III SA/Wa 391/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-23
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyakcjepołączenie spółekzwolnienie podatkowenabycie akcjioferta publicznaustawa zmieniającau.p.d.o.f.WSAinterpretacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, uznając, że sprzedaż akcji uzyskanych w wyniku połączenia spółek w 2004 r. nie podlega zwolnieniu podatkowemu, gdyż nie spełniono warunku nabycia akcji przed 1 stycznia 2004 r. w rozumieniu przepisów podatkowych.

Skarżąca A. Z. wniosła o interpretację przepisów podatkowych dotyczącą zwolnienia z opodatkowania sprzedaży akcji serii F spółki P. S.A., które uzyskała w 2004 r. w wyniku połączenia spółek M. S.A. i P. S.A. w zamian za akcje posiadane od 1998 r. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, uznając, że akcje zostały nabyte po 1 stycznia 2004 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że nabycie akcji w wyniku połączenia spółek w 2004 r. nie spełnia przesłanki nabycia przed 1 stycznia 2004 r., a także nie nastąpiło w ramach oferty publicznej.

Sprawa dotyczyła wniosku o pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego złożonego przez A. Z. w sprawie zwolnienia z opodatkowania dochodu ze sprzedaży akcji serii F spółki P. S.A. Skarżąca nabyła te akcje w 2004 r. w wyniku połączenia spółek M. S.A. i P. S.A., w zamian za akcje P. S.A., które posiadała od 1998 r. Wnioskodawczyni argumentowała, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia podatkowego wynikające z art. 19 ustawy zmieniającej oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., ponieważ akcje zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 r. i były dopuszczone do obrotu publicznego. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Skarbowej, uznały stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, stwierdzając, że akcje serii F zostały faktycznie nabyte w 2004 r. w wyniku połączenia spółek, a nie przed tą datą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uzasadnił, że połączenie spółek skutkuje powstaniem nowych podmiotów prawnych, a nabycie akcji spółki przejmującej w 2004 r. nie jest tożsame z pierwotnym nabyciem akcji spółki przejmowanej. Ponadto, sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle, a pojęcie "nabycia" obejmuje każdą formę przeniesienia własności, w tym wymianę akcji w wyniku fuzji. Sąd zakwestionował również interpretację "oferty publicznej" jako dostępnej dla ograniczonego kręgu osób, wskazując na potrzebę powszechnego dostępu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż akcji uzyskanych w wyniku połączenia spółek w 2004 r. nie podlega zwolnieniu z opodatkowania, ponieważ warunek nabycia akcji przed 1 stycznia 2004 r. nie został spełniony w rozumieniu przepisów podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że połączenie spółek tworzy nowe podmioty prawne, a nabycie akcji spółki przejmującej w 2004 r. jest odrębnym zdarzeniem od pierwotnego nabycia akcji spółki przejmowanej. Ponadto, sąd podkreślił, że zwolnienie wymagało nabycia akcji w ramach oferty publicznej, co w tym przypadku nie miało miejsca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

ustawa zmieniająca art. 19 § 1 pkt 2

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten uzależniał zwolnienie z opodatkowania dochodu ze zbycia papierów wartościowych od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: nabycia papierów wartościowych przed 1 stycznia 2004 r. oraz nabycia ich w ofercie publicznej.

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa warunki, pod jakimi zwolnienie z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych miało zastosowanie, w tym wymóg nabycia przed 1 stycznia 2004 r.

ustawa zmieniająca art. 19 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowił podstawę do zwolnienia z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pod warunkiem ich nabycia przed 1 stycznia 2004 r. i w ramach oferty publicznej.

ustawa zmieniająca art. 19 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowił podstawę do zwolnienia z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pod warunkiem ich nabycia przed 1 stycznia 2004 r. i w ramach oferty publicznej.

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa warunki, pod jakimi zwolnienie z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych miało zastosowanie, w tym wymóg nabycia przed 1 stycznia 2004 r.

ustawa zmieniająca art. 19

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

Dotyczy zasad opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i możliwości zastosowania zwolnienia.

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa warunki, pod jakimi zwolnienie z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych miało zastosowanie, w tym wymóg nabycia przed 1 stycznia 2004 r.

ustawa zmieniająca art. 19 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowił podstawę do zwolnienia z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pod warunkiem ich nabycia przed 1 stycznia 2004 r. i w ramach oferty publicznej.

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa warunki, pod jakimi zwolnienie z opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych miało zastosowanie, w tym wymóg nabycia przed 1 stycznia 2004 r.

Pomocnicze

Ksh art. 492 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Reguluje zasady połączenia spółek kapitałowych, w tym przez przejęcie, wskazując na wydanie akcji wspólnikom spółki przejmowanej.

Ksh art. 494

Kodeks spółek handlowych

Przewiduje możliwość dopłat w przypadku fuzji spółek.

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością administracji publicznej.

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychody z kapitałów pieniężnych, w tym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

u.p.d.o.f. art. 30b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa zasady opodatkowania dochodów z kapitałów pieniężnych.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Ordynacja podatkowa art. 14a § § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązki organu w zakresie dokonywania interpretacji.

Ordynacja podatkowa art. 14b § § 5 pkt 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Możliwość uchylenia lub zmiany postanowienia o interpretacji prawa rażąco naruszającego prawo.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Ksh art. 492 § § 1

Ustawa - Kodeks spółek handlowych

Reguluje zasady połączenia spółek kapitałowych.

p.p.o.p.w. art. 2 § ust. 1 pkt 11

Ustawa - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Definicja publicznego obrotu papierami wartościowymi.

p.p.o.p.w. art. 4 § pkt 9

Ustawa - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Definicja spółki publicznej.

p.p.o.p.w. art. 12 § ust. 1

Ustawa - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Centralny organ administracji rządowej w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi.

p.p.o.p.w. art. 4 § pkt 3

Ustawa - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Definicja dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu.

k.c. art. 66 § § 1

Ustawa - Kodeks cywilny

Definicja oferty w prawie cywilnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nabycie akcji serii F w 2004 r. w wyniku połączenia spółek jest traktowane jako nabycie przed 1 stycznia 2004 r. Nabycie akcji serii F nastąpiło w ramach oferty publicznej. Interpretacja przepisów podatkowych narusza zasady równości wobec prawa i demokratycznego państwa prawnego (art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP). Organy podatkowe nie wywiązały się z obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji (art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej). Postanowienie o interpretacji rażąco narusza prawo (art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Godne uwagi sformułowania

"nabycie" jest pojęciem szerszym niż "objęcie" "nabycie" dotyczy każdej formy przeniesienia ich własności przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, powinny być interpretowane ściśle, z wyłączeniem wykładni rozszerzającej jak i celowościowej źródłem wiedzy zarówno dla podatnika jak i organów stosujących prawo jest i zawsze będzie tylko językowe znaczenie norm prawnych "nabycie" wskazuje, iż chodzi tu o sytuacje, w których akcjonariusz otrzymuje na własność papiery wartościowe, w tym przypadku akcje, niezależnie od tego, czy akcje te nabywa na podstawie umowy, czy w inny sposób np. w drodze wymiany akcji spółki przejmowanej na akcje spółki powstałej w wyniku fuzji publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób

Skład orzekający

Bożena Dziełak

przewodniczący

Maciej Kurasz

członek

Marta Waksmundzka-Karasińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nabycia\" akcji w kontekście połączenia spółek dla celów zwolnienia podatkowego oraz definicja \"oferty publicznej\" w prawie podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek i przepisów podatkowych obowiązujących do 2004 r. Interpretacja "oferty publicznej" może być stosowana w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z połączeniem spółek i interpretacją przepisów dotyczących zwolnień podatkowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i handlowym.

Połączenie spółek a zwolnienie z podatku – kiedy sprzedaż akcji nie jest opodatkowana?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 391/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Dziełak /przewodniczący/
Maciej Kurasz
Marta Waksmundzka-Karasińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
II FSK 1350/07 - Wyrok NSA z 2008-06-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Asesor WSA Maciej Kurasz, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], uznającego za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej - A. Z. w sprawie o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego.
Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2005 r. A. Z. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o udzielenie pisemnej interpretacji dotyczącej art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956), zwanej dalej "ustawą zmieniającą" oraz art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f.", w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że w roku 1998 weszła w posiadanie akcji P. S.A. Część akcji nabyła od Stowarzyszenia Pracowników P.S.A., które było właścicielem akcji Spółki. W latach 1998-1999 Stowarzyszenie sprzedało akcje swoim członkom. Część akcji, natomiast, skarżąca nabyła bezpośrednio od spółki.
W wyniku połączenia spółki P.S.A. z M. S.A., akcje nowej spółki P. S.A. zostały wydane akcjonariuszom P.. S.A. Emisja akcji oraz ich wydanie nastąpiły na Giełdzie Papierów Wartościowych w obrocie publicznym w 2004 r., na dowód czego skarżąca załączyła kopie pisma Domu Maklerskiego B. S.A. oraz dokumentu potwierdzającego nabycie akcji. Przytoczyła również przepisy mające, jej zdaniem, zastosowanie w niniejszej sprawie.
Zgodnie z zaprezentowanym przez stronę stanowiskiem, spełnione zostały wszystkie przesłanki skorzystania ze zwolnienia od podatku z tytułu sprzedaży akcji w 2004 r. Sprzedaż akcji nie była bowiem przedmiotem działalności gospodarczej, a jedynie incydentalnymi transakcjami sprzedaży zawartymi przez właścicieli akcji. Spełniona jest również przesłanka z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., czyli nabycia akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty, co jednoznacznie wynika z prospektu emisyjnego, którego nagłówek stanowi o "wprowadzeniu do publicznego obrotu i oferowaniu" akcji serii F – czyli akcji, których dotyczy niniejszy wniosek. Ponadto, nabycie akcji miało miejsce w 1998 r. Późniejsze operacje połączenia spółek M. oraz P. nie były transakcjami akcjonariuszy spółki P.. W związku z połączeniem spółek wydano akcje spółki przejmującej w miejsce akcji spółki przejmowanej, czyli zgodnie z art. 492 Kodeksu Spółek Handlowych, nie była to transakcja zawarta przez osobę fizyczną, a jedynie pochodna połączenia spółek. Zasada sukcesji praw i obowiązków spółek podlegających połączeniu oznacza również sukcesję praw akcjonariuszy spółki przejmowanej, co potwierdza brak odpłatności przekształcanych akcji. Oznacza to spełnienie wymogu nabycia akcji przez 1 stycznia 2004 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w wydanym postanowieniu z dnia [...] maja 2005 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Organ po przeanalizowaniu stanowiska wnioskodawczyni, stanu faktycznego oraz stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia stwierdził, iż akcje zostały przez nią nabyte po 1 stycznia 2004 r. Za niezasadne uznał organ twierdzenie, iż nabycie nastąpiło przed ta datą, z uwagi na to, że umowa została zawarta w 1998 r., bowiem wtedy skarżąca nabyła zupełnie inne akcje, niż akcje serii F emitowane w wyniku połączenia spółek. Naczelnik nie zgodził się z argumentem skarżącej, iż akcje połączenia spółek nie były transakcjami akcjonariuszy spółki P. S.A. i wskazał, iż połączenie spółek wymagało uchwał Zgromadzenia Akcjonariuszy obu spółek.
Na powyższe postanowienie Strona wniosła zażalenie. W odniesieniu do stanowiska przedstawionego przez organ pierwszej instancji podkreśliła, iż w roku 2004 r. akcje spółki P. S.A. otrzymała po odpowiednim przeliczeniu akcji P. S.A. Ponadto nie istnieje umowa kupna sprzedaży akcji P. S.A., a przeliczenie akcji według ustalonego parytetu po połączeniu spółek nie może być, zdaniem skarżącej, traktowane jako nabycie. Wskazała również, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W. jest już w posiadaniu stanowiska, że wydanie akcji P. S.A. dotychczasowym akcjonariuszom P. S.A. w zamian za akcje tej spółki nie stanowi ani nabycia ani objęcia akcji. Nie istnieje również umowa kupna sprzedaży akcji. Wszystkie powyższe fakty potwierdzają, zdaniem skarżącej, przedstawiony przez nią we wniosku o udzielenie interpretacji stan faktyczny.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu wskazał, iż w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym, na zasadach określonych w art. 30b tej ustawy, podlega dochód uzyskany z tego źródła przychodów. Jednakże na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, przepisy regulujące zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, obowiązujące od 1 stycznia 2004r., nie mają zastosowania do dochodów (poniesionych strat) z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Organ powołał się na przepis art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., z którego wynika, że zwolnienie obowiązujące w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r., miało zastosowanie do dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jeżeli:
- nabycie zbywanych akcji zostało dokonane przed 1 stycznia 2004 r.,
- nabycie zbywanych akcji nastąpiło w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że w 2004 r. wnioskodawczyni dokonała sprzedaży akcji serii F Spółki P. S.A. Sprzedane akcje zostały nabyte (objęte) w 2004 r. w zamian za akcje P. SA,, na skutek połączenia Spółek M. SA oraz P. SA.
Dla spełnienia warunków zwolnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej nie ma znaczenia, czy akcje zostały objęte czy też nabyte, bowiem słowo "nabyte" jest pojęciem szerszym niż "objęcie". Z objęciem akcji mamy do czynienia tylko przy zawiązaniu Spółki, natomiast "nabycie" dotyczy każdej formy przeniesienia ich własności
Z dołączonego do wniosku potwierdzenia nabycia akcji z dnia 15 września 2004 r., wynika że w 2004 r. wnioskodawczyni nabyła [...] akcji Spółki P. S.A., zwykłych, serii F, na okaziciela, nr [...], o wartości nominalnej 1 zł każda, wyemitowanych zgodnie z uchwałami NWZA z dnia 7 stycznia 2004 r. M. S.A. oraz 29 stycznia 2004 r. P. S.A.
W związku z powyższym dochód uzyskany w 2004 r. ze sprzedaży tych akcji nie jest objęty zwolnieniem z opodatkowania.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. Z., która wniosła o stwierdzenie naruszenia prawa materialnego i uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :
- art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP, to jest konstytucyjnych zasad równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawa,
- art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej - poprzez brak wywiązania się przez organ z ciążących na nim obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji,
- art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej - poprzez brak uchylenia lub zmiany postanowienia co do interpretacji prawa, które to postanowienie rażąco narusza prawo,
- art. 19 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, wynikające z treści powołanego przepisu oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., nie mają zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.
W uzasadnieniu Skarżąca ponownie przedstawiła stan faktyczny sprawy i powołała przepisy prawne, a następnie wyjaśniła, że sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, co oznacza brak spełnienia przesłanki negatywnej. Została spełniona natomiast przesłanka pozytywna nabycia akcji w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., tj. nabycia akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty. Okoliczność ta wynika wprost z Prospektu emisyjnego. Sam nagłówek Prospektu (str. 2) stanowi o "wprowadzeniu do publicznego obrotu i oferowaniu" akcji serii F - czyli akcji, których sprzedaży dotyczy niniejszy wniosek.
Na str. 28 Prospektu mowa jest o wprowadzeniu serii F do publicznego obrotu. Na str. 56 Prospektu zostało stwierdzone, że akcje serii F są "oferowane w Ofercie Publicznej". Decyzja KPWiG wprowadzająca akcje serii F do publicznego obrotu została powołana na str. 57 Prospektu (decyzja z dnia 30 czerwca 2004 r. m DSP/E/41 11/17/03/28/2004).
Skarżąca podkreśliła, że nabycie akcji miało miejsce w latach 1998-1999. Późniejsze operacje połączenia spółek M. oraz P. nie były transakcjami akcjonariuszy spółki P., którzy nie złożyli oświadczenia woli konstytuującego umowę nabycia. Osoby te jedynie zostały obarczone skutkiem prawnym fuzji: w związku z połączeniem spółek wydano im akcje spółki przejmującej w miejsce akcji spółki przejmowanej. Skoro zgodnie z art. 492 Kodeksu spółek handlowych akcjonariuszom wydano akcje spółki przejmującej - nie była to transakcja zawarta przez osoby fizyczne, których dotyczy niniejszy wniosek, a jedynie pochodna połączenia spółek. Zasada sukcesji praw i obowiązków spółek podlegających połączeniu oznacza również sukcesję praw akcjonariuszy spółki przejmowanej. Potwierdza to fakt braku jakiejkolwiek odpłatności (kosztu nabycia) przekształcanych akcji. Tym samym spełniony został wymóg nabycia akcji przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej mówi o nabyciu akcji przed dniem 1 stycznia 2004 r. Chodzi więc o sytuacje, w których dominuje element woli akcjonariusza co do uzyskania akcji (umowa). W przeciwnym razie przepis posługiwałby się sformułowaniem "wydane", "przekazane". Z punktu widzenia wskazanego przepisu istotny jest zatem moment pierwotnego uzyskania statusu akcjonariusza (w przedmiotowym stanie faktycznym - akcjonariusza P. S.A.), a nie czysto techniczne przekształcenie statusu akcjonariusza spółki przejętej na status akcjonariusza spółki przejmującej.
Z art. 19 ustawy zmieniającej wynika, że wolą ustawodawcy było wyłączenie z opodatkowania odpłatnego zbycia tych papierów wartościowych, co do których w momencie podjęcia decyzji o ich nabyciu (objęciu) akcjonariusz, oczekiwał braku opodatkowania przy ich zbyciu. Bez znaczenia z punktu widzenia przesłanek zwolnienia jest zatem fakt, że w wyniku połączenia spółek podatnik uzyskał akcje spółki przejmującej już po wprowadzeniu nowych regulacji. Użyte w art. 19 ustawy zmieniającej słowo "nabytych" należy odnosić zawsze i wyłącznie do sytuacji uzyskania akcji, wiążącego się z elementem woli po stronie podatnika.
Zdaniem Skarżącej interpretacja dokonana przez organy narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Przepis ten pozostaje w ścisłym związku z art. 2 Konstytucji, stanowiącym że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Pomiędzy stronami istnieje spór w zakresie odmiennej interpretacji przepisu art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, który stanowi, że przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b updof w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 roku. Powołany przepis uzależniał zwolnienie z opodatkowania dochodu ze zbycia papierów wartościowych, od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek tj.:
1) nabycia papierów wartościowych przed 1 stycznia 2004 r.;
2) nabycia ich w ofercie publicznej.
Ustalenie prawidłowej normy prawnej, wymagało zatem zbadania i określenia, czy i w jaki sposób połączenie dwóch spółek kapitałowych oddziaływało na zasady opodatkowania dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych przez akcjonariusza jednej ze spółek łączonych.
Stosownie do art. 492 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz.1037 ze zm.; dalej "Ksh") połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie) albo przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki). W trakcie połączenia dochodzi do wydania udziałów lub akcji wspólnikom spółki przejmowanej lub wspólnikom spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, gdyż od dnia połączenia staną się oni wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcjonariuszami spółki akcyjnej, natomiast spółka przejęta lub spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Jednym z podstawowych skutków połączenia jest rozwiązanie, a więc zakończenie bytu prawnego spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Podkreślenia wymaga fakt, że spółka przejmująca i spółka przejmowana, jak również spółki łączące się i spółka nowo zawiązana nie są tymi samymi podmiotami. W przypadku łączenia się spółek nie mamy zatem do czynienia z zasadą "kontynuacji", a w wyniku połączenia powstają "nowe" osoby prawne.
W związku z powyższym zauważyć należy, że zgodnie z wolą akcjonariuszy M. S.A., którą wyrazili w uchwale Walnego Zgromadzenia w dniu 7 stycznia 2004 r. oraz akcjonariuszy P. S.A., którzy podjęli stosowną uchwałę 29 stycznia 2004 r., doszło do połączenia tych Spółek. W wyniku połączenia powstała nowa spółka tj. P. S.A., której to akcje Strona skarżąca otrzymała w zamian za akcje P. S.A.
Tym samym, w opinii Sądu, nie jest zasadne stanowisko Strony, która zauważa tożsamość akcji P. S.A. oraz akcji P. S.A. W rozpoznawanej sprawie Podatnik nabył w 2004r., w oparciu o określony parytet wymiany, nowe akcje, nowo powstałej Spółki P. SA, które następnie zbył.
Zgodnie z wypracowanym przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i utrwalonym już poglądem doktryny, przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, powinny być interpretowane ściśle, z wyłączeniem wykładni rozszerzającej jak i celowościowej. (por. Uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 22 czerwca 1998r., sygn. FPS 9/97, ONSA 1998, z.4 poz.110, wyroki NSA : 13 stycznia 1994r. sygn. SA/P 1598/93, z dnia 7 lutego 1996r., sygn. III SA 225/95, z dnia 21 marca 2000r., sygn. SA/Rz 595/99, z dnia 7 lutego 1996r. III SA 225/95).
Orzecznictwo i doktryna zgodne są co do tego, iż źródłem wiedzy zarówno dla podatnika jak i organów stosujących prawo jest i zawsze będzie tylko językowe znaczenie norm prawnych albowiem przekaz językowy rozumiany jako możliwy sens słów jest powszechną metodą komunikowania się ustawodawcy z podatnikiem i organami stosującymi prawo. Ta literalna treść przepisów oznaczać będzie dla organów podatkowych zakres swobody ich działania, w przeciwnym razie może dojść do przekroczenia granicy dzielącej wykładnię prawa od jego tworzenia. Jednakże jak stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 22 czerwca 1998r. FPS 9/97, skoro konstrukcje prawne są tworzone za pomocą słów ten sposób, iż stanowią pewną całość, to nie można ich interpretować nie mając na względzie całości, co uzasadniać może stosowanie wykładni systemowej. Jest to jednak uzasadnione wówczas, gdy z uwagi na nieścisłości językowe nie można z danego tekstu prawnego wyprowadzić jednoznacznej normy prawnej.
Mając na uwadze przedstawione wyżej, podzielane w całości przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy, stwierdzić należy, iż wykładnia językowa użytego przez ustawodawcę w przepisie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej sformułowania "nabycie papierów wartościowych", wskazuje, iż chodzi tu o sytuacje, w których akcjonariusz otrzymuje na własność papiery wartościowe, w tym przypadku akcje, niezależnie od tego, czy akcje te nabywa na podstawie umowy, czy w inny sposób np. w drodze wymiany akcji spółki przejmowanej na akcje spółki powstałej w wyniku fuzji. Wbrew twierdzeniom Skarżącego "nabycie" dotyczy każdej formy przeniesienia prawa własności. Ponieważ ani przepisy kodeksu cywilnego, ani przepisy ustaw podatkowych nie zawierają legalnej definicji pojęcia "nabycia" zasadne wydaje się odwołanie do słownika języka polskiego, który przez pojecie "nabycia" rozumie otrzymanie czegoś na własność za pieniądze, lub w drodze wymiany ( słownik języka polskiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1979r.). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Skarżąca stała się w 2004 r. właścicielem 1564 akcji zwykłych na okaziciela spółki P.-M. S. SA, w konsekwencji czego mogła nimi następnie rozporządzić, dokonując ich zbycia.
Wobec powyższego bez znaczenia jest podnoszona przez Skarżącą okoliczność, iż w 2004r. nie zawarła ona umowy i nie zapłaciła ceny, nie złożyła również oświadczenia konstytuującego umowę nabycia. W doktrynie trafnie podkreśla się, iż przy fuzji spółek nie jest konieczne składanie jakichkolwiek oświadczeń woli przez akcjonariuszy – uczestników łączących się spółek, całkowicie wystarczają tu odpowiednie uchwały walnych zgromadzeń oraz odpowiednie akty zarządów tych spółek.
Na okoliczność, że w momencie objęcia akcji spółki przejmującej dochodzi do nabycia akcji wskazuje także treść art. 494 Ksh, który przewiduje możliwość dopłat, zarówno ze strony spółki przejmującej jak i akcjonariusza spółki przejmowanej.
Zwolnienie wymienionych w art. 19 ustawy zmieniającej kategorii dochodu, ustawodawca uzależnił od łącznego wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W konsekwencji wobec przyjęcia, że będące przedmiotem obrotu papiery wartościowe nabyte zostały 2004r. bez znaczenia dla sprawy pozostaje interpretacja drugiej przesłanki, jaką stanowi nabycie papierów wartościowych w ofercie publicznej lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym.
Na marginesie Sąd wskazuje, iż nawet gdyby przyjąć, jak tego oczekiwałaby Skarżąca, iż nabycie akcji nastąpiło w 1998 r. to i tak nie zostałaby spełniona druga z przesłanek, mianowicie nabycie akcji nie nastąpiło w ofercie publicznej. Oferta nabycia akcji skierowana została w 1989 r. jedynie do pracowników P. SA, nabycie akcji dokonane zostało na podstawie umowy z dnia 25 września 1998r. zawartej ze Stowarzyszeniem Pracowników P. SA.
Uzasadniając powyższe należy zauważyć, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 2007 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.o.p.w.", obecnie zastąpionej ustawą z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.). publicznym obrotem papierami wartościowymi, jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata z wyjątkiem wydania akcji akcjonariuszom w przypadku łączenia się spółek w trybie art. 492 k.s.h., gdy połączenie dotyczy spółek innych niż określone w art. 4 pkt 9 (czyli spółek publicznych). Stosownie zaś do art. 4 pkt 9 p.p.o.p.w. spółką publiczną jest spółka, której akcje co najmniej z jednej emisji są dopuszczone do publicznego obrotu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 p.p.o.p.w. w zakresie publicznego obrotu centralnym organem administracji rządowej jest Komisja Papierów Wartościowych i Giełd. Stosownie zaś do art. 4 pkt 3 p.p.o.p.w. przez dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu rozumie się wyrażenie przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd zgody na ich wprowadzenie do publicznego obrotu, otrzymanie dokumentu, o którym mowa w art. 62 a) ust. 1 pkt 3, albo złożenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 62 b) lub art. 63 cyt. ustawy. Okolicznością bezsporną w sprawie był fakt, że emisja akcji oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, decyzją Komisji z dnia 30 czerwca 2004 r. o dopuszczeniu do publicznego obrotu.
W rozpoznawanej sprawie akcje oferowane były oznaczonemu adresatowi i w związku z tym nie były nabyte na podstawie publicznej oferty. Ich nabywcami byli bowiem akcjonariusze P.S.A., czyli członkowie Stowarzyszenia Pracowników P.. S.A.
W zakresie dotyczącym nabycia akcji w drodze "publicznej oferty" wskazać należy, że ustawa p.p.o.p.w. nie podaje jednoznacznej definicji publicznej oferty, definiuje bowiem tylko pojęcie "pierwszej oferty publicznej". Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 8 p.p.o.p.w. przez pierwszą ofertę publiczną rozumie się proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego, w sposób określony w art. 2, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych. Definicji "oferty publicznej" nie zawiera także u.p.d.o.f. Przedmiotowej definicji nie należy, zdaniem Sądu, wywodzić lub odnosić do definicji "obrotu publicznego" zawartej w art. 2 p.p.o.p.w., czy też definicji "pierwszej oferty pblicznej".
Pojęcie oferty określone zostało w prawie cywilnym – art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego i należy je rozumieć jako stanowczą propozycję zawarcia umowy skierowana do drugiej strony. W ustawie podatkowej mówi się, że wcześniejsze nabycie akcji w publicznej ofercie umożliwia w konsekwencji skorzystanie przez podatnika z przywileju opisanego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Zważyć należy, że oferta nie jest jeszcze obrotem, a zaledwie propozycją zawarcia umowy. Również oferta publiczna nie może być określoną postacią obrotu publicznego. Definicje zawarte w p.p.o.p.w. dotyczą konsekwentnie obrotu i pierwszej oferty publicznej. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest utworzenie definicji "oferty publicznej’ polegające na dokonaniu wyboru jednego lub kilku parametrów opisujących powyższe pojęcia z uwagi na dowolność takiego zabiegu. Trudno bowiem przyjąć pogląd, iż oferta skierowana do skonkretyzowanej grupy osób (większej niż 300) nabiera – tylko ze względu na to – charakteru publicznego. Pojęcie "publiczny" rozumieć należy jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony dostępny dla wszystkich.
Arbitralnie określony krąg adresatów nie może być bowiem utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością do propozycji oferenta.
Przyjąć należy, uwzględniając także wnioski płynące z wykładni systemowej, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r. FSK 2626/04, z dnia 24 listopada 2005r. sygn. akt FSK 2682/04, z dnia 2 grudnia 2005r. sygn. akt FSK 2627/04, oraz wyrok WSA z dnia 19 maja 2004r., sygn. akt III SA 3295/02). .
Dodatkowo należy zaznaczyć, że dopuszczenie akcji do publicznego obrotu, czy też brak sprzeciwu Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wobec wprowadzenia akcji do obrotu publicznego - nie mogą przesądzać o spełnieniu drugiej z przesłanek art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.
Sąd podziela jednocześnie stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt: FSK 259/04 oraz FSK 262/04, zgodnie z którymi brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w aktach normatywnych w pełni uzasadnia posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniają zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób.
Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej podnosił, że słowo "publiczny" użyte w art. 52 u.p.d.o.f. powinno być rozumiane nie jako "powszechny", ale jako "jawny", w znaczeniu możliwości ustalenia warunków oferty i jej uzasadnienia gospodarczego.
Cytowany wyżej Słownik języka polskiego jako drugie znaczenie przymiotnika "publiczny" istotnie wskazuje "odbywający się wobec świadków, w miejscu dostępnym dla wszystkich; oficjalny, jawny". Zauważyć jednakże należy, że także w tym przypadku autor definicji odwołuje się do powszechności, rozumianej jako "dostępność dla wszystkich". Z kolei słowo "jawnie" w tym samym słowniku określane jest jako "w sposób widoczny dla każdego, otwarcie, publicznie, nie ukrywając niczego; wyraźnie" (t. I, s. 828). Wynika z tego, że brak jest podstaw, aby przeciwstawiać sobie znaczenie pojęcia "publiczny" w rozumieniu "powszechny" i "jawny". Nie jest to relacja tego rodzaju, jaka istnieje między słowem "róża" rozumianym jako choroba zakaźna i jako kwiat (t. III, s. 138-139). Podkreślić ponadto należy, że nadanie pojęciu "publiczny" znaczenia słownikowego, odpowiadającego językowi powszechnemu, nie może być oderwane od pojęcia, jakie przymiotnikiem tym jest określane, a mianowicie "oferta". Oferta, która jest oświadczeniem o gotowości dokonania transakcji, z istoty swej musi wyczerpująco określać warunki proponowanej transakcji, podawać je w sposób umożliwiający ustalenie warunków oferty i jej uzasadnienie gospodarcze. Z tego punktu widzenia każda oferta musi charakteryzować się jawnością, bez względu na to z kolei, czy jest dostępna powszechnie, czy też nie.
Dlatego też Sąd stwierdził, że rozumienie pojęcia "publiczna oferta" zaprezentowane przez pełnomocnika Skarżącej, nie skutkuje uznaniem stanowiska organów podatkowych za nieprawidłowe.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do zastosowania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej.
Końcowo zauważyć należy, iż stosownie do przepisu art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny zawsze związany jest granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wykraczać swoimi ocenami prawnymi w sprawę inną niż ta, jaka była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji, a zatem tylko ta decyzja i poprzedzające ją postępowanie podatkowe zainicjowane wnioskiem Strony z dnia 11 kwietnia 2005r. były przedmiotem rozpoznania przez Sąd.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI