III SA/Wa 3423/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie odliczenia podatku VAT od faktur wystawionych przez firmę, która nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej.
Skarżący M. F. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która po wznowieniu postępowania określiła wyższe zobowiązanie w podatku VAT za lipiec 2002 r. Podstawą wznowienia było ujawnienie, że faktury VAT wystawione przez firmę "K" M. K. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest bezwarunkowe i faktury dokumentujące czynności nieistniejące nie mogą stanowić podstawy do odliczenia, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o określeniu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. po wznowieniu postępowania. Postępowanie wznowiono z uwagi na nowe okoliczności faktyczne, a mianowicie ujawnienie, że faktury VAT wystawione przez firmę "K" M. K. nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący domagał się odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, w tym wystawionych przez Z. N. (firma "P") oraz M. K. (firma "K"). Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "K", ponieważ firma ta nie prowadziła faktycznej działalności. Sąd administracyjny, oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie jest bezwarunkowe i zgodnie z przepisami ustawy o VAT oraz rozporządzenia wykonawczego, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Sąd uznał, że ustalenia organów podatkowych co do fikcyjności faktur wystawionych przez firmę "K" są uzasadnione zebranymi dowodami, w tym wynikami kontroli skarbowej. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o VAT i rozporządzenia wykonawczego jasno wykluczają możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności, które w istocie nie miały miejsca lub zostały wystawione przez podmioty nieuprawnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
ustawa o VAT art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną.
ustawa o VAT art. 19 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.
rozporządzenie wykonawcze art. 48 § ust. 4 pkt 5 lit. a)
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku gdy wystawiono faktury (...) stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te (...) nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Podstawą wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 3 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 181
Ordynacja podatkowa
Materiały zgromadzone w toku kontroli podatkowej stanowią dowód w postępowaniu podatkowym.
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ppsa art. 133
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 134 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury VAT wystawione przez podmiot nieprowadzący faktycznej działalności gospodarczej nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych (fikcyjność faktur) uzasadnia wznowienie postępowania podatkowego. Wyniki kontroli skarbowej wobec kontrahenta mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym wobec skarżącego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego i wadliwości ustaleń faktycznych odnoszących się do faktur wystawionych przez Z. N. (firma "P"), ponieważ nie były one podstawą wznowienia postępowania. Żądanie ponownego przeprowadzenia dowodów na okoliczności już wystarczająco wyjaśnione w postępowaniu kontrolnym wobec firmy "K".
Godne uwagi sformułowania
prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony (...) nie jest bezwarunkowe faktury (...) stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, (...) nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego przedmiotem wznowionego postępowania nie może być powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją
Skład orzekający
Małgorzata Długosz-Szyjko
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Płusa
sędzia
Marta Waksmundzka-Karasińska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że odliczenie VAT z fikcyjnych faktur jest niedopuszczalne, nawet po wznowieniu postępowania, oraz że ustalenia z kontroli skarbowej wobec kontrahenta mogą być wykorzystane w postępowaniu wobec podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i ujawnienia fikcyjności faktur wystawionych przez konkretnego kontrahenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa podatkowego dotyczącą odliczania VAT od faktur dokumentujących nieistniejące transakcje, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Fikcyjne faktury VAT: dlaczego nie można odliczyć podatku, nawet jeśli transakcja wydaje się realna?”
Dane finansowe
WPS: 13 318 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 3423/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jerzy Płusa
Małgorzata Długosz-Szyjko /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), sędzia WSA Jerzy Płusa,, asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia, po wznowieniu postępowania, zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
Skarżący - M. F. w 2002r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego i detalicznego [...]. Złożone przez niego rozliczenie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i lipiec 2002r. zostało zakwestionowane przez organ podatkowy, który w decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. określił je w wyższej wysokości pomijając odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez Z. N. działającego pod firmą "P". Organ podatkowy ustalił bowiem, że wystawca faktur z powodu braku rejestracji nie miał prawa do ich wystawiania. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] grudnia 2002r. uprawomocniła się.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. Naczelnik US w Z. wznowił postępowanie i decyzją z dnia [...] maja 2005r. (po dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy wcześniej wydanych w tej sprawie decyzji) zmienił w części decyzję wymiarową z dnia [...] grudnia 2002r. Naczelnik uznał, iż w momencie wydawania decyzji organowi nie była znana i nie została w rozstrzygnięciu uwzględniona okoliczność, iż w rozliczeniu za lipiec 2002r. Skarżący zawyżył podatek naliczony o kwoty wynikające z faktur niedokumentujących rzeczywistej sprzedaży. Fakty te ujawnione zostały w postępowaniu kontrolnym przeprowadzonym pod nadzorem prokuratury przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w stosunku do Przedsiębiorstwa [...] "K" M. K. (wynik kontroli z dnia [...].02.2004r. NR [...]). Kontrola skarbowa wykazała, iż faktury wystawione przez M. K. na podstawie, których Skarżący odliczył podatek naliczony nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a firma "K" w rzeczywistości ani nie zakupywała [...], ani nie dokonywała obrotu [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2002r. w kwocie 13.318 zł. Zobowiązanie zostało obliczone bez odliczenia podatku naliczonego wynikającego zarówno z faktur wystawionych przez Z. N. jak i M. K.
W trakcie postępowania Skarżący domagał się przeprowadzenia dowodów na okoliczność, że Z. N. mimo braku rejestracji prowadził działalność gospodarczą. Skarżący wnosił o: przesłuchanie w/w przedsiębiorcy, zbadanie przepływów pieniężnych na rachunku bankowym firmy "P", sprawdzenie składanych deklaracji podatkowych oraz włączenie do materiałów sprawy akt postępowania przygotowawczego prowadzonego wobec Z. N. przez Prokuraturę Rejonową w K. Strona domagała się także przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, zbadania akt podatkowych oraz przeprowadzenia analizy konta firmy "K" w celu wykazania, że ustalenia kontroli skarbowej w tej firmie zawarte w wyniku kontroli z dnia [...].02.2004r. NR [...] są błędne.
W złożonym odwołaniu zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego wskazując na art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - dalej w tekście uzasadnienia "ustawa o VAT"- (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), § 48 ust. 4, pkt 1 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - dalej w tekście "rozporządzenie wykonawcze"- (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.); 2) błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania - tj. art. 121 § 1, 122, 187 § 1, 191 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60). Zdaniem strony organ podatkowy nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego i błędnie przyjął za udowodnione, iż zakwestionowane faktury zakupu dokumentowały fikcyjne transakcje bądź pochodziły od podmiotu nieuprawnionego do wystawiana faktur.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Uznał, że istniała przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego ( art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), bowiem wyszły na jaw nowe dowody i okoliczności nieznane w momencie wydawania decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za kwiecień i lipiec 2002r. a istotne dla rozstrzygnięcia. Wskazał, że choć prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest elementem konstrukcji podatku od towarów i usług, to prawo to nie jest bezwarunkowe. Wydane na podstawie ustawy o VAT rozporządzenie wykonawcze wskazuje bowiem, że nie stanowią podstawy do odliczenia faktury wystawione przez podmioty niezarejestrowane oraz faktury nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału wynika, że zakwestionowane faktury nie uprawniały do odliczenia podatku naliczonego.
Dyrektor odniósł się także do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony i niewłaściwego wyjaśnienia sprawy. Nie podzielił poglądów odwołania, iż w postępowaniu naruszono przepisy procedury podatkowej. Wskazał, że organ podatkowy nie miał obowiązku uwzględniać kolejnych wniosków dowodowych strony na okoliczności dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami, bądź nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia. Podniósł, iż postępowanie kontrolne wobec M. K. przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej, a zgodnie z art. 181 § 1 cyt. ustawy materiały zgromadzone w toku kontroli podatkowej stanowią dowód w postępowaniu podatkowym.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze pełnomocnik M. F. zarzucił decyzji odwoławczej naruszenie prawa materialnego tj.:
- art. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na sprzecznych ustaleniach polegających na stwierdzeniu z jednej strony, że podatnik nie zakupił [...], tylko "puste faktury", a z drugiej strony, że podatnik sprzedał to niezakupione [...] w ramach czynności, które mieszczą się w treści art. 2,
- art. 19 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy poprzez odmówienie podatnikowi prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy zakupie towarów związanych ze sprzedażą opodatkowaną,
- § 48 ust. 4 pkt 5 rozp. Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku-w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez stwierdzenie, że firma "K" nie dokonywała faktycznej sprzedaży towarów i w związku z tym nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez M. K., pomimo, ze podatnik udowodnił, że transakcje rzeczywiście zostały dokonane,
- § 48 ust. 4 pkt 1 cytowanego wyżej rozporządzenia poprzez stwierdzenie, że firma "P" Z. N. nie była firmą uprawnioną do wystawiania faktur VAT, pomimo, że firma ta w okresie od marca do sierpnia 2002 roku składała deklaracje podatkowe VAT-7 we właściwym urzędzie skarbowym i urząd ten nie kwestionowal przez blisko pól roku zgodności z prawem działalności tej firmy dysponując jej aktami podatkowymi.
Zarzucił także błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, a polegający na stwierdzeniu, że:
- w firmie "K" nie występował faktyczny zakup i sprzedaż [...], pomimo, ze podatnik przedstawił dowody na tę okoliczność,
- firma "P" Z. N. nie była uprawniona do wystawiania faktur VAT będących podstawą odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy właściwy urząd skarbowy traktował tę firmę przez okres od marca do sierpnia 2002 roku tak jak zarejestrowanego podatnika VAT.
Strona skarżąca podniosła, iż naruszono przepisy Ordynacji Podatkowej:
- art. 121 § 1 - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów w sprawie mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności,
- art. 122 - poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, które pozwoliłyby na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
- art. 187 § 1 - poprzez zaniechanie przez organy podatkowe zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- art. 191 - poprzez dokonanie oceny materialu dowodowego w oparciu o wybiórczo zgromadzone dowody,
- art. 210 § 4 - poprzez nie wskazanie, dlaczego nie dano wiary dowodom wskazanym przez podatnika.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i o przekazanie sprawy organowi podatkowemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko tak jak w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pozwala stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sąd administracyjny oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji orzeka na podstawie akt sprawy, to jest materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania, rozpatrując sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; - dalej " Ppsa").
Zaskarżona decyzja wydana została na skutek wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] grudnia 2002r.
Postępowanie o wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem jest weryfikacja decyzji ostatecznych, sprawdzenie, czy wystąpiła któraś z wad postępowania określona w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i czy wada ta miała wpływ na treść wydanej decyzji ostatecznej. Sądowa kontrola decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowania dotyczyć zatem musi zarówno skontrolowania występowania któregokolwiek z warunków wznowienia jak i prawidłowości rozstrzygnięcia zmienionej decyzji w kontekście występowania stwierdzonej przesłanki wznowienia.
Podstawą wznowienia postępowania w sprawie p. M. F. była przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, która pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał.
Zauważyć należy, że choć wznowienie postępowania pozwala badać poza przesłankami powołanymi w postanowieniu o wznowieniu także występowanie innych wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek wznowienia, to niedopuszczalne jest podważanie ustaleń faktycznych i ich kwalifikacji prawnej dokonanych w weryfikowanej decyzji ostatecznej, których podstawy wznowienia nie dotyczą. ( zob. wyrok składu 7 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999r., sygn. FSA 1/99, opubl.: ONSA 2000,nr 2). Z tego względu podnoszone przez Skarżącego zarzuty dotyczące nieprawidłowości postępowania dowodowego i wadliwości ustaleń faktycznych odnoszących się do braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Z. N. - "P" nie mogą być przez Sąd uznane za zasadne. Co więcej nie mogą być one w ogóle badane przy ocenie legalności decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu wznowionym w sytuacji, gdy nie były one przesłanką wznowienia. Okoliczności te zostały bowiem uwzględnione w prawomocnej decyzji z dnia [...] grudnia 2002r., a przesłanki wznowienia postępowania w tej sprawie dotyczą wyłącznie faktur wystawionych przez firmę -K". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż przedmiotem wznowionego postępowania nie może być powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę stałości decyzji, lecz zbadanie sprawy jedynie w kontekście przesłanek wznowienia. (por. wyrok NSA z 10,07.2003r. sygn. IIISA 2809/01, opubl. Biuletyn Skarbowy 2003/6/27). Podniesione zarzuty zmierzają zaś do powtórnego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Nowe okoliczności wskazane przez organy podatkowe jako podstawa wznowienia postępowania, to ujawnienie po wydaniu decyzji z dnia [...].12.2002r., iż firma M. K. - "K" nie wykonywała w rzeczywistości czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i w związku z tym faktury wystawione dla Skarżącego przez ten podmiot dotyczyły czynności, które nie zostały dokonane. Nie mogą one stanowić podstawy do odliczenia podatku i tym samym ich ujawnienie powoduje konieczność zmiany decyzji wymiarowej za lipiec 2002r. Zdaniem organów podatkowych wnioski takie wynikają zarówno z postanowień art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT ("Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną", "Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług") jak i z brzmienia § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT ("W przypadku gdy: (...) wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne (...) stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.")
Temu poglądowi co do zasadności wznowienia postępowania - zdaniem Sądu - nie można odmówić słuszności. Przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej spełniona jest bowiem wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego okoliczności faktyczne lub nowe dowody i są one na tyle istotne dla sprawy, że wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji taki charakter, zdaniem Sądu, mają a konsekwencją ich stwierdzenia w świetle art. 19 ust. 2 ustawy o VAT oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia wykonawczego musi być określenie zobowiązania podatkowego z pominięciem odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności niedokonane.
Fundamentalna zasada konstrukcji podatku od towarów i usług - zasada potrącalności podatku naliczonego, wynikająca z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o VAT przewidującego, że podatnik tego podatku posiada prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, którą stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, nie jest bowiem nieograniczona. Ograniczenia wynikają m.in z przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT. Powołane rozporządzenie przewiduje m.in. w § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a), że w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury takie i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Nie ulega wątpliwości, że wskazany przepis wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego ujętego w fakturze dokumentującej czynność, która w istocie nie miała miejsca (nie została dokonana). Takie właśnie okoliczności były podstawą zakwestionowania dokonanych przez p. M. F. w deklaracji VAT za miesiąc lipiec 2002r.odliczeń podatku naliczonego nieuwzględnionych we wcześniejszej decyzji wymiarowej za ten miesiąc.
W tej sytuacji rozważyć należało jedynie, czy ustalenia organów podatkowych co do występowania wskazanych okoliczności odpowiadają faktom, bowiem spór w niniejszej sprawie w istocie koncentruje się wokół prawidłowości postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych dotyczących działalności firmy "K". Także Strona Skarżąca mimo podniesienia zarzutów naruszenia prawa materialnego tj. art. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 19 ust. 1 ustawy o VAT oraz § 48 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego uzasadniła je argumentami skierowanymi przeciwko ustaleniom faktycznym poczynionym przez organy podatkowe. Z jej argumentacji nie wynika, by kwestionowała poprawność interpretacji i zastosowania przepisów prawa do tak ustalonego stanu faktycznego.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie ustalenia organu podatkowego uzasadnione są zebranymi w sprawie dowodami, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 191 ordynacji podatkowej. Z zasady tej wynika, iż organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, może swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których opiera swoją decyzję. Oceniając poprawność ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie przez organy podatkowe Sąd uznał, że nie można zarzucić im dowolności, bowiem ustalenia te znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w świetle art. 181 Ordynacji podatkowej podstawą rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym mogą być zarówno dowody bezpośrednio przeprowadzone w tym postępowaniu jak i dowody zgromadzone w innych postępowaniach. ("Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 2 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe."). Z wykładni art. 181 w zw. art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że ustawodawca za "dokumenty zgromadzone" w postępowaniu kontrolnym uznaje także dokumenty wytworzone w tym postępowaniu. Przy innej, węższej interpretacji tego pojęcia należałoby uznać, iż wyłączenia zawarte w artykułach 284a § 3, 284b § 3 i 288 § 2 ordynacji podatkowej dotyczące: a) dokumentów z czynności kontrolnych dokonanych z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w art.284a § 2", b) dokumentów dotyczących czynności kontrolnych dokonanych po upływie terminu kontroli, c) protokółu czynności wymienionych w art. 288 oraz materiałów i informacji zebranych w toku tych czynności odnoszą się do zbioru, który nie zawiera dokumentów i materiałów wymienionych w artykułach 284a § 3, 284b § 3 i 288 § 2 ordynacji podatkowej.
Z wyniku kontroli z dnia [...] lutego 2004r. kończącego postępowanie kontrolne prowadzone w porozumieniu z Prokuraturą Okręgową w K. wobec M. K. oraz sporządzonych w trakcie kontroli innych dokumentów (protokołów przesłuchania świadków i strony) jednoznacznie wynika, iż firma ta nie prowadziła w rzeczywistości działalności polegającej na sprzedaży [...], nie dokonywała zakupu [...], lecz wystawiała jedynie fikcyjne faktury. Organy podatkowe uznając w niniejszej sprawie, że faktury wystawione przez firmę "K" stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane miały prawo z mocy art. 181 Ordynacji podatkowej skorzystać z dokumentów zgromadzonych w kontroli przeprowadzonej w stosunku do firmy "K" przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Zważywszy ponadto, że jak wynika z art. 188 Ordynacji podatkowej - żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy może nie zostać uwzględnione, jeżeli okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ mógł odmówić ponownego przeprowadzenia dowodów na okoliczność działalności prowadzonej przez kontrahenta Skarżącego stwierdzoną w postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec firmy "K". Z tego względu Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 121 § 1, 122, 180, 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ rozpatrzył, bowiem wszystkie wnioski dowodowe skarżącego, odniósł się w uzasadnieniu decyzji do całego materiału dowodowego, w tym do przedłożonych przez Skarżącego oświadczeń, wyjaśnił także dlaczego nie przesłuchał ponownie M. K. i A. R.
Nieuwzględnienie żądań Skarżącego w zakresie ponownego przeprowadzenia dowodów zdaniem Sądu nie naruszało prawa. Zważyć bowiem należało, że w postępowaniu podatkowym toczącym się wobec jednego podatnika, niedopuszczalna jest weryfikacja ustaleń kontroli podatkowej zakończonej decyzją lub wynikiem kontroli dotyczących innego kontrolowanego podatnika. Okoliczność, że wpływ na uprawnienia Skarżącego do odliczenia podatku mają dokumenty- faktury wystawione przez jego kontrahenta, nie oznacza, że stwierdzone w postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec wystawcy faktur okoliczności dotyczące jego sytuacji prawno-podatkowej każdorazowo poddaje się ponownemu sprawdzeniu przy kontrolach jego kontrahentów. Z tego względu Ordynacja podatkowa w art. 181 przewiduje możliwość włączenia do materiału dowodowego materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach.
Niezasadny w świetle tak ustalonego stanu faktycznego jest zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy o VAT oraz § 48 ust. 4 pkt 5 cytowanego rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT. W każdym przypadku wykazania, że wystawiona faktura stwierdza czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. I nie ma znaczenia, że Skarżący kupował, posiadał i dokonywał obrotu [...]. Odliczenie podatku naliczonego poddane jest rygorom formalnym i dokonane może być tylko w przypadku dysponowania przez podatnika właściwymi dokumentami. Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o VAT podlegającą odliczeniu kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Tymczasem jak wynika z dokonanych ustaleń p. M. F. dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie stwierdzały nabycia tego właśnie [...], wystawione bowiem były przez podmiot niedokonujący czynności obrotu [...] i zgodnie § 48 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego nie stanowiły dokumentu uprawniającego do odliczenia.
Także zarzut naruszenia art. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT okazał się nieuzasadniony. W zaskarżonej decyzji nie zakwestionowano bowiem, wysokości obrotu i podatku należnego wykazanego przez Skarżącego w deklaracji za lipiec 2002r. oraz by Skarżący nie dokonywał obrotu [...]. W trakcie postępowania nie ustalono także by Skarżący wykonywał czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Okoliczności takich nie podnosił także Skarżący. W postępowaniu podatkowym w odmiennej kwocie niż zadeklarował to Skarżący, przyjęto jedynie kwoty podatku naliczonego do odliczenia, bowiem uznano korzystając z dowodów zgromadzonych w postępowaniu kontrolnym wobec M. K., że [...], którym obracał Skarżący nie pochodziło z tej firmy, a wystawione przez "K" faktury nie dokumentują rzeczywistych czynności.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, dlatego stosownie do postanowień art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.) oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI