III SA/Wa 340/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na interpretację indywidualną dotyczącą stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, uznając, że brak ważnego numeru VAT UE kontrahenta po zmianach wprowadzonych pakietem "Quick Fixes" uniemożliwia zastosowanie tej stawki.
Spółka zapytała o możliwość zastosowania stawki 0% VAT do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, mimo że kontrahent okazał się nie być aktywnym podatnikiem VAT UE, mimo pozytywnej weryfikacji w systemie VIES. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił, wskazując na zmiany wprowadzone pakietem "Quick Fixes", które uczyniły posiadanie ważnego numeru VAT UE przez nabywcę warunkiem materialnym. Sąd administracyjny zgodził się z organem, oddalając skargę spółki.
Przedmiotem skargi była interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), która uznała stanowisko spółki B. sp. z o.o. za nieprawidłowe w kwestii zastosowania stawki 0% VAT do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Spółka dystrybuowała alkohol do kontrahenta we Francji, organizując transport i stosując stawkę 0% VAT, opierając się na pozytywnej weryfikacji kontrahenta w systemie VIES. Po pewnym czasie dowiedziała się, że kontrahent nie był aktywnym podatnikiem VAT UE w okresie transakcji. Spółka argumentowała, że nie powinna ponosić konsekwencji nieprawidłowego funkcjonowania systemu VIES i powoływała się na orzecznictwo TSUE sprzed zmian wprowadzonych pakietem "Quick Fixes". DKIS odmówił zastosowania stawki 0%, wskazując, że zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, po zmianach z 1 stycznia 2020 r. (tzw. "Quick Fixes"), posiadanie przez nabywcę ważnego numeru VAT UE stało się warunkiem materialnym, a jego brak uniemożliwia zastosowanie stawki 0%. Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko DKIS. Sąd podkreślił, że po zmianach wprowadzonych "Quick Fixes", warunek posiadania numeru VAT UE przez nabywcę stał się warunkiem materialnym, a jego niespełnienie uniemożliwia zastosowanie stawki 0%. Sąd zaznaczył również, że ocena dobrej wiary podatnika i prawidłowości jego postępowania weryfikacyjnego (np. korzystanie z systemu VIES) wykracza poza zakres postępowania interpretacyjnego i może być badana jedynie w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, po zmianach wprowadzonych pakietem "Quick Fixes", posiadanie przez nabywcę ważnego numeru VAT UE jest warunkiem materialnym, którego niespełnienie uniemożliwia zastosowanie stawki 0% VAT, nawet jeśli podatnik działał w dobrej wierze i korzystał z systemu VIES.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po 1 stycznia 2020 r. warunek posiadania przez nabywcę ważnego numeru VAT UE stał się warunkiem materialnym, a nie formalnym. Jego niespełnienie, stwierdzone przez organ podatkowy (np. na podstawie informacji od polskiej administracji podatkowej), wyklucza zastosowanie stawki 0% VAT do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Kwestia dobrej wiary podatnika i prawidłowości jego procedur weryfikacyjnych wykracza poza zakres postępowania interpretacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Po 1 stycznia 2020 r. (pakiet "Quick Fixes") posiadanie przez nabywcę ważnego numeru VAT UE jest warunkiem materialnym, którego niespełnienie uniemożliwia zastosowanie stawki 0% VAT.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14c § § 1 i § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14b § § 1 i 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010 art. 17 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010 art. 19
Rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010 art. 20 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010 art. 21
TUE art. 5 § ust. 4
Traktat o Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po zmianach wprowadzonych pakietem "Quick Fixes", posiadanie przez nabywcę ważnego numeru VAT UE jest warunkiem materialnym, a nie formalnym, do zastosowania stawki 0% VAT przy WDT. Ocena dobrej wiary podatnika i prawidłowości jego procedur weryfikacyjnych wykracza poza zakres postępowania interpretacyjnego i może być badana jedynie w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym.
Odrzucone argumenty
Spółka miała prawo do zastosowania stawki 0% VAT mimo późniejszego ustalenia, że kontrahent nie był aktywnym podatnikiem VAT UE, jeśli na moment transakcji posiadał ważny numer w systemie VIES. DKIS naruszył przepisy postępowania, nie odnosząc się do skutków weryfikacji kontrahenta w systemie VIES.
Godne uwagi sformułowania
warunek posiadania numeru VAT UE nabywcy stał się warunkiem materialnym niespełnienie tego warunku jest niezbędne do opodatkowania WDT stawką VAT w wysokości 0% ocena prawidłowości postępowania podatnika w okolicznościach opisanych powyżej może być weryfikowana jedynie przez właściwe organy podatkowe postępowanie interpretacyjne jest postępowaniem szczególnym, do którego zasadniczo nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanym w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące postępowania dowodowego
Skład orzekający
Aneta Trochim-Tuchorska
przewodniczący
Anna Zaorska
sprawozdawca
Piotr Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów po zmianach wprowadzonych pakietem \"Quick Fixes\", w szczególności znaczenia posiadania ważnego numeru VAT UE przez nabywcę oraz ograniczeń postępowania interpretacyjnego w ocenie dobrej wiary podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po 1 stycznia 2020 r. i może być mniej miarodajne dla transakcji sprzed tej daty. Sąd nie oceniał kwestii dobrej wiary ani prawidłowości działania systemu VIES, co pozostawia pole do dalszych postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z wewnątrzwspólnotowymi dostawami towarów i potencjalnymi pułapkami związanymi z weryfikacją kontrahentów w systemie VIES, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Pułapka VAT 0%: Dlaczego pozytywna weryfikacja w VIES nie zawsze chroni przed utratą preferencyjnej stawki?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 340/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska /przewodniczący/
Anna Zaorska /sprawozdawca/
Piotr Wróbel
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1570
art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), asesor WSA Piotr Wróbel, Protokolant sekretarz sądowy Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS") z [...] grudnia 2023 r. wydana na wniosek B. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżąca", "Spółka") w zakresie prawa do opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów stawką VAT w wysokości 0%.
1.2. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny:
Głównym przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż hurtowa alkoholi oraz napojów bezalkoholowych. W ramach swojej aktywności gospodarczej Spółka dystrybuuje produkty pośród podmiotów działających na rynku krajowym jak i podmiotów zagranicznych.
W okresie od września do grudnia 2020 r., Spółka dokonywała wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w stawce 0% VAT na rzecz podmiotu prowadzącego działalność na terenie Francji ("Kontrahent").
Szczegółowe warunki każdej dostawy były ustalane pomiędzy Spółką oraz Kontrahentem ustnie – co wynikało z konieczności każdorazowego i dynamicznego uwzględniania różnic powstających na skutek zmieniających się kursów walut oraz cen usług transportowych. Po uzgodnieniu parametrów transakcji, Spółka przystępowała do organizacji dostawy. To Spółka odpowiadała za dostarczenie towarów pod wskazane przez Kontrahenta adresy na terenie Francji – dostawy były dokonywane bezpośrednio do klientów Kontrahenta. Za organizację transportu odpowiadała Spółka, która transport towarów zlecała wyspecjalizowanemu podmiotowi. Koszty transportu były każdorazowo uwzględniane w jednostkowej cenie produktu ustalonej pomiędzy Spółką, a Kontrahentem.
Dostawa towarów była potwierdzana przez odbiorców, a Spółka otrzymywała podpisane przez wszystkie strony, dokumenty CMR. Spółka posiada dokumenty potwierdzające, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju (Francja).
Kontrahent poinformował, że jest czynnym podatnikiem VAT UE.
Spółka potwierdziła również status Kontrahenta jako czynnego podatnika VAT UE przy wykorzystaniu elektronicznego dostępu do systemu VIES (narzędzie internetowe udostępnione przez Komisję Europejską). Dodatkowo przy okazji każdej transakcji Spółka weryfikowała status Kontrahenta poprzez system VIES, a dostawy były realizowane wyłącznie po pozytywnej weryfikacji Kontrahenta w tym systemie. Na tej podstawie Spółka stosowała do transakcji z Kontrahentem stawkę 0% właściwą dla transakcji wewnątrzwspólnotowych.
W grudniu 2020 r., po wystawieniu faktur pro forma – lecz przed dokonaniem kolejnych dostaw – Spółka została poinformowana przez polską administrację podatkową, że Kontrahent – wbrew uzyskiwanym przez Spółkę potwierdzeniom z systemu VIES – nie był aktywnym podatnikiem VAT UE w okresie wrzesień - grudzień 2020 r. Z uwagi na uzyskane informacje, Skarżąca zakończyła współpracę z Kontrahentem. Ostatnie z planowanych dostaw nie zostały zrealizowane
1.3. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy w przedstawionym wyżej stanie faktycznym, Spółka miała prawo do zastosowania stawki 0% do dokonywanych na rzecz Kontrahenta wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (przy założeniu spełnienia pozostałych wymaganych prawem przesłanek), w sytuacji pozytywnej weryfikacji w systemie VIES (za pośrednictwem oficjalnego internetowego narzędzia udostępnionego przez Komisję Europejską), nawet gdyby następczo okazało się, iż na moment dostawy Kontrahent – nie posiadał statusu aktywnego podatnika VAT UE?
Zdaniem Spółki, na tak zadane pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. W szczególności Spółka nie powinna ponosić konsekwencji nieprawidłowego funkcjonowania systemu VIES.
Spółka wskazując na treść Rozporządzenia Rady (WE) nr 904/2010, podkreśliła, że dane znajdujące się w systemie VIES, do którego Komisja Europejska uruchomiła bezpośredni i powszechny dostęp oraz informacje z niego uzyskiwane posiadają walor kompletności, dokładności i aktualności, za co odpowiadają administracje podatkowe państw członkowskich. W związku Spółka miała prawo oczekiwać, że zawarta w VIES informacja o posiadaniu przez Kontrahenta statusu aktywnego podatnika VAT jest zgodna z rzeczywistością.
Spółka zauważyła, że opieszałość niektórych zagranicznych administracji podatkowych państw UE (w tym przypadku – administracji francuskiej) w przekazywaniu terminowo danych na temat składanych deklaracji podatkowych VAT przez podatników unijnych lub ich nieprzekazywania, powoduje, że podatnik korzystający z systemu VIES może być wprowadzony w błąd, czego przykładem jest opisywany stan faktyczny. W tym zakresie, Spółka w szczególności zwróciła uwagę na wyrok TSUE z 6 września 2012 r. o sygn. akt C-273/11, w którym TSUE jednoznacznie wskazał, że podatnicy nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji nieaktualności rejestrów prowadzonych przez organy podatkowe państw członkowskich. Spółka podniosła, że analogiczne stanowisko wyrażane jest również w doktrynie jak i w indywidualnych interpretacjach podatkowych.
1.4. W interpretacji indywidualnej z [...] grudnia 2023 r. DKIS uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023r. poz. 1570 ze zm.; dalej j: "ustawa o VAT") (z uwzględnieniem zmian wprowadzonych pakietem Quick Fixes – od 1 stycznia 2020 r.), wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku VAT 0%, pod warunkiem że podatnik dokonał dostawy towarów na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i że nabywca podał ten numer podatnikowi.
DKIS zwrócił uwagę, że z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że Spółka dokonywała wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na rzecz Kontrahenta, który nie posiadał ważnego francuskiego numeru identyfikacyjnego dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych (VAT UE). Natomiast obowiązek posiadania takiego numeru przez Kontrahenta wynika wprost z cytowanego przepisu. Zdaniem DKIS brak numeru identyfikacyjnego VAT UE nabywcy (Kontrahenta) powoduje, że Spółka nie miała prawa do zastosowania stawki VAT 0% dla dostaw towarów dokonanych na rzecz Kontrahenta.
W ocenie DKIS, skoro z uwagi na brak ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych nabywcy (Kontrahenta) nie został spełniony warunek materialny wymieniony w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy dla zastosowania do opisanej transakcji stawki VAT w wysokości 0%, Skarżąca powinna dostawę towarów dokonaną na rzecz Kontrahenta opodatkować w Polsce z zastosowaniem stawki podatku VAT właściwej dla przemieszczonych towarów.
DKIS wyjaśnił, że wskazane przez Spółkę interpretacje indywidualne oraz orzeczenie TSUE nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości opodatkowania transakcji objętej wnioskiem, ponieważ zostały wydane w odmiennym stanie prawnym, tj. przed wprowadzeniem do porządku prawnego pakietu "Quick Fixes". Organ zwrócił uwagę, że do stycznia 2020 r., aby zastosować stawkę VAT w wysokości 0%, nabywca towarów musiał mieć właściwy i ważny numer VAT na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Niemniej jednak był to warunek o charakterze formalnym, który jeśli nie został spełniony nie musiał pozbawiać podatnika prawa do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT, przy spełnieniu innych przesłanek materialnych. Zmiany prawa wprowadzone 1 stycznia 2020 r. spowodowały, że warunek, aby nabywca towarów posługiwał się odpowiednim numerem VAT na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych przestał być warunkiem formalnym i stał się warunkiem materialnym, którego niespełnienie uniemożliwia zastosowanie stawki podatku VAT 0%. Według DKIS, skoro Kontrahent Spółki w okresie dokonywania dostaw objętych wnioskiem, nie posiadał ważnego numeru identyfikacji podatkowej nadanego we Francji na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, Organ nie mógł uznać, że w takim przypadku Spółka miała prawo do opodatkowania opisanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów stawką VAT 0%.
Organ zastrzegł jednocześnie, że ustalenie czy podatnik działa w dobrej wierze i z należytą starannością, może być stwierdzone ostatecznie jedynie w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź kontroli celno-skarbowej, przeprowadzonej przez właściwy organ podatkowy, a nie w postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnej. DKIS podniósł, że w wydanej interpretacji nie mógł ocenić, czy pozyskiwanie danych dotyczących statusu podatkowego Kontrahenta z systemu VIES było postępowaniem prawidłowym i wystarczającym do stwierdzenia, że nabywca towarów posiada ważny numer identyfikacji podatkowej nadany we Francji dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych (VAT UE) a w konsekwencji, czy na podstawie danych zawartych w systemie VIES Spółka miała prawo do opodatkowania transakcji preferencyjną stawką VAT 0%. Zaznaczył, że ocena prawidłowości postępowania podatnika w okolicznościach opisanych powyżej może być weryfikowana jedynie przez właściwe organy podatkowe. Również kwestia, czy system VIES funkcjonuje prawidłowo i czy zawiera aktualne dane nie mogła być przedmiotem analizy w drodze interpretacji indywidualnej. W wydanej interpretacji Organ podkreślił, że odniósł się wyłącznie do spełnienia przesłanek prawa materialnego w zakresie rozliczeń transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jako element stanu faktycznego przyjęto informację, że w okresie dokonywania transakcji, tj. od września do grudnia 2020 r. Kontrahent nie był aktywnym podatnikiem VAT UE (informacja uzyskana od polskiej administracji podatkowej).
2. Skarżąca w skardze na powyższą interpretację wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego tj.:
a. art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w zw. z art. 17 ust. 1, art. 19, art. 20 ust. 1 oraz art. 21 Rozporządzenia Rady (UE) nr 904/210 z 7 października 2010 r, w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE.L. z 2010 r. Nr 268 str. 1) oraz w zw. z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, oz. 864/30 ze zm.), poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni polegającej na przyjęciu stanowiska zgodnie z którym, podatnikom dokonującym wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów należy odmówić prawa do skorzystania z 0% stawki VAT – pomimo dokonania dostawy do kontrahenta zarejestrowanego na moment transakcji w systemie VIES jako aktywny podatnik VAT UE – wyłącznie z uwagi na późniejsze zaktualizowania danych w systemie VIES, w ten sposób, że kontrahent posiadający na moment dokonywania dostawy status aktywnego podatnika VAT UE traci ten status z mocą wsteczną;
b. art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do jego zastosowania i uznanie, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, przepis ten nie znajdzie zastosowania, a w konsekwencji Skarżąca nie będzie uprawniona do skorzystania z 0% stawki VAT w odniesieniu do dostaw dokonanych na rzecz kontrahenta zarejestrowanego na moment transakcji w systemie VIES jako aktywny podatnik VAT UE;
2) postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 14b § 1 i 2 O.p., poprzez nieodniesienie się przez DKIS – wbrew treści wniosku Skarżącej – do skutków dokonanej przez Skarżącą w systemie VIES weryfikacji kontrahenta, czego skutkiem było wydanie interpretacji, która pomija istotę problemu przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji.
3. W odpowiedzi na skargę DKIS podtrzymał swoją argumentację wyrażoną w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
4.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej – "P.p.s.a."), podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 57a zdanie pierwsze P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. W tej kategorii spraw sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi zdanie drugie art. 57a P.p.s.a.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej interpretacji według przywołanych wyżej zasad, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.
4.2. Odnosząc się do istoty sporu zauważyć należy, że warunki zastosowania stawki 0% do dostaw wewnątrzwspólnotowych reguluje art. 42 ust. 1 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ust. 1 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkiem, że podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej.
Jak trafnie zauważył DKIS, celem usprawnienia funkcjonowania wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w zakresie transakcji transgranicznych, opracowano pakiet zmian zwanych zbiorczo "Quick Fixes", w skład którego wchodziła Dyrektywa ws. Quick Fixes. Na jej mocy od 1 stycznia 2020 r. do dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: "Dyrektywa VAT") wprowadzono m.in. art. 138 ust. 1 lit. b, zgodnie z którym: "Państwa członkowskie zwalniają dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Wspólnoty, przez sprzedawcę lub przez nabywcę towarów lub na ich rzecz, jeżeli spełnione są następujące warunki: (...) b) podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, na rzecz których dokonywana jest dostawa, są zidentyfikowani do celów VAT w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów oraz podali dostawcy ten numer identyfikacyjny VAT". Analogiczna przesłanka zastosowania stawki 0% do WDT istniała w polskim porządku prawnym jeszcze przed wejściem w życie zmian wynikających z pakietu zmian "Quick Fixes", niemniej z uwagi na fakt, że warunek taki nie wynikał bezpośrednio z przepisów unijnych, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej należało traktować go wyłącznie jako wymóg formalny, którego niespełnienie nie powodowało pozbawienia podatnika prawa do zastosowania stawki 0% do WDT (zob. np. wyrok TSUE z dnia 9 lutego 2017 r. ws. C-21/16).
Wraz z wprowadzeniem do unijnego i polskiego porządku prawnego pakietu zmian "Quick Fixes" warunek posiadania numeru VAT UE nabywcy stał się warunkiem materialnym. Co za tym idzie spełnienie tego warunku jest niezbędne do opodatkowania WDT stawką VAT w wysokości 0%.
W konsekwencji należy zgodzić się z DKIS, że skoro Kontrahent Spółki w okresie dokonywania dostaw objętych wnioskiem, nie posiadał ważnego numeru identyfikacji podatkowej nadanego we Francji na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, warunek o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT nie został spełniony.
Warto też podkreślić, że w zaskarżonej interpretacji DKIS nie twierdził, że okoliczność, że na moment przeprowadzania transakcji Kontrahent widniał w systemie VIES jak aktywny podatnik pozostaje zupełnie bez znaczenia dla ostatecznej oceny co do dopuszczalności zastosowania stawki 0%. Takiego stwierdzenia w zaskarżonej interpretacji nie ma. DKIS stwierdził jedynie, że skoro Kontrahent Spółki w okresie dokonywania dostaw, nie posiadał ważnego numeru VAT UE, Organ nie mógł uznać, że w takim przypadku Spółka miała prawo do opodatkowania opisanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów stawką VAT 0% - wbrew jednoznacznemu przepisowi ustawy. Organ zastrzegł jednocześnie, że ustalenie czy podatnik działał w dobrej wierze i z należytą starannością, może być stwierdzone ostatecznie jedynie w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź kontroli celno-skarbowej, przeprowadzonej przez właściwy organ podatkowy, a nie w postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnej.
Innymi słowy, DKIS uznał wprawdzie, że warunek materialnoprawny z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT nie został spełniony – konsekwencją czego jest co do zasady brak możliwości zastosowania stawki 0%. Jednocześnie jednak wyraźnie wskazał, że w wydanej interpretacji nie mógł ocenić, czy pozyskiwanie danych dotyczących statusu podatkowego Kontrahenta z systemu VIES było postępowaniem prawidłowym i wystarczającym do stwierdzenia, że nabywca towarów posiada ważny numer identyfikacji podatkowej nadany we Francji dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych (VAT UE), a w konsekwencji, czy na podstawie danych zawartych w systemie VIES Spółka miała prawo do opodatkowania transakcji preferencyjną stawką VAT 0%. Zaznaczył, że ocena prawidłowości postępowania podatnika w okolicznościach opisanych powyżej może być weryfikowana jedynie przez właściwe organy podatkowe. Również kwestia, czy system VIES funkcjonuje prawidłowo i czy zawiera aktualne dane nie mogła być przedmiotem analizy w drodze interpretacji indywidualnej. W wydanej interpretacji Organ podkreślił, że odniósł się wyłącznie do spełnienia przesłanek prawa materialnego w zakresie rozliczeń transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jako element stanu faktycznego przyjęto informację, że w okresie dokonywania transakcji, tj. od września do grudnia 2020 r. Kontrahent nie był aktywnym podatnikiem VAT UE (informacja uzyskana od polskiej administracji podatkowej).
W konsekwencji, w ocenie Sądu, zaskarżona interpretacja, nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 41 ust 1 ustawy o VAT, a także wskazanych w skardze przepisów Rozporządzenia 904/210 i TUE, zwłaszcza w sytuacji, gdy te akurat przepisy nie były przedmiotem interpretacji przez DKIS.
4.3. Nie są również zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 14b § 1 i § 2 O.p.
Wskazanego naruszenia Skarżąca upatruje w tym, że DKIS nie odniósł się w jej ocenie do istoty problemu, a mianowicie skutków weryfikacji Kontrahenta w systemie VIES.
Sąd nie podziela powyższych zapatrywań Skarżącej.
Przede wszystkim wątpliwości w tym zakresie nie dotyczą rozumienia przepisu art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, ale oceny czy zachowanie Skarżącej polegające na pozyskaniu z systemu VIES informacji o statusie Kontrahenta pozwala na zachowanie prawa do zastosowania stawki 0%, mimo niespełnienia przesłanki materialnoprawnej wskazanej w tym przepisie. Zatem nie są to wątpliwości dotyczące rozumienia przepisu, jego wykładni, ale oceny zaistniałych w danych warunkach okoliczności faktycznych i postępowania Skarżącej, jej stanu wiedzy na dany moment (tzw. dobra wiara). Te okoliczności, jak zasadnie wskazał DKIS, mogą być badane i weryfikowane przez organ podatkowy tylko w drodze postępowania podatkowego w odniesieniu do indywidualnych transakcji Skarżącej w relacji z konkretnym kontrahentem.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie tyle brak wypowiedzi organu w powyższym zakresie, ale właśnie wypowiedź co do skutków weryfikacji statusu Kontrahenta, pozbawiałby tak wydaną interpretację jej podstawowej funkcji – funkcji gwarancyjnej. Nie sposób bowiem jednoznacznie przesądzić, nie znając pozostałych okoliczności towarzyszących transakcjom, czy w istocie pozyskanie z systemu VIES informacji o kontrahencie jako aktywnym podatniku VAT UE jest wystarczające dla zachowania prawa do zastosowania stawki 0%. Mogą się bowiem zdarzyć sytuacje, w których podatnik posiada wprawdzie takie potwierdzenie z sytemu VIES, ale inne okoliczności towarzyszące spornym trakcjom, informacje pozyskane o kontrahencie, przebieg transakcji mogą wskazywać, że kontrahent nie jest aktywnym podatnikiem VAT UE. W takich sytuacjach nawet pozytywna weryfikacji kontrahenta w systemie VIES może być niewystarczająca do uznania, że podatnik działał w tzw. dobrej wierze. W konsekwencji Skarżąca domaga się wydania interpretacji warunkowej, czego z kolei nie przewidują przepisy dotyczące tej instytucji.
Tym samym, udzielenie odpowiedzi w takim zakresie w jakim oczekiwała tego Skarżąca w istocie wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego poszczególnych transakcji, co wykracza poza zakres uprawnień organu podatkowego w postępowaniu interpretacyjnym. Ocena, czy w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, z których Skarżąca mogłaby domniemywać, że dane w systemie VIES są nieaktualne czy też ocena stosowanych przez Skarżącą procedur dotyczących ustalania statusu podatkowego kontrahenta, może być dokonana wyłącznie przez właściwy organ podatkowy lub organ kontroli celno-skarbowej w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, na podstawie zebranego w danej sprawie całokształtu materiału dowodowego, a nie w ramach postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidulanej.
Pamiętać należy, że postępowanie interpretacyjne, z uwagi na przedmiot i charakter wydawanych w jego toku rozstrzygnięć, jest postępowaniem szczególnym, do którego zasadniczo nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanym w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące postępowania dowodowego. Organ wydający interpretację indywidualną nie może więc zbadać w sensie merytorycznym sprawy podatkowej wynikającej z przytoczonego we wniosku zdarzenia, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, z przytoczeniem przepisów prawa podatkowego, czy stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku, a odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego, jest prawidłowe i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego zdarzenia.
Skarżąca w ramach postępowania interpretacyjnego nie może również oczekiwać od DKIS rozstrzygnięcia dotyczącego prawidłowości funkcjonowania systemu VIES, w tym wiarygodności danych jakie zamieszczają w nim organy podatkowe z innych państw członkowskich UE a także potwierdzenia, czy organy innych państw członkowskich UE mogły dokonać aktualizacji systemu VIES, która spowodowała, że kontrahent utracił status aktywnego podatnika VAT UE z mocą wsteczną.
Powyższe wykracza poza ramy postępowania interpretacyjnego. Ponadto, jak słusznie zauważył organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę, organ musiałby w istocie zająć stanowisko w kwestii zastrzeżonej do kompetencji i obowiązków organów podatkowych, tj. przesądzić, w jaki sposób ma działać (zachować się) organ podatkowy z innego państwa członkowskiego (w tym przypadku z Francji) aktualizujący dane w bazie VIES.
Odnośnie do powołanych w skardze przepisów Rozporządzenia 904/2010, których naruszenie Skarżąca zarzuca DKIS, zauważyć dodatkowo należy, że nie dotyczą praw i obowiązków Skarżącej na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Jak bowiem wynika z art. 1 przedmiotowego Rozporządzenia: Niniejsze rozporządzenie określa warunki współpracy pomiędzy właściwymi organami państw I członkowskich odpowiedzialnymi za stosowanie przepisów ustawowych dotyczących VAT oraz współpracy tych organów z Komisją, w celu zapewnienia przestrzegania tych przepisów ustawowych. Zatem, zarzucana opieszałość organów podatkowych prowadzących elektroniczny system VIES i wpływ tych działań na opodatkowanie transakcji wykraczają poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 O.p.
Reasumując, wbrew zarzutom skargi, DKIS nie uchylił się od odpowiedzi na wątpliwości sformułowane we wniosku. Odniósł się do nich w takim zakresie, na jaki pozwalają mu na to obowiązujące przepisy prawa. W wydanej interpretacji, DKIS mógł odnieść się wyłącznie do spełnienia przez Skarżącą przesłanek prawa materialnego w zakresie rozliczeń transakcji wewnątrzwspólnotowych, co też uczynił. Jednocześnie zaznaczył, że wydając zaskarżoną interpretację, jako element stanu faktycznego przyjął informację, że w okresie dokonywania transakcji, tj. od września do grudnia 2020 r. Kontrahent Skarżącej nie był aktywnym podatnikiem VAT UE (informacja uzyskana od polskiej administracji podatkowej) i na tej podstawie wydał interpretację dla Skarżącej.
4.4. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI