III SA/Wa 3414/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2013-06-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
PFRONzaległościodsetkiumorzenierozłożenie na ratyulgi płatniczeinteres publicznyinteres pracodawcysytuacja finansowaustawa o rehabilitacji

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki domagającej się umorzenia odsetek i rozłożenia na raty zaległości wobec PFRON, uznając brak podstaw prawnych do ulgi.

Spółka T. sp. z o.o. wniosła o umorzenie odsetek i rozłożenie na raty zaległości wobec PFRON, powołując się na sezonowy charakter działalności i trudną sytuację finansową. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak przesłanek ustawowych do umorzenia oraz uznaniowy charakter rozłożenia na raty, który nie został spełniony. Spółka zaskarżyła decyzje, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały prawo, a przesłanki do ulgi nie zostały wykazane.

Spółka T. sp. z o.o. zwróciła się do Prezesa Zarządu PFRON z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz umorzenie odsetek. Uzasadniała to sezonowym charakterem działalności, trudnościami z płynnością finansową spowodowanymi nieterminowymi płatnościami od kontrahentów oraz ogólnokrajowym kryzysem. Prezes Zarządu PFRON decyzją z czerwca 2012 r. odmówił umorzenia odsetek (18.539 zł) i rozłożenia na raty zaległości (71.362 zł), wskazując, że nie zachodzą przesłanki z art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji dotyczące całkowitej nieściągalności, a sytuacja spółki nie jest nadzwyczajna. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że art. 67a Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do umorzenia zaległości PFRON, a katalog przesłanek z art. 49 ust. 5b jest zamknięty. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 122 O.p.) i prawa materialnego (art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji), twierdząc, że organ nie zbadał wyczerpująco stanu faktycznego i dowolnie ustalił brak przesłanek do rozłożenia na raty. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały prawo. Sąd podkreślił, że umorzenie zaległości jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach całkowitej nieściągalności, a rozłożenie na raty ma charakter uznaniowy, ale nie dowolny. W ocenie sądu, spółka nie wykazała zaistnienia przesłanek do umorzenia odsetek, a organy prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki do rozłożenia zaległości na raty, uwzględniając przy tym możliwości płatnicze pracodawcy i stan finansów Funduszu. Sąd zaznaczył również, że nie może stosować innych kryteriów oceny niż wskazane w ustawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie odsetek jest możliwe tylko w przypadku całkowitej nieściągalności, a przesłanki te nie zostały spełnione.

Uzasadnienie

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej określa zamknięty katalog przesłanek do umorzenia odsetek (art. 49 ust. 5b), które nie zostały wykazane przez spółkę. Trudności finansowe i sezonowy charakter działalności nie są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.r.z.s.z.o.n. art. 49 § ust. 5a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Zaległości z tytułu wpłat na PFRON, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

u.r.z.s.z.o.n. art. 49 § ust. 5b

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Określa przypadki całkowitej nieściągalności, uzasadniające umorzenie zaległości (śmierć dłużnika bez majątku, oddalenie wniosku o upadłość, trwałe zaprzestanie działalności bez majątku, brak zaspokojenia w postępowaniu likwidacyjnym, niska kwota zaległości, brak majątku do egzekucji, nieopłacalność egzekucji).

u.r.z.s.z.o.n. art. 49 § ust. 5c

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Prezes Zarządu PFRON może, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów prowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący.

O.p. art. 67a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący ulg w spłacie zobowiązań podatkowych (nie ma zastosowania do zaległości PFRON w zakresie umorzenia).

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada powszechności opodatkowania.

p.u.n. art. 13

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Okoliczności uzasadniające oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

p.u.n. art. 361

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania upadłościowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa spółki spowodowana sezonowością działalności, kryzysem i nieterminowymi płatnościami kontrahentów uzasadnia umorzenie odsetek i rozłożenie zaległości na raty. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego i nie zbadał rzeczywistej sytuacji spółki. Nierozłożenie na raty świadczenia naruszy interes społeczny, gdyż może doprowadzić do upadłości spółki i utraty wpływów do Funduszu. Orzecznictwo administracyjne w zakresie przesłanek rozłożenia na raty należności podatkowych powinno mieć zastosowanie do analogicznych przesłanek rozłożenia na raty bądź umorzenia zaległości wobec PFRON.

Godne uwagi sformułowania

brak jest regulacji prawnej dającej możliwość umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny, gdyż nie ma zastosowania art. 67a O.p. Katalog sytuacji określonych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji ma charakter zamknięty decyzja o odroczeniu terminu płatności bądź rozłożeniu zaległości na raty ma charakter uznaniowy charakter uznaniowy decyzji administracyjnych nie oznacza, że decyzje te mogą być w swych ocenach dowolne nie można przenosić kosztów prowadzenia działalności gospodarczej na PFRON kontrola sądowa ... sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem każdy zobowiązany jest do ponoszenia świadczeń publicznych w zakresie określonym przez prawo Podatki ... mają w istocie nieekwiwalentny i abstrakcyjny charakter

Skład orzekający

Krystyna Kleiber

przewodniczący

Grzegorz Nowecki

sprawozdawca

Beata Sobocha

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia i rozłożenia na raty zaległości wobec PFRON, w szczególności brak możliwości stosowania ogólnych przepisów Ordynacji podatkowej (art. 67a) do umorzenia odsetek PFRON oraz ścisłe stosowanie katalogu przesłanek z ustawy o rehabilitacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Sprawa opiera się na analizie konkretnych przesłanek ustawowych, a nie na nowatorskiej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebami finansowymi przedsiębiorcy a rygorystycznymi przepisami dotyczącymi ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych. Pokazuje, jak ważne jest dokładne spełnienie wymogów ustawowych.

Czy sezonowa firma może liczyć na ulgę w spłacie zaległości PFRON? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 71 362 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 3414/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Sobocha
Grzegorz Nowecki /sprawozdawca/
Krystyna Kleiber /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 3032/13 - Wyrok NSA z 2016-01-29
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
art. 49 ust. 5a, - 5c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Nowecki (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy 2009, 2010, 2011 r. oddala skargę
Uzasadnienie
T. sp. z o.o. z siedzibą w S. (poprzednia nazwa: T. - sp. z o.o. z siedzibą w J.; dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca") wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wystąpiła o rozłożenie na raty zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "PFRON") oraz umorzenie odsetek. W uzasadnieniu Strona wyjaśniła, że prowadzi sezonową w okresie wiosna – jesień działalność gospodarczą. Obecnie ze względu na rozpoczęcie się sezonu jest na etapie zbierania zamówień. W związku z czym jednorazowa konieczność uregulowania zaległości może spowodować zachwianie jej płynności finansowej i niekorzystnie odbić się na realizacji zawartych przez nią kontraktów.
Prezes Zarządu PFRON odnosząc się do wniosku Strony pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. zwrócił się z prośbą o nadesłanie dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a, ust. 5b, ust. 5c pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.; dalej jako: "ustawa o rehabilitacji").
Skarżąca w odpowiedzi na powyższe pismo ponownie zwróciła się z prośbą o rozłożenie zaległości na raty (każda w wysokości 2.500 zł) oraz częściowe umorzenie odsetek. Podkreśliła, że ze względu na trudną sytuację na rynku, nieterminowe regulowanie zaległości przez kontrahentów oraz sezonowy charakter prowadzonej działalności gospodarczej (wynajmowanie hal namiotowych), nie jest w stanie dokonać jednorazowej zapłaty zaległości.
Wskazała, że pomimo trudności, stara się przeciwdziałać skutkom kryzysu poprzez restrukturyzację i zwiększanie swojej wydajności. W jej ocenie za rozłożeniem na raty zaległości przemawia także, ważny interes publiczny, gdyż firma działa na rynku, regularnie płaci podatki i inne daniny publicznoprawne, dając zatrudnienie 34 osobom. Ponadto współdziała z organami władzy lokalnej i wspiera różnego rodzaju przedsięwzięcia sportowe czy kulturalne. Strona przesłała kserokopie bilansu wraz z rachunkami zysków i strat za 2011 r. (z uwzględnieniem bufora).
Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił Skarżącej umorzenia odsetek w kwocie 18.539 zł za poszczególne miesiące okresu od marca 2009 r. do lutego 2011 r. z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON, a także odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 71.362 zł wraz z odsetkami w kwocie 18.539 zł za ww. okres.
W uzasadnieniu podniósł, że w sytuacji Skarżącej nie zachodzi żadna z przesłanek zawartych w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji pozwalających na zakwalifikowanie jej sytuacji jako całkowitej nieściągalności. W związku z czym brak jest podstaw do umorzenia odsetek od zaległości z tytułu wpłat na PFRON w związku z art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji.
W ocenie organu nie można uznać za nadzwyczajną sytuację faktu zachwiania płynności finansowej Spółki czy też nieterminowego regulowania zaległości przez kontrahentów.
Organ odnosząc się do argumentów Strony, dotyczących trudnej sytuacji na rynku i sezonowego charakteru prowadzonej działalności gospodarczej podkreślił, iż Skarżąca podejmując działalność w określonej branży powinna mieć świadomość, co do sposobu i kosztów prowadzenia tej działalności. Jego zdaniem Strona kalkulując koszty prowadzonej działalności powinna uwzględnić zarówno wydatki związane z regulowaniem należności publicznoprawnych czym są wpłaty na PFRON, jak też związane z potrzebami inwestycyjnymi Spółki. Ponadto organ podniósł, iż z nadesłanych dokumentów wynika, że Skarżąca osiągnęła zysk netto zarówno na koniec 2010 r. jak również na koniec 2011 r.
W ocenie organu nie zaistniały w niniejszej sytuacji także przesłanki do rozłożenie na raty płatności zaległości wraz z odsetkami na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji.
Skarżąca w odwołaniu z 6 lipca 2012 r. zarzuciła ww. decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn. zm.; dalej jako: "O.p.") poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego, a ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty, tj. ważny interes pracodawcy, a także ważny interes publiczny.
W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie Strony organ oparł swoją decyzję jedynie na dokumentach dostarczonych przez firmę, tj. bilansu spółki oraz rachunku zysków i strat uznając, że skoro spółka osiąga zysk to nie ma podstaw do rozłożenia świadczenia na raty. Ponadto nie przeanalizował rzeczywistej sytuacji Skarżącej. Nie wziął pod uwagę toczących się kosztownych i długotrwałych postępowań sądowych i egzekucyjnych, które mają na celu odzyskanie przez Skarżącą chociaż części zaległości. Ponadto nie przywiązał uwagi do faktu, iż trwający ogólnokrajowy kryzys mógł przyczynić się do spadku zleceń i do zalegania z płatnościami przez inne podmioty wobec Strony. Zdaniem Skarżącej takiej sytuacji nie sposób było przewidzieć w momencie podejmowania działalności.
Strona stoi na stanowisku, iż organ nie podjął niezbędnych działań, które nakłada na niego ustawa, w celu wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Decyzja została więc podjęta z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 122 O.p.
Ponadto Skarżąca nadmieniła, iż salda na jej rachunkach bankowych wynoszą 0, a z bieżących dochodów stara się w pierwszej kolejności wypłacać pracownikom na czas wynagrodzenie, składki wobec ZUS i podatki. Jej zdaniem organ nie zwrócił uwagi na fakt, iż zysk spółki za rok 2011 r. był ponad dwukrotnie mniejszy niż za rok 2010. Działalność Skarżącego uzależniona jest od innych podmiotów, których nieterminowość w regulowaniu należności pogłębia jej kłopoty finansowe.
Jednocześnie Skarżąca w związku z brakiem dobrowolnej zapłaty oraz z zawaleniem się hal prowadzi wiele trudnych i skomplikowanych postępowań sądowych i egzekucyjnych.
W dalszej części Strona wskazując na przesłankę "ważnego interesu publicznego" podkreśliła, iż konieczność zapłaty za nieuregulowane świadczenia jednorazowo może spowodować konieczność zwolnień zatrudnianych pracowników. Wskazała także, że organ nie podjął się zbadania jaki jest charakter współpracy Strony z władzami lokalnymi i jak ona przebiega.
Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniósł, iż Prezes Zarządu PFRON rozpatrując wniosek Strony podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67a § 1 O.p. wyjaśnił, iż brak jest regulacji prawnej dającej możliwość umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny, gdyż nie ma zastosowania art. 67a O.p. Tym samym Strona nie może skutecznie ubiegać się o umorzenie odsetek z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby w stosunku do niej wystąpiła okoliczność, która uzasadniałaby zastosowanie wobec niej ulgi w postaci umorzenia odsetek. Katalog sytuacji określonych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie ma charakter zamknięty, w związku z czym Prezes Zarządu PFRON jest uprawniony do zastosowania ulgi w postaci umorzenia tylko w przypadkach w nim wskazanych. Strona nie przedstawiła natomiast dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji.
W ocenie organu z analizy materiału dowodowego oraz przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie wynika, aby w stosunku do Strony zachodziły przesłanki do rozłożenia na raty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON. Z analizy dowodów załączonych przez Stronę na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, jak również postępowania odwoławczego nie wynika by Skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej spłatę zobowiązań wobec PFRON.
Organ odnosząc się do argumentów Strony dotyczących ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego wyjaśnił, iż wskazane przez nią okoliczności nie stanowią żadnych nadzwyczajnych zdarzeń. Jego zdaniem Strona prowadząc działalność charakteryzującą się sezonowością powinna tak gospodarować posiadanymi środkami, by możliwe było terminowe regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym wobec PFRON. Ponadto kalkulując koszty działalności przedsiębiorca powinien uwzględniać wydatki związane z regulowaniem należności publicznoprawnych, a także skutki ewentualnego nieregulowania należności przez kontrahentów. W ocenie organu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej nie można przenosić na PFRON, który środki pochodzące z wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przeznacza na realizację niezwykle istotnego interesu społecznego jakim jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych.
Reasumując organ odwoławczy uznał, iż Prezes Zarządu PFRON jasno uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie zarówno co do faktów, jak i co do prawa oraz ocenił wszystkie okoliczności sprawy, wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem jej zastosowania oraz na przesłanki przemawiające za odmową umorzenia odsetek oraz rozłożenia zaległości na raty. Tym samym prawidłowo zastosował przepisy prawa w oparciu o ustalony stan faktyczny.
Skarżąca niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 22 listopada 2012 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i dowolne ustalenie, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty, tj. ważny interes pracodawcy, które nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w przypadku ich powstania.
Zdaniem Skarżącej orzecznictwo administracyjne w zakresie przesłanek rozłożenia na raty należności podatkowych powinno mieć odpowiednie zastosowanie do analogicznych przesłanek rozłożenia na raty bądź umorzenia zaległości wobec PFRON, w szczególności w zakresie "ważnego interesu podatnika".
W jej ocenie organ drugiej instancji, który rozpatrywał sprawę na skutek odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie przeanalizował ponownie sprawy oraz nie podjął czynności w celu dokładnego zbadania czy w dniu wydania decyzji nie istniały przesłanki, które przemawiałyby za wnioskiem Strony.
Strona podkreśliła, że Minister Pracy i Polityki Społecznej rozstrzygający sprawę ustalił sytuację majątkową Skarżącej na koniec 2011 r. jednakże w żaden sposób nie ocenił jakie skutki ekonomiczne może wywołać realizacja należnego zobowiązania dla zobowiązanego. Ponadto nie wziął pod uwagę, iż z uwagi na kryzys corocznie zyski Strony są coraz mniejsze co oznacza, iż za ten rok zysk uzyskany przez firmę może być jeszcze niższy. W związku z tym jednorazowa realizacja zobowiązania wobec PFRON będzie oznaczać, iż Strona będzie w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, której skutkiem może być ogłoszenie przez nią upadłości, a co za tym idzie koniecznością redukcji zatrudnienia w firmie.
Zdaniem Strony organ w żaden sposób nie odnosząc się do skutków jakie może wywołać jednorazowe spełnienie świadczenia przez zobowiązanego bez rozłożenia go nawet na raty dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych sprawy. Strona ponadto zauważyła, iż pojęcie "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych.
Jednocześnie Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniami organu, iż przeciwko rozłożeniu na raty zobowiązania względem PFRON przemawia interes społeczny, wyrażony w ustawowych celach jego działalności. Zdaniem Strony to nierozłożenie na raty świadczenia w istocie naruszy interes społeczny, gdyż istnieje duże ryzyko, iż jednorazowa spłata zadłużenia spowoduje konieczność ogłoszenia przez Skarżącą upadłości. W przypadku zakończenia przez Stronę działalności Fundusz zostanie pozbawiony na przyszłość od niej wpływów co zdaniem Skarżącej bardziej godzi w interes społeczny niż nieotrzymanie zobowiązania jednorazowo.
W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.).
Pod ocenę Sądu wpłynęła skarga na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie odmowy umorzenia odsetek oraz rozłożenia na raty zapłaty zobowiązania z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON za poszczególne okresy 2009. 2010 i 2011 r. Skarżący kwestionuje zasadność dokonanej przez organ oceny stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieuwzględnienia skutków ekonomicznych jakie spowoduje dla niego konieczność dokonania jednorazowej zapłaty należnego zobowiązania z tego tytułu oraz innych istotnych okoliczności sprawy.
Dodatkowo Skarżący podkreślił fakt pozostawania w trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym wyegzekwowanie zaległych zobowiązań będzie prowadziło w jego przypadku do ograniczenia działalności lub upadłości.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi i prezentowanej argumentacji in principio pragnie zauważyć, iż zgodnie z wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP zasadą powszechności opodatkowania każdy zobowiązany jest do ponoszenia świadczeń publicznych w zakresie określonym przez prawo. Takim świadczeniem jest także wpłata (składka) na PFRON, która ze względu na zastosowanie do jej wymiaru i poboru przepisów dotyczących zobowiązań podatkowych ma właśnie taki charakter. Podatki, w odróżnieniu przykładowo od opłat stanowiących rodzaj odpłatności za określone działania organów administracji publicznej, mają w istocie nieekwiwalentny i abstrakcyjny charakter (patrz definicja podatku zawarta w art. 6 O.p.). Obowiązek zapłaty podatku wynika wprost z mocy prawa, chyba że ustawodawca taki skutek wiąże z wydaniem decyzji przez organ podatkowy.
Zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, w przypadku wpłat (składek) na PFRON obowiązek ten powstaje mocy prawa, co oznacza konieczność uiszczenia należnych zobowiązań z tego tytułu bez wezwania przez właściwy miejscowo i rzeczowo w danej sprawie organ administracji.
Zgodnie z art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji, zaległości z tytułu wpłat na PFRON, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji stanowi, iż całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, z późn. zm.);
3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W myśl art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji Prezes Zarządu PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu.
Nakaz istniejący w art.49 ust. 5a – nie pozwala przy umarzaniu zaległości na stosowanie jakichkolwiek innych ocen aniżeli są wskazane w cytowanym przepisie. Dopiero przepis art. 49 ust. 5c, dotyczący odroczenia terminu płatności lub rozłożenia zapłaty na raty pozwala Prezesowi Zarządu PFRON zastosować przesłanki takie jak interes pracodawcy lub interes publiczny. Wskazuje to, że decyzja o odmowie umorzenia zaległości uzależniona jest od zaistnienia kazuistycznie wyliczonych przypadków. Natomiast decyzja o odroczeniu terminu płatności bądź rozłożeniu zaległości na raty ma charakter uznaniowy. Należy przy tym zauważyć, że charakter uznaniowy decyzji administracyjnych nie oznacza, że decyzje te mogą być w swych ocenach dowolne.
Skarżący składając wniosek o rozłożenie na raty zobowiązań wobec PFRON i umorzenie odsetek powołał się na trudną sytuację finansową spowodowaną kryzysem, zasadnie więc Prezes Zarządu PFRON i Minister Pracy i Polityki Społecznej oceniali wskazane przez niego okoliczności przez pryzmat art. 49 ust. 5a i ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Jednocześnie w kwestii umorzenia zaległości w postaci należnych odsetek należy potwierdzić, iż żaden z warunków wymienionych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy, w tej sprawie nie wystąpił, a zatem ww. organy nie miały podstawy prawnej do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych.
Jednocześnie organy obu instancji mogły dokonać analizy sytuacji zobowiązanego pod kątem przepisu art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji, co też uczyniły. Zdaniem Sądu, zarówno Prezes Zarządu PFRON jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej ustalili na podstawie zebranych dowodów prawidłowo stan faktyczny sprawy i dokonali oceny zgodnie z obowiązującą w tymi przypadku zasadą uznania administracyjnego. Przeprowadzone postępowanie spełniło zatem ogólne wymogi postępowania i nie naruszało art.122 O.p. tj. normy odnoszącej się do zakresu, sposobu oraz rozpatrywania materiału dowodowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy w tym miejscu podkreślić, iż Skarżący mimo wezwania nie dołączył do wniosku o przyznanie ww. preferencji podatkowych aktualnego bilansu obrazującego stan jego sytuacji finansowej, zatem organy administracji dokonując analizy tego stanu, jego ocenę oparły o przedłożone przez Wnioskodawcę dokumenty finansowe, stanowiące merytoryczną podstawę żądania Skarżącego.
Podsumowując, należało stwierdzić, iż zarówno decyzja Prezesa Zarządu PFRON jak i Ministra Pracy i Pomocy Społecznej nie naruszyły ww. przepisów postępowania, a także przepisów prawa materialnego, zatem zarzuty skargi w ocenie Sądu okazały się nieuzasadnione.
W konkluzji należy także podnieść, iż kognicja sądów administracyjnych, opisana na wstępie rozważań niniejszego uzasadnienia, nie pozwala Sądowi na wydawanie orzeczeń ustalających prawa i obowiązki stron postępowania, jak również poprzez nadane uprawnienia do badania zgodności decyzji z obowiązującymi przepisami, nie zezwala Sądowi na stosownie wobec działalności gospodarczej Skarżącego innych kryteriów ocennych, niż wskazane w art. 49 ust. 5a i 5c ustawy o rehabilitacji, jak też ustalania praw i obowiązków Skarżącego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI