III SA/Wa 3884/06

III SA/Wa 3884/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Jakub Pinkowski /sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
II FSK 601/08 - Wyrok NSA z 2008-06-11
II FSK 570/07 - Postanowienie NSA z 2008-04-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Jakub Pinkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylona decyzja i poprzedzające ją postanowienie nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 17 marca 2005 r. S. G., zwany dalej Skarżącym, zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Skarżący wskazał, iż w 1996 r. na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy P. S.A. prawo nabycia akcji serii J przyznano wyłącznie pracownikom i osobom wchodzącym w skład spółek należących do Grupy Kapitałowej. W 1998 r. Skarżący dokonał zakupu akcji tej serii w cenie emisyjnej, a sprzedał je w 2004 r. i w związku z tym zwrócił się z zapytaniem odnośnie opodatkowania uzyskanego dochodu.
Przedstawiając swoje stanowisko Skarżący wskazał, że dochód uzyskany z tytułu zbycia przedmiotowych akcji nabytych przed dniem 1 stycznia 2004 r. korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego w myśl przepisu art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202 poz. 1956 - dalej "ustawa z dnia 12 listopada 2003 r.") w zw. z art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 14 z 2000 r., poz.176 z późn. zm. dalej – updof).
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. Organ I instancji przypomniał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. przepisów updof nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. Art. 52 pkt 1 lit b updof we wskazanym brzmieniu stanowił, że zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2003 roku dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, a zostały nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754, ze zm. dalej ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi).
W ocenie organu podatkowego I instancji, nabycie przez Skarżącego w 1998 r. akcji P. S.A nie spełniało żadnego z tych warunków, albowiem oferta nabycia tych akcji została skierowana – jak wynikało to z prospektu emisyjnego – wyłącznie do pracowników spółki. Zdaniem organu podatkowego I instancji za ofertę publiczną można bowiem uznać wyłącznie ofertę skierowaną do ogółu społeczeństwa, co oznacza, że akcje sprzedane przez Skarżącego nie zostały nabyte na podstawie oferty publicznej.
W swoim zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący, przedkładając decyzję Komisji Papierów Wartościowych z dnia [...] listopada 1997 r. oraz formularz zapisu na akcje zwykłe imienne, podniósł, iż zakupione przez niego akcje zostały nabyte na podstawie oferty publicznej, ponieważ w 1997 r. były w publicznej subskrypcji po dopuszczeniu do publicznego obrotu.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS) odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż niespełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. w związku z art. 52 pkt 1 lit. b) updof wyklucza możliwość objęcia zwolnieniem dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji. Jednocześnie DIS wyjaśnił, iż dla zdefiniowania publicznego obrotu, w niniejszej sprawie ma zastosowanie definicja zawarta w art. 2 ust. 1 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, zgodnie z którym publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Ponieważ przepis ten, jak również i przepisy updof nie zawierają definicji publicznej oferty, to zdaniem DIS, dla ustalenia znaczenia pojęcia "oferta publiczna" należy zastosować wykładnię językową. Wg definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego (pod redakcją M. Szymczaka PWN 1996 tom II L-P str. 1022), "publiczny" oznacza dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich. Dlatego też, mówiąc o publicznym charakterze oferty należy mieć na względzie powszechny dostęp do akcji przez ogół społeczeństwa, bez względu na ilość osób, do których skierowana jest oferta. DIS podkreślił, iż pogląd ten znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych i wskazał na wyroki z dnia 18 lutego 2004 r. o sygn. SA/Lu 798/02, z dnia 27 maja 2003 r. o sygn. SA/Bk 1403/02, z dnia 10 maja 2004 r. o sygn. III SA 3295/02 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r. o sygn. III SA/Wa 219/04. W związku z powyższym, zdaniem DIS, pracownicy P. S.A. nabyli akcje na podstawie oferty, która nie miała charakteru publicznego, bowiem propozycja dotycząca nabycia akcji została skierowana do ściśle określonego adresata.
Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 52 pkt 1 lit. b) updof w zw. z art. 19 ustawy z 12 listopada 2003 r., poprzez błędne przyjęcie, że zbycie w 2004 r. akcji zwykłych imiennych serii "J" P. S.A., dopuszczonych do obrotu publicznego i nabytych przez Skarżącego przed dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie oferty publicznej, nie podlega zwolnieniu od opodatkowania.
Uzasadniając skargę Skarżący wskazał, że stanowisko organów podatkowych zostało oparte na błędnej wykładni wskazanych przepisów, co doprowadziło do pozbawienia podatnika przysługującego mu z mocy prawa zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący podniósł, iż ze stanowiskiem przedstawionym w zaskarżonej decyzji trudno się zgodzić tym bardziej, że większość warszawskich urzędów skarbowych oraz liczne w Polsce wydały w tej samej sprawie postanowienia, z których wynikało, że nabyte w 1998 r. akcje były dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, zatem dochód z ich zbycia w 2004 r. korzystał ze zwolnienia. W ocenie Skarżącego, nabyte przez niego akcje spełniały wszystkie, warunki określone w art. 52 pkt 1 lit.) b updof i podlegały regulacji zawartej w art. 19 ustawy z 12 listopada 2003 r. Skarżący podkreślił, iż organy skarbowe wydając pozytywne postanowienia w przedmiotowej sprawie każdorazowo uwzględniały stan faktyczny i nie miały w tej kwestii wątpliwości. Wskazał również, iż przepisy prawa podatkowego powinny być formułowane i stosowane w sposób jasny i zrozumiały, zarówno dla organów skarbowych jak i podatnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Rozpatrując sprawę na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. i mając na względzie pojawiające się w badanej sprawie wątpliwości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - zgodnie z art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102, poz. 643 ze zm.) i art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej ppsa) – postanowił zawiesić postępowanie oraz przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności art. 14b §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op) z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 14b §1 i art. 14c Op z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 14a-14c Op z art. 10 i 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 14b §5 Op z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 14b §6 Op z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W wyroku z dnia 30 października 2006 r. o sygn. P 36/05 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 14 b § 6 zdanie pierwsze jest zgodny z art. 10 i art. 184 Konstytucji w pozostałym zaś zakresie - uznając że odpowiedź na postawione przez WSA pytanie prawne nie pozostaje w związku z badaną sprawą - umorzył postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że nie odpowiada ona prawu.
Przede wszystkim należy uwzględnić, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 listopada 2006 r. (sygn. akt. II FPS 2/06) rozstrzygnął, że do uzyskanego w 2004 r. dochodu z odpłatnego zbycia akcji, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), w celu ich umorzenia, nie stosuje się przepisów tej ustawy, na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r., pod warunkiem, że są to akcje nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Oznacza to, że jeżeli akcje sprzedane w roku 2004 przez Skarżącego spełniały przesłanki określone w art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. w zw. z art. 52 updof w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 r., to do opodatkowania dochodu osiągniętego z tego tytułu nie miały zastosowania przepisy updof, w tym także powoływany przez organy podatkowe art. 17 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. W świetle art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. wystarczające jest stwierdzenie, iż doszło do zbycia papierów wartościowych, że były to papiery, o których mowa w art. 52 updof w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 roku, tj. papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także że zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 roku. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że dochód uzyskany ze sprzedaży tych papierów nie jest z mocy art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. wolny od podatku, ale że do jego opodatkowania w ogóle nie stosuje się przepisów updof.
W świetle wniosku o wydanie interpretacji należy uznać, że Skarżący nabył przedmiotowe akcje jeszcze przed 1 stycznia 2004 r. Z załączonej przez Skarżącego kopii decyzji Komisji Papierów Wartościowych z dnia [...] listopada 1997 r. wynika, że akcje P. S.A. były dopuszczone do publicznego obrotu. Zdaniem Skarżącego akcje te zostały nabyte na podstawie oferty publicznej, co zakwestionowały organy podatkowe.
Formułując taki pogląd organy podatkowe oparły się o stwierdzenie, że skoro brak jest definicji pojęcia oferta publiczna zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak też w ustawie o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to należało ustalić znaczenie tego pojęcia w oparciu o dyrektywy wykładni językowej. Przyznać należy, że pogląd taki był formułowany przez sądy administracyjne. W jednym ze wskazanych przez DIS wyroków (por. wyrok z dnia z dnia 19 maja 2004 r. o sygn. III SA 3295/2002) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wziął pod uwagę, iż emitowane akcje imienne oferowane były skonkretyzowanej grupie osób i stwierdził, że dla oceny sprawy rzeczywiście kluczowe znaczenie ma definicja pojęcia "publiczny". Skoro wykładnia językowa prowadzona w oparciu o definicję pojęcia "publiczny" zawartą w Słowniku Języka Polskiego (pod red. M. Szymczaka), w którym pojęcie "publiczny" zdefiniowano jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich, to - zdaniem WSA – należało podzielić pogląd organów podatkowych, iż zastosowanie tej definicji wyklucza możliwość podzielenia wniosku, iż także w przypadku gdy krąg nabywców akcji był ograniczony do pracowników, to nabycie akcji mogło nastąpić w drodze "oferty publicznej". W ocenie WSA także zawarta w art. 4 pkt 8 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi definicja pojęcia "pierwszej oferty publicznej", była nieprzydatną dla oceny sprawy.
Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia z dnia 7 lipca 2004 r. (sygn. akt FSK 259/2004 oraz FSK 262/04) stanął na stanowisku, iż brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w innych aktach normatywnych w pełni uzasadniał posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniały zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie powyższego poglądu nie można podzielić co najmniej z kilku powodów.
Po pierwsze, nie można się zgodzić z tezą, że o charakterze oferty, tj. czy można ją uznać za publiczną lub niepubliczną, decydować by miała okoliczność, czy była ona skierowana do ogółu społeczeństwa bądź tylko do określonej grupy. Pamiętać bowiem należy, że oferowanie akcji do nabycia możliwe jest albo na podstawie ustawy z dnia 15 września 2001 r. - Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037, ze zm. - dalej Ksh) albo też na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. nr 184, poz. 1539, ze zm.). Wcześniej możliwe zaś to było albo na podstawie przepisów Kodeksu handlowego (do 1 stycznia 2001 r.) oraz powoływanej wcześniej ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Innymi słowy oferowanie akcji do nabycia możliwe jest albo na podstawie przepisów prawa handlowego, tj. szeroko rozumianego prawa prywatnego, w którym to trybie organy władzy publicznej nie uczestniczą, albo na podstawie przepisów prawa publicznego i pod nadzorem Komisji Papierów Wartościowych. Oznacza to, iż zastosowanie wykładni językowej prowadzić może do zupełnie różnych wyników, a pogląd, że ofertą publiczną nabycia akcji będzie każda oferta uczyniona w trybie przepisów prawa publicznego i spełniająca określone przez te przepisy warunki uznania za ofertę publiczną, należy na gruncie wykładni językowej uznać za co najmniej równoprawny z tezą, że publiczną jest tylko taka oferta, która byłaby skierowana do ogółu społeczeństwa. Z konstatacji tej wynika, że wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów, a zatem sama w sobie nie jest wystarczająca do sformułowania odpowiedzi na pytanie, co oznacza oferta publiczna.
Po drugie należy przypomnieć, że gdyby za decydujący w ocenie charakteru oferty nabycia akcji uznać fakt, czy krąg podmiotów, do których oferta jest adresowana, jest nieograniczony, a jednocześnie pominąć przepisy ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to wówczas za ofertę publiczną należałoby także uznać ofertę nabycia akcji dokonaną w trybie art. 440 Ksh, tj. w ramach subskrypcji otwartej. Art. 440 Ksh stanowi, że jeżeli objęcie akcji nowej emisji ma nastąpić w trybie subskrypcji otwartej, to ogłoszenie wzywające do zapisywania się na akcje powinno zawierać dane określone w art. 434 § 2 pkt 1-7 i 9 Ksh, a także numer i datę Monitora Sądowego i Gospodarczego, w którym ogłoszono statut, firmę i adres spółki, firmę (nazwę) i adres subemitenta oraz oferowaną mu cenę objęcia akcji, jeżeli spółka zawarła umowę z subemitentem, firmę (nazwę) i adres podmiotu, przyjmującego zapisy i wpłaty na akcje, jeżeli spółka udzieliła takiego upoważnienia, termin, do którego subskrybenci mogą dokonywać zapisów na akcje.
Tymczasem uznanie takiej oferty nabycia akcji za ofertę publiczną - mimo, iż jest adresowana do ogółu społeczeństwa - jest co najmniej wątpliwe, albowiem akcje te - nawet jeśli uwzględnić, iż powołany przepis do dnia 24 października 2006 r. nie posługiwał się pojęciem oferty publicznej - nie znajdowałyby się w obrocie publicznym.
Pamiętać także należy w przeciwieństwie do wcześniejszego stanu prawnego, tj. ustawy z dnia 22 marca 1991 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (t. jedn.: Dz.U. z 1994, nr 58, poz. 239, ze zm.), kiedy to zbieranie kapitału akcyjnego w drodze publicznej subskrypcji podlegało zarówno tej ustawie jak i przepisom Kodeksu handlowego, po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, stało się ewidentne, iż zbieranie kapitału w drodze ogłoszeń publicznych możliwe było wyłącznie w trybie określonym przepisami tej ustawy (por. J. Frąckowiak: w : Kodeks handlowy -Komentarz, pod. red. K. Kruczalaka; Wydawnictwo Prawnicze, W-wa 1999, s.428-429). Na mocy powołanej ustawy zresztą skreślony został art. 318 Kodeksu handlowego, który określał tryb zapisów na akcje oraz zmieniono art. 316 § 2, który od tej chwili stanowił, że do zebrania kapitału za pomocą ogłoszeń stosuje się przepisy ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Przypomnienie to jest o tyle istotne, że wraz z kodeksem spółek handlowych wszedł w życie wspomniany już art. 440 regulujący tryb subskrypcji otwartej. § 3 tego artykułu wyklucza jednak stosowanie przepisu art. 440 § 1 oraz art. 434 Ksh, stanowiąc, że nie stosuje się ich do subskrypcji akcji w ramach oferty publicznej objętej prospektem emisyjnym albo memorandum informacyjnym na podstawie przepisów określonych w art. 431 § 4, tj. przepisów o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Zaznaczyć należy, iż przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, tj. przed dniem 24 października 2006 r., art. 440 § 3 Ksh stanowił, iż przepisów § 1 oraz art. 434 nie stosuje się do subskrypcji akcji w ramach publicznego obrotu. Jak się podkreśla w literaturze (por. A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych – Objaśnienia, Zakamycze 2001, s. 702-703) subskrypcja otwarta mogła być zatem realizowana w obrocie publicznym jak i niepublicznym. W przypadku spółek publicznych zastosowanie ma tryb subskrypcyjny określony właśnie w przepisach ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowym a podstawowe znaczenie ma prospekt emisyjny lub memorandum.
Z wywodów powyższych wynika zatem, iż niemożliwe jest a także i było sformułowanie oferty publicznej nabycia akcji spółki publicznej w innym trybie niż w obrocie publicznym. Natomiast gdyby uznać - tak jak chcą tego organy podatkowe - za publiczną tylko taką ofertę, która byłaby skierowana do ogółu społeczeństwa, to charakter publiczny mogłaby mieć oferta formułowana w trybie innym niż publiczny i odwrotnie – nie każda oferta nabycia akcji sformułowana w obrocie publicznym miałaby charakter publiczny. Zdaniem zaś składu orzekającego w niniejszej sprawie oferta nabycia akcji sformułowana w obrocie publicznym nie mogła mieć innego charakteru niż publiczny.
Przemawia za tym szereg argumentów, przy czym na najważniejsze zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 1 marca 2002 r. o sygn. akt I SA/Ka 1798/01 wskazał, iż w języku potocznym oferta oznacza propozycję zawarcia jakiejś umowy, przeprowadzenia transakcji. Ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi w art. 4 pkt 8 definiuje pojęcie "pierwszej oferty publicznej", określając ją jako proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego w sposób określony w art. 2 nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych. NSA w powołanym wyroku wskazał, że po wyeliminowaniu elementu nieistotnego dla całości rozważań, tj zwrotu "po raz pierwszy", pozostaje treść, która co do zasady odpowiada potocznemu pojęciu oferty, czyli proponowanie nabycia. Nie odbiega ono – zauważył NSA - od definicji zawartej w art. 66 Kodeksu cywilnego.
Podsumowując dotychczasowe rozważania stwierdzić można, że preferowana przez organy podatkowe w ślad za wybranym orzecznictwem sądów administracyjnych wykładnia językowa wcale nie prowadzi do osiągnięcia zadowalających i jednoznacznych wyników, a jak się okazuje, stosowanie tej wykładni prowadzić by musiało do wyników trudnych do zaakceptowania. Co więcej, wbrew stwierdzeniom, że ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi pojęcia nie definiuje, łatwo można wykazać, tak jak to uczynił NSA w powołanym wyroku z dnia 1 marca 2002 r., że właśnie art. 4 pkt 8 tej ustawy zawiera taką właśnie definicję.
Z drugiej strony należy podkreślić, że zastosowanie w celu ustalenia znaczenia pojęcia oferta publiczna, przynajmniej na gruncie ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, wykładni językowej oraz systemowej i uznanie, że ofertą publiczną było każde – jak określał to art. 4 pkt 8 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi - proponowanie nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego w sposób określony w art. 2 tej ustawy, tj. przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata, pozwala pogodzić wypracowane rozumienie tego pojęcia nie tylko z przepisami prawa podatkowego, lecz osadzić go w sposób niebudzący wątpliwości w całym systemie prawa.
Uznanie bowiem, że ofertą publiczną może być tylko proponowanie nabycia akcji w trybie ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, tj. zgodnie z rygorami prawa publicznego, powoduje, że nie może nim być nabycie akcji spółki innej niż publiczna w drodze subskrypcji otwartej, tj. prowadzonej w oparciu o przepisy prawa handlowego (art. 440 Ksh). Nadto rozwiązanie to pozwala pogodzić wyniki wykładni z rozbudowaną w polskim systemie prawa siatką pojęciową (por. np. pojęcia "spółka publiczna", "obrót publiczny", "ogłoszenie publiczne").
W warunkach badanej sprawy oznacza to, że jeśli tylko akcje nabyte w roku 1997 przez Skarżącego spełniały warunki określone w art. 4 pkt 8 w zw. z art. 2 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi i w konsekwencji były dopuszczone do obrotu publicznego w rozumieniu ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to zostały przez niego nabyte na podstawie oferty publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit b updof w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 r. a tym samym są objęte hipotezą normy zawartej w art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o przepisy art. 145 § 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
12