III SA/Wa 3336/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-03-31
NSApodatkoweNiskawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie od kosztówsytuacja materialnadochodywydatkipostępowanie egzekucyjnesąd administracyjnyVAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy J. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu niewykazania przez nią braku środków na ich pokrycie.

Skarżąca J. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną i postępowaniem egzekucyjnym. Sąd wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej dochodów i wydatków rodziny. Skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów, a jedynie uiściła wpis sądowy. W związku z tym, sąd uznał, że nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy i odmówił wniosku.

Skarżąca J. K., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na brak majątku, oszczędności oraz niewielkie dochody rodziny, które w całości przeznaczane są na utrzymanie. Wskazała również na prowadzone postępowanie egzekucyjne i zajęcie wynagrodzenia oraz rachunku bankowego. Z oświadczeń wynikało, że rodzina (skarżąca, mąż, dwoje dzieci) uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. 3.960 zł, a wydatki wynoszą ok. 3.200 zł, nie licząc wyżywienia i innych podstawowych potrzeb. Sąd wezwał skarżącą do nadesłania kopii zeznań podatkowych za 2016 r., zaświadczenia o dochodach męża za ostatnie 3 miesiące, wyciągów z rachunków bankowych oraz miesięcznego zestawienia dochodów i wydatków. Skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów, a jedynie uiściła należny wpis sądowy w wysokości 200 zł. Sąd, odwołując się do celu instytucji prawa pomocy oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., podkreślił, że ciężar wykazania braku środków spoczywa na wnioskodawcy. Mimo skomplikowanej sytuacji materialnej skarżącej, sąd uznał, że nie wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych, zwłaszcza że oboje z mężem uzyskują stałe dochody. Ponieważ skarżąca uchyliła się od przedstawienia żądanych dokumentów, sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, mimo wezwania sądu, a jedynie uiściła wpis sądowy. Choć jej sytuacja jest skomplikowana, nie udowodniła całkowitego braku środków na pokrycie kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

P.p.s.a. art. 258 § § 1 i § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 252 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżącą braku środków na pokrycie kosztów sądowych pomimo wezwania sądu.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny. Prowadzone postępowanie egzekucyjne i zajęcie wynagrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.

Skład orzekający

Anna Zaorska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy i obowiązek udokumentowania sytuacji materialnej przez wnioskodawcę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i braku współpracy strony z sądem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy, który został odrzucony z powodu braku współpracy strony. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 3336/16 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-03-31
Data wpływu
2016-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FZ 240/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do grudnia 2008 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
Uzasadnienie
Skarżąca – J. K. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych. Wskazała, że nie posiada majątku, ani żadnych oszczędności, które pozwoliłyby na pokrycie wpisu od skargi. Jednocześnie niewielki dochód uzyskiwany przez skarżącą i jej męża w całości przeznaczany jest na pokrycie kosztów utrzymania. Argumentowała, że prowadzone jest w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne, które doprowadziło do zajęcia wynagrodzenia powyżej kwoty minimalnej. Rachunek bankowy skarżącej również został zajęty.
Z oświadczeń skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójka dzieci. Do majątku męża skarżąca zaliczyła samochód marki [...] z 2007 r. o wartości ok. 18.000 zł. Wskazała również, że mąż spłaca pożyczkę na kwotę 18.500 zł (do spłaty pozostało 2.627,97 zł).
Dochód rodziny to wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 2.161,72 zł (zajęte przez US do kwoty minimalnego wynagrodzenia tj. 1.360,69 zł) oraz wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości 1.537,93 zł oraz premia ok. 2.500 zł. Z kolei zobowiązania i wydatki rodziny to: opłaty za energię elektryczną, wodę, telefony, ubezpieczenie na życie, internet, wywóz nieczystości płynnych - 1.200 zł, rata pożyczki - 467,61 zł, rata za gaz - 414,31 zł, koszty dojazdów do pracy i dzieci do szkoły 700 zł, dodatkowe zajęcia dla dzieci (j. angielski) – 456 zł x 2 (płatność co 2 miesiące).
Do wniosku załączono zaświadczenie o wynagrodzeniu skarżącej oraz jej zeznanie podatkowe za 2015 r.
Na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: nadesłania kopii zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za 2016 r. (jeśli zostały już sporządzone),
w przeciwnym wypadku – w inny sposób udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych w 2016 r. np. poprzez nadesłanie kopii PIT-11, nadesłania zaświadczenia o dochodach męża skarżącej za ostatnie 3 miesiące, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącej i jej męża za ostatnie 3 miesiące, - przedstawienia czytelnego miesięcznego zestawienia dochodów i niezbędnych wydatków rodziny (opłaty za mieszkanie, media, wyżywienie, środki czystości, pożyczki/kredyty, dojazdy do pracy, kształcenie dzieci, wynagrodzenie pełnomocnika, inne niezbędne), ewentualnie, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej poinformował, że w sprawie uiszczono należny wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane
z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z tym, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Referendarz sądowy zauważa, że z oświadczeń złożonych przez skarżącą, wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwoma synami (ur. w [...] r.). Miesięczny zadeklarowany dochód rodziny to 3.960,69 zł. Z kolei miesięczne zobowiązania i wydatki określono na kwotę ok. 3.200 zł, bez uwzględnienia wydatków na wyżywienie, środki czystości, odzież, leczenie.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej i dokumentów nadesłanych w toku postępowania referendarz sądowy nie kwestionuje tego, że sytuacja finansowa skarżącej jest skompilowana, z uwagi prowadzone w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne. Powyższe nie oznacza jednak automatycznie, że skarżąca w ogóle nie może ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie, zwłaszcza, że obydwoje z mężem uzyskują stałe dochody.
Kierując wezwanie do skarżącej, referendarz sądowy chciał zweryfikować oświadczenia co do wysokości dochodów rodziny skarżącej, poprzez porównanie ich ze stosownymi w tym zakresie zaświadczeniami bądź przepływem środków na rachunkach bankowych, a także uzyskać wiedzę co od innych okoliczności, które być może przemawiałyby za odmiennym rozstrzygnięciem.
Skarżąca uchyliła się od nadesłania żądanych dokumentów oraz uiściła należy w sprawie wpis sądowy.
W tej sytuacji, nie zaistniały przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI