigdy ich nie rejestrowała. Organy administracji, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uznały zarzut za niezasadny, powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela oraz przepisy ustawy o opłatach abonamentowych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę w trybie uproszczonym, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku zarzutu nieistnienia obowiązku, stanowisko wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Sąd wyjaśnił również, że obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika z mocy prawa po zarejestrowaniu odbiornika, a ciężar dowodu wyrejestrowania lub uprawnienia do zwolnienia spoczywa na zobowiązanym. Ponieważ skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika ani zwolnienia z opłat, sąd uznał, że obowiązek zapłaty abonamentu istniał i został prawidłowo egzekwowany.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), co ogranicza jego możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 34 § 1 u.p.e.a.) stanowi, że stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do rozstrzygania w sposób odmienny od stanowiska wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 34 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
u.o.a. art. 2 § ust. 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
Pobieranie opłat abonamentowych za używanie odbiorników.
u.o.a. art. 2 § ust. 3
Ustawa o opłatach abonamentowych
Powstanie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach jej przedmiotu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kognicja sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
u.o.a. art. 48 § ust. 2
Ustawa o opłatach abonamentowych
Domniemanie używania odbiornika przez osobę, która go posiada w stanie umożliwiającym odbiór.
u.o.a. art. 49 § ust. 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
Obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. art. 11
Obowiązek użytkownika powiadomienia operatora o zmianie danych, zgubieniu dowodu rejestracji lub zaprzestaniu używania odbiorników.
Rozporządzenie Ministra Transportu z 25 września 2007 r. art. 4
Obowiązek użytkownika powiadomienia placówki Poczty Polskiej o zaprzestaniu użytkowania odbiorników rtv.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. art. 3
Warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Rozporządzenie Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. art. 4
Obowiązek posiadacza książeczki radiofonicznej powiadomienia urzędu pocztowego o zaprzestaniu używania odbiornika.
Rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. art. 5 § ust. 2
Nadanie przez operatora publicznego indywidualnego numeru identyfikacyjnego posiadaczom imiennych książeczek.
Ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" art. 21 § ust. 1
Ustawowe usankcjonowanie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji art. 48
Regulacja opłat abonamentowych (uchylony).
Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji art. 51
Regulacja opłat abonamentowych (uchylony).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika z mocy prawa po zarejestrowaniu odbiornika. Ciężar dowodu wyrejestrowania odbiornika lub uprawnienia do zwolnienia spoczywa na zobowiązanym. Brak dowodu wyrejestrowania odbiornika lub zwolnienia z opłat czyni zarzut niezasadnym.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie posiadała odbiorników RTV i nie rejestrowała ich. Organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego. Naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika z mocy prawa to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Jarosław Trelka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji w kontekście zarzutu nieistnienia obowiązku oraz obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi RTV."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, gdzie kluczowe jest związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku opłat abonamentowych RTV i mechanizmów jego egzekwowania, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, choć sama interpretacja prawna jest dość techniczna.
“Czy brak dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV oznacza nieuchronną zapłatę abonamentu?”
