III SA/Wa 38/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATimport towarówwartość celnadług celnyzobowiązanie podatkoweOrdynacja podatkowaKodeks celnyprawo wspólnotoweskarżony organ

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki J. sp. z o.o. w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, uznając, że organy celne prawidłowo skorygowały podstawę opodatkowania mimo błędnego powołania nieobowiązujących przepisów.

Spółka J. sp. z o.o. zaskarżyła decyzje Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego dotyczące określenia zobowiązania w VAT. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa celnego i podatkowego, w tym stosowanie nieobowiązujących przepisów oraz błędne ustalenie wartości celnej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że mimo błędnego powołania przepisów, istniała podstawa prawna do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, a kwestia wartości celnej była rozstrzygnięta w odrębnych postępowaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi spółki J. sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej, które utrzymywały w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Spółka kwestionowała ustalenie wartości celnej importowanych towarów i wysokość długu celnego, zarzucając organom celnym naruszenie przepisów prawa, w tym stosowanie przepisów, które nie obowiązywały w dacie wydania decyzji. Sąd uznał, że choć organy celne błędnie powołały się na nieobowiązujący przepis art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., to istniała podstawa prawna do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. Sąd podkreślił, że kwestia prawidłowości ustalenia wartości celnej była rozstrzygnięta w odrębnych, ostatecznych decyzjach, które nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszeń prawa materialnego lub procesowego mających wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne powołanie nieobowiązującego przepisu, który przyznaje organom takie same uprawnienia jak przepis obowiązujący, nie stanowi braku podstawy prawnej do wydania decyzji ani naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności, jeśli istnieje rzeczywista podstawa prawna do rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo powołania nieobowiązującego art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., istniała podstawa prawna do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r., który przyznawał analogiczne uprawnienia. Brak luki w prawie i możliwość bezpośredniego stosowania nowego prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (36)

Główne

ustawa o VAT z 2004 r. art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa prawna do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w imporcie towarów, gdy organ celny stwierdzi, że kwota podatku została wykazana nieprawidłowo.

Pomocnicze

Op art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT z 1993 r. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 1993 r. art. 6 § ust. 7

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 1993 r. art. 15 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 2004 r. art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Op art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Kodeks celny art. 64 § § 1

Kodeks celny

Kodeks celny art. 65 § § 3

Kodeks celny

ppsa art. 111 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a - c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 247 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT z 1993 r. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Nieobowiązujący przepis, który błędnie powołano w decyzjach, ale przyznawał organom takie same uprawnienia jak obowiązujący art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r.

ustawa o VAT z 2004 r. art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązujący przepis, który stanowił podstawę prawną do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w imporcie towarów.

ustawa o VAT z 1993 r. art. 15 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania w imporcie towarów to wartość celna powiększona o należne cło.

Kodeks celny art. 23 § § 1 i § 9

Kodeks celny

Kodeks celny art. 85 § § 1

Kodeks celny

Akt akcesyjny art. 2

Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej

Traktat WE art. 249

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Wspólnotowy Kodeks Celny art. 29 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

rozporządzenie nr 2454/93 art. 145 § ust. 2

Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

Op art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Kodeks celny art. 65 § § 5

Kodeks celny

rozporządzenie - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej art. § 2 § ust. 1 - 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie rzeczywistej podstawy prawnej do wydania decyzji mimo błędnego powołania nieobowiązującego przepisu. Wartość celna została ustalona w odrębnych, ostatecznych decyzjach, które nie podlegały badaniu w niniejszym postępowaniu. Brak zastosowania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego do stanów prawnych powstałych przed dniem przystąpienia Polski do UE. Zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania, a po zapłacie termin przedawnienia nie biegnie, co pozwala na wydanie decyzji korygującej podatek do kwoty zapłaconej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez stosowanie nieobowiązujących przepisów. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów dotyczących wadliwego ustalenia wartości celnej. Zarzut naruszenia przepisów prawa celnego i wspólnotowego przy ustalaniu wartości celnej. Zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

przesłanka z art. 247 § 1 pkt 2 Op nie zachodzi, gdy w decyzji nie powołano podstawy prawnej albo powołano ją błędnie, jak to uczyniono w niniejszych sprawach. Istotne jest bowiem rzeczywiste istnienie wspomnianej podstawy milczenie ustawodawcy w tym względzie oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa nie ma żadnych przeszkód do przyjęcia bezpośredniego działania nowego prawa w odniesieniu do zdarzeń zaistniałych pod rządami poprzedniej ustawy nie wystarczy do podważenia prawidłowości określenia przez organy wysokości podstawy opodatkowania opinia Skarżącej, według której rozstrzygnięcia organów celnych dotyczące wartości celnej, zostały wydane z naruszeniem prawa. Skarżąca zdaje się nie zauważać, iż organy podatkowe nie były uprawnione do zajęcia stanowiska w zaskarżonych decyzjach dotyczącego spraw rozstrzygniętych już ostatecznymi decyzjami.

Skład orzekający

Joanna Tarno

przewodniczący

Ewa Radziszewska-Krupa

członek

Alojzy Skrodzki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania nieobowiązujących przepisów w decyzjach administracyjnych, zasady kontroli sądowej w sprawach podatkowych, granice kognicji sądu administracyjnego, stosowanie prawa wspólnotowego w kontekście akcesji Polski do UE oraz kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych po zapłacie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z przepisami o VAT i cłach obowiązującymi w 2007 roku. Kwestia stosowania prawa wspólnotowego jest ograniczona do okresu przed akcesją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT i wartości celnej, a także problemów z podstawą prawną decyzji administracyjnych. Wyjaśnia, jak sądy podchodzą do błędów formalnych organów i jak rozgraniczają kompetencje w sprawach podatkowych.

Błąd formalny w decyzji podatkowej – czy to wystarczy, by ją uchylić?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 38/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Tarno /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1230/07 - Wyrok NSA z 2008-09-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. spraw ze skarg J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], [...] [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oddala skargi
Uzasadnienie
Zaskarżonymi trzema decyzjami, wydanymi na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej "Op") oraz art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7 i art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.; dalej "ustawa o VAT z 1993 r."), a także art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej "ustawa o VAT z 2004 r."), Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu odwołań Spółki z o. o. J. (zwanej dalej "Skarżącą"), utrzymał w mocy trzy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z:
- [...] grudnia 2005 r., Nr [...],
- [...] grudnia 2005 r., Nr [...],
- [...] grudnia 2005 r., Nr [...],
w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Z motywów zaskarżonych decyzji wynika, że organy celne zakwestionowały wykazaną przez Skarżącą w zgłoszeniach celnych wartość celną dopuszczonych do obrotu towarów (farmaceutyków) oraz wysokość kwoty wynikającej z długu celnego, a następnie ostatecznymi decyzjami określiły prawidłową, uwzględniającą udzielone Skarżącej upusty, wartość zaimportowanych towarów, co miało wpływ na wysokość należnego podatku od towarów i usług. Dlatego też, po wszczęciu postępowań w sprawach, Naczelnik Urzędu Celnego wydał trzy decyzje w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w tym podatku.
W odwołaniach od decyzji organu I instancji, Skarżąca wystąpiła o ich uchylenie w całości i umorzenie prowadzonych postępowań, a tym samym przyjęcie podstawy opodatkowania z tytułu importu towarów w kwotach przez nią wskazanych w zgłoszeniach celnych. W jej ocenie decyzje organu I instancji zostały wydane z naruszeniem:
- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Op poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 11 ust. 2 i art. 11c ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., tj. bezpodstawne zastosowanie przez organ celny wskazanych wyżej przepisów pomimo ich nieobowiązywania w dacie wydania decyzji;
- art. 121 § 1 i art. 210 § 4 Op poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej wskazanej w zaskarżonych decyzjach tj. przepisów art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 2, art. 11c ust. 4 oraz art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 120 Ordynacji podatkowej w rezultacie zastosowania art. 11 ust. 2 oraz 11c ust. 2 i ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., mimo nieobowiązywania tego przepisu w dacie orzekania przez organy celne, jak również w dacie dokonania zgłoszenia celnego,
- art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., poprzez nieprawidłowe określenie przez organy celne podstawy opodatkowania w imporcie towarów.
Obszernie uzasadniając odwołania Skarżąca podniosła, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż w ich sentencjach powołane zostały nieobowiązujące w dniu orzekania przepisy. Wskazała również na błędną podstawę prawną decyzji organu I instancji. Postawiła także szereg zarzutów dotyczących nieprawidłowego jej zdaniem określenia wartości celnej importowanych towarów, podtrzymując swoje stanowisko co do prawidłowości zadeklarowanych przez nią w zgłoszeniach celnych kwot.
Dyrektor Izby Celnej w W., utrzymując w mocy decyzje organu I instancji, powołał się na art. 6 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. i wyjaśnił, że obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Natomiast w świetle obowiązujących przepisów celnych, wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie przewidzianych w tych przepisach obowiązków i uprawnień.
Zgłaszający obowiązany jest do dokonania zgłoszenia celnego w formie pisemnej, deklarując właściwe dane stanowiące podstawę do określenia kwoty wynikającej z długu celnego (art. 64 § 1 Kodeksu celnego). Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 Kodeksu celnego). Obowiązek w podatku od towarów i usług ciąży w takiej sytuacji na podatniku, który obowiązany jest do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwoty podatku zostały wyliczone nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości (art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r.).
Zgodnie zaś z postanowieniami art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., podstawą opodatkowania towaru w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. W sytuacji zatem, gdy prawomocnym orzeczeniem stwierdzono, że zarówno wartość celna towaru, jak i kwota cła, zostały w zgłoszeniu celnym wykazane nieprawidłowo, koniecznym stało się określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, powstałego z mocy prawa w chwili powstania długu celnego.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego w rozpatrywanych sprawach zasadnie zaskarżonymi decyzjami skorygował podstawę opodatkowania i określił zobowiązanie w prawidłowej, niższej od deklarowanej kwocie, na podstawie przepisów obowiązujących w dniu powstania obowiązku podatkowego. Zgadzając się z zarzutem nieprawidłowego powołania przez organ I instancji nieobowiązujących przepisów art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., organ odwoławczy stwierdził, że uchybienie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. W dniu orzekania obowiązywał bowiem stanowiący podstawę rozstrzygnięcia art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r.
Odnośnie zarzutów co do prawidłowości określenia wartości celnej organ odwoławczy stwierdził, iż mogły być one podnoszone w postępowaniach zakończonych ostatecznymi decyzjami w sprawie określenia długu celnego, niniejsze postępowania dotyczą zaś określenia zobowiązania podatkowego, dlatego odstąpił od uzasadnienia kwestii nie stanowiącej przedmiotu niniejszych postępowań.
Z powyższymi rozstrzygnięciami nie zgodziła się Skarżąca i złożyła skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarg zarzuciła zaskarżonym decyzjom naruszenie:
1) art. 15 § 4 ustawy o VAT z 1993 r. poprzez nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania w imporcie towarów, w oparciu o błędne ustalenia w odniesieniu do wartości celnej importowanego towaru, zawarte w decyzjach organów celnych dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, które to decyzje zostały w ocenie skarżącej wydane z naruszeniem:
- art. 23 § 1 i § 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że otrzymany po dokonaniu sprzedaży i przyjęciu zgłoszenia celnego upust miał wpływ na wartość celną importowanego towaru,
- art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, a także art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 145 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - poprzez brak uwzględnienia przepisów prawa wspólnotowego przy ustalaniu wartości celnej towarów,
2) art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op poprzez brak merytorycznego ustosunkowania się do postawionego przez Skarżącą w odwołaniach od decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji zarzutu oparcia rozstrzygnięć wydanych przez organ pierwszej instancji na wartości celnej towaru, która została ustalona w sposób wadliwy, tj. z naruszeniem art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 5 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego, art. 2 Aktu akcesyjnego, a także § 2 ust. 1 - 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908, ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji, a także poprzedzających je decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Uzasadniając skargi, po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie, Skarżąca podniosła, iż rozstrzygnięcia organów dotyczące wartości celnej zostały wydane z naruszeniem prawa, a ustalenia z nich wynikające nie mogą stanowić podstawy dla określenia jej podatku należnego z tytułu importu towarów w wysokości innej niż zadeklarowana przez nią w zgłoszeniach celnych. Na potwierdzenie swojego stanowiska w tej kwestii Skarżąca przedstawiła wywód, powołując się na przepisy art. 23 § 1 i § 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego.
Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że organy celne bezzasadnie zakwestionowały zadeklarowaną przez nią w zgłoszeniu celnym wysokość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie towarów, która została przez nią określona w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Organy nie wyjaśniły nadto przyczyn, dla których nie podzieliły jej argumentacji skarżącej w zakresie naruszenia tego ostatniego przepisu.
Wskazując na art. 2 Aktu akcesyjnego, art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 145 ust. 2 rozporządzenia nr 2454/93, skarżąca podniosła także, iż zarówno Wspólnotowy Kodeks Celny, jak i rozporządzenie nr 2454/03 są w chwili obecnej (i były w chwili wydawania zaskarżonej decyzji) powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym rozporządzenie nr 2454/93 precyzuje ogólne postanowienia Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Sąd administracyjny, jako sąd Państwa Członkowskiego Wspólnoty Europejskiej, powinien więc rozważyć podczas orzekania w niniejszej sprawie znaczenie przepisów wspólnotowych dla sprawy zawisłej przed nim, w szczególności podczas oceny legalności wydania zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 145 ust. 2 rozporządzenia nr 2454/93.
Ponadto Skarżąca zarzuciła zaskarżonym decyzjom naruszenie art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 Op poprzez brak odniesienia się w decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu między innymi do naruszenia przez organ celny szeregu przepisów prawa celnego, w tym przepisów wspólnotowych, przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tj. wartości celnej towaru. W uzasadnieniach skarg wskazano na naruszenia przepisu art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. w kontekście naruszenia art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 5 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego, art. 2 Aktu akcesyjnego, a także § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej, czyli przepisów określających zasady ustalania wartości celnej towaru oraz wydawania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Odpowiadając na skargi, Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "ppsa") - postanowił sprawy opatrzone sygn. akt III SA/Wa 38/07, III SA/Wa 39/07, III SA/Wa 40/07 połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a następnie prowadzić dalej pod sygn. akt III SA/Wa 38/07.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ppsa kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa, sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W rozpoznawanej sprawie skład orzekający nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
Zdaniem Sądu, zarzut wydania zaskarżonych decyzji bez podstawy prawnej, a co za tym idzie stwierdzenie, że są one dotknięte wadą kwalifikującą do stwierdzenia ich nieważności w trybie art. 247 § 1 pkt 2 Op, jest chybiony. Wprawdzie, jak słusznie podniesiono w trakcie postępowania podatkowego, zawarte w nich rozstrzygnięcia zostały oparte na normie nieobowiązującego art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., lecz bezsporne jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w piśmiennictwie, że przesłanka z art. 247 § 1 pkt 2 Op nie zachodzi, gdy w decyzji nie powołano podstawy prawnej albo powołano ją błędnie, jak to uczyniono w niniejszych sprawach. Istotne jest bowiem rzeczywiste istnienie wspomnianej podstawy (zob. B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja Podatkowa. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 634).
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów usług określone w ustawie o VAT z 2004 r. stanowią w znacznej mierze kontynuację zasad obowiązujących w polskim systemie podatkowym od 1993 r. Z dyspozycji obowiązującego w dniu wydania zaskarżonych decyzji przepisu art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. wynika nadto, że prawodawca przewidział dla organów administracji publicznej identyczne uprawnienia do tych, które im przyznano na podstawie art. 11 ustawy o VAT z 1993 r. Uznać zatem należy, że nie do przyjęcia jest koncepcja luki w prawie prowadząca w konsekwencji do stwierdzenia braku podstawy prawnej do określenia innej wysokości zobowiązania podatkowego od tej, która wynikała ze zgłoszenia celnego złożonego pod rządami ustawy o VAT z 1993 r., gdy organ podatkowy stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo. W takiej sytuacji naczelnik urzędu celnego uprawniony jest do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. Tak więc błędne powołanie w zaskarżonych decyzjach nieobowiązującego w dacie ich wydania przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., przyznającego organom podatkowym takie same uprawnienia jak art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r., który powinien być powołany, nie oznacza braku podstawy prawnej do wydania decyzji.
Faktem jest, że ustawodawca nie wypowiedział się w przepisach przejściowych i końcowych ustawy o VAT z 2004 r. (Dz. XIII, rozdział 2) na temat skutków wejścia w życie nowej ustawy dla stanów prawnych zaistniałych pod rządami poprzedniej ustawy. Milczenie ustawodawcy w tym względzie oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 994/04). Wnioskować stąd należy, iż nie ma żadnych przeszkód do przyjęcia bezpośredniego działania nowego prawa w odniesieniu do zdarzeń zaistniałych pod rządami poprzedniej ustawy. Prawidłowość takiego stosowania prawa potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 1998 r., sygn. akt K 24/97 akcentując dopuszczalność bezpośredniego stosowania nowego prawa w sytuacji, gdy nowe unormowanie nie zaskakuje adresatów, którzy powinni się liczyć z konsekwencjami naruszeń dotychczasowych przepisów.
W innym wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed wejściem w życie ustawy) - bynajmniej nie oznacza luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum. Nawet wobec braku wyraźnej regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa i tak będzie rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej (zob. wyrok TK z 10 maja 2004 r., sygn. SK 39/03 (OTK - A 2004/5/40). Wszelkie zarzuty dotyczące wydania zaskarżonych decyzji bez podstawy prawnej są zatem niezasadne. Zauważyć nadto należy, że w decyzjach organu odwoławczego wskazane zostały mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o VAT z 2004 r.
Nie sposób też podzielić stanowiska skarżącej odnośnie naruszenia art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Zgodnie z tym przepisem podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Skoro wartość celna i dług celny zostały określone odrębnymi decyzjami ostatecznymi, co jest niesporne, to organy orzekające w niniejszych sprawach zobowiązane były do podstawy opodatkowania przyjąć wielkości wynikające z tych decyzji. Nie wystarczy do podważenia prawidłowości określenia przez organy wysokości podstawy opodatkowania opinia Skarżącej, według której rozstrzygnięcia organów celnych dotyczące wartości celnej, zostały wydane z naruszeniem prawa. Jak wiadomo, tylko zmiana ostatecznej decyzji lub jej wyeliminowanie z obrotu prawnego może wywrzeć pożądany przez Skarżącą skutek prawny, a nie ocena prawidłowości decyzji dokonana przez stronę lub organ.
Nietrafny w ocenie Sądu jest także zarzut, iż organy podatkowe nie wyjaśniły przyczyn, dla których nie podzieliły argumentacji skarżącej w zakresie naruszenia art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonych decyzjach wskazał bowiem przyczynę, dla której zobowiązany był wydać decyzje określające inną wysokość zobowiązania podatkowego niż wykazana przez stronę w zgłoszeniach celnych. Wyjaśnił także, w jaki sposób ustalił podstawę opodatkowania i wskazał podstawę prawną swoich rozstrzygnięć. Niezadowolenie Skarżącej z uzasadnienia decyzji wynika raczej z tego, że dążyła ona do ponownej oceny prawidłowości określenia wartości celnej w ramach postępowania w sprawie podatku od towarów i usług i celu tego nie osiągnęła. Jednakże Skarżąca zdaje się nie zauważać, iż organy podatkowe nie były uprawnione do zajęcia stanowiska w zaskarżonych decyzjach dotyczącego spraw rozstrzygniętych już ostatecznymi decyzjami. Organy te były związane rozstrzygnięciami, jakie zapadły w przedmiocie wartości celnej, która jest elementem podstawy opodatkowania.
Rozważaniom Sądu również nie podlegają zatem zarzuty dotyczące prawidłowości określenia wartości celnej. Jak już wspomniano zgodnie z art. 134 ppsa sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy [...], zaś granice rozpoznania sprawy przez sąd wyznacza treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone zostały decyzje Dyrektora Izby Celnej dotyczące określenia zobowiązania podatkowego i w takim zakresie podlegają one kontroli Sądu. Jak już wielokrotnie wspomniano, wartość celna została określona w odrębnych postępowaniach zakończonych ostatecznymi decyzjami, a więc tylko zaskarżenie tych decyzji mogło doprowadzić do rozpatrzenia przez Sąd argumentów dotyczących wartości celnej. Decyzje te poddane zostały zresztą kontroli sądowoadministracyjnej, a skargi Spółki zostały oddalone.
Co do wskazań Skarżącej w zakresie prowspólnotowej wykładni, należy przypomnieć, iż w kwestii stosowania jej w przypadku stanów prawnych, które zaistniały przed dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej w wyroku z 19 sierpnia 2004 r. (sygn. akt I PK 489/03, OSNP 2005/6/78) Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż do dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej nie miała zastosowania zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego (....). Z tego względu wskazany wyżej obowiązek prowspólnotowej wykładni przepisów prawa polskiego stosowanego do stanów faktycznych opartych na zdarzeniach zaszłych przed dniem akcesji nie może prowadzić do skutku contra legem w stosunku do obowiązujących w tym czasie przepisów polskich lub niestosowania tych przepisów, nawet gdyby były one niezgodne z treścią i celami aktów wspólnotowych. Sąd pogląd ten podziela i stwierdza, że ma on zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Rozpoznając niniejszą skargę Sąd, nie będąc związany zarzutami skargi a także mając na uwadze fakt, iż skargi dotyczą podatku zapłaconego w 2000 r. uznał za zasadne zbadanie czy w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia. Odnosząc się do tej kwestii, należy zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał (por. w szczególności uchwałę z dnia z dnia 6 października 2003r. o sygn. akt FPS 8/2003 - ONSA 2004, nr 1, poz. 7 oraz wyrok z dnia 28 czerwca 2004r. w/s FSK 200/2004 (ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 4), że istnieją trzy sposoby wygaśnięcia zobowiązań, ale konkretne zobowiązanie wygasa tylko jeden raz. Jeżeli zatem zobowiązanie wygaśnie na skutek zapłaty podatku, to nie może drugi raz wygasnąć z powodu przedawnienia. Konsekwentnie do tego NSA uznał, że skoro zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania, to po zapłacie termin przedawnienia już nie biegnie, a jeśli tak, to organ odwoławczy w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 233 § 1 i § 2 Op., w tym także władny jest uchylić decyzję organu pierwszej instancji i określić podatek w prawidłowej kwocie. Nie może jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, bo w tym zakresie zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia. Innymi słowy, upływ terminu z art. 70 § 1 Op. nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji określającej podatek w kwocie równej lub niższej od zapłaconej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI