III SA/WA 3579/06

III SA/Wa 3579/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Chustecka /przewodniczący/
Krystyna Kleiber
Marta Waksmundzka-Karasińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
II FSK 1794/07 - Wyrok NSA z 2009-02-18
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] marca 2006r. oddalające skargę T. sp. z.o.o. na czynność egzekucyjną.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] stycznia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. działając jako wierzyciel wystawił na zobowiązaną spółkę "P." tytuł wykonawczy o nr [...]. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiła decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] września 2004r. nr [...] w części dotyczącej odsetek za zwłokę z tytułu zaległości we wpłatach zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 1999r. W dniu 5 stycznia 2006r. organ egzekucyjny wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w Banku [...]., Oddział w T. Odpis tytułu wykonawczego wraz z kopią zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej w dniu [...] stycznia 2006r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 9 stycznia 2006r.
W dniu 2 lutego 2006r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. wpłynęła skargą Spółki "P." sp. z o.o. na czynność egzekucyjną, dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2006r., w którym wskazano na naruszenie art.67 §2 pkt 4 i pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż w zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2006r. nie zawarto informacji o terminie płatności należności, wskazany został jedynie okres, za który należność została określona oraz błędnie określono numer tytułu wykonawczego.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. oddalił skargę Spółki, jako bezzasadną. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż istotnie w zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2006r. nie wskazano terminu płatności należności, jednakże okoliczność tę należy uznać za w pełni uzasadnioną. Przedmiotem egzekucji są bowiem odsetki za zwłokę od nieuiszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za rok 1999, od których nie nalicza się odsetek za zwłokę.
Organ za bezzasadny uznał także zarzut dotyczący błędnego oznaczenia tytułu wykonawczego. Zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2006r. w rubryce "oznaczenie tytułu wykonawczego" zawiera oznaczenie tytułu wykonawczego nadane przez wierzyciela, tj. [...], a poprzedzone jest jedynie numerem rejestrowym organu egzekucyjnego tj. [...].
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości. W ocenie Spółki przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości umieszczania na zawiadomieniu innych oznaczeń, dowolnie przyjętych przez organ egzekucyjny, w tym modyfikacji oznaczenia tytułu wykonawczego. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku w zawiadomieniu informacji o terminie płatności należności, Spółka podniosła, iż podanie takiej informacji jest obligatoryjnym elementem zawiadomienia o zajęciu, zgodnie z art. 67 §2 pkt 5 ustawy.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2006r., podzielając w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2006r.. Organ wskazał dodatkowo, iż przedmiotem egzekucji są odsetki za zwłokę od nieziszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za rok 1999. Okresy i kwoty, od których naliczono odsetki za zwłokę zostały szczegółowo wskazane w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2004r, (str.72), która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2006r. Spółka zarzuciła postanowieniu Ministra Finansów naruszenie przepisów art. 67 § 2 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podtrzymując dotychczasowe zarzuty, Spółka zarzuciła, iż orzekające w sprawie organy obu instancji pominęły wskazane przez Skarżącą braki i wadliwości zawiadomienia o zajęciu. Podkreśliła, iż takie rozstrzygnięcie prowadzi do podważenia zasady formalizmu stosowania środków egzekucyjnych. Dodatkowo Spółka podniosła zarzut naruszenia w toku postępowania przepisów o właściwości organów. W tym zakresie wskazała na przepis art. 22§2 u.p.e.a., zgodnie z którym właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca położenia lub siedziby zobowiązanego. Ponadto w myśl art. 23 § 1 i 2 nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania egzekucji, a w przypadku braku takich organów, właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej. Skarżąca wyjaśniła, iż z dniem [...] stycznia 2006r. (data rejestracji w rejestrze KRS) siedziba Spółki została przeniesiona do W. W konsekwencji organem wyższego stopnia w stosunku do czynności podejmowanych do przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. stał się dyrektor Izby Skarbowej w W. Wobec powyższego Minister Finansów powinien był z urzędu stwierdzić nieważność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K., jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzut naruszenia przepisów o właściwości miejscowej wyjaśnił, iż zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych ( Dz. U. nr 209, poz. 2027 ze zm.), województwo śląskie, na terenie którego działa Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. należy do właściwości Dyrektora Izby Skarbowej w K. Zatem wbrew twierdzeniom Spółki, organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. był Dyrektor Izby Skarbowej w K., a nie Dyrektor Izby Skarbowej w W.
W dniu 21 lutego 2007r. wpłynęło do Sądu przesłane drogą faksową pismo syndyka masy upadłości Spółki - M. B., z wnioskiem o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 22 lutego 2007r. W załączeniu przedstawione zostało postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2006r., sygn. akt [...], w przedmiocie ogłoszenia upadłości Skarżącej. Sąd uwzględniając wniosek syndyka odroczył rozprawę, kolejny termin wyznaczając na dzień 11 maja 2007r.
W dniu 7 maja 2007r. Skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 11 maja 2007r, wskazując, iż o rzeczonym terminie rozprawy poinformowany został syndyk, który odebrał wezwanie, nie będąc do tego uprawnionym. Spółka wyjaśniła, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. Sąd Okręgowy w K. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2006r. o ogłoszeniu upadłości Spółki, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Tym samym Spółka została nie z własnej winy pozbawiona możności reprezentacji i uczestnictwa w postępowaniach sądowych. W tej sytuacji Sąd, po uzyskaniu stanowiska M. B., uwzględnił wniosek Spółki o odroczenie terminu rozprawy i kolejny termin wyznaczył na dzień 4 lipca 2007r. Nadmienić należy, iż w aktach sądowych sprawy (karta 90) znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza kserokopia postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lutego 2007r.
Na rozprawie w dniu 4 lipca 2007r. pełnomocnik Skarżącej złożył pismo, w którym podtrzymane zostały dotychczasowe zarzuty skargi. Jednocześnie w piśmie tym wskazano, iż organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieistniejącej, bo przedawnionej wierzytelności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego ani prawa postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Rozstrzygnięcia poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie podjęte zostały na skutek złożenia przez Skarżącą skargi na czynności egzekucyjne, a mianowicie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. O zasadności tej skargi, a w rezultacie prawidłowości dokonania zakwestionowanych przez Skarżącego czynności egzekucyjnych, orzekał Dyrektor Izby Skarbowej w K., a następnie Minister Finansów.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Skarga na czynność egzekucyjną jest więc instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy zaś kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela (organu podatkowego) egzekwuje należność (zobowiązanie podatkowe) wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. Rozpoznając zatem sprawę, której przedmiotem jest skarga na dokonaną czynność egzekucyjną polegającą na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego należało ocenić, czy jest ona zgodna z art. 80 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
W ocenie Sądu organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały art. 80 u.p.e.a. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zawiadomienie o zajęciu zostało prawidłowo doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności (w dniu 9 stycznia 2006r) i zobowiązanemu (w dniu 19 stycznia 2006r.wraz z kopią tytułu wykonawczego).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności odnieść należało się do najdalej idącego zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia w toku postępowania przepisów o właściwości organów. Zarzut ten Spółka powołała w odniesieniu do organu nadzoru, wskazując, iż wobec przeniesienia z dniem [...] stycznia 2006r. (data rejestracji w KRS) siedziby Spółki do W. właściwym miejscowo organem nadzoru w stosunku do czynności podejmowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. stał się Dyrektor Izby Skarbowej w W..
W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem kwestionowana przez Spółkę czynność egzekucyjna dokonana została przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., to właściwym miejscowo organem nadzoru do rozpoznania skargi na czynność dokonaną przez ten organ egzekucyjny był Dyrektor Izby Skarbowej w K. Stosownie do przepisu art. 23 §1 u.p.e.a., nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Z kolei z załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027 ze zm.) wynika, iż województwo śląskie na terenie którego działa Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. należy do właściwości Dyrektora Izby Skarbowej w K..
W ocenie Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a, zgodnie z którym zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego musi zawierać numer tytułu wykonawczego. Organy prawidłowo oceniły, iż powyższy warunek, w odniesieniu do zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2006r. został spełniony. Wniosku tego nie zmienia okoliczność poprzedzenia numeru tytułu wykonawczego czterocyfrowym numerem systemowym. Czynność ta nie spowodowała zmiany, czy też modyfikacji numeru tytułu wykonawczego. Wbrew twierdzeniom skargi nie wpłynęła także na czytelność informacji co do właściwej podstawy i zakresu czynności egzekucyjnej. Sąd nie stwierdził także, aby naruszony został przepis art.67 § 2 pkt 5 u.p.e.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie egzekwowaną należność stanowią odsetki od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych. Nie można wskazać terminu ich płatności, a jedynie określić początek i koniec terminu od którego są naliczane. Dane te wskazane zostały w powołanym w zawiadomieniu o zajęciu tytule wykonawczym nr [...], stanowiącym podstawę prowadzonej egzekucji, jak również w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2004r. nr [...].
Końcowo odnieść należy się do wskazanego w piśmie z dnia 4 lipca 2007r, zarzutu dokonania przez organ zajęcia nieistniejącej, przedawnionej wierzytelności. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 u.p.e.a. mogą być (oprócz przewlekłości postępowania) wyłącznie poszczególne czynności egzekucyjne i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia takich czynności (zob. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99 - LEX nr 43032, wyrok WSA z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03 - LEX nr 113578). Tylko w powyższych ramach prawnych ma miejsce wykonywana trybie art. 54 u.p.e.a kontrola przez organy nadzoru czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organy egzekucyjne. Stosownie do przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być między innymi: przedawnienie albo nieistnienie obowiązku. Wobec powyższego, skoro ustawa przewiduje środek zaskarżenia w postaci zarzutu, podnoszenie wskazanych wyżej okoliczności w niniejszym postępowaniu, uznać należy za niedopuszczalne.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.