Dane finansowe
WPS: 744,3 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 392/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-01-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jarosław Trelka Maciej Kurasz /przewodniczący/ Piotr Przybysz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Sygn. powiązane I GSK 558/22 - Wyrok NSA z 2023-01-26 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Uzasadnienie Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec L. M. (dalej "Skarżąca", "Zobowiązana") na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]wystawionego w dniu [...] listopada 2018 r. przez P. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, obejmującego należność z tytułu zaległej opłaty abonamentowej za okres od dnia 1 września 2015 r. do dnia 31 maja 2018 r. w kwocie należności głównej 744,30 zł, wraz z należnymi odsetkami. Zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2019 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...]Bank S.A. Niniejsze zawiadomienie doręczono Zobowiązanej wraz z tytułem wykonawczym w dniu 31 stycznia 2019 r. Pismem z dnia 6 lutego 2019 r. Zobowiązana wniosła zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2018 r. Pismem z dnia 11 marca 2019 r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego W. wystąpił do P. S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów wniesionych przez Zobowiązaną w piśmie z dnia 6 lutego 2019 r. Organ egzekucyjny podkreślił, że przedmiotowe wystąpienie strony stanowi zarzut nieistnienia obowiązku określony treścią art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a."). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. Zobowiązana zaskarżyła w/w postanowienie wierzyciela. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. działając jako organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z dnia [...] czerwca 2019 r. W uzasadnieniu organ II instancji odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, że Zobowiązana dopiero w dniu 11 lipca 2019 r. zgłosiła w urzędzie pocztowym uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentu rtv, a zatem do 31 lipca 2019 r. strona posiadała status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat z tytułu abonamentu rtv. Zatem brak wnoszenia opłat abonamentowych, pomimo istnienia obowiązku, spowodował, że egzekucja była w pełni uzasadniona. Postanowieniem z dnia [...]września 2019 r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego W. uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, wniesiony przez stronę pismem z dnia 6 lutego 2019 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny podkreślił, że odnośnie wskazanego przez Zobowiązaną zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), w zakresie swojego rozstrzygnięcia związany jest stanowiskiem wierzyciela, który w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny. Zażaleniem z dnia 24 września 2019 r. Zobowiązana zaskarżyła w całości postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] września 2019 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w okresie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 31 maja 2018 r., była zobowiązana do uiszczania opłaty abonamentowej, podczas gdy w rzeczywistości nie posiadała odbiorników rtv. W dalszej części uzasadnienia Zobowiązana podniosła, że warunkiem powstania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej po dniu 28 lipca 2005 r. było dokonanie rejestracji odbiornika, zaś w przypadku osoby, która takiej rejestracji nie dokonała, nie było podstaw prawnych do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Odnosząc się do faktu zgłoszenia w dniu 11 lipca 2019 r. uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentu rtv Zobowiązana podniosła, że zgłoszenie obejmuje tylko uprawnienia do zwolnienia z abonamentu rtv, nie zawiera natomiast informacji o wyrejestrowaniu odbiorników rtv, bowiem takich nie ma. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie DIAS prawidłowe jest stanowisko Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego W. w zakresie uznania za nieuzasadnione zarzutów podniesionych przez Skarżącą. DIAS wyjaśnił, że jako organ odwoławczy, rozpoznając żądanie Skarżącej oparte o podnoszony zarzut nieistnienia obowiązku, w zakresie swojego rozstrzygnięcia jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. DIAS wskazał, że z przepisów u.p.e.a. wynika, że w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku określonego treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wydanie odmiennego orzeczenia, niż wyrażone w stanowisku wierzyciela, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, tj. dyspozycji art. 34 § 4 u.p.e.a. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowo - administracyjnym. Zatem skoro wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2019 r. stwierdził, że Skarżąca w okresie objętym tytułem wykonawczym była obowiązana do wnoszenia opłat z tytułu abonamentu rtv, bowiem dopiero w dniu 11 lipca 2019 r. zgłosiła w urzędzie pocztowym uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentu rtv, a zatem do 31 lipca 2019 r. posiadała status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat z tytułu abonamentu rtv, a postanowienie to jest wiążące dla organu, to podnoszony przez podnoszony przez Zobowiązaną zarzut nieistnienia obowiązku, określony treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jest niezasadny. Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Sądu. We wniesionej skardze zarzuciła, że organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego, tj. nie zażądał od P. S.A. informacji o dacie zarejestrowania przez Skarżącą odbiorników rtv, co ma kluczowe znaczenie dla tej sprawy. W związku z powyższym Skarżąca, powołując się na uprzednio prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne w sprawie abonamentu zaznaczyła, że wierzyciel w tymże postępowaniu poinformował, że dokonano rejestracji odbiorników na imię i nazwisko Skarżącej, nadając jej nr książeczki [...]oraz indywidualny nr identyfikacyjny[...]. Jednakże wierzyciel nie podał daty, kiedy ta rejestracja nastąpiła. Wierzyciel poinformował też, że rejestracji odbiorników RTV dokonano na dane L. M. zam. Al.[...], [...]W., której został nadany nr książeczki [...]oraz indywidualny nr identyfikacyjny[...]. Natomiast w odpisie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (brak daty i miejsca nadania) nr książeczki, na podstawie której nadano indywidualny nr identyfikacyjny to [...]i indywidualny nr identyfikacyjny [...]. W związku z powyższym doszło do sytuacji, w której istnieją dwie książeczki opłat abonamentowych ([...]oraz[...]) i jeden indywidualny nr identyfikacyjny ([...]). Skarżąca podkreśliła, że nie posiada odbiorników RTV od końca 2004 r. i na pewno nie rejestrowała odbiornika RTV pod rządami ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Zdaniem Skarżącej w jej przypadku obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej po dniu 28 lipca 2005 r., nie mógł w ogóle powstać. Skarżąca zarzuciła, że skoro DIAS nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia daty zarejestrowania przez Skarżącą odbiorników rtv, zatem naruszył treść art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., gdyż w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a także obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą aktów administracyjnych i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest zasadność wniesionego przez Skarżącą zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Skarżąca twierdzi, że organ nie zebrał w wyczerpujący sposób i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w wyniku czego przyjął z naruszeniem prawa, że na Skarżącej ciąży przedmiotowy obowiązek. DIAS stoi natomiast na stanowisku, że skoro wierzyciel wskazał, że Skarżąca była zarejestrowana jako abonent rtv i skoro nie wyrejestrowała posiadanego odbiornika rtv, to jest zobligowana do zapłaty abonamentu, wobec czego wniesiony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny. W sporze tym rację należy przyznać organowi. Wskazać należy, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Z przepisu tego wynika zatem niedopuszczalność rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny w sprawie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., w sposób odmienny od stanowiska wierzyciela. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zasadności zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Skoro Skarżąca wniosła zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to nie można uznać za zasadny podniesionego przez nią w skardze zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wynikający z tych przepisów obowiązek, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a także obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, został z mocy art. 34 § 1 u.p.e.a. ograniczony do obowiązku uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutu. Przedstawiona w skardze argumentacja na poparcie tezy o nieistnieniu przedmiotowego obowiązku zapłaty abonamentu rtv nie może odnieść skutku. Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. Nr 54, poz. 307), dodanym do niej, z dniem 1 marca 1985 r. ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275), a ich wysokość była kształtowana przez Komitet do Spraw Radia i Telewizji w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M. P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Następnie problematykę opłat abonamentowych regulowały art. 48 i 51 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 226) uchylone przez - obowiązującą obecnie - ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Przepis art. 48 ust. 2 tej ustawy wprowadził zasadę, zgodnie z którą domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zgodnie zaś z art. 49 ust. 1 tej ustawy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w jednostkach nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw łączności. Obecnie kwestia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm.). Przepisy tej ustawy odnoszą się do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). W ustawie tej z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Tak więc obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dniu wejścia w życie ustawy abonamentowej miały zarejestrowany odbiornik. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych - za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Zatem ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników rtv oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników rtv. Obowiązek zatem uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyroki NSA: z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2731/17; z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3012/17; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 801/18), z zastrzeżeniem, że zwolnienie od opłat abonamentowych przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba ukończyła 75 lat. W konsekwencji, przyjąć należy, że obowiązek wnoszenia opłat z tytułu używania odbiorników rtv powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku TK z 16 marca 2010 r., K 24/08, zgodnie z którym, po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Następnie wyjaśniania wymaga, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku zaprzestania używania odbiorników rtv, użytkownik tych odbiorników jest zobowiązany dokonać ich wyrejestrowania. Wynika to z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiorników rtv, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie, w placówce pocztowej, formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Obowiązek zawiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zaprzestaniu użytkowania odbiorników rtv ciążył na użytkowniku także w okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie powołanego rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. (§ 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - Dz. U. Nr 187, poz. 1342; § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – Dz.U. Nr 141, poz. 1190). Również w myśl wcześniej obowiązującego § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. W świetle powyższego przyjąć należy, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z wymienionych wyżej ustaw (o radiofonii i telewizji, bądź o opłatach abonamentowych), bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi już wystarczającą przesłankę do istnienia wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16; wyrok NSA z 20 marca 2019 r., I GSK 928/18; wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r., II FSK 429/18). Dodatkowo podnieść należy, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), operator publiczny, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Ww. rozporządzenie weszło w życie 13 grudnia 2007 r. Skoro zatem w chwili wejścia w życie rozporządzenia Skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym lub radiowym, to - w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy - operator publiczny miał obowiązek nadać jej indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Dodać w tym miejscu należy, że imienne książeczki opłaty abonamentowej były wydawane na podstawie przepisów ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. Zastąpiły one wcześniej wydawane książeczki radiofoniczne. Podkreślić jednocześnie należy, że kwestia nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać sprowadzona do anulowania zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych. Czynność ta była konsekwencją zmiany systemu rozliczania abonamentu, gdzie imienną książeczkę abonamentową zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim wymiar techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowane jest stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. sformułowanie "powiadomienie", oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Powyższy przepis nie przewiduje bowiem obowiązku doręczenia stronie powiadomienia, a jedynie jego przesłanie (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II FSK 2322/18). Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest zatem niezbędne dysponowanie przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Na marginesie rozważań zauważyć należy, że skoro obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy o opłatach abonamentowych, to nawet w sytuacji, gdyby abonent nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, to okoliczność ta i tak nie uwalniałaby go od (nałożonego przecież ustawą) obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Dla uznania istnienia tego obowiązku decydujące znaczenie ma bowiem ustalenie, czy odbiornik został zarejestrowany. Przenosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, że Skarżąca stwierdziła, że odbiorniki rtv zostały zarejestrowane mniej więcej w 1970 r. przez jej obecnie byłego męża. Skarżąca w 1977 r. zamieszkała pod adresem rejestracji odbiorników rtv. Po rozwodzie przez jakiś czas opłacała abonament rtv na własne imię, ale nigdy nie rejestrowała odbiorników rtv na swoje imię. W trakcie 2004 r. odbiornik telewizyjny został zniszczony fizycznie – były mąż zabrał wcześniej radioodbiornik. Skarżąca wyrejestrowała odbiornik w urzędzie pocztowym, ale nie posiada dowodu wyrejestrowania. Skarżąca nie kwestionuje faktu nadania jej numeru indentyfikacyjnego. Skarżąca dopiero w dniu 11 lipca 2019 r. zgłosiła w urzędzie pocztowym uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentu rtv. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że odbiornik rtv został zarejestrowany mniej więcej w 1970 r., zaś Skarżąca przejęła obowiązek uiszczania abonamentu rtv i uiszczała abonament na własne imię. W konsekwencji, w związku ze zmianami systemu rozliczania abonamentu, Skarżącej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny, co potwierdza spoczywanie na Skarżącej obowiązku uiszczania abonamentu rtv. Zatem skoro Skarżąca, na którą był zarejestrowany odbiornik rtv (a tym samym, z mocy prawa, była zobowiązana do uiszczenia opłaty abonamentowej rtv), nie przedstawiła w toku postępowania egzekucyjnego żadnego dowodu potwierdzającego jego wyrejestrowanie, bądź uprawnienie do zwolnienia go z uiszczania opłaty abonamentowej, to przyjąć należy, że Skarżąca słusznie została uznana za abonenta zobligowanego do uiszczania opłaty za odbiornik telewizyjny. Należy podkreślić, że w sytuacji, gdy organ wykaże dokonanie rejestracji odbiornika rtv, to abonent powinien z kolei wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika w celu udowodnienia, że nie ciąży na nim obowiązek uiszczania abonamentu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować powołując się na fakt zniszczenia odbiornika rtv, skoro nie dopełniono obowiązku wyrejestrowania odbiornika rtv. Prawnym obowiązkiem posiadacza zniszczonego odbiornika rtv jest bowiem zgłoszenie zaprzestania używania odbiornika rtv i dopiero takie zgłoszenie wywołuje skutek w postaci ustania obowiązku opłacania abonamentu rtv. Skoro Skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika rtv, to jej zarzuty dotyczące błędnych ustaleń w zakresie nieistnienia obowiązku w związku z wyrejestrowaniem odbiornika rtv są tym samym niezasadne. Podkreślić należy, że żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika. Nie ma zatem żadnego dowodu potwierdzającego niezbędną okoliczność do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu, tj. wyrejestrowanie odbiornika. Zatem w ocenie Sądu organy słusznie przyjęły, że na Skarżącej ciążył - z mocy prawa - obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rtv w zakresie wskazanym w przedmiotowym tytule wykonawczym. Tym samym - wbrew odmiennym twierdzeniom Skarżącej - zarzut nieistnienia obowiązku został prawidłowo uznany za niezasadny. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI