III SA/Wa 3504/06

III SA/Wa 3504/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hieronim Sęk
Jakub Pinkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Asesor WSA Maciej Kurasz, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. I. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę, 2) zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. Z. prowadzącego kancelarię przy ul. Z. w W. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Minister Finansów (MF) po rozpatrzeniu zażalenia K. I., dalej zwanego Skarżącym, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (DIS) z [...] maja 2006 r. odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (Inspektorat w L.) na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres styczeń - czerwiec 2000 r. prowadzi egzekucję z majątku Skarżącego. Zawiadomieniami z dnia 14 listopada 2003 r. dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego Skarżącego.
Pismem z dnia 28 listopada 2003 r. Skarżący wniósł skargę na dokonane zajęcie świadczenia rentowego. W skardze zarzucił, iż zajęcie świadczenia jest bezprawne, bowiem egzekwowany obowiązek jest niewymagalny.
Postanowieniem z [...] grudnia 2003 r. DIS oddalił skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. MF, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie, na mocy postanowienia z dnia [...] sierpnia 2005 r. uchylił je i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia rzeczywistej woli Skarżącego, co do treści żądania oraz trybu rozpatrzenia podania z dnia [...] grudnia 2003 r. Jak ustalił MF z pisma Skarżącego nie wynikało jednoznacznie, że składa on skargę na czynności egzekucyjne.
Wykonując dyspozycję zawartą w w/w postanowieniu DIS wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z [...] grudnia 2003 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący w piśmie z 12 października 2005 r. zażądał wstrzymania postępowania egzekucyjnego, bowiem jego zdaniem egzekucja jest niesłuszna. Jednocześnie Skarżący podniósł, że egzekucja narusza prawo, albowiem obowiązek opłacania składek nie istnieje.
DIS, kierując się stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2005 r., wydał postanowienie z [...] grudnia 2005 r. odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie MF postanowieniem z [...] kwietnia 2006 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu MF wskazał, iż DIS błędnie uznał pismo Skarżącego z dnia 12 października 2005 r. jako nowy wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Z materiału dowodowego w sprawie wynika bowiem, iż pismo to stanowiło uzupełnienie wniosku z dnia [...] grudnia 2003 r.
Rozpatrując ponownie wniosek z [...] grudnia 2003 r. uzupełniony pismem z [...] grudnia 2005 r., DIS postanowieniem z [...] maja 2006 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, wskazując, iż wierzyciel tj. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. Inspektorat w L. postanowieniem z [...] grudnia 2005 r. nie wyraził zgody na wstrzymanie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec majątku Skarżącego.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie podnosząc, iż egzekucja jest bezprawna, a odmowa wstrzymania niesłuszna.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji MF wskazał, że przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego są należności pozostające we właściwości Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. Inspektorat w L. W zakresie wstrzymania egzekucji dochodzonych należności wierzyciel nie wyraził zgody na wstrzymanie egzekucji dochodzonej należności. Dlatego też DIS był zobligowany do odmowy wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W skardze z 25 września 2006 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący podniósł, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ZUS jest niezgodne z prawem. Wskazał, że w spornym okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie miał obowiązku wnoszenia opłaty ubezpieczeniowej, w związku czym jego zadłużenie jest fikcyjne i wynika ze złośliwej interpretacji prawa. Skarżący wniósł o zwrot zajętych dotychczas środków z tytułu nieistniejącego zadłużenia wraz z odsetkami. Skarżący wskazał również na brak możliwości skutecznego odwołania się od działań ZUS. Powyższe, jego zdaniem, narusza art. 6 i 7 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
W odpowiedzi na skargę MF powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto wskazał, iż kwestie dotyczące braku wymagalności dochodzonych należności, jak i zwrotu wyegzekwowanych należności nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 23 § 6 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 roku, nr 110, poz. 968, zwana dalej upea) organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jednakże w przypadku należności pieniężnych innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne może wstrzymać jedynie dyrektor izby skarbowej i to wyłącznie za zgodą wierzyciela. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 roku w/s III SA 1419/99 (Lex nr 47230) z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków.
Należy podkreślić, że przepis art. 23 § 6 upea nie wymaga - jak np. przepis art. 34 § 4 upea - aby organ nadzoru w momencie rozstrzygania w kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego dysponował stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu. Pamiętać również należy, iż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika, czego m.in. domagał się skarżący. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1999 roku w/s III SA 7798/98 (Lex nr 46233) uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" wynikające ze wskazanego przez niego w skardze art. 23 upea przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru - kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego - w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Należy wskazać, iż Skarżący nie wskazał w swojej skardze, jakie przepisy prawa zostały przez Ministra Finansów naruszone. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ZUS jest niezgodne z prawem.
W tych warunkach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy nadzoru egzekucyjnego działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Zaznaczyć jednak należy, że mimo, iż postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego było prawidłowe, to tym postanowieniem organy nadzoru ustosunkowały się do jednego z wniosków Skarżącego. Skarżący bowiem, precyzując swoje żądania zawarte w piśmie z [...] grudnia 2003 r., podniósł z jednej strony, że egzekucja winna być wstrzymana, z drugiej jednak wyraźnie zaznaczył, że egzekucja narusza prawo, albowiem obowiązek opłacania składek nie istnieje. Do tego drugiego wniosku organy nadzoru w żaden sposób się nie ustosunkowały. O ile miały prawo oba wnioski Skarżącego rozpatrywać oddzielnie, co w konsekwencji prowadziło do uznania postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania egzekucji za prawidłowe, to drugi wniosek Skarżącego w dalszym ciągu wymaga rozpatrzenia. Zadaniem organów pozostaje wyjaśnienie, czy był to zarzut przewidziany w art. 33 pkt 1 upea, czy też wniosek oparty o przepis art. 59 pkt 2 tej ustawy.
Z tych względów na podstawie art. 151 ppsa należało skargę jako niezasadną oddalić